Interpelacja nr 12641
Interpelacja w sprawie stworzenia systemu gromadzenia danych oraz wdrożenia standardów diagnostycznych i terapeutycznych w psychiatrii
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie stworzenia systemu gromadzenia danych oraz wdrożenia standardów diagnostycznych i terapeutycznych w psychiatrii
Interpelacja nr 12641
do ministra zdrowia
w sprawie stworzenia systemu gromadzenia danych oraz wdrożenia standardów diagnostycznych i terapeutycznych w psychiatrii
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 02-10-2025
Szanowna Pani Minister,
w związku z licznymi sygnałami od pacjentów, lekarzy i organizacji społecznych dotyczącymi niewystarczającego monitorowania skutków farmakoterapii psychiatrycznej zwracam się z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie potrzeby stworzenia nowoczesnego, precyzyjnego i szczegółowego systemu gromadzenia danych oraz wdrożenia standardów diagnostycznych i terapeutycznych w psychiatrii.
Obecnie dane zbierane i publikowane w Polsce są bardzo ogólnikowe, co uniemożliwia realną ocenę skutków stosowania leków psychiatrycznych. Brakuje m.in.:
– danych dotyczących prób samobójczych w kontekście stosowania leków (ile prób miało miejsce przed rozpoczęciem farmakoterapii, a ile po jej rozpoczęciu; ile samobójstw dokonano przed, a ile po włączeniu leków),
– danych o czasie trwania farmakoterapii (ile lat pacjent przyjmował dany lek),
– danych o sytuacji zawodowej pacjentów w kontekście leczenia farmakologicznego,
– danych o innych problemach zdrowotnych towarzyszących leczeniu psychiatrycznemu.
Brak tych informacji nie pozwala na rzetelną ocenę wpływu leczenia farmakologicznego na życie pacjentów.
Dodatkowe problemy wymagające interwencji to brak badań diagnostycznych przed wdrożeniem leczenia. Pacjenci przed rozpoczęciem farmakoterapii nie mają wykonywanych podstawowych badań, takich jak: obrazowe badania mózgu (SPECT, PET, MRI), badania hormonów, tarczycy, układu krążenia czy badania krwi w kierunku niedoborów witamin i minerałów. Brak takich procedur powoduje, że leczenie często jest prowadzone "w ciemno", bez sprawdzenia możliwych przyczyn problemów zdrowotnych (np. infekcje pasożytnicze, zaburzenia hormonalne).
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo planuje stworzenie centralnego systemu gromadzenia i analizy danych dotyczących farmakoterapii psychiatrycznej w Polsce?
2. Czy jest planowane wprowadzenie obowiązkowych badań diagnostycznych (obrazowych, hormonalnych, metabolicznych) przed rozpoczęciem leczenia psychiatrycznego?
3. Jakie działania podejmie ministerstwo w celu monitorowania i publikowania danych o długoterminowych skutkach ubocznych stosowania leków psychiatrycznych?
4. Czy jest rozważane ograniczenie stosowania środków przymusu bezpośredniego w szpitalach psychiatrycznych i wprowadzenie bardziej humanitarnych standardów leczenia?
5. Czy ministerstwo przewiduje stworzenie funduszu odszkodowawczego dla osób poszkodowanych w wyniku działań niepożądanych leków psychiatrycznych?
6. Jakie kroki zostaną podjęte, aby orzecznictwo sądowo-psychiatryczne oraz komisje ZUS opierały się na rzetelnych badaniach medycznych, a nie wyłącznie na ocenie klinicznej oraz jakie kroki zostaną podjęte, aby badania psychiatryczne wymagały pełnej wcześniejszej diagnostyki medycznej?
7. Czy Ministerstwo Zdrowia widzi problem braku dowodów naukowych na genetyczne podłoże tzw. chorób psychicznych?
Interpelacja nr 12641
do ministra zdrowia
w sprawie stworzenia systemu gromadzenia danych oraz wdrożenia standardów diagnostycznych i terapeutycznych w psychiatrii
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 02-10-2025
Szanowna Pani Minister,
w związku z licznymi sygnałami od pacjentów, lekarzy i organizacji społecznych dotyczącymi niewystarczającego monitorowania skutków farmakoterapii psychiatrycznej zwracam się z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie potrzeby stworzenia nowoczesnego, precyzyjnego i szczegółowego systemu gromadzenia danych oraz wdrożenia standardów diagnostycznych i terapeutycznych w psychiatrii.
Obecnie dane zbierane i publikowane w Polsce są bardzo ogólnikowe, co uniemożliwia realną ocenę skutków stosowania leków psychiatrycznych. Brakuje m.in.:
– danych dotyczących prób samobójczych w kontekście stosowania leków (ile prób miało miejsce przed rozpoczęciem farmakoterapii, a ile po jej rozpoczęciu; ile samobójstw dokonano przed, a ile po włączeniu leków),
– danych o czasie trwania farmakoterapii (ile lat pacjent przyjmował dany lek),
– danych o sytuacji zawodowej pacjentów w kontekście leczenia farmakologicznego,
– danych o innych problemach zdrowotnych towarzyszących leczeniu psychiatrycznemu.
Brak tych informacji nie pozwala na rzetelną ocenę wpływu leczenia farmakologicznego na życie pacjentów.
Dodatkowe problemy wymagające interwencji to brak badań diagnostycznych przed wdrożeniem leczenia. Pacjenci przed rozpoczęciem farmakoterapii nie mają wykonywanych podstawowych badań, takich jak: obrazowe badania mózgu (SPECT, PET, MRI), badania hormonów, tarczycy, układu krążenia czy badania krwi w kierunku niedoborów witamin i minerałów. Brak takich procedur powoduje, że leczenie często jest prowadzone "w ciemno", bez sprawdzenia możliwych przyczyn problemów zdrowotnych (np. infekcje pasożytnicze, zaburzenia hormonalne).
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo planuje stworzenie centralnego systemu gromadzenia i analizy danych dotyczących farmakoterapii psychiatrycznej w Polsce?
2. Czy jest planowane wprowadzenie obowiązkowych badań diagnostycznych (obrazowych, hormonalnych, metabolicznych) przed rozpoczęciem leczenia psychiatrycznego?
3. Jakie działania podejmie ministerstwo w celu monitorowania i publikowania danych o długoterminowych skutkach ubocznych stosowania leków psychiatrycznych?
4. Czy jest rozważane ograniczenie stosowania środków przymusu bezpośredniego w szpitalach psychiatrycznych i wprowadzenie bardziej humanitarnych standardów leczenia?
5. Czy ministerstwo przewiduje stworzenie funduszu odszkodowawczego dla osób poszkodowanych w wyniku działań niepożądanych leków psychiatrycznych?
6. Jakie kroki zostaną podjęte, aby orzecznictwo sądowo-psychiatryczne oraz komisje ZUS opierały się na rzetelnych badaniach medycznych, a nie wyłącznie na ocenie klinicznej oraz jakie kroki zostaną podjęte, aby badania psychiatryczne wymagały pełnej wcześniejszej diagnostyki medycznej?
7. Czy Ministerstwo Zdrowia widzi problem braku dowodów naukowych na genetyczne podłoże tzw. chorób psychicznych?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.3 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4680 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.93.2025.DJZ
Warszawa, 20 października 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 12641, złożoną przez Pana Posła Jarosława Sachajko
w sprawie stworzenia systemu gromadzenia danych oraz wdrożenia standardów
diagnostycznych i terapeutycznych w psychiatrii, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych
informacji.
W odniesieniu do pytań 1, 3 i 5 dotyczących działań niepożądanych leków
psychiatrycznych, ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne stanowi,
że działaniem niepożądanym produktu leczniczego jest każde niekorzystne i niezamierzone
działanie produktu leczniczego, które należy utożsamiać nie tylko z niekorzystnym
i niezamierzonym skutkiem stosowania tegoż produktu w sposób dozwolony, ale także
ze skutkiem niewłaściwego stosowania, stosowania poza warunkami określonymi
w pozwoleniu na dopuszczenie do obrotu, w tym stosowania niezgodnego
z przeznaczeniem, wynikającym z przedawkowania produktu leczniczego albo błędu
medycznego w stosowaniu produktu leczniczego.
Organem kompetentnym w zakresie monitorowania działań niepożądanych produktów
leczniczych tj. zbierania raportów oraz informacji o niepożądanych działaniach, jest Prezes
Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów
Biobójczych. W razie uzasadnionego podejrzenia, że stosowanie produktu leczniczego
wywołuje ciężkie niepożądane działanie, zmieniające stosunek korzyści do ryzyka,
Główny Inspektor Farmaceutyczny, na wniosek Prezesa Urzędu, wydaje decyzję
o czasowym zakazie wprowadzania tego produktu do obrotu, o wstrzymaniu obrotu
tym produktem lub o wycofaniu tego produktu z obrotu.
W odniesieniu do pytania nr 2, dotyczącego wprowadzenia obowiązkowych badań
diagnostycznych (obrazowych, hormonalnych, metabolicznych) przed rozpoczęciem
leczenia psychiatrycznego zaznaczenia wymaga, iż zgodnie z regulacjami ustawy z dnia
5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, to lekarz wykonując zawód,
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
na podstawie wiedzy medycznej i doświadczenia zawodowego, podejmuje czynności
o przeprowadzeniu badań jak również dalszym właściwym leczeniu.
W zakresie pytania nr 4, dotyczącego ograniczenia stosowania środków przymusu
bezpośredniego w szpitalach psychiatrycznych i wprowadzenie bardziej humanitarnych
standardów leczenia, należy podkreślić, iż stosowanie przymusu bezpośredniego wobec
osób z zaburzeniami psychicznymi można stosować tylko, gdy upoważniają do tego przepisy
ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 o ochronie zdrowia psychicznego.
Jednocześnie informuję, iż dnia 7 października br. w Biuletynie Informacji Publicznej
Rządowego Centrum Legislacji, w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny udostępniony
został do uzgodnień i konsultacji publicznych projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie
zdrowia psychicznego oraz niektórych innych ustaw (UD 274).
W niniejszym projekcie zaproponowano rozwiązania dotyczące stosowania środków
przymusu bezpośredniego, mające na celu zapewnienie skuteczności działań Policji,
jak również zapewnienie bezpieczeństwa wszystkim osobom uczestniczącym w interwencji
wobec osób z zaburzeniami psychicznymi lub będących pod wpływem substancji
psychoaktywnych.
Odnośnie pytania nr 6, dotyczącego orzecznictwa sądowo-psychiatrycznego, należy
zauważyć, że przedmiotowa kwestia pozostaje we właściwości Ministerstwa
Sprawiedliwości.
W zakresie metod badawczych stosowanych przez biegłych sądowych, podstawą opinii
jest szczegółowy wywiad psychiatryczny. Biegły analizuje również akta sprawy sądowej.
Czasami również konieczne jest przeprowadzenie badania środowiskowego.
Opiniowanie sądowo-psychiatryczne dotyczy dziedziny, w której często występują
przypadki nietypowe, wymagające niestandardowej analizy, uwzględnienia rzadkich
zaburzeń, czy też nietypowego opisu objawów. Dlatego biegły dysponuje dowolnością
w zakresie formułowania faktów i ocen, tak aby konkluzje płynące z niej jak najpełniej
diagnozowały stan psychicznych oskarżonego.
Natomiast w zakresie pytania nr 7, dotyczącego dowodów naukowych na genetyczne
podłoże tzw. chorób psychicznych, należy wskazać, iż wśród determinantów zdrowia
psychicznego, wskazuje się m.in. czynniki biologiczne (genetyka) - stanowiące o
indywidualnych predyspozycjach (ryzyku) wystąpienia niektórych zaburzeń psychicznych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPP.050.93.2025.DJZ
Warszawa, 20 października 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 12641, złożoną przez Pana Posła Jarosława Sachajko
w sprawie stworzenia systemu gromadzenia danych oraz wdrożenia standardów
diagnostycznych i terapeutycznych w psychiatrii, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych
informacji.
W odniesieniu do pytań 1, 3 i 5 dotyczących działań niepożądanych leków
psychiatrycznych, ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne stanowi,
że działaniem niepożądanym produktu leczniczego jest każde niekorzystne i niezamierzone
działanie produktu leczniczego, które należy utożsamiać nie tylko z niekorzystnym
i niezamierzonym skutkiem stosowania tegoż produktu w sposób dozwolony, ale także
ze skutkiem niewłaściwego stosowania, stosowania poza warunkami określonymi
w pozwoleniu na dopuszczenie do obrotu, w tym stosowania niezgodnego
z przeznaczeniem, wynikającym z przedawkowania produktu leczniczego albo błędu
medycznego w stosowaniu produktu leczniczego.
Organem kompetentnym w zakresie monitorowania działań niepożądanych produktów
leczniczych tj. zbierania raportów oraz informacji o niepożądanych działaniach, jest Prezes
Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów
Biobójczych. W razie uzasadnionego podejrzenia, że stosowanie produktu leczniczego
wywołuje ciężkie niepożądane działanie, zmieniające stosunek korzyści do ryzyka,
Główny Inspektor Farmaceutyczny, na wniosek Prezesa Urzędu, wydaje decyzję
o czasowym zakazie wprowadzania tego produktu do obrotu, o wstrzymaniu obrotu
tym produktem lub o wycofaniu tego produktu z obrotu.
W odniesieniu do pytania nr 2, dotyczącego wprowadzenia obowiązkowych badań
diagnostycznych (obrazowych, hormonalnych, metabolicznych) przed rozpoczęciem
leczenia psychiatrycznego zaznaczenia wymaga, iż zgodnie z regulacjami ustawy z dnia
5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, to lekarz wykonując zawód,
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
na podstawie wiedzy medycznej i doświadczenia zawodowego, podejmuje czynności
o przeprowadzeniu badań jak również dalszym właściwym leczeniu.
W zakresie pytania nr 4, dotyczącego ograniczenia stosowania środków przymusu
bezpośredniego w szpitalach psychiatrycznych i wprowadzenie bardziej humanitarnych
standardów leczenia, należy podkreślić, iż stosowanie przymusu bezpośredniego wobec
osób z zaburzeniami psychicznymi można stosować tylko, gdy upoważniają do tego przepisy
ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 o ochronie zdrowia psychicznego.
Jednocześnie informuję, iż dnia 7 października br. w Biuletynie Informacji Publicznej
Rządowego Centrum Legislacji, w serwisie Rządowy Proces Legislacyjny udostępniony
został do uzgodnień i konsultacji publicznych projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie
zdrowia psychicznego oraz niektórych innych ustaw (UD 274).
W niniejszym projekcie zaproponowano rozwiązania dotyczące stosowania środków
przymusu bezpośredniego, mające na celu zapewnienie skuteczności działań Policji,
jak również zapewnienie bezpieczeństwa wszystkim osobom uczestniczącym w interwencji
wobec osób z zaburzeniami psychicznymi lub będących pod wpływem substancji
psychoaktywnych.
Odnośnie pytania nr 6, dotyczącego orzecznictwa sądowo-psychiatrycznego, należy
zauważyć, że przedmiotowa kwestia pozostaje we właściwości Ministerstwa
Sprawiedliwości.
W zakresie metod badawczych stosowanych przez biegłych sądowych, podstawą opinii
jest szczegółowy wywiad psychiatryczny. Biegły analizuje również akta sprawy sądowej.
Czasami również konieczne jest przeprowadzenie badania środowiskowego.
Opiniowanie sądowo-psychiatryczne dotyczy dziedziny, w której często występują
przypadki nietypowe, wymagające niestandardowej analizy, uwzględnienia rzadkich
zaburzeń, czy też nietypowego opisu objawów. Dlatego biegły dysponuje dowolnością
w zakresie formułowania faktów i ocen, tak aby konkluzje płynące z niej jak najpełniej
diagnozowały stan psychicznych oskarżonego.
Natomiast w zakresie pytania nr 7, dotyczącego dowodów naukowych na genetyczne
podłoże tzw. chorób psychicznych, należy wskazać, iż wśród determinantów zdrowia
psychicznego, wskazuje się m.in. czynniki biologiczne (genetyka) - stanowiące o
indywidualnych predyspozycjach (ryzyku) wystąpienia niektórych zaburzeń psychicznych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --