Interpelacja w sprawie sytuacji pracowniczej w Grupie Kapitałowej Enea
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12605
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie sytuacji pracowniczej w Grupie Kapitałowej Enea
Zgłaszający: Bożena Lisowska
Data wpływu: 30-09-2025
Szanowna Pani Minister,
w ostatnich dniach w mediach pojawiły się informacje budzące zaniepokojenie opinii publicznej w związku z podjęciem przez Zarząd Enea SA w dniu 18 września 2025 r. decyzji w zakresie zarządzania spółkami, w których pełni rolę właścicielską. Decyzje te dotyczą m.in. Lubelskiego Węgla Bogdanka SA i obejmują: wypowiedzenie zakładowego układu zbiorowego pracy, odwołanie przedstawicieli strony społecznej z organów spółek zależnych oraz wydzielenie Departamentu Sprzedaży do nowego podmiotu.
Powyższe działania spotkały się z licznymi obawami strony związkowej i wywołały emocje wśród mieszkańców powiatu łęczyńskiego, dla których kopalnia Bogdanka jest kluczowym pracodawcą i filarem lokalnej gospodarki. Podnoszony jest również argument wcześniejszych ustaleń z Ministerstwem Aktywów Państwowych z grudnia 2024 r. i marca 2025 r., gdzie podkreślano, iż celem działań zarządu ma być wyłącznie uporządkowanie zapisów ZUZP – bez ingerencji w system wynagrodzeń i warunki pracy.
Wobec pojawiających się pytań i wątpliwości ze strony pracowników, związków zawodowych oraz mieszkańców regionu, zwracam się do Pani Minister z prośbą o przedstawienie stanowiska w następujących kwestiach:
Jak ministerstwo ocenia decyzję Zarządu Enea SA o wypowiedzeniu zakładowego układu zbiorowego pracy w kontekście gwarancji praw pracowniczych oraz zasad partycypacji przewidzianych w ustawie o związkach zawodowych?
Czy Pani Minister widzi możliwość powołania specjalnego podzespołu ds. grupy kapitałowej Enea w ramach Zespołu Trójstronnego ds. Branży Energetycznej, którego zadaniem byłoby przeprowadzenie rzetelnej diagnozy sytuacji i przedstawienie stanowisk wszystkich stron dialogu?
Jakie działania ministerstwo planuje w celu zapewnienia transparentności i uczciwego dialogu społecznego w procesach restrukturyzacyjnych spółek Skarbu Państwa, zwłaszcza w sektorze energetycznym?
Uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania i przedstawienie oficjalnego stanowiska ministerstwa.
Z poważaniem
Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10589 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
BM-II.059.1.496.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12605 Pani Posłanki Bożeny Lisowskiej, w sprawie sytuacji
pracowniczej w Grupie Kapitałowej Enea, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Regulacja warunków pracy w układach zbiorowych pracy zawartych na drodze
dobrowolnych rokowań przez pracodawców i ich organizacje z organizacjami pracowników
jest ważnym procesem z perspektywy budowania i dbania o wzmacnianie społeczeństwa
obywatelskiego. Dialog społeczny i ugodowy sposób regulacji warunków pracy odgrywają
tu ważną rolę. Z przepisów prawa wynika obowiązek promowania jak najszerszego rozwoju
i wykorzystywania procedury dobrowolnych rokowań dla zawierania układów zbiorowych
pracy. Obowiązek zwiększenia zarówno ich zastosowania jak i znaczenia w stosunkach
pracy wprost określa Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2041 z dnia
19 października 2022 r. w sprawie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych w Unii
Europejskiej1, a także tzw. kamienie milowe, których osiągnięcie stanowi warunek realizacji
Krajowego Planu Odbudowy (KPO).
Zgodnie z postanowieniami wskazanej dyrektywy każde państwo członkowskie, w którym
wskaźnik zasięgu rokowań zbiorowych nie przekracza 80% (w Polsce wynosi on ok. 13%),
ma obowiązek stworzyć w drodze ustawy - po konsultacjach z partnerami społecznymi lub
w drodze porozumienia z nimi - sprzyjające tym rokowaniom warunki. Ustawa o układach
zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych wdraża ten obowiązek. Przepisy tego aktu
mają ułatwić zawieranie i rejestrowanie układów zbiorowych pracy, promując je
i przyczyniając się tym samym do ich dynamicznego rozwoju. Ustawa została podpisana
przez Prezydenta 27.11.2025 r.
Z przykrością przyjęłam decyzję zarządu ENEA S.A. o wypowiedzeniu zakładowego układu
zbiorowego pracy. Wszelkie działania pracodawcy, mogące skutkować pogorszeniem
warunków pracy i płacy pracowników – zwłaszcza w dobrze prosperujących
przedsiębiorstwach – budzą poważne obawy. Takie działania, w szczególności
podejmowane w sposób arbitralny, z pominięciem etapu konsultacji, mogą generować lub
pogłębiać konflikty wewnętrzne i podważać zaufanie do zarządu. Niemniej trzeba zauważyć,
że możliwość jednostronnego wypowiedzenia układu zbiorowego pracy, jak też odstąpienia
od jego stosowania w razie rozwiązania organizacji pracodawców, jest zagwarantowana
przepisami Kodeksu pracy (art. 241[7] § 1 pkt 3 k.p. oraz art. 241[19] § 1 k.p.).
W nawiązaniu do pytania drugiego dotyczącego powołania specjalnego podzespołu ds. GK
ENEA w ramach Trójstronnego Zespołu ds. Branży Energetycznej, pragnę wyjaśnić, że
1 Dz.Urz.UE.L.275 z 25.10.2022
-- 1 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
regulamin wskazanego ciała nie przewiduje możliwości powoływania podzespołów. Zespół
może jednak, zgodnie z regulaminem, delegować poszczególnych członków do wykonania
określonych prac lub uzgodnień roboczych i to członkowie zespołu określają zadania, zasady
i tryb ich działania. Członkowie Zespołu mogą podjąć taką decyzję, jeśli podczas posiedzenia
zostanie zgłoszony formalny wniosek w tej sprawie.
Informuję, że podczas ostatniego wspólnego posiedzenia Zespołu Trójstronnego ds. Branży
Energetycznej oraz Zespołu Trójstronnego ds. Branży Węgla Brunatnego, które miało
miejsce 22 września br. i było kontynuowane w dniu 27 października br. zarówno strona
pracowników, jak i pracodawców przedstawiały informacje dotyczące wypowiedzenia przez
Zarząd spółki ENEA S.A. zakładowego układu zbiorowego pracy.
Odnośnie do pytania trzeciego pragnę podkreślić, że wyzwania związane z procesem
restrukturyzacji, zwłaszcza te dotyczące zapewnienia sprawiedliwej transformacji
energetycznej dla pracowników górniczych zakładów pracy oraz ich rodzin, są
Kierownictwu podległego mi Resortu znane i traktowane z należną powagą. Informuję, że
30 września br. zdecydowałam o skierowaniu do Pana Miłosza Motyki, Ministra Energii,
pisma przekazującego informacje o trwającym sporze zbiorowym w zakładzie LW Bogdanka
S.A. oraz o niepokojącym braku gotowości ze strony pracodawcy do podjęcia poważnego
dialogu z działającymi tam organizacjami związkowymi. W piśmie podkreślono, że od ponad
roku pracownicy reprezentowani przez związki zawodowe domagają się m.in. podpisania
porozumienia o zasadach podejmowania decyzji dotyczących praw i interesów
pracowników w związku z transformacją energetyczną. Niezaspokojona potrzeba dialogu
prowadzić będzie nieuchronnie do eskalacji napięcia między stronami sporu. W związku z
zaistniałą sytuacją konieczne jest podjęcie działań zaradczych, ukierunkowanych na
zahamowanie konfliktu oraz pozwalających przeprowadzić proces restrukturyzacyjny w
możliwie łagodny sposób, zapewniający przy tym pracownikom i ich rodzinom odpowiednie
poczucie bezpieczeństwa. Pismo przekazano też do wiadomości Pana Wojciecha Balczuna,
Ministra Aktywów Państwowych oraz członków Trójstronnego Zespołu Branżowego ds.
Bezpieczeństwa Socjalnego Górników.
Również we wrześniu zdecydowałam o skierowaniu do Ministra Aktywów Państwowych
pisma z prośbą o przyjrzenie się sytuacji w ENEA S.A. w związku z wypowiedzeniem przez
pracodawcę układu zbiorowego pracy oraz innymi działaniami zarządu spółki. Poniżej
przedstawiam informacje przekazane przez Pana Ministra w związku z niniejszą interwencją.
ENEA S.A. oraz spółki wchodzące w skład Grupy Kapitałowej ENEA podjęły decyzję
o odstąpieniu od Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników
Przemysłu Energetycznego z dnia 13 maja 1993 r. wraz z późniejszymi protokołami
dodatkowymi (dalej: „PUZP”) i złożyły stosowne oświadczenia w tym zakresie. Decyzje te
podjęte zostały między innymi z uwagi na fakt, że od przeszło 10 lat nie istnieje żadna
organizacja reprezentująca pracodawców objętych postanowieniami tego PUZP i będąca
jego stroną.
W opinii Spółki podjęte działania są w pełni zgodne z obowiązującymi przepisami prawa,
a mianowicie art. 24119 § 2 Kodeksu pracy, zgodnie z którym „W razie rozwiązania
organizacji pracodawców lub wszystkich organizacji związkowych, będących stroną układu
ponadzakładowego, pracodawca może odstąpić od stosowania układu ponadzakładowego
w całości lub w części po upływie okresu co najmniej równego okresowi wypowiedzenia
układu, składając stosowne oświadczenie na piśmie pozostałej stronie tego układu".
-- 2 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Z informacji przekazanych przez Spółkę wynika, że na skutek podjętych decyzji o
odstąpieniu od stosowania PUZP żaden pracownik Grupy Kapitałowej ENEA nie utraci
żadnych uprawnień uregulowanych w tym dokumencie. Wskazano ponadto, że wszystkie
uprawnienia wynikające z tego dokumentu zostały odzwierciedlone i są uregulowane
w obowiązujących w spółkach Grupy Kapitałowej ENEA Zakładowych Układach
Zbiorowych Pracy lub Porozumieniach o stosowaniu Zakładowego Układu Zbiorowego
Pracy.
Spółka poinformowała, że w dniu 18 września 2025 r. złożyła oświadczenie
o wypowiedzeniu Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników ENEA Spółka
Akcyjna (dalej: ZUZP ENEA), a podjęta przez ENEA S.A. decyzja o wypowiedzeniu ZUZP
ENEA jest decyzją w pełni zgodną z prawem, która ma umocowanie w przepisach Kodeksu
Pracy przewidujących możliwość wypowiedzenia ZUZP przez jego stronę za
trzymiesięcznym okresem wypowiedzenia.
Zdaniem Spółki, od 2019 r. prowadzone były negocjacje w zakresie zmiany treści tego
dokumentu, którą kontynuował również obecny Zarząd ENEA S.A. do końca 2024 roku.
Rozmowy te nie zakończyły się sukcesem i nie doprowadziły do zmiany tego dokumentu.
W opinii Spółki, celem wypowiedzenia ZUZP ENEA jest wypracowanie ze związkami
zawodowymi działającymi w ENEA S.A. w ramach transparentnego dialogu społecznego
i prowadzonych w dobrej wierze w oparciu o przepisy Kodeksu Pracy rokowań nowego,
nowoczesnego, odpowiadającego obecnym realiom społecznym i gospodarczym
Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy Pracowników ENEA S.A.
Spółka wskazała również, że planowane działania dotyczą 390 Pracowników ENEA S.A.,
a z uwagi na plany przeniesienia pracowników Departamentu Sprzedaży ENEA S.A. do
ENEA Power & Gas Trading sp. z o.o. jedynie 210 Pracowników ENEA S.A.
Spółka przekazała, że przedłożyła działającym u niej związkom zawodowym propozycję
nowego Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy Pracowników ENEA S.A. i podejmie z tymi
organizacjami w dobrej wierze rokowania nad tym dokumentem. Ponadto Spółka zapewniła,
że na skutek samego wypowiedzenia ZUZP ENEA nie nastąpi pogorszenie warunków pracy
i płacy pracowników ENEA S.A., bowiem zgodnie z przepisami prawa warunki te staną się
warunkami pracy i płacy wynikającymi z treści łączących pracowników ze Spółką
indywidualnych umów o pracę. Z uzyskanych informacji wynika ponadto, że żadna
z pozostałych spółek wchodzących w skład Grupy Kapitałowej ENEA (z wyjątkiem ENEA
S.A.) nie podjęła takiej decyzji i nie wypowiedziała obowiązującego u niej Zakładowego
Układu Zbiorowego Pracy czy też Porozumienia o jego stosowaniu.
W zakresie pozostałych spółek Grupy Kapitałowej ENEA nie nastąpiła w tym zakresie żadna
zmiana i sytuacja pracowników tych spółek nie uległa zmianie.
Informuję, że do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej jako organu rejestrowego
wpłynęło 9 informacji o odstąpieniu z dniem 31 grudnia 2025 r. od stosowania
Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla Pracowników Przemysłu
Energetycznego wraz z wnioskiem o jej wpisaniu do rejestru: Enea S.A., Enea Trading Sp. z
o.o., Enea Serwis Sp. z o.o., Enea Pomiary Sp. z o.o., Enea Operator Sp. z o.o., Enea
Oświetlenie Sp. z o.o., Enea Logistyka Sp. z o.o., Enea Centrum Sp. z o.o., Enea Wytwarzanie
Sp. z o.o.
Przedstawiając powyższe informacje pragnę wyrazić nadzieję, że na skutek podjętych
decyzji o odstąpieniu od stosowania PUZP żaden pracownik Grupy Kapitałowej ENEA nie
-- 3 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
utraci dotychczasowych uprawnień i nie dozna pogorszenia warunków zatrudnienia, a
partnerzy społeczni, prowadząc rokowania zbiorowe, osiągną porozumienie w przedmiocie
nowych zakładowych źródeł prawa pracy.
Z wyrazami szacunku
Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --