Interpelacja nr 12635
Interpelacja w sprawie procedury objęcia dziecka z rozpoznanym ADHD pomocą w ramach programu "Za życiem"
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Edukacja i Szkolnictwo (60%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie procedury objęcia dziecka z rozpoznanym ADHD pomocą w ramach programu "Za życiem"
Interpelacja nr 12635
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie procedury objęcia dziecka z rozpoznanym ADHD pomocą w ramach programu "Za życiem"
Zgłaszający: Marta Stożek
Data wpływu: 01-10-2025
Szanowna Pani Minister,
w odpowiedzi na interpelację nr 8957 z dnia 7 maja 2025 r. dotyczącą wsparcia uczniów z ADHD wskazano, że „dla dzieci, które nie mają stwierdzonej niepełnosprawności, ale występują u nich poważne zaburzenia rozwoju psychoruchowego, możliwe jest uzyskanie specjalistycznej pomocy w ramach programu kompleksowego wsparcia dla rodzin »Za życiem«”.
Zgodnie z tą informacją dzieci z rozpoznaniem zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD), które nie zostały formalnie zakwalifikowane jako osoby z niepełnosprawnością, mogą potencjalnie skorzystać ze wsparcia przewidzianego w programie „Za życiem”, o ile występują u nich poważne zaburzenia rozwoju psychoruchowego.
Zważywszy na rosnącą liczbę diagnoz ADHD wśród dzieci oraz znaczące trudności, z jakimi borykają się ich rodziny, zwracam się z uprzejmą prośbą o szczegółowe przedstawienie obowiązujących procedur oraz wymogów formalnych, które umożliwiają objęcie tych dzieci pomocą w ramach wspomnianego programu.
W szczególności proszę o odpowiedzi na poniższe pytania:
Jakie dokumenty musi przedstawić rodzic lub opiekun prawny dziecka z rozpoznanym ADHD, aby możliwe było ubieganie się o wsparcie w ramach programu „Za życiem”?
Które instytucje (np. poradnie psychologiczno-pedagogiczne, lekarze, zespoły orzekające) są właściwe do potwierdzenia występowania „poważnych zaburzeń rozwoju psychoruchowego”?
Czy diagnoza ADHD postawiona przez lekarza psychiatrę dziecięcego lub psychologa klinicznego wystarcza jako podstawa do objęcia dziecka wsparciem w ramach programu, czy konieczne jest uzyskanie dodatkowych zaświadczeń, orzeczeń lub opinii?
Jak wygląda praktyczny przebieg procedury wnioskowania o objęcie dziecka pomocą? Gdzie należy złożyć wniosek, jakie są etapy jego rozpatrywania oraz obowiązujące terminy?
Jakie formy wsparcia przewidziane są w programie „Za życiem” dla dzieci z ADHD, które nie posiadają orzeczenia o niepełnosprawności?
Ilu dzieciom z rozpoznaniem ADHD, które nie posiadają orzeczenia o niepełnosprawności, udzielono dotychczas wsparcia w ramach programu „Za życiem”? Proszę o podanie danych liczbowych z ostatnich trzech lat.
Jakie środki finansowe zostały przeznaczone i faktycznie wydatkowane w ramach programu „Za życiem” na rzecz dzieci z ADHD nieposiadających orzeczenia o niepełnosprawności? Proszę o zestawienie roczne oraz – jeśli to możliwe – podział według rodzajów udzielonego wsparcia.
Mając na uwadze znaczenie programu „Za życiem” jako istotnego elementu systemu wczesnego wsparcia rodzin, a także potrzebę jego pełnej dostępności dla dzieci z ADHD, proszę o szczegółowe i konkretne odpowiedzi umożliwiające ocenę efektywności oraz transparentności procedur.
Z poważaniem Marta Stożek
Interpelacja nr 12635
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie procedury objęcia dziecka z rozpoznanym ADHD pomocą w ramach programu "Za życiem"
Zgłaszający: Marta Stożek
Data wpływu: 01-10-2025
Szanowna Pani Minister,
w odpowiedzi na interpelację nr 8957 z dnia 7 maja 2025 r. dotyczącą wsparcia uczniów z ADHD wskazano, że „dla dzieci, które nie mają stwierdzonej niepełnosprawności, ale występują u nich poważne zaburzenia rozwoju psychoruchowego, możliwe jest uzyskanie specjalistycznej pomocy w ramach programu kompleksowego wsparcia dla rodzin »Za życiem«”.
Zgodnie z tą informacją dzieci z rozpoznaniem zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD), które nie zostały formalnie zakwalifikowane jako osoby z niepełnosprawnością, mogą potencjalnie skorzystać ze wsparcia przewidzianego w programie „Za życiem”, o ile występują u nich poważne zaburzenia rozwoju psychoruchowego.
Zważywszy na rosnącą liczbę diagnoz ADHD wśród dzieci oraz znaczące trudności, z jakimi borykają się ich rodziny, zwracam się z uprzejmą prośbą o szczegółowe przedstawienie obowiązujących procedur oraz wymogów formalnych, które umożliwiają objęcie tych dzieci pomocą w ramach wspomnianego programu.
W szczególności proszę o odpowiedzi na poniższe pytania:
Jakie dokumenty musi przedstawić rodzic lub opiekun prawny dziecka z rozpoznanym ADHD, aby możliwe było ubieganie się o wsparcie w ramach programu „Za życiem”?
Które instytucje (np. poradnie psychologiczno-pedagogiczne, lekarze, zespoły orzekające) są właściwe do potwierdzenia występowania „poważnych zaburzeń rozwoju psychoruchowego”?
Czy diagnoza ADHD postawiona przez lekarza psychiatrę dziecięcego lub psychologa klinicznego wystarcza jako podstawa do objęcia dziecka wsparciem w ramach programu, czy konieczne jest uzyskanie dodatkowych zaświadczeń, orzeczeń lub opinii?
Jak wygląda praktyczny przebieg procedury wnioskowania o objęcie dziecka pomocą? Gdzie należy złożyć wniosek, jakie są etapy jego rozpatrywania oraz obowiązujące terminy?
Jakie formy wsparcia przewidziane są w programie „Za życiem” dla dzieci z ADHD, które nie posiadają orzeczenia o niepełnosprawności?
Ilu dzieciom z rozpoznaniem ADHD, które nie posiadają orzeczenia o niepełnosprawności, udzielono dotychczas wsparcia w ramach programu „Za życiem”? Proszę o podanie danych liczbowych z ostatnich trzech lat.
Jakie środki finansowe zostały przeznaczone i faktycznie wydatkowane w ramach programu „Za życiem” na rzecz dzieci z ADHD nieposiadających orzeczenia o niepełnosprawności? Proszę o zestawienie roczne oraz – jeśli to możliwe – podział według rodzajów udzielonego wsparcia.
Mając na uwadze znaczenie programu „Za życiem” jako istotnego elementu systemu wczesnego wsparcia rodzin, a także potrzebę jego pełnej dostępności dla dzieci z ADHD, proszę o szczegółowe i konkretne odpowiedzi umożliwiające ocenę efektywności oraz transparentności procedur.
Z poważaniem Marta Stożek
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Maja Nowak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
13%
Konkretność
87%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
9
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.2 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10688 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.499.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12635 Pani Posłanki Marty Stożek, w sprawie procedury
objęcia dziecka z rozpoznanym ADHD pomocą w ramach programu „Za życiem”, proszę
przyjąć wyjaśnienia przygotowane z wykorzystaniem informacji przekazanych przez
Ministra Edukacji Narodowej.
Program kompleksowego wsparcia rodzin „Za życiem”1 (zwany dalej „programem
„Za życiem””) jest jednym z wielu instrumentów wsparcia, które są kierowane do osób
z niepełnosprawnościami oraz ich rodziców i opiekunów. Realizowany od 1 stycznia 2017
roku Program „Za życiem” to ponad 30 różnych działań wprowadzających konkretne
rozwiązania w obszarach dotyczących wsparcia dla kobiet w ciąży i ich rodzin, wczesnego
wspomagania rozwoju dziecka i jego rodziny, usług wspierających i rehabilitacyjnych,
wsparcia mieszkaniowego, koordynacji wsparcia, edukacji, poradnictwa i informacji, jak
również inne instrumenty pomocowe.
Ze względu na interdyscyplinarny charakter programu i różnorodność realizowanych w jego
ramach działań za ich prowadzenie odpowiadają: Minister Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej; Minister Zdrowia; Minister Edukacji Narodowej; Minister Rozwoju i
Technologii; Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, a także Minister Sprawiedliwości.
Zgodnie z Planem finansowym programu „Za życiem” (plan stanowi załącznik nr 2 do
uchwały w sprawie programu) na jego realizację w latach 2017-2021 przewidziano
3 065 036 tys. zł, a w Planie finansowym na lata 2022-2026 5 950 706 tys. zł.
Informacje o realizacji poszczególnych działań przedstawiane są w sprawozdaniach
z realizacji programu „Za życiem”, zgodnie z § 3 ust. 1 uchwały w jego sprawie. Należy
wskazać, że w ww. sprawozdaniach nie są wyszczególniane dane dotyczące wsparcia dzieci
z ADHD.
Wsparcie dla dzieci, które nie mają stwierdzonej niepełnosprawności, ale występują u nich
poważne zaburzenia rozwoju psychoruchowego udzielane jest m.in. w ramach działania 2.4.
programu pn. „Wieloaspektowa i kompleksową pomoc niepełnosprawnemu dziecku
w okresie od 0. roku życia do rozpoczęcia nauki w szkole oraz jego rodzinie”.
1 Załącznik nr 1 do uchwały nr 160 Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2016 r. w sprawie programu kompleksowego
wsparcia dla rodzin „Za życiem” (M.P. poz. 1250, z późn. zm.).
-- 1 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Celem działania 2.4. jest zapewnienie interdyscyplinarnego wsparcia (służby zdrowia,
pomocy społecznej, oświaty) w okresie wczesnego rozwoju dziecka, umożliwiającego
objęcie go – a także jego rodziny - specjalistyczną opieką2.
Wsparcie realizowane jest w publicznych i niepublicznych jednostkach oświatowych, w tym
m.in. szkołach specjalnych, placówkach specjalnych i poradniach psychologiczno-
pedagogicznych pełniących w powiatach funkcje Wiodącego Ośrodka Koordynacyjno-
Rehabilitacyjno-Opiekuńczego3 (WOKRO). Starosta wskazuje publiczną albo niepubliczną
jednostkę oświatową, która w danym powiecie ma pełnić funkcję WOKRO4. Funkcję pełnią
np. specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze, dobrze wyposażone w nowoczesne zaplecze,
w tym: sale integracji sensorycznej, sale poznawania świata, specjalistyczne gabinety
pedagogiczne, psychologiczne czy logopedyczne.
Zajęcia prowadzone przez WOKRO mają na celu wszechstronne wspieranie rozwoju
dziecka. Poszerzają świadomość ciała i orientacji w schemacie ciała, wzmacniają ogólną
sprawność i siły mięśniowe. Stymulują i rozwijają percepcję wzrokową i sprawność
okołoruchową, m.in. poprzez ćwiczenia usprawniające precyzję ruchów rąk i koordynację
wzrokowo-ruchową. Wspierają rozwój mowy czynnej i biernej. Kształtują umiejętności
samoobsługowe. Rozwijają koncentrację uwagi. Usprawniają funkcjonowanie motoryki
małej i dużej, poprawiają funkcjonowanie układów sensorycznych, zwiększają tolerancję na
bodźce sensoryczne.
Rodzice dzieci korzystających ze wsparcia mogą na bieżąco zgłaszać uwagi i propozycje
dotyczące pracy z dzieckiem. Udzielane są im specjalistyczne porady dotyczące problemów
rozwojowych dziecka. Diagnozowane są, przy współudziale rodziców, problemy rozwojowe
dziecka oraz planowane działania terapeutyczne, wskazywane właściwe dla dziecka i jego
rodziny formy kompleksowej, specjalistycznej pomocy, (rehabilitacyjnej, terapeutycznej,
fizjoterapeutycznej, psychologicznej, pedagogicznej i logopedycznej).
Rodzaje zajęć i wsparcia zapewnianego dzieciom oraz ich rodzicom i prawnym opiekunom
przez WOKRO dostosowane są do ich indywidualnych potrzeb i możliwości.
Podstawą do zapewnienia dziecku zajęć w WOKRO jest wniosek składany przez jego
rodzica lub prawnego opiekuna do dyrektora ośrodka oraz jeden z poniższych dokumentów,
tj:
– opinia o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka wydana przez zespół
orzekający działający w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej (również
specjalistycznej) zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej
z dnia 7 września 2017 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły
orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz.
U. z 2023 r. poz. 2061) w związku z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z
2 Działanie kierowane jest do dzieci, które - ze względu na wykrytą niepełnosprawność lub zaburzenia rozwoju
psychofizycznego (w tym np. trudności w funkcjonowaniu ograniczające ich indywidualny rozwój, uwarunkowane
rozpoznanym zespołem nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi lub brakiem koncentracji uwagi -
ADHD) mogące stanowić zagrożenie niepełnosprawnością - wymagają specjalistycznego wsparcia.
3 Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 30 sierpnia 2023 r. w sprawie szczegółowych zadań wiodących
ośrodków koordynacyjno-rehabilitacyjno-opiekuńczych (Dz. U. poz. 1801);
4 Art. 90v ust. 3 i ust. 3a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2025 r. poz. 881, z późn.
zm.).
-- 2 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie organizowania wczesnego wspomagania rozwoju
dzieci (Dz. U. poz. 1635);
– orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane przez ww. zespół orzekający
działający w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej (również
specjalistycznej);
– orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych wydane przez ww. zespół
orzekający działający w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej (również
specjalistycznej);
– opinia wydana przez publiczną poradnię psychologiczno-pedagogiczną5, również
specjalistyczną, wskazującą np. zagrożenie dziecka niepełnosprawnością lub
wystąpieniem poważnych zaburzeń rozwojowych albo opinia wydana przez
niepubliczną poradnię psychologiczno-pedagogiczną, w tym specjalistyczną, jeżeli
przepisy prawa nie zastrzegają, że opinia musi być wydana przez publiczną poradnię6;
– zaświadczenie lekarskie, również lekarza specjalisty (np. lekarza psychiatrii dziecięcej),
potwierdzające wystąpienie u dziecka np. poważnych zaburzeń rozwoju
psychoruchowego lub ciężkiej i nieodwracalnej niepełnosprawności lub nieuleczalnej
choroby zagrażającej życiu, które powstały w prenatalnym okresie rozwoju dziecka lub
w czasie porodu7;
– inny dokument (dokumenty) dostarczony przez rodziców/prawnych opiekunów
dziecka do WOKRO.
W przypadku braku ww. dokumentów specjaliści zatrudnieni w WOKRO mogą dokonać
rozpoznania w zakresie potrzeby objęcia dziecka i jego rodziny odpowiednimi działaniami.
Kwestie związane z rozpatrywaniem wniosków rodziców i prawnych opiekunów dziecka,
w tym terminów w jakich się to odbywa, WOKRO ustalają samodzielnie.
Informuję, że w sprawozdaniach z realizacji działania 2.4. w ramach programu „Za życiem”
nie są gromadzone dane o rodzaju niepełnosprawności dziecka lub rodzaju zagrożenia
niepełnosprawnością, w tym o posiadanych przez dziecko dokumentach to
potwierdzających (orzeczenia, opinie, inne dokumenty).
Środki finansowe przeznaczone i wydatkowane w ramach programu przekazywane są
samorządom bez wyszczególnienia dla jakich grup dzieci mają być przeznaczone.
Przykładowo w 2024 roku działanie 2.4. było kontynuowane w 320 samorządach
powiatowych (w tym w miastach na prawach powiatu). Ze wsparcia w ramach działania 2.4.
5 § 4 i § 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 lutego 2013 r. w sprawie szczegółowych zasad
działania publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym publicznych poradni specjalistycznych
(Dz. U. z 2023 r. poz. 2499);
6 Niepubliczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne są uprawnione do wydania opinii w sprawach, w których
przepisy nie zastrzegają, że opinia musi być wydana przez publiczną poradnię. W przypadku niektórych opinii, np.
opinii o specyficznych trudnościach w uczeniu się lub opinii w sprawie odroczenia rozpoczęcia przez dziecko
obowiązku szkolnego lub wcześniejszego przyjęcia dziecka do szkoły podstawowej, w przepisach art. 127 ust. 11
ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043, z późn. zm.) wskazano, że
uprawnionymi do wydania opinii są jedynie te niepubliczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne założone
zgodnie z art. 82 ustawy o systemie oświaty lub art. 168 ustawy – Prawo oświatowe, które zatrudniają
pracowników posiadających kwalifikacje określone dla pracowników publicznych poradni psychologiczno-
pedagogicznych.
7 https://zazyciem.gov.pl/strona/20238-wieloaspektowa-i-kompleksowa-pomoc-niepelnosprawnemu-dziecku-
w-okresie-od-0-roku-zycia
-- 3 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
skorzystało 25 412 dzieci, w tym 4 755 dzieci do 3 roku życia oraz 22 564
rodziców/opiekunów. Na realizację działania 2.4. uruchomiono środki w wysokości
109 354,6 tys. zł, a wydatkowano 93 655,8 tys. zł, co stanowi 86% uruchomionych
środków.
Informacje o uprawnieniach wynikających z ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu
kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem” (Dz. U. z 2024 r. poz. 1829) i Programu „Za życiem” (w
tym w zakresie ww. działania 2.4.) oraz sposobach postępowania w przypadku urodzenia
się dziecka, którego rozwój jest zaburzony i stanowi ryzyko wystąpienia niepełnosprawności
dostępne są na portalu informacyjnym „Za życiem” pod adresem: https://zazyciem.gov.pl/.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Maja Nowak
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.499.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12635 Pani Posłanki Marty Stożek, w sprawie procedury
objęcia dziecka z rozpoznanym ADHD pomocą w ramach programu „Za życiem”, proszę
przyjąć wyjaśnienia przygotowane z wykorzystaniem informacji przekazanych przez
Ministra Edukacji Narodowej.
Program kompleksowego wsparcia rodzin „Za życiem”1 (zwany dalej „programem
„Za życiem””) jest jednym z wielu instrumentów wsparcia, które są kierowane do osób
z niepełnosprawnościami oraz ich rodziców i opiekunów. Realizowany od 1 stycznia 2017
roku Program „Za życiem” to ponad 30 różnych działań wprowadzających konkretne
rozwiązania w obszarach dotyczących wsparcia dla kobiet w ciąży i ich rodzin, wczesnego
wspomagania rozwoju dziecka i jego rodziny, usług wspierających i rehabilitacyjnych,
wsparcia mieszkaniowego, koordynacji wsparcia, edukacji, poradnictwa i informacji, jak
również inne instrumenty pomocowe.
Ze względu na interdyscyplinarny charakter programu i różnorodność realizowanych w jego
ramach działań za ich prowadzenie odpowiadają: Minister Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej; Minister Zdrowia; Minister Edukacji Narodowej; Minister Rozwoju i
Technologii; Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, a także Minister Sprawiedliwości.
Zgodnie z Planem finansowym programu „Za życiem” (plan stanowi załącznik nr 2 do
uchwały w sprawie programu) na jego realizację w latach 2017-2021 przewidziano
3 065 036 tys. zł, a w Planie finansowym na lata 2022-2026 5 950 706 tys. zł.
Informacje o realizacji poszczególnych działań przedstawiane są w sprawozdaniach
z realizacji programu „Za życiem”, zgodnie z § 3 ust. 1 uchwały w jego sprawie. Należy
wskazać, że w ww. sprawozdaniach nie są wyszczególniane dane dotyczące wsparcia dzieci
z ADHD.
Wsparcie dla dzieci, które nie mają stwierdzonej niepełnosprawności, ale występują u nich
poważne zaburzenia rozwoju psychoruchowego udzielane jest m.in. w ramach działania 2.4.
programu pn. „Wieloaspektowa i kompleksową pomoc niepełnosprawnemu dziecku
w okresie od 0. roku życia do rozpoczęcia nauki w szkole oraz jego rodzinie”.
1 Załącznik nr 1 do uchwały nr 160 Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2016 r. w sprawie programu kompleksowego
wsparcia dla rodzin „Za życiem” (M.P. poz. 1250, z późn. zm.).
-- 1 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Celem działania 2.4. jest zapewnienie interdyscyplinarnego wsparcia (służby zdrowia,
pomocy społecznej, oświaty) w okresie wczesnego rozwoju dziecka, umożliwiającego
objęcie go – a także jego rodziny - specjalistyczną opieką2.
Wsparcie realizowane jest w publicznych i niepublicznych jednostkach oświatowych, w tym
m.in. szkołach specjalnych, placówkach specjalnych i poradniach psychologiczno-
pedagogicznych pełniących w powiatach funkcje Wiodącego Ośrodka Koordynacyjno-
Rehabilitacyjno-Opiekuńczego3 (WOKRO). Starosta wskazuje publiczną albo niepubliczną
jednostkę oświatową, która w danym powiecie ma pełnić funkcję WOKRO4. Funkcję pełnią
np. specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze, dobrze wyposażone w nowoczesne zaplecze,
w tym: sale integracji sensorycznej, sale poznawania świata, specjalistyczne gabinety
pedagogiczne, psychologiczne czy logopedyczne.
Zajęcia prowadzone przez WOKRO mają na celu wszechstronne wspieranie rozwoju
dziecka. Poszerzają świadomość ciała i orientacji w schemacie ciała, wzmacniają ogólną
sprawność i siły mięśniowe. Stymulują i rozwijają percepcję wzrokową i sprawność
okołoruchową, m.in. poprzez ćwiczenia usprawniające precyzję ruchów rąk i koordynację
wzrokowo-ruchową. Wspierają rozwój mowy czynnej i biernej. Kształtują umiejętności
samoobsługowe. Rozwijają koncentrację uwagi. Usprawniają funkcjonowanie motoryki
małej i dużej, poprawiają funkcjonowanie układów sensorycznych, zwiększają tolerancję na
bodźce sensoryczne.
Rodzice dzieci korzystających ze wsparcia mogą na bieżąco zgłaszać uwagi i propozycje
dotyczące pracy z dzieckiem. Udzielane są im specjalistyczne porady dotyczące problemów
rozwojowych dziecka. Diagnozowane są, przy współudziale rodziców, problemy rozwojowe
dziecka oraz planowane działania terapeutyczne, wskazywane właściwe dla dziecka i jego
rodziny formy kompleksowej, specjalistycznej pomocy, (rehabilitacyjnej, terapeutycznej,
fizjoterapeutycznej, psychologicznej, pedagogicznej i logopedycznej).
Rodzaje zajęć i wsparcia zapewnianego dzieciom oraz ich rodzicom i prawnym opiekunom
przez WOKRO dostosowane są do ich indywidualnych potrzeb i możliwości.
Podstawą do zapewnienia dziecku zajęć w WOKRO jest wniosek składany przez jego
rodzica lub prawnego opiekuna do dyrektora ośrodka oraz jeden z poniższych dokumentów,
tj:
– opinia o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka wydana przez zespół
orzekający działający w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej (również
specjalistycznej) zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej
z dnia 7 września 2017 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły
orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz.
U. z 2023 r. poz. 2061) w związku z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z
2 Działanie kierowane jest do dzieci, które - ze względu na wykrytą niepełnosprawność lub zaburzenia rozwoju
psychofizycznego (w tym np. trudności w funkcjonowaniu ograniczające ich indywidualny rozwój, uwarunkowane
rozpoznanym zespołem nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi lub brakiem koncentracji uwagi -
ADHD) mogące stanowić zagrożenie niepełnosprawnością - wymagają specjalistycznego wsparcia.
3 Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 30 sierpnia 2023 r. w sprawie szczegółowych zadań wiodących
ośrodków koordynacyjno-rehabilitacyjno-opiekuńczych (Dz. U. poz. 1801);
4 Art. 90v ust. 3 i ust. 3a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2025 r. poz. 881, z późn.
zm.).
-- 2 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie organizowania wczesnego wspomagania rozwoju
dzieci (Dz. U. poz. 1635);
– orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane przez ww. zespół orzekający
działający w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej (również
specjalistycznej);
– orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych wydane przez ww. zespół
orzekający działający w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej (również
specjalistycznej);
– opinia wydana przez publiczną poradnię psychologiczno-pedagogiczną5, również
specjalistyczną, wskazującą np. zagrożenie dziecka niepełnosprawnością lub
wystąpieniem poważnych zaburzeń rozwojowych albo opinia wydana przez
niepubliczną poradnię psychologiczno-pedagogiczną, w tym specjalistyczną, jeżeli
przepisy prawa nie zastrzegają, że opinia musi być wydana przez publiczną poradnię6;
– zaświadczenie lekarskie, również lekarza specjalisty (np. lekarza psychiatrii dziecięcej),
potwierdzające wystąpienie u dziecka np. poważnych zaburzeń rozwoju
psychoruchowego lub ciężkiej i nieodwracalnej niepełnosprawności lub nieuleczalnej
choroby zagrażającej życiu, które powstały w prenatalnym okresie rozwoju dziecka lub
w czasie porodu7;
– inny dokument (dokumenty) dostarczony przez rodziców/prawnych opiekunów
dziecka do WOKRO.
W przypadku braku ww. dokumentów specjaliści zatrudnieni w WOKRO mogą dokonać
rozpoznania w zakresie potrzeby objęcia dziecka i jego rodziny odpowiednimi działaniami.
Kwestie związane z rozpatrywaniem wniosków rodziców i prawnych opiekunów dziecka,
w tym terminów w jakich się to odbywa, WOKRO ustalają samodzielnie.
Informuję, że w sprawozdaniach z realizacji działania 2.4. w ramach programu „Za życiem”
nie są gromadzone dane o rodzaju niepełnosprawności dziecka lub rodzaju zagrożenia
niepełnosprawnością, w tym o posiadanych przez dziecko dokumentach to
potwierdzających (orzeczenia, opinie, inne dokumenty).
Środki finansowe przeznaczone i wydatkowane w ramach programu przekazywane są
samorządom bez wyszczególnienia dla jakich grup dzieci mają być przeznaczone.
Przykładowo w 2024 roku działanie 2.4. było kontynuowane w 320 samorządach
powiatowych (w tym w miastach na prawach powiatu). Ze wsparcia w ramach działania 2.4.
5 § 4 i § 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 lutego 2013 r. w sprawie szczegółowych zasad
działania publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym publicznych poradni specjalistycznych
(Dz. U. z 2023 r. poz. 2499);
6 Niepubliczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne są uprawnione do wydania opinii w sprawach, w których
przepisy nie zastrzegają, że opinia musi być wydana przez publiczną poradnię. W przypadku niektórych opinii, np.
opinii o specyficznych trudnościach w uczeniu się lub opinii w sprawie odroczenia rozpoczęcia przez dziecko
obowiązku szkolnego lub wcześniejszego przyjęcia dziecka do szkoły podstawowej, w przepisach art. 127 ust. 11
ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043, z późn. zm.) wskazano, że
uprawnionymi do wydania opinii są jedynie te niepubliczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne założone
zgodnie z art. 82 ustawy o systemie oświaty lub art. 168 ustawy – Prawo oświatowe, które zatrudniają
pracowników posiadających kwalifikacje określone dla pracowników publicznych poradni psychologiczno-
pedagogicznych.
7 https://zazyciem.gov.pl/strona/20238-wieloaspektowa-i-kompleksowa-pomoc-niepelnosprawnemu-dziecku-
w-okresie-od-0-roku-zycia
-- 3 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
skorzystało 25 412 dzieci, w tym 4 755 dzieci do 3 roku życia oraz 22 564
rodziców/opiekunów. Na realizację działania 2.4. uruchomiono środki w wysokości
109 354,6 tys. zł, a wydatkowano 93 655,8 tys. zł, co stanowi 86% uruchomionych
środków.
Informacje o uprawnieniach wynikających z ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu
kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem” (Dz. U. z 2024 r. poz. 1829) i Programu „Za życiem” (w
tym w zakresie ww. działania 2.4.) oraz sposobach postępowania w przypadku urodzenia
się dziecka, którego rozwój jest zaburzony i stanowi ryzyko wystąpienia niepełnosprawności
dostępne są na portalu informacyjnym „Za życiem” pod adresem: https://zazyciem.gov.pl/.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Maja Nowak
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --