Interpelacja w sprawie niedotrzymania przez pracodawcę terminu rozpoczęcia rozmów nad zakładowym układem zbiorowym pracy w Poczcie Polskiej SA oraz potrzeby systemowego wzmocnienia dialogu społecznego w spółkach z udziałem Skarbu Państwa

Interpelacja nr 12629

do ministra aktywów państwowych

w sprawie niedotrzymania przez pracodawcę terminu rozpoczęcia rozmów nad zakładowym układem zbiorowym pracy w Poczcie Polskiej SA oraz potrzeby systemowego wzmocnienia dialogu społecznego w spółkach z udziałem Skarbu Państwa

Zgłaszający: Marta Stożek

Data wpływu: 01-10-2025

Szanowny Panie Ministrze!

Składam interpelację w sprawie poważnych i wieloaspektowych zaniedbań w obszarze prowadzenia dialogu społecznego w spółce Poczta Polska SA. Opóźnienie rozpoczęcia rozmów dotyczących zakładowego układu zbiorowego pracy (ZUZP), pomimo jednostronnego wyznaczenia terminu przez wiceprezes spółki, stanowi nie tylko naruszenie dobrych praktyk w relacjach pracodawca – związki zawodowe, lecz również narusza konstytucyjne zasady społecznej gospodarki rynkowej, partnerstwa społecznego i praw pracowniczych. Taka sytuacja nie tylko podważa zaufanie do kierownictwa Poczty Polskiej SA, ale może również prowadzić do destabilizacji sytuacji pracowniczej w jednej z największych spółek Skarbu Państwa, mającej strategiczne znaczenie dla obywateli oraz dla funkcjonowania państwa.

Z informacji przekazanych przez reprezentatywne organizacje związkowe wynika, że termin rozpoczęcia rozmów został jednostronnie ustalony na 11 czerwca 2025 roku przez zarząd spółki. Brak realizacji tego zobowiązania, w połączeniu z brakiem jakiegokolwiek uzasadnienia, nowej propozycji terminu czy kontaktu ze stroną społeczną, należy ocenić jako przejaw ignorowania instytucjonalnego znaczenia partnerów społecznych i umniejszania roli układów zbiorowych w kształtowaniu warunków pracy. W warunkach demokratycznego państwa prawa takie działanie nosi znamiona rażącego naruszenia obowiązków pracodawcy i braku poszanowania dla zasady równości stron w dialogu społecznym.

Związki zawodowe, działając zgodnie z art. 2412 § 3 Kodeksu pracy, wystąpiły z formalnym żądaniem rozpoczęcia rozmów w terminie nieprzekraczającym 7 dni od dnia doręczenia pisma. Podkreślono również konieczność wcześniejszego uzgodnienia oraz podpisania tzw. regulaminu rokowań ZUZP – dokumentu o charakterze proceduralnym, który stanowi zabezpieczenie transparentności i równowagi stron w procesie negocjacyjnym. Brak takiego dokumentu prowadzi do braku jasności co do zasad, trybu oraz struktury rozmów, a co za tym idzie – do ryzyka, że proces ten nie będzie prowadzony w sposób sprawiedliwy, partnerski i efektywny, a wręcz przeciwnie – stanie się narzędziem odwlekania decyzji i przeciągania procedur, z uszczerbkiem dla interesu pracowników.

Zakładowy układ zbiorowy pracy jest instrumentem mającym fundamentalne znaczenie dla ukształtowania godnych i sprawiedliwych warunków pracy w danym zakładzie. Dotyczy on nie tylko kwestii wynagrodzeń i świadczeń dodatkowych, ale także czasu pracy, polityki awansowej, zasad ocen okresowych, działań antydyskryminacyjnych, procedur interwencji w sytuacjach kryzysowych, a także mechanizmów konsultacji w sprawach strategicznych dla zakładu pracy. Układ ten, jeśli jest rzetelnie wynegocjowany, może stanowić podstawę trwałego porozumienia społecznego, chronić interesy ekonomiczne zatrudnionych oraz zapewniać elastyczność i stabilność funkcjonowania pracodawcy. W sektorze publicznym, w szczególności w spółkach Skarbu Państwa, jego znaczenie jest tym większe, że stanowi on również wyraz realizacji interesu publicznego – zapewnienia stabilności zatrudnienia i równości traktowania pracowników niezależnie od lokalizacji jednostki czy zajmowanego stanowiska.

Z perspektywy społecznej niewywiązywanie się z obowiązków dotyczących prowadzenia rokowań zbiorowych prowadzi do erozji zaufania do instytucji państwowych, a także podważa sens uczestnictwa w dialogu społecznym. To z kolei może skutkować eskalacją napięć, wzrostem niezadowolenia pracowników, osłabieniem motywacji do pracy, a w dalszej perspektywie – pogorszeniem jakości usług świadczonych przez spółkę publiczną. Należy również zauważyć, że brak realnego wpływu strony społecznej na warunki zatrudnienia prowadzi do rozwoju zjawisk patologicznych, takich jak mobbing, przeciążenie obowiązkami czy niejawne nierówności w traktowaniu pracowników.

Ministerstwo Aktywów Państwowych jako organ odpowiedzialny za sprawowanie nadzoru właścicielskiego nad spółkami Skarbu Państwa ma nie tylko kompetencje kontrolne, ale również obowiązek aktywnego kształtowania standardów działania tych spółek w obszarze relacji społecznych. Niedopuszczalne jest, aby brak reakcji ministerstwa był postrzegany jako akceptacja dla zaniechań, które godzą w podstawowe prawa pracownicze. W sytuacji, gdy konstytucyjna zasada społecznej gospodarki rynkowej – oparta na dialogu i współpracy – zostaje naruszona, obowiązkiem resortu powinno być bezzwłoczne działanie zarówno o charakterze doraźnym, jak i systemowym, np. poprzez stworzenie mechanizmów wczesnego ostrzegania, konsultacji trójstronnych lub nadzoru prewencyjnego.

W świetle art. 20 i art. 59 Konstytucji RP, zgodnie z którymi dialog społeczny oraz wolność zrzeszania się i prowadzenia negocjacji zbiorowych stanowią filary porządku ustrojowego państwa, należy uznać sytuację za poważne naruszenie porządku konstytucyjnego. Obowiązkiem organów publicznych – w tym Ministerstwa Aktywów Państwowych – jest zapewnienie poszanowania tych wartości i egzekwowanie obowiązków spoczywających na zarządach spółek z udziałem Skarbu Państwa. Brak działań w tej sprawie może mieć konsekwencje nie tylko dla sytuacji wewnętrznej Poczty Polskiej SA, ale również dla kształtowania standardów w innych podmiotach sektora publicznego.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z prośbą o szczegółowe odniesienie się do następujących kwestii:

Jakie działania zostały dotychczas podjęte przez Ministerstwo Aktywów Państwowych w związku z niedotrzymaniem terminu rozpoczęcia rozmów nad ZUZP w Poczcie Polskiej SA?

Czy ministerstwo planuje bezpośrednią interwencję u władz Poczty Polskiej SA, mającą na celu przywrócenie harmonogramu negocjacji i rozpoczęcie dialogu z partnerami społecznymi?

Czy ministerstwo uznaje za konieczne podpisanie przez strony regulaminu rokowań ZUZP jako warunku rozpoczęcia i prowadzenia negocjacji? Czy planowane jest wydanie ogólnych wytycznych w tym zakresie dla wszystkich spółek z udziałem Skarbu Państwa?

Czy ministerstwo planuje opracowanie zbioru dobrych praktyk w zakresie prowadzenia dialogu społecznego i zawierania układów zbiorowych w spółkach publicznych?

W jaki sposób ministerstwo monitoruje przestrzeganie przepisów Kodeksu pracy w obszarze rokowań zbiorowych przez zarządy nadzorowanych podmiotów?

Czy ministerstwo rozważa przeprowadzenie audytu sytuacji społecznej w Poczcie Polskiej SA i oceny stanu relacji pracodawca – związki zawodowe?

Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie obowiązku cyklicznego raportowania stanu relacji społecznych w spółkach Skarbu Państwa do wiadomości opinii publicznej oraz Sejmu RP?

Jakie wnioski ministerstwo wyciągnęło z dotychczasowych przypadków sporów zbiorowych w spółkach publicznych i czy planuje wdrożenie instrumentów zapobiegających ich eskalacji?

Z poważaniem

Marta Stożek
Posłanka na Sejm RP