Interpelacja w sprawie realizacji obietnicy wyborczej Nowej Lewicy dotyczącej wprowadzenia stypendium 1000 zł dla studentów
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12644
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie realizacji obietnicy wyborczej Nowej Lewicy dotyczącej wprowadzenia stypendium 1 000 zł dla studentów
Zgłaszający: Maciej Małecki
Data wpływu: 02-10-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w kampanii przed wyborami parlamentarnymi w 2023 r. Nowa Lewica jednoznacznie wskazywała, że jej priorytety dotyczyły także losu studentów. W programie wyborczym ugrupowania Pana Ministra zapisano: „Osoby do 26. roku życia, które kontynuują swoją edukację, zostaną objęte powszechnym programem stypendialnym (1000 zł miesięcznie dla każdej osoby na studiach)”.
W tym samym dokumencie mówiono także o ambitnym projekcie budowy i modernizacji akademików oraz rozwoju infrastruktury towarzyszącej - stołówek, bibliotek i obiektów sportowych.
Tymczasem - pomimo że resort nauki i szkolnictwa wyższego kierowany jest przez polityka Nowej Lewicy, a Nowa Lewica współtworzy koalicję rządową - do tej pory nie podejmowano żadnych widocznych kroków w kierunku realizacji tych obietnic. Słowa okazały się pustą deklaracją. Zamiast obiecanego wsparcia – program stypendialny dla studentów okryła ciężka zasłona milczenia.
W związku z tym na progu nowego roku akademickiego dla ponad miliona polskich studentek i studentów, z których część zaufała Państwa wyborczym obietnicom, zwracam się z prośbą o szczegółowe odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy od objęcia urzędu przez Pana Ministra zostały podjęte jakiekolwiek prace koncepcyjne lub analityczne dotyczące stypendium 1 000 zł (np. studium wykonalności, modele kosztów, warianty)?
Jeżeli takie prace nie zostały jeszcze zainicjowane - z jakiej przyczyny i kiedy planuje Pan je rozpocząć?
Jeżeli są one obecnie prowadzone - proszę o harmonogram i przewidywany termin ich zakończenia.
Czy w projekcie budżetu państwa na kolejne lata przewidziano środki (choćby w formie pilotażu) na wprowadzenie tego stypendium?
Jeżeli środki nie zostały uwzględnione - czy prowadzone są negocjacje z Ministerstwem Finansów, aby wygospodarować niezbędne fundusze?
Na jaką kwotę została wyliczona realizacja programu stypendialnego oraz jakie przesunięcia finansowe (np. cięcia w innych programach) byłyby konieczne, aby ją uwzględnić w budżecie?
Czy stypendium 1 000 zł miałoby być przyznawane powszechnie (bez względu na dochód), czy z wprowadzeniem ograniczeń (wiekowych, dochodowych lub innych)?
Czy program obejmowałby studentów niestacjonarnych, doktorantów, studentów zagranicznych studiujących w Polsce?
W jaki sposób przewidziano współistnienie lub zastępowanie tego stypendium z dotychczasowymi formami wsparcia (stypendia socjalne, rektora, zapomogi)?
Czy przewiduje Pan uruchomienie etapu pilotażowego (np. w wybranych uczelniach lub regionach) przed wdrożeniem ogólnokrajowym?
W jakim terminie planuje Pan zgłoszenie projektu ustawy lub nowelizacji przepisów w tej sprawie?
Kiedy możliwa byłaby wypłata pierwszych świadczeń, jeśli projekt zostanie wprowadzony w życie?
Czy ministerstwo przewiduje mechanizmy monitoringu skuteczności programu (np. wpływ na rezygnację ze studiów, ograniczenie pracy dorywczej przez studentów)?
Wobec dotychczasowego braku działań - kto ponosi polityczną odpowiedzialność za opóźnienia?
Z poważaniem
Maciej Małecki
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Maria Mrówczyńska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 7 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7587 znakówadres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DSW-WSS.055.5.2025.MKZ
Warszawa, 23 października 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 12644
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP Pana Macieja Małeckiego
w sprawie realizacji obietnicy wyborczej Nowej Lewicy dotyczącej wprowadzenia stypendium
1000 zł dla studentów.
Szanowny Panie Pośle,
uprzejmie informuję, że inicjatywa powszechnego stypendium w wysokości 1000 zł
dla studenta do 26. roku życia została zawarta w programie wyborczym KW Nowa Lewica
i zaprezentowana w trakcie kampanii wyborczej tego komitetu w 2023 r. Propozycja
ta nie znalazła się ostatecznie w umowie koalicyjnej stanowiącej program rządu
Pana Donalda Tuska Prezesa Rady Ministrów. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego
monitoruje na bieżąco sytuację studentów i wskazuje na rozwiązania zagwarantowane
w obecnym porządku prawnym.
W tym kontekście wskazuję, że proces kształcenia studentów jest wspierany systemowo
przede wszystkim ze środków przeznaczonych w budżecie państwa na świadczenia
dla studentów. Warunki udzielania świadczeń stypendialnych określone ustawą z dnia
20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571 z późn. zm.),
dalej: „ustawa PSWN”, gwarantują prawo ubiegania się o pomoc finansową każdemu
studentowi (niezależnie od uczelni, kierunku studiów oraz wieku) według takich samych
kryteriów.
Student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej może ubiegać się bezpośrednio
w uczelni o przyznanie finansowego wsparcia w postaci stypendium socjalnego, które
ponadto może zostać zwiększone w uzasadnionych przypadkach, np. gdy student ponosi
dodatkowe koszty związane ze studiowaniem poza miejscem stałego zamieszkania.
W przypadku znalezienia się przejściowo w trudnej sytuacji życiowej student może
wnioskować o zapomogę, a studenci z niepełnosprawnościami otrzymują ponadto
stypendium dla osób niepełnosprawnych. Niezależnie od powyższego studiujący mają
również prawo do ubiegania się o stypendium rektora, o ile spełniają kryteria uprawniające
do jego otrzymania. Dodatkowo student może ubiegać się o zakwaterowanie w domu
studenckim uczeni (także z małżonkiem i dzieckiem) lub wyżywienie w stołówce studenckiej
uczelni.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
W ostatnim czasie nastąpiło zwiększenie dostępności stypendiów socjalnych dla studentów
w trudnej sytuacji materialnej poprzez zmianę w zakresie sposobu ustalania kryterium
dochodowego uprawniającego studenta do otrzymania w uczelni stypendium socjalnego
– obecnie kryterium dochodowe stanowi 45% minimalnego wynagrodzenia za pracę z roku
poprzedniego. W roku akademickim 2024/2025 wysokość dochodu uprawniająca
do otrzymania stypendium socjalnego wynosiła 1570,5 zł (netto) na osobę w rodzinie.
Ze względu na zastosowanie mechanizmu ustalania kryterium dochodu w relacji
do minimalnego wynagrodzenia, wysokość ta podlega weryfikacji w każdym roku
akademickim (wzrasta wraz ze wzrostem minimalnego wynagrodzenia). Od 1 października
2025 r. kwota ta wzrosła do 1908,9 zł (netto). Należy wskazać, że nowy sposób ustalania
progu dochodu do stypendium socjalnego w większym stopniu uwzględnia warunki
materialne rodzin w kontekście sytuacji społeczno-ekonomicznej kraju. Dzięki niej zwiększy
się dostępność stypendium socjalnego, w tym dla studentów z rodzin osiągających dochody
z pracy na poziomie minimalnego wynagrodzenia.
W Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego analizowane są na bieżąco możliwości
dalszego rozszerzania dostępności systemu pomocy materialnej dla studentów oraz
zwiększenia nakładów budżetu państwa na pomoc finansową dla studentów w perspektywie
kolejnych lat.
Zarządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 29 lipca 2025 r. został
powołany Zespół do spraw opracowania kierunków zmian w systemie świadczeń
dla studentów. W skład zespołu weszli m.in. przedstawiciele środowiska akademickiego,
pracownicy uczelni zajmujący się przyznawaniem świadczeń dla studentów, przedstawiciele
samorządów studenckich.
Do zadań zespołu należy w szczególności przeprowadzenie analizy przepisów ustawy
PSWN, dotyczących świadczeń dla studentów, wskazywanie propozycji zmian w zakresie
uelastycznienia reguł gospodarowania przez uczelnie środkami dotacji na świadczenia
dla studentów oraz zwiększenia efektywności wykorzystania środków funduszy
stypendialnych, a także opracowanie propozycji zmian przepisów w zakresie systemu
świadczeń dla studentów i wydatkowania środków funduszu stypendialnego.
W ocenie resortu, dialog z przedstawicielami środowiska akademickiego przyczyni się
do wypracowania optymalnych rozwiązań w zakresie finansowego wspierania kształcenia
studentów.
Należy zauważyć, że resort wspiera studentów w procesie kształcenia również poprzez
dofinansowywanie działań inwestycyjnych uczelni w zakresie rozwijania bazy
mieszkaniowej dla studentów.
Pierwsze decyzje celem zwiększenia bazy miejsc w akademikach zostały podjęte już pod
koniec 2023 r., kiedy to wyasygnowano z budżetu państwa kwotę 150 mln zł i przekazano
beneficjentom w formie zwiększenia wysokości subwencji z przeznaczeniem na wsparcie
w prowadzeniu domów studenckich, w tym remonty infrastruktury. Analogicznie, w roku
2024 wyasygnowano na ten sam cel kwotę 300 mln zł, którą przekazano w formie zwiększeń
wysokości subwencji nadzorowanym przez Ministra Nauki uczelniom publicznym.
W ramach prac nad ustawą budżetową na 2024 r. budżet MNiSW został powiększony
o 150 mln zł z przeznaczeniem na inwestycje związane z domami studenckimi. W rezultacie
w roku tym dofinansowano 29 inwestycji o tym charakterze: o łącznej wartości ponad
373 mln zł i łącznym przyznanym dofinansowaniu na poziomie prawie 255 mln zł.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Na rok 2025 w ramach finansowania nowych i kontynuowanych inwestycji zaplanowano
wydatkowanie 210 mln zł. Świadczy to o utrzymaniu priorytetowego charakteru działań
na rzecz poprawy warunków mieszkaniowych studentów.
Bardzo ważnym działaniem na rzecz poprawy sytuacji materialnej studentów było podjęcie
przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego współpracy z Ministrem Rozwoju i Technologii
na rzecz przygotowania przepisów, zgodnie z którymi 10% Funduszu Dopłat w Banku
Gospodarstwa Krajowego przeznaczone zostanie na pokrycie kosztów przedsięwzięcia
polegającego m.in. na budowie, przebudowie i remoncie domów studenckich. Przepisy
ustawowe w tym zakresie wchodzą w życie z początkiem 2026 r. Na ich mocy od dnia
1 stycznia 2026 r. uczelnie publiczne będą mogły występować do BGK z wnioskiem
o wsparcie z Funduszu Dopłat na pokrycie do 80% kosztów inwestycji lub remontu domu
studenckiego. Wsparcie będzie miało charakter bezzwrotny. W pierwszym półroczu 2026 r.
do rozdysponowania na ten cel będzie ok. 400 mln zł. Będzie to dodatkowe, obok
funkcjonującego obecnie wsparcia z dotacji budżetu państwa, źródło środków na inwestycje
i remonty związane z domami studenckimi.
Co istotne, ustawa zagwarantuje, że opłaty studentów za korzystanie z remontowanych
lub wybudowanych ze środków Funduszu akademików zostaną utrzymane na niewysokim
poziomie.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Maria Mrówczyńska
Podsekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 3 of 3 --