Interpelacja nr 12611
Interpelacja w sprawie przygotowania kart do głosowania przystosowanych do potrzeb osób z dysfunkcjami wzroku
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie przygotowania kart do głosowania przystosowanych do potrzeb osób z dysfunkcjami wzroku
Interpelacja nr 12611
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej, ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie przygotowania kart do głosowania przystosowanych do potrzeb osób z dysfunkcjami wzroku
Zgłaszający: Marta Stożek
Data wpływu: 30-09-2025
Szanowna Pani Ministro, Szanowny Panie Ministrze,
zgodnie z art. 52 § 5 i § 6 Kodeksu wyborczego wybory w Polsce odbywają się w sposób tajny. Każdemu obywatelowi i każdej obywatelce przysługuje prawo do oddania głosu w sposób niezależny i nienaruszający prywatności jego poglądów politycznych. Niestety, w przypadku osób z dysfunkcją wzroku zasada ta w praktyce bywa naruszana.
Osoby słabowidzące często napotykają trudności z prawidłowym odczytaniem karty wyborczej ze względu na zbyt mały druk, co uniemożliwia im samodzielne i czytelne oddanie głosu. Z kolei osoby niewidome nie mają możliwości skorzystania z kart wyborczych z tekstem w alfabecie Braille’a zawierających imiona i nazwiska kandydatów. Nakładki brajlowskie dostępne obecnie w lokalach wyborczych zawierają jedynie numery kandydatów, co zmusza wyborczynię lub wyborcę do zapamiętywania imion, nazwisk oraz przypisanych im numerów — co staje się szczególnie uciążliwe przy większej liczbie kandydatów i kandydatek, jak ma to miejsce na przykład w wyborach do Sejmu czy rad powiatów.
W efekcie osoby niewidome i słabowidzące nierzadko zmuszone są do korzystania z pomocy osób trzecich przy oddaniu głosu, co w oczywisty sposób narusza zasadę tajności głosowania. W skrajnych przypadkach może to prowadzić do sytuacji, w której osoba pomagająca – świadomie lub nie – oddaje głos niezgodnie z wolą wyborcy.
Mając na uwadze powyższe problemy, zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy ministerstwo jest świadome problemów, jakie, przy okazji kolejnych wyborów, napotykają osoby z dysfunkcjami wzroku? Czy ministerstwo kontaktuje się w tej sprawie z Państwową Komisją Wyborczą?
Czy trwają obecnie prace nad wprowadzeniem w kolejnych wyborach wymogu, aby karty wyborcze były dostosowane do potrzeb osób z dysfunkcją wzroku (karty z powiększonym drukiem oraz z pełnym zapisem w alfabecie Braille’a)?
Na jakim etapie są ewentualne prace oraz czy i kiedy będą przeprowadzane konsultacje ze środowiskiem osób niewidomych i słabowidzących w celu dostosowania rozwiązań do ich realnych potrzeb?
Z poważaniem
Marta Stożek
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 12611
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej, ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie przygotowania kart do głosowania przystosowanych do potrzeb osób z dysfunkcjami wzroku
Zgłaszający: Marta Stożek
Data wpływu: 30-09-2025
Szanowna Pani Ministro, Szanowny Panie Ministrze,
zgodnie z art. 52 § 5 i § 6 Kodeksu wyborczego wybory w Polsce odbywają się w sposób tajny. Każdemu obywatelowi i każdej obywatelce przysługuje prawo do oddania głosu w sposób niezależny i nienaruszający prywatności jego poglądów politycznych. Niestety, w przypadku osób z dysfunkcją wzroku zasada ta w praktyce bywa naruszana.
Osoby słabowidzące często napotykają trudności z prawidłowym odczytaniem karty wyborczej ze względu na zbyt mały druk, co uniemożliwia im samodzielne i czytelne oddanie głosu. Z kolei osoby niewidome nie mają możliwości skorzystania z kart wyborczych z tekstem w alfabecie Braille’a zawierających imiona i nazwiska kandydatów. Nakładki brajlowskie dostępne obecnie w lokalach wyborczych zawierają jedynie numery kandydatów, co zmusza wyborczynię lub wyborcę do zapamiętywania imion, nazwisk oraz przypisanych im numerów — co staje się szczególnie uciążliwe przy większej liczbie kandydatów i kandydatek, jak ma to miejsce na przykład w wyborach do Sejmu czy rad powiatów.
W efekcie osoby niewidome i słabowidzące nierzadko zmuszone są do korzystania z pomocy osób trzecich przy oddaniu głosu, co w oczywisty sposób narusza zasadę tajności głosowania. W skrajnych przypadkach może to prowadzić do sytuacji, w której osoba pomagająca – świadomie lub nie – oddaje głos niezgodnie z wolą wyborcy.
Mając na uwadze powyższe problemy, zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy ministerstwo jest świadome problemów, jakie, przy okazji kolejnych wyborów, napotykają osoby z dysfunkcjami wzroku? Czy ministerstwo kontaktuje się w tej sprawie z Państwową Komisją Wyborczą?
Czy trwają obecnie prace nad wprowadzeniem w kolejnych wyborach wymogu, aby karty wyborcze były dostosowane do potrzeb osób z dysfunkcją wzroku (karty z powiększonym drukiem oraz z pełnym zapisem w alfabecie Braille’a)?
Na jakim etapie są ewentualne prace oraz czy i kiedy będą przeprowadzane konsultacje ze środowiskiem osób niewidomych i słabowidzących w celu dostosowania rozwiązań do ich realnych potrzeb?
Z poważaniem
Marta Stożek
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Tomasz Szymański
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.8 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3938 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.502.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12611 Pani Posłanki Marty Stożek, w sprawie
przygotowania kart do głosowania przystosowanych do potrzeb osób z dysfunkcjami
wzroku, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
W odniesieniu do problematyki poruszonej w interpelacji należy zaznaczyć, iż w czasie prac
nad Kodeksem Wyborczym ustawa była szeroko konsultowana z przedstawicielami
środowiska osób z niepełnosprawnościami – także środowiska osób z dysfunkcją wzroku.
Osoby niewidome i słabowidzące zaproponowały rozwiązania dotyczące oznaczenia kart do
głosowania, które znalazły się w niniejszej ustawie.
Ze względu na niedoskonałości obowiązujących regulacji dotyczących oznaczenia kart do
głosowania w Strategii na rzecz osób z niepełnosprawnościami 2021–2030 przyjęto
działanie I. 2.1. - Zapewnienie możliwości pełnego udziału czynnego i biernego w wyborach
i referendach osobom z różnymi rodzajami niepełnosprawności. Działanie przewiduje szereg
zmian potrzebnych do pełnego udziału osób z niepełnosprawnościami w wyborach oraz
referendach, w tym w szczególności osób z niepełnosprawnością intelektualną, osób
z problemami zdrowia psychicznego oraz osób w spektrum autyzmu. Działanie zakłada
modyfikacje regulacji prawa wyborczego wynikające z Działania I.2.2 w zakresie uzyskania
czynnego i biernego prawa wyborczego.
Elementem wskazanego działania jest również przeprowadzenie zmian w procesie
wyborczym i referendalnym zwiększających możliwość samodzielnego i tajnego oddania
głosu przez osoby z niepełnosprawnościami, w szczególności z niepełnosprawnością
ruchową i osób niewidomych oraz umożliwiających samodzielne i tajne oddanie głosu przez
osoby z niepełnosprawnością manualną lub niepełnosprawnościami sprzężonymi.
Zapewnienie realnego dostępu do wyborów i referendów wymaga także wprowadzenia
regulacji nakładających obowiązek prezentowania informacji o wyborach oraz informacji
i programów komitetów wyborczych w sposób dostępny dla osób z różnymi
niepełnosprawnościami - w tym w polskim języku migowym, tekście łatwym do czytania
i w formach dostępnych dla osób niewidomych i słabowidzących.
Niezależnie od powyższego, przy okazji każdej nowelizacji Kodeksu Wyborczego oraz
podczas dyskusji nad kształtem ustawy, proponowane jest przez Kierownictwo resortu
wprowadzenie zmian mających na celu zagwarantowanie pełnej dostępności prawa
wyborczego dla osób z niepełnosprawnościami - w tym osób niewidomych.
Odpowiadając na pytanie dotyczące kontaktów Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
z Państwową Komisją Wyborczą należy podkreślić, iż - zgodnie z ustawą z dnia 5 stycznia
2011 r. Kodeks wyborczy - wzory kart do głosowania ustala Państwowa Komisja Wyborcza.
Komisja określa w drodze uchwały wzory nakładek na karty do głosowania sporządzonych
w alfabecie Braille’a, działając w wyznaczonych ramach prawnych i jednocześnie kierując się
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
możliwością praktycznego zastosowania tych nakładek przez wyborców niewidomych.
Ustalając rzeczone wzory Państwowa Komisja Wyborcza zasięga opinii ministra właściwego
do spraw zabezpieczenia społecznego.
Jednocześnie informuję, iż w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie są
obecnie prowadzone prace nad zmianą wzoru kart wyborczych. Pragnę wskazać, że zgodnie
z przytoczonym obszarem strategii koordynację procesu zmian w Kodeksie wyborczym
powierzono Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.502.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12611 Pani Posłanki Marty Stożek, w sprawie
przygotowania kart do głosowania przystosowanych do potrzeb osób z dysfunkcjami
wzroku, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
W odniesieniu do problematyki poruszonej w interpelacji należy zaznaczyć, iż w czasie prac
nad Kodeksem Wyborczym ustawa była szeroko konsultowana z przedstawicielami
środowiska osób z niepełnosprawnościami – także środowiska osób z dysfunkcją wzroku.
Osoby niewidome i słabowidzące zaproponowały rozwiązania dotyczące oznaczenia kart do
głosowania, które znalazły się w niniejszej ustawie.
Ze względu na niedoskonałości obowiązujących regulacji dotyczących oznaczenia kart do
głosowania w Strategii na rzecz osób z niepełnosprawnościami 2021–2030 przyjęto
działanie I. 2.1. - Zapewnienie możliwości pełnego udziału czynnego i biernego w wyborach
i referendach osobom z różnymi rodzajami niepełnosprawności. Działanie przewiduje szereg
zmian potrzebnych do pełnego udziału osób z niepełnosprawnościami w wyborach oraz
referendach, w tym w szczególności osób z niepełnosprawnością intelektualną, osób
z problemami zdrowia psychicznego oraz osób w spektrum autyzmu. Działanie zakłada
modyfikacje regulacji prawa wyborczego wynikające z Działania I.2.2 w zakresie uzyskania
czynnego i biernego prawa wyborczego.
Elementem wskazanego działania jest również przeprowadzenie zmian w procesie
wyborczym i referendalnym zwiększających możliwość samodzielnego i tajnego oddania
głosu przez osoby z niepełnosprawnościami, w szczególności z niepełnosprawnością
ruchową i osób niewidomych oraz umożliwiających samodzielne i tajne oddanie głosu przez
osoby z niepełnosprawnością manualną lub niepełnosprawnościami sprzężonymi.
Zapewnienie realnego dostępu do wyborów i referendów wymaga także wprowadzenia
regulacji nakładających obowiązek prezentowania informacji o wyborach oraz informacji
i programów komitetów wyborczych w sposób dostępny dla osób z różnymi
niepełnosprawnościami - w tym w polskim języku migowym, tekście łatwym do czytania
i w formach dostępnych dla osób niewidomych i słabowidzących.
Niezależnie od powyższego, przy okazji każdej nowelizacji Kodeksu Wyborczego oraz
podczas dyskusji nad kształtem ustawy, proponowane jest przez Kierownictwo resortu
wprowadzenie zmian mających na celu zagwarantowanie pełnej dostępności prawa
wyborczego dla osób z niepełnosprawnościami - w tym osób niewidomych.
Odpowiadając na pytanie dotyczące kontaktów Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
z Państwową Komisją Wyborczą należy podkreślić, iż - zgodnie z ustawą z dnia 5 stycznia
2011 r. Kodeks wyborczy - wzory kart do głosowania ustala Państwowa Komisja Wyborcza.
Komisja określa w drodze uchwały wzory nakładek na karty do głosowania sporządzonych
w alfabecie Braille’a, działając w wyznaczonych ramach prawnych i jednocześnie kierując się
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
możliwością praktycznego zastosowania tych nakładek przez wyborców niewidomych.
Ustalając rzeczone wzory Państwowa Komisja Wyborcza zasięga opinii ministra właściwego
do spraw zabezpieczenia społecznego.
Jednocześnie informuję, iż w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie są
obecnie prowadzone prace nad zmianą wzoru kart wyborczych. Pragnę wskazać, że zgodnie
z przytoczonym obszarem strategii koordynację procesu zmian w Kodeksie wyborczym
powierzono Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --