Interpelacja w sprawie planowanych podwyżek opłat związanych z zatrudnianiem cudzoziemców w rolnictwie sezonowym
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12627
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie planowanych podwyżek opłat związanych z zatrudnianiem cudzoziemców w rolnictwie sezonowym
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka
Data wpływu: 01-10-2025
Szanowny Panie Ministrze,
z coraz większym niepokojem środowiska rolnicze odbierają informacje płynące z rządu, w szczególności z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministerstwa Spraw Zagranicznych, o planowanych podwyżkach opłat związanych z zatrudnianiem cudzoziemców - przede wszystkim w rolnictwie sezonowym. Choć projekt rozporządzenia, z którym zapoznali się przedstawiciele branży, nie zawiera jeszcze konkretnych kwot, to analiza opinii resortów jednoznacznie wskazuje, że rząd przygotowuje się do drastycznego podniesienia kosztów administracyjnych ponoszonych przez rolników.
Niepokojące jest przede wszystkim całkowite przemilczenie konsekwencji gospodarczych takiej decyzji. Uzasadnienia opinii międzyresortowych, a zwłaszcza MSWiA, koncentrują się wyłącznie na względach administracyjno-formalnych, z całkowitym pominięciem realiów produkcji rolnej w Polsce. Wygląda to tak, jakby polscy rolnicy nadużywali systemu, a nie ratowali plony i miejsca pracy, ratując rentowność swoich gospodarstw.
Szczególnie dramatyczna sytuacja dotyczy producentów owoców jagodowych - w tym truskawek, borówek i malin - gdzie sezon zbiorów trwa zaledwie od kilku do kilkunastu tygodni. Do zebrania jednego hektara owoców potrzeba od 6 do nawet 12 pracowników. A gospodarstwa prowadzące opłacalną produkcję nierzadko przekraczają 5 hektarów powierzchni. Dla przykładu - powierzchnia upraw borówki amerykańskiej w Polsce przekracza już 13 tysięcy hektarów (dane ARiMR). Oznacza to, że w szczycie sezonu potrzeba dziesiątek tysięcy rąk do pracy.
Tymczasem praktyka pokazuje, że skuteczność systemu wizowego dla pracowników sezonowych jest dramatycznie niska. Rolnicy składają dziesiątki wniosków do urzędów pracy, a realnie na ich plantacje przyjeżdża kilku, czasem kilkunastu pracowników. Zdarzają się też sytuacje, w których urzędnicy w Polsce przyjmują wnioski i pobierają opłaty, mimo że w danym kraju konsulat RP nie wydaje w ogóle wiz sezonowych. Taki system nie działa – jest nieskuteczny i demoralizujący. Co więcej, planowana podwyżka opłat ma być - według deklaracji MSZ - „remedium” na ten stan rzeczy. To absurd!
Jeśli rząd wie, że system nie działa, to zamiast go reformować, próbuje jeszcze bardziej obciążyć tych, którzy mimo wszystko próbują zgodnie z prawem zatrudniać legalnych pracowników sezonowych? Jeśli brakuje kadr do wydawania wiz, należy to naprawić organizacyjnie. Jeśli są nadużycia - należy je kontrolować. Ale nie wolno karać polskich rolników podwyżkami za błędy państwa.
Podnoszenie opłat za zatrudnianie cudzoziemców sezonowych uderzy nie tylko w producentów jagodowych. Dotknie też plantatorów warzyw, właścicieli szklarni, sadowników i producentów wielu innych produktów, które są dumą polskiego eksportu rolno-spożywczego. Uderzy w małe i średnie gospodarstwa rodzinne, które już teraz borykają się z rosnącymi kosztami produkcji, inflacją, niestabilnością rynków i konkurencją ze Wschodu.
W tym kontekście warto przypomnieć, że:
koszty zatrudniania cudzoziemców już dziś są znaczne i nieproporcjonalne do długości sezonu (3–6 tygodni),
Polska nie posiada wystarczającej liczby pracowników krajowych gotowych do podjęcia pracy sezonowej w rolnictwie,
migranci są w większości zatrudniani legalnie, a ich praca jest niezbędna dla utrzymania płynności produkcji żywności,
podnoszenie opłat bez zapewnienia skuteczności systemu wizowego to forma legalnego wyłudzania pieniędzy od producentów żywności.
Na zakończenie pragnę przypomnieć, że polska gospodarka rolna, w tym eksport owoców jagodowych, jest istotną częścią bezpieczeństwa żywnościowego kraju. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi powinno bronić interesów polskich rolników, a nie akceptować rozwiązania, które w praktyce doprowadzą do bankructw i porzucania upraw.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi było informowane o planowanych zmianach w wysokości opłat za zatrudnianie cudzoziemców?
Czy Pan Minister występował w obronie interesów producentów rolnych podczas uzgodnień międzyresortowych?
Jakie działania zamierza podjąć MRiRW, aby przeciwdziałać wzrostowi kosztów administracyjnych uderzających w rolników sezonowych?
Czy resort planuje zaproponować uproszczenie lub usprawnienie procedur zatrudniania cudzoziemców w sektorze rolnym?
Czy MRiRW posiada aktualne dane na temat liczby składanych wniosków o zatrudnienie cudzoziemców vs. rzeczywistego wydania wiz sezonowych przez MSZ?
Czy Pan Minister zamierza zaapelować do ministra spraw zagranicznych o uruchomienie pełnej procedury wizowej w krajach, gdzie obecnie wizy nie są wydawane?
Czy MRiRW popiera pomysł, aby opłaty za wnioski wizowe były zwracane w przypadku, gdy wiza nie zostanie wydana z winy systemu lub braku kadry konsularnej?
Podsekretarz stanu Adam Nowak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5460 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 22 października 2025 r.
znak sprawy: DOS.prk.058.2.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji Nr 12627
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na pytania zamieszczone w interpelacji poselskiej nr 12627 Pana
Jarosława Sachajko i Pani Anny Gembickiej, Posłów na Sejm RP, w sprawie
planowanych podwyżek opłat związanych z zatrudnianiem cudzoziemców w
rolnictwie sezonowym, proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Ad 1-3 „Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi było informowane o planowanych
zmianach w wysokości opłat za zatrudnianie cudzoziemców? Czy Pan Minister
występował w obronie interesów producentów rolnych podczas uzgodnień
międzyresortowych? „Jakie działania zamierza podjąć MRiRW, aby przeciwdziałać
wzrostowi kosztów administracyjnych uderzających w rolników sezonowych?”
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie wniosło uwag do pierwotnego projektu
rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie wysokości
opłat w związku z wnioskiem o wydanie zezwolenia na pracę oraz w związku z
oświadczeniem o powierzeniu pracy cudzoziemcowi, przekazanego w ramach
uzgodnień międzyresortowych. Wersja projektu z 19.08.2025 r. zakładała
utrzymanie wysokości opłat na poziomie obowiązującym obecnie i nie wprowadzała
w tym zakresie konieczności ponoszenia większych kosztów przez podmioty
powierzające pracę cudzoziemcom na terytorium RP.
-- 1 of 4 --
Na kolejnym etapie uzgodnień, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
przekazało 18 września 2025 r. do wiadomości MRiRW pismo skierowane do
Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie uwzględnienia uwag
MSWiA do procedowanego projektu (pismo znak: DRP-XI.0210.1.2025).
Wówczas MRiRW poinformowało wnioskodawcę projektu, że przyjęcie w
projektowanym rozporządzeniu nowych, 4-krotnie wyższych opłat w związku ze
złożeniem wniosku o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca oraz w związku z
oświadczeniem o powierzeniu pracy cudzoziemcowi spowoduje wyraźny wzrost
kosztów produkcji rolnej (m.in. kosztów związanych z zatrudnieniem głównie
pracowników sezonowych). Dodano też, że cudzoziemcy odgrywają znaczącą rolę w
polskim rolnictwie, głównie jako pracownicy sezonowi, wypełniając luki kadrowe,
szczególnie w okresach intensywnych prac polowych. Jest to znacząca pomoc dla
rolników, którzy mają trudności ze znalezieniem pracowników do zbiorów, zwłaszcza
owoców i warzyw.
Także Stowarzyszenie Polskich Plantatorów Borówki, Stowarzyszenie Plantatorów
Truskawki, Zrzeszenie Producentów Papryki RP oraz Krajowa Rada Izb Rolniczych
przekazały opinie do projektu, który zakłada na późniejszym etapie uzgodnień
znacznie wyższe stawki opłat za złożenie wniosku o wydanie zezwolenia na pracę
sezonową.
Prace nad projektem rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w
sprawie wysokości opłat w związku z wnioskiem o wydanie zezwolenia na pracę oraz
w związku z oświadczeniem o powierzeniu pracy cudzoziemcowi są nadal
prowadzone i dotychczas nie wypracowano ostatecznego rozwiązania w związku z
uwagami m.in. resortu rolnictwa.
Ad 4 „Czy resort planuje zaproponować uproszczenie lub usprawnienie procedur
zatrudniania cudzoziemców w sektorze rolnym?”
Dogodne rozwiązanie adresowane do rolników korzystających ze wsparcia innych
osób przy zbiorach owoców i warzyw, podczas których dochodzi do spiętrzenia prac,
wprowadzono na podstawie zmienionej od 18 maja 2018 r. ustawy z dnia 20 grudnia
1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. 2025 poz. 197, 620, 621 i
-- 2 of 4 --
1160). Zgodnie z tą ustawą rolnicy mają możliwość zlecania pracy w swoim
gospodarstwie pomocnikom rolnika na podstawie podpisanej umowy cywilnoprawnej
tzn. umowy o pomocy przy zbiorach.
MRiRW nie planuje zmiany przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników
w zakresie zawierania przez rolnika umowy o pomocy przy zbiorach.
Ad 5 „Czy MRiRW posiada aktualne dane na temat liczby składanych wniosków o
zatrudnienie cudzoziemców vs. rzeczywistego wydania wiz sezonowych przez MSZ?”
W połowie 2025 r. producenci rolni złożyli ponad 41 tys. wniosków o udzielenie
zezwolenia na pracę sezonową, o 3% mniej niż w 2024 r. Powiatowe urzędy pracy w
I połowie 2025 r. wydały 10 tys. zezwoleń o pracę sezonową. Informacja o liczbie
zezwoleń na pracę, w tym na pracę sezonową jest publikowana na wortalu
Publicznych Służb Zatrudnienia.
MRiRW nie posiada aktualnej informacji o wydanych wizach sezonowych przez MSZ.
Ad 6 i 7 „Czy Pan Minister zamierza zaapelować do ministra spraw zagranicznych o
uruchomienie pełnej procedury wizowej w krajach, gdzie obecnie wizy nie są wydawane?
Czy MRiRW popiera pomysł, aby opłaty za wnioski wizowe były zwracane w przypadku,
gdy wiza nie zostanie wydana z winy systemu lub braku kadry konsularnej?”
Problematyka związana z kreowaniem polityki migracyjnej, a zwłaszcza
zatrudnieniem cudzoziemców, wydawaniem wiz dla zagranicznych pracowników z
pożądanych branż czy grup zawodowych oraz ocena destynacji, jest poza
kompetencjami Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Nie mniej jednak
ministerstwo dostrzega potrzeby rolnictwa w tym zakresie i uczestniczy w tworzeniu
ostatecznych rozwiązań.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Adam Nowak
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 4 --
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --