Interpelacja w sprawie pogarszającej się dostępności świadczeń zdrowotnych i braku lekarzy specjalistów
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12617
do ministra zdrowia
w sprawie pogarszającej się dostępności świadczeń zdrowotnych i braku lekarzy specjalistów
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 30-09-2025
Szanowna Pani Minister,
jednym z najczęściej zgłaszanych problemów społecznych pozostają coraz dłuższe kolejki do lekarzy oraz brak specjalistów w podstawowych i kluczowych dziedzinach medycyny. Obecny rząd wielokrotnie deklarował, że poprawi dostęp do świadczeń zdrowotnych i zwiększy liczbę lekarzy w systemie. Niestety, realia są zupełnie inne.
Według danych i sygnałów płynących ze środowisk pacjentów i organizacji medycznych, kolejki do wielu specjalistów wydłużają się – w niektórych dziedzinach pacjenci czekają wiele miesięcy, a nawet ponad rok na pierwszą wizytę. Szczególnie dramatyczna sytuacja dotyczy m.in. onkologii, kardiologii, ortopedii czy endokrynologii.
Problem ten pogłębia się także w podstawowej opiece zdrowotnej – brakuje lekarzy rodzinnych, a wielu z nich zbliża się do wieku emerytalnego. Jednocześnie młodzi lekarze coraz częściej wyjeżdżają za granicę lub wybierają sektor prywatny, co pogłębia niedobór kadr w publicznej ochronie zdrowia.
Pomimo tych faktów rząd nie przedstawił do tej pory spójnej strategii kadrowej w ochronie zdrowia, a podejmowane działania mają charakter doraźny i fragmentaryczny. Społeczeństwo oczekuje nie kolejnych obietnic, lecz realnych reform, które zagwarantują pacjentom szybki dostęp do świadczeń medycznych i stabilność kadrową w systemie.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie działania planuje rząd w celu skrócenia kolejek do lekarzy specjalistów w najbliższych latach?
Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizy i prognozy dotyczące niedoboru lekarzy w poszczególnych specjalizacjach?
Jakie mechanizmy zachęt planuje się wprowadzić, aby młodzi lekarze podejmowali pracę w publicznej ochronie zdrowia, a nie wyjeżdżali za granicę?
Czy rząd planuje wprowadzenie systemu stypendiów lub innych form wsparcia dla studentów medycyny i rezydentów, aby zwiększyć liczbę specjalistów w kluczowych dziedzinach?
Jakie środki zostaną przeznaczone w budżecie państwa na realne zwiększenie dostępności do świadczeń medycznych w ramach NFZ?
Czy przewidziane są programy współpracy z samorządami w celu zapewnienia lekarzy rodzinnych i specjalistów w mniejszych miejscowościach, gdzie problem jest szczególnie dotkliwy?
Brak wystarczającej liczby specjalistów i narastające kolejki do lekarzy to problem, który dotyka milionów obywateli i podważa wiarygodność obietnic obecnej koalicji. Polacy oczekują od rządu działań systemowych, a nie kolejnych zapowiedzi bez pokrycia.
Z poważaniem Olga Semeniuk-Patkowska
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 12 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11828 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.168.2025.PM
Warszawa, 17 października 2025
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 12617, Olgi Ewy Semeniuk-Patkowskiej, posłanki
na Sejm RP w sprawie pogarszającej się dostępności świadczeń zdrowotnych i braku lekarzy
specjalistów, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
1. Jakie działania planuje rząd w celu skrócenia kolejek do lekarzy specjalistów
w najbliższych latach?
Zarówno Ministerstwo Zdrowia, jak Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) systematycznie
badają dostępność do poszczególnych świadczeń gwarantowanych finansowanych ze
środków publicznych.
W celu poprawy dostępności do świadczeń dla pacjentów pierwszorazowych w ramach
ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (AOS) poprzez motywowanie świadczeniodawców
do podwyższania udziału świadczeń specjalistycznych pierwszorazowych, w bieżącym roku
wprowadzona została, zarządzeniem nr 23/2025/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu
Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2025 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie określenia
warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju
ambulatoryjna opieka specjalistyczna, modyfikacja zasad finansowania świadczeń
w zależności od osiągniętego przez świadczeniodawców poziomu udziału procentowego
świadczeń specjalistycznych pierwszorazowych.
Nowe zasady finansowania będą miały zastosowanie do rozliczania świadczeń udzielonych
od 1 listopada 2025 r., przy czym pierwsza ocena spełniania parametrów określonych
w wyżej wskazanym zarządzeniu obejmie świadczenia udzielone w okresie od 1 lipca do
30 września 2025 roku.
Ponadto, z dniem 1 stycznia 2024 r. Ministerstwo Zdrowia rozpoczęło prace nad projektem
Odwróconej Piramida Świadczeń (OPŚ). W ramach projektu prowadzone są między innymi
prace nad budową pakietów diagnostycznych w ramach AOS, które zastąpią
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
fragmentarycznie udzielane porady. Pozwolą one na realizację profilaktyki, diagnostyki
i leczenia najbliżej pacjenta, tj. w ramach współpracy podstawowej opieki zdrowotnej i AOS
oraz odciążenie szpitali z procedur, które mogą być realizowane na niższych poziomach.
Oczekiwanym i pożądanym efektem wprowadzenia omawianych zmian systemowych ma
być odczuwalna dla pacjentów poprawa dostępności do świadczeń gwarantowanych na
różnych poziomach ich realizacji oraz skrócenie czasu oczekiwania na poszczególne
świadczenia opieki zdrowotnej.
Celem Ministerstwa Zdrowia jest również zapewnienie większego dostępu do poradni
w specjalnościach charakteryzujących się wyjątkowo wysokim czasem oczekiwania na
świadczenie zdrowotne między innymi poprzez rozwijanie narzędzi ułatwiających
zapisywanie i wypisywanie pacjentów z kolejek oraz wprowadzenie rozwiązań
motywujących pacjentów do informowania podmiotów leczniczych o odwoływaniu wizyt.
2. Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizy i prognozy dotyczące niedoboru
lekarzy w poszczególnych specjalizacjach?
oraz
3. Jakie mechanizmy zachęt planuje się wprowadzić, aby młodzi lekarze podejmowali
pracę w publicznej ochronie zdrowia, a nie wyjeżdżali za granicę?
oraz
4. Czy rząd planuje wprowadzenie systemu stypendiów lub innych form wsparcia dla
studentów medycyny i rezydentów, aby zwiększyć liczbę specjalistów
w kluczowych dziedzinach?
Minister Zdrowia podejmuje liczne działania mające na celu wykształcenie odpowiedniej
liczby specjalistów posiadających kompetencje niezbędne do zagwarantowania właściwej
opieki medycznej w poszczególnych specjalizacjach.
W czasie kształcenia przeddyplomowego – studia:
począwszy od 2016 r. Minister Zdrowia znacznie zwiększył limity przyjęć na
kierunek lekarski (w roku akademickim 2015/2016 limit na kierunek lekarski
wynosił 6 188 miejsc (w tym 4 637 to miejsca w języku polskim), zaś w roku
akademickim 2024/2025 limit zaś na studia na kierunku lekarskim wyniósł 10 065
miejsc (w tym 8 266 to miejsca w języku polskim));
pod koniec 2021 r. wprowadzono wsparcie finansowe – kredyt dla osób
podejmujących studia odpłatne na kierunku lekarskim prowadzonym w języku
polskim.
W czasie szkolenia specjalizacyjnego:
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
wyodrębniono dziedziny najważniejsze z punktu widzenia epidemiologicznego
kraju (dziedziny priorytetowe) i ustanowiono dla nich specjalne zasady. Główną
zachętą do podejmowania kształcenia w dziedzinach priorytetowych jest wyższe
wynagrodzenie przysługujące lekarzom odbywającym szkolenie specjalizacyjne
w tych dziedzinach w trybie rezydenckim (finansowanym przez Ministra Zdrowia).
Zaliczenie dziedziny do dziedzin priorytetowych skutkuje corocznie (od lipca)
przyznaniem wyższego wynagrodzenia zasadniczego lekarzom w trybie
specjalizacji rezydenckim, a także przyznawaniem większej liczby miejsc
szkoleniowych rezydenckich w stosunku do pozostałych dziedzin;
w celu zachęcenia młodych lekarzy do pracy w polskich podmiotach leczniczych,
finansowanych ze środków publicznych, po ukończeniu szkolenia
specjalizacyjnego, wprowadzono rozwiązanie, dzięki któremu lekarze odbywający
szkolenie specjalizacyjne w ramach rezydentury mogą otrzymać wynagrodzenie
zasadnicze wyższe o 600 zł miesięcznie (w dziedzinie niepriorytetowej) lub wyższe
o 700 zł miesięcznie (w dziedzinie priorytetowej). Aby otrzymać to wynagrodzenie
lekarz musi zobowiązać się do przepracowania – w podmiocie leczniczym,
finansowanym ze środków publicznych – łącznie 2 lata w ciągu kolejnych pięciu lat
następujących po zakończeniu szkolenia specjalizacyjnego;
wprowadzono możliwość ubiegania się o odbywanie szkolenia specjalizacyjnego
we wszystkich województwach jednocześnie oraz wskazania 15 wyborów
obejmujących dziedzinę, tryb i miejsce odbywania szkolenia specjalizacyjnego
w preferowanej kolejności (tzw. Nabór Centralny). Dzięki temu rozwiązaniu
umożliwiono zakwalifikowanie się do odbywania pokrewnej specjalizacji
w przypadku nie zakwalifikuje się na preferowaną dziedzinę. Zakłada się, że dzięki
temu rozwiązaniu zostanie wykorzystana znacznie większa liczba miejsc
w dziedzinach priorytetowych.
W czasie pracy:
po ukończeniu szkolenia specjalizacyjnego, umożliwiono otrzymanie wyższego
wynagrodzenia zasadniczego o 600 zł miesięcznie (w dziedzinie niepriorytetowej)
lub wyższe o 700 zł miesięcznie (w dziedzinie priorytetowej), warunek:
przepracowanie łącznie 2 lata w publicznym podmiocie leczniczym w ciągu
kolejnych pięciu lat następujących po zakończeniu szkolenia specjalizacyjnego;
przeprowadzono działania mające na celu poprawę atrakcyjności zawodów
medycznych i warunków pracy pracowników medycznych dotyczące aktualizacji
najniższego wynagrodzenia zasadniczego pracowników zatrudnionych
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
w podmiotach leczniczych w stosunku do przeciętnego miesięcznego
wynagrodzenia brutto w Polsce.
5. Jakie środki zostaną przeznaczone w budżecie państwa na realne zwiększenie
dostępności do świadczeń medycznych w ramach NFZ?
W planie NFZ na 2025 rok pierwotna wysokość środków zapisana na koszty świadczeń
opieki zdrowotnej NFZ wynosiła 183,6 mld zł, tj. jest wyższa o 26,07 mld zł w porównaniu
do pierwotnego planu finansowego NFZ na 2024 rok. Jednocześnie w wyniku zmian planu
finansowego NFZ w bieżącym roku, środki te wzrosły już o 13,9 mld zł do wysokości 197,5
mld zł. Natomiast w planie NFZ na 2026 rok pierwotna wysokość środków zapisana na
koszty świadczeń opieki zdrowotnej NFZ wynosi 201,2 mld zł, i tym samym jest wyższa
o 17,6 mld zł w porównaniu do pierwotnego planu finansowego NFZ na 2025 rok.
Należy również wskazać, że od 2024 roku nastąpiło istotne zwiększenie środków z tytułu
dotacji podmiotowej z budżetu państwa dla NFZ.
Zaplanowana pierwotnie dotacja podmiotowa dla NFZ na 2024 rok wyniosła 8,98 mld zł,
natomiast dzięki decyzjom Minister Zdrowia oraz Ministra Finansów, środki te wzrosły
ostatecznie do 14,79 mld zł.
Zaplanowana pierwotnie dotacja podmiotowa z budżetu państwa dla NFZ na 2025 rok
wyniosła 18,35 mld zł (ponad dwukrotnie więcej niż zaplanowana pierwotnie na 2024 rok),
natomiast dzięki decyzjom Minister Zdrowia oraz Ministra Finansów, środki te wynoszą
aktualnie 27,65 mld zł. Dzięki decyzji Ministra Finansów z dnia 1 lipca 2025 r. zostały
przyznane również środki finansowe dla NFZ w kwocie blisko 1,58 mld zł przeznaczone na
zwiększenie funduszu zapasowego NFZ.
Ponadto, dzięki pozytywnie zaopiniowanemu w dniu 15 października 2025 r. przez
Sejmową Komisję Finansów Publicznych wnioskowi Ministra Finansów w sprawie zmiany
przeznaczenia rezerw celowych zaplanowanych w ustawie budżetowej na rok 2025,
możliwe będzie przekazanie kolejnych środków z budżetu państwa dla NFZ w wysokości
2,86 mld zł. Środki te będą przeznaczone na powiększenie wydatków w części 46 –
Zdrowie, na zwiększenie dotacji podmiotowej z budżetu państwa dla NFZ na finansowanie
świadczeń gwarantowanych.
Podkreślenia wymaga, że jeśli wystąpi konieczność zwiększenia nakładów finansowych na
świadczenia opieki zdrowotnej, Minister Zdrowia może skorzystać z instrumentu, jakim jest
wsparcie z budżetu państwa dla NFZ na finansowanie świadczeń gwarantowanych,
o którym mowa w art. 131d ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146, z późn. zm.),
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
na podstawie którego minister właściwy do spraw zdrowia jest uprawniony do przekazania
NFZ dotacji podmiotowej lub wpłaty na zasilenie funduszu zapasowego NFZ.
6. Czy przewidziane są programy współpracy z samorządami w celu zapewnienia
lekarzy rodzinnych i specjalistów w mniejszych miejscowościach, gdzie problem
jest szczególnie dotkliwy?
Ministerstwo Zdrowia planuje zapewnienie większego dostępu do POZ oraz poradni
specjalistycznych, poprzez poprawę jakości diagnostyki i leczenia w ramach POZ i AOS oraz
wyrównywanie różnic w dostępności. Służyć temu będzie wsparcie inwestycji
w infrastrukturę, sprzęt i wyposażenie w POZ i AOS.
NFZ realizuje projekt „Wsparcie podstawowej opieki zdrowotnej (POZ)” na podstawie
umowy zawartej pomiędzy Ministerstwem Zdrowia a NFZ w marcu 2024 r. Projekt
dofinansowany jest ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach
Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027.
Projekt ma na celu otwarcie nowych placówek POZ, zwłaszcza na terenach o mniejszej
gęstości zaludnienia, co przyczyni się do zwiększenia dostępności i efektywności systemu
opieki zdrowotnej. W każdej gminie powinien być zapewniony taki sam dostęp do lekarza.
Obszary słabiej rozwinięte posiadają uboższy dostęp do komunikacji publicznej, więc
często dotarcie do specjalisty i wykonanie badań jest utrudnione. Premiowane są podmioty
posiadające miejsce udzielania świadczeń na obszarach z ograniczeniem dostępu do POZ
lub na terenach będących „białymi plamami”, zgodnie z Mapami Potrzeb Zdrowotnych.
Projekt jest realizowany w formule grantowej. Kwota grantu uzależniona jest od rocznej
liczby osób zapisanych do wskazanego miejsca udzielania świadczeń w POZ w oparciu
o aktywną listą pacjentów.
Granty przeznaczone będą na zakup sprzętu medycznego, sprzętu IT oraz na roboty
budowlane, tj. adaptacje pomieszczeń związane z poszerzeniem zadań zdrowotnych
w zakresie profilaktyki, diagnostyki i leczenia na poziomie POZ.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --