Interpelacja w sprawie planów likwidacji/łączenia Zakładu Linii Kolejowych w Ostrowie Wielkopolskim
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12593
do ministra infrastruktury
w sprawie planów likwidacji/łączenia Zakładu Linii Kolejowych w Ostrowie Wielkopolskim
Zgłaszający: Jarosław Urbaniak
Data wpływu: 30-09-2025
Szanowny Panie Ministrze,
z ogromnym niepokojem przyjąłem informacje o planach Zarządu PKP Polskie Linie Kolejowe SA dotyczących zmian organizacyjnych obejmujących łączenie i likwidację wybranych zakładów kolejowych, w tym ostrowskiego oddziału PLK przy ul. Wolności w Ostrowie Wielkopolskim. Jest to jeden z 23 zakładów na terenie kraju, które – wbrew pojawiającym się informacjom – po reorganizacji niekoniecznie będą odpowiadały podziałowi terytorialnemu Polski ani założeniu, że jeden oddział będzie obsługiwał jedno województwo, ponieważ chociażby region pilski podlega zakładowi w Szczecinie, a na Śląsku funkcjonują i pozostaną dwa zakłady. Nieprawdziwe jest również twierdzenie, że reorganizacją mają zostać objęte wyłącznie najmniejsze jednostki, gdyż ostrowski zakład zajmuje 13. miejsce w Polsce pod względem wielkości zarządzanej infrastruktury. Jednocześnie, ostrowski zakład przez lata dbał o zarządzenie lokalną kadrą, by w strukturze spółki nie była ona nadmiarowa w stosunku do potrzeb. Ponadto, siedziba ostrowskiego zakładu, w przeciwieństwie do zakładu w Poznaniu, jest własnością spółki, dzięki czemu nie są generowane dodatkowe koszty.
Ostrów Wielkopolski od zawsze był istotnym węzłem kolejowym w Polsce. Funkcjonowanie zakładu kolejowego stanowi nie tylko element historii i tożsamości miasta, lecz przede wszystkim odgrywa strategiczną rolę w strukturze kolejowej kraju. Ostrowski zakład odpowiada za 757 kilometrów linii kolejowych, dbając o ich utrzymanie i obsługę w celu zapewnienia komfortu i bezpieczeństwa pasażerów oraz sprawnego funkcjonowania przewoźników kolejowych.
Planowana likwidacja lub połączenie jednostki może skutkować nie tylko marginalizacją pozycji Ostrowa na mapie kolejowej Polski, ale także realnym zagrożeniem dla wielu miejsc pracy oraz dla bezpieczeństwa przewozów kolejowych w regionie. Należy podkreślić, że aż 685 z 757 km (91%) linii pod zarządem zakładu w Ostrowie Wielkopolskim ma znaczenie państwowe, w szczególności gospodarcze i obronne. PLK SA tym bardziej powinna więc zadbać o jak najszybsze reagowanie na zagrożenia dotyczące tej infrastruktury krytycznej, podczas gdy centralizacja zarządzania doprowadzi niestety do opóźnienia procesów decyzyjnych i wydłużenia czasu reakcji.
Ponadto zakład w Ostrowie realizuje szereg pomniejszych i dwie inwestycje finansowane z funduszy europejskich, w tym z KPO, których sprawna realizacja i prawidłowe rozliczenie może zostać utrudnione w wyniku reorganizacji i marginalizacji lokalnych priorytetów inwestycyjnych po włączeniu do zakładu w Poznaniu. Należy również podkreślić, że dzięki obecności zakładu w Ostrowie Wielkopolskim możliwe jest skuteczne kształcenie przyszłych techników kolejnictwa w tutejszych szkołach ponadpodstawowych. Pracownicy zakładu prowadzą zajęcia z przedmiotów technicznych, a samorząd powiatu ostrowskiego na podstawie porozumienia ze spółkami poczynił niezbędne inwestycje i poniósł niewspółmierne nakłady finansowe, aby odpowiedzieć na potrzeby kolei. Reorganizacja zakładu w Ostrowie Wielkopolskim spowoduje, że kierunki te będą zagrożone zamknięciem z powodu braku kadry, co zaprzepaści wieloletnie starania spółek o zapewnienie sobie dostępu do nowych, dobrze wykwalifikowanych pracowników.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Jakie są rzeczywiste powody podjęcia decyzji o łączeniu i likwidacji wybranych zakładów kolejowych, w tym przede wszystkim jednostki w Ostrowie Wielkopolskim, i w jaki sposób zostanie ona przeorganizowana? Jaki jest cel tych ruchów?
Czy uważa Pan Minister, że – biorąc pod uwagę zagrożenia hybrydowe ze strony Rosji (w marcu 2022 r. awarii uległo 19 z 33 lokalnych centrów sterowania ruchem kolejowym) – centralizacja struktury zarządzania siecią kolejową usprawni jej funkcjonowanie i pozwoli na szybsze reagowanie na zagrożenia?
Czy planowana reorganizacja, mająca wpływ na bezpieczeństwo krytycznej infrastruktury kolejowej, była konsultowana z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwem Obrony Narodowej oraz ministrem - członkiem Rady Ministrów, koordynatorem służb specjalnych?
Czy decyzja o zmianach ma charakter ostateczny, czy istnieje możliwość jej ponownej analizy i rewizji?
Jakie skutki kadrowe przewidziano w związku z likwidacją bądź połączeniem ostrowskiego zakładu? Czy pracownicy mogą liczyć na zachowanie zatrudnienia? Jaka struktura zostanie pozostawiona w Ostrowie Wielkopolskim?
Jakie analizy ekonomiczne i organizacyjne stanowiły podstawę do podjęcia tej decyzji?
Czy ze środków pozyskanych przez PLK SA na tworzenie miejsc pracy możliwa jest likwidacja miejsc pracy, jak planuje to spółka? Czy gospodarne było m.in. szkolenie pracowników w miastach powiatowych, skoro planuje się likwidowanie lokalnych struktur?
Czy Ministerstwo Infrastruktury uwzględnia strategiczne znaczenie Ostrowa Wielkopolskiego jako ważnego węzła kolejowego, który od dziesięcioleci pełni kluczową rolę w sieci transportowej kraju?
Kto będzie zarządzał siecią kolei dużych prędkości CPK po ewentualnym zniesieniu odrębnego zakładu w Ostrowie Wielkopolskim? Czy w tym kontekście reorganizacja wpłynie i była konsultowana ze spółką Centralny Port Komunikacyjny sp. z o. o. oraz pełnomocnikiem rządu ds. CPK?
Na jakim etapie znajduje się wdrażanie systemu GSMR w PLK SA? Jak to się ma do wprowadzenia europejskiego systemu sterowania ruchem ETCS i czy zamiast na reorganizacji struktur, celem usunięcia ze struktury kilku kierowników, spółka nie powinna skupić się na tych kwestiach?
Wnoszę o ponowne przeanalizowanie tej decyzji i pozostawienie jednostki PKP Polskie Linie Kolejowe w Ostrowie Wielkopolskim w dotychczasowej formie, z poszanowaniem jej tradycji, dorobku oraz znaczenia dla bezpieczeństwa i rozwoju polskiej kolei.
Z wyrazami szacunku Jarosław Urbaniak
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10075 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DNW-2.054.51.2025
Warszawa, 30 października 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12593 Posła na Sejm RP, Pana Jarosława Urbaniaka,
w sprawie planów likwidacji/łączenia Zakładów Linii Kolejowych w Ostrowie
Wielkopolskim, uprzejmie informuję, co następuje.
Na wstępie pragnę zaznaczyć, iż z informacji przekazanej przez PKP Polskie Linie Kolejowe
S.A. (dalej: „PLK S.A.” lub „Spółka”) wynika, że Spółka planuje uporządkowanie struktury
organizacyjnej, dostosowanie jej do aktualnych realiów i efektywniejszego zarządzania
zasobami.
Planowane zmiany mają dotyczyć 12 (z 23 obecnie funkcjonujących) Zakładów Linii
Kolejowych(dalej: „Zakład” lub „ZLK”) i polegają na włączeniu 6 Zakładów do 6 Zakładów
integrujących. Dotyczy to przyłączenia ZLK Siedlce do ZLK Białystok, ZLK Nowy Sącz do ZLK
Kraków, ZLK Skarżysko Kamienna do ZLK Kielce, ZLK Ostrów Wielkopolski do ZLK Poznań,
ZLK Częstochowa do ZLK Sosnowiec, ZLK Wałbrzych do ZLK Wrocław.
Dodać należy, iż planowane zmiany organizacyjne nie obejmują, istniejących w każdym
z przyłączanych Zakładów, Sekcji Eksploatacji (dalej: „Sekcja” lub „SE”), które są
odpowiedzialne za utrzymanie szlaków kolejowych, zarówno jeżeli chodzi o strukturę
organizacji, granice obszaru jak i zakres działania Sekcji. Tym samym utrzymanie linii
kolejowych nadal będzie realizowane przez 77 SE istniejących obecnie w ramach Zakładów
Linii Kolejowych na terenie całego kraju. Zaproponowane zmiany organizacyjne nie będą
dotyczyły pracowników SE zaś pracownikom biurowym dołączonych ZLK zostanie
zaproponowana praca w nowej strukturze organizacyjnej (o ile nie skorzystają
z przysługujących uprawnień emerytalnych). Forma i miejsce wykonywania pracy będzie
w każdym indywidualnym przypadku uzgadniana z Koordynatorami zmian, którymi są
Dyrektorzy Zakładów integrujących.
Z informacji otrzymanych ze Spółki wynika, że celem planowanych zmian organizacyjnych
PLK S.A. jest m.in.
konieczność uporządkowania struktury organizacyjnej. Spółka przechodzi
z modelu zarządzania obszarowego na liniowy, zachowując synergię
z obszarowym. Ma to pozwolić na skuteczniejsze zarządzanie i uniknięcie
nieefektywnego modelu organizacyjnego, w którym jeden Zakład nadzoruje
działalność tylko 2 sekcji eksploatacji,
zmiana podejścia PLK S.A. do zagadnień związanych z utrzymaniem linii
kolejowych, tj. tak, aby jedną linią kolejową zarządzała minimalna liczba
Zakładów. Pozwoli to na ujednolicenie i utrzymanie jednakowych parametrów
-- 1 of 4 --
2
linii kolejowych, co ma istotne znaczenie także z punktu widzenia transportu
towarów,
oparcie struktury organizacyjnej Spółki na aktualnym podziale administracyjnym
Polski, co umożliwi bardziej efektywną współpracę z centralnymi oraz
terenowymi jednostkami administracyjnymi,
zagrożenia wynikające z sytuacji geopolitycznej, które kierują Spółkę do
koncentrowania ośrodków decyzyjnych PLK S.A. w pobliżu siedzib władz
wojewódzkich co z pewnością ułatwi relacje między stronami również
w sytuacjach kryzysowych oraz umożliwi sprawniejsze reagowanie na wszelkie
sytuacje kryzysowe jak również zapewni wyższy poziom bezpieczeństwa,
podniesienie efektywności zarówno we współpracy Spółki z otoczeniem
administracyjnym Polski, jak i wewnętrznym zarządzaniem zasobami osobowymi,
co korzystnie wpłynie na realizację kluczowych zadań PLK S.A., również w zakresie
bezpieczeństwa infrastruktury krytycznej.
Przewiduje się wejście zmian w życie od dnia 1 stycznia 2026 r.
PLK S.A. jest spółką prawa handlowego, działającą jako samodzielny podmiot
gospodarczy, w którym wszelkie decyzje w zakresie bieżącego zarządzania, leżą
w kompetencjach Zarządu Spółki, w tym również w kwestii przyjmowania regulaminu
i schematu organizacyjnego.
Minister Infrastruktury na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 stycznia
2025 r. w sprawie wykazu spółek, w których prawa z akcji Skarbu Państwa wykonuje
Prezes Rady Ministrów lub inni członkowie Rady Ministrów, pełnomocnicy Rządu lub
państwowe osoby prawne, w tym jednoosobowe spółki Skarbu Państwa (Dz.U. z 2025 r.
poz. 134) wykonuje prawa z należących do Skarbu Państwa akcji PKP Polskie Linie
Kolejowe S.A. i korzysta z uprawnień przysługującym akcjonariuszowi Spółki, zgodnie
z kodeksem spółek handlowych i Statutem Spółki.
Należy przy tym zaznaczyć, że zgodnie z art. 3751 Ksh walne zgromadzenie i rada nadzorcza
nie mogą wydawać zarządowi wiążących poleceń dotyczących prowadzenia spraw spółki.
Natomiast do kompetencji Walnego Zgromadzenia należy coroczna ocena wywiązywania
się z obowiązków przez Zarząd Spółki poprzez udzielenie bądź odmowę udzielenia
absolutorium.
Planowane zmiany organizacyjne nie były konsultowane z Ministerstwem Spraw
Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwem Obrony Narodowej oraz ministrem –
członkiem Rady Ministrów, koordynatorem służb specjalnych, ponieważ Statut Spółki nie
przewiduje takiego obowiązku. Obowiązek informacyjny ani konsultacyjny nie wynika
również z obowiązujących Zasad nadzoru właścicielskiego. Niemniej jednak Spółka jako
narodowy zarządca Infrastruktury kolejowej jest w stałym kontakcie z organami
odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo Państwa. Zaproponowane zmiany organizacyjne,
z uwagi na wyłączenie z procesu SE odpowiedzialnych za utrzymanie linii kolejowych, nie
stwarzają zagrożenia dla bezpieczeństwa infrastruktury kolejowej.
Strona Społeczna oraz pracownicy Spółki zgodnie z zapisami Porozumienia w sprawie
wzajemnych zobowiązań stron Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla pracowników
PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., zawartego w dniu 11 stycznia 2005 r., w dniu 22 września
2025 r. otrzymali stosowne informacje o planowanych zmianach organizacyjnych, w tym
projekt zmian do Regulaminu organizacyjnego PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.,
-- 2 of 4 --
3
Przekazanie informacji i projektu zmian rozpoczęło proces konsultacji społecznych.
Związki Zawodowe mają możliwość przekazania Pracodawcy ewentualnych opinii
w powyższym zakresie w terminie do dnia 22 października 2025 r.
Ponadto w dniach 23 – 29 września 2025 r. oraz 7 października 2025 r. w biurach
wszystkich 12 zakładów objętych integracją odbyły się spotkania informacyjne, w których
łącznie wzięło udział kilkuset pracowników.
Podczas spotkań przedstawiciele Spółki omawiali założenia, cele i harmonogram
planowanych zmian organizacyjnych oraz odpowiadali na liczne pytania zgłaszane
podczas spotkań ze strony pracowników, które zostaną uwzględnione w procesie
wdrażania.
Tym samym PLK S.A. prowadzi dialog społeczny w dobrej wierze i z poszanowaniem
wspólnych interesów stron. Świadczą o tym chociażby częste spotkania ze stroną
związkową, również te prowadzone z przedstawicielami poszczególnych organizacji
związkowych. Zarząd Spółki deklaruje gotowość do wymiany poglądów i współpracy
w duchu partnerstwa by rozwiać obawy i wyjaśnić wątpliwości związane z planowaną
zmianą organizacyjną.
Odnosząc się do kwestii zarządzania siecią kolei dużych prędkości informuję, że projekty
realizowane przez CPK Sp. z o.o. na styku z PLK S.A. prowadzone są w ciągłej współpracy
i przy zaangażowaniu Spółki, natomiast zgodnie z art. 17 Ustawy z dnia 10 maja 2018 r.
o Centralnym Porcie Komunikacyjnym po zrealizowaniu Inwestycji Towarzyszącej
polegającej na budowie linii kolejowej wybudowana linia kolejowa jest przekazywana
wraz z powiązaną infrastrukturą kolejową:
1) PLK S.A. – w przypadku linii kolejowych o znaczeniu państwowym,
2) właściwemu zarządcy infrastruktury kolejowej, za zgodą ministra właściwego
do spraw transportu – w przypadku pozostałych linii kolejowych.
Natomiast w odniesieniu do projektu GSM-R wyjaśniam, że jest on realizowany przez
jednostkę organizacyjną Spółki, wyspecjalizowaną w prowadzeniu inwestycji, tj. Centrum
Realizacji Inwestycji. Współpraca z Zakładami Linii Kolejowych (głównie na poziomie Sekcji
Eksploatacji) odbywa się niezmiennie na bieżąco i polega na:
udziale pracowników w komisjach odbiorowych,
przekazywaniu placu budowy,
opracowywaniu regulaminów tymczasowych,
udziale w opracowaniu dokumentacji projektowej.
System GSM-R został wdrożony na ok 1,6 tys. km linii kolejowych. W ramach obecnie
realizowanego projektu „Budowa infrastruktury systemu ERTMS/GSM-R na liniach
kolejowych PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. w ramach NPW ERTMS” system GSM-R
zabudowano na 417,904 km linii kolejowych, w tym na odcinku linii kolejowej nr 91,
dla których złożono wnioski o zezwolenie na dopuszczenie do eksploatacji. W dniu
1 września 2025 r. rozpoczęła się eksploatacja obserwowana systemu GSM-R w zakresie
głosu na odcinku linii kolejowej nr 9. Eksploatacja obserwowana jest kolejnym krokiem
do uruchomienia cyfrowej łączności głosowej na sieci kolejowej zarządzanej przez PLK S.A.
Po zebraniu doświadczeń na linii kolejowej nr 9, system GSM-R będzie mógł być
uruchomiony na przełomie 2025 i 2026 r. na całym obszarze, na którym jest już
zbudowany.
-- 3 of 4 --
4
Termin ukończenia wdrożenia systemu GSM-R i jego oddania do użytku, a także
harmonogram realizacji prac jest w trakcie negocjacji i jako przedmiot prowadzonej
mediacji objęty jest tajemnicą na podstawie art. 183⁴ kpc. Niemniej Spółka planuje
wdrożenie systemu GSM-R i oddanie go do użytkowania w jak najszybszym możliwym
terminie.
Dla projektów zabudowy systemu ETCS poziom 2 nadal są natomiast prowadzone
pozostałe prace, takie jak:
prace koncepcyjne,
aplikacyjne,
pozyskiwanie niezbędnych zezwoleń i certyfikatów (na etapie projektowania
i zabudowy),
testy laboratoryjne aplikacji,
ewaluacja i walidacja aplikacji,
zakup elementów systemu ETCS Poziom 2 i ich zabudowa w terenie,
przetestowanie elementów w terenie w możliwym zakresie (testy statyczne).
Ww. prace realizowane są przez wykonawcę pod nadzorem Centrum Realizacji Inwestycji.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 4 of 4 --