Interpelacja w sprawie inwestycji Demonstrator Technologii w Mysłowicach
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12586
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie inwestycji Demonstrator Technologii w Mysłowicach
Zgłaszający: Maciej Konieczny
Data wpływu: 29-09-2025
Szanowny Panie Ministrze!
Działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2018 r. poz. 1799), zwracam się z wnioskiem o interwencję oraz kontrolę wydatkowania środków pozyskanych z grantu MRiT na realizację inwestycji mieszkaniowej Demonstrator Technologii na terenie miasta Mysłowice przy ulicy Karola Miarki 28 oraz zmian, jakie zaszły pomiędzy etapem koncepcyjnym a faktyczną realizacją inwestycji.
Inwestycja Demonstrator Technologii według wcześniejszych informacji miała mieć innowacyjny charakter plusenergetyczny i zapewnić nadmiar zielonej, ekologicznej energii w stosunku do potrzeb mieszkańców oraz niwelować potencjalne koszty energochłonnych technologii. Na stronie NCBiR wciąż widnieje informacja z 2023 r. kilkakrotnie podkreślająca tę kwestię:
Narodowe Centrum Badań i Rozwoju prowadzi innowacyjne projekty finansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Inteligentny Rozwój. Właśnie tutaj, w Mysłowicach, można zobaczyć plusenergetyczny budynek społeczny, zaprojektowany w ramach przedsięwzięcia „Budownictwo efektywne energetycznie i procesowo”. Opracowany w innowacyjnej technologii modułów 3D budynek będzie produkował z odnawialnych źródeł więcej energii niż zużywa na wszystkie potrzeby mieszkańców. (źródło: https://www.gov.pl/web/ncbr/ncbr-pokazalo-ekologiczny-budynek-w-myslowicach, data dostępu 22 września 2025)
Sytuacja faktyczna jest jednak zgoła odmienna: budynek, mimo wcześniejszych zapowiedzi, nie korzysta wyłącznie z energii z paneli fotowoltaicznych, gdyż cały czas oczekuje na przyłączenie paneli do sieci przez Tauron, a w budynku, wbrew wcześniejszym zapowiedziom, nie zamontowano magazynu energii odpowiedniej pojemności, pozwalającego na magazynowanie energii produkowanej w dzień. Oznacza to, że mieszkańcy wracający do domów po południu i wieczorem są zmuszeni korzystać z drogiej energii z sieci, bo tej zmagazynowanej jest zbyt mało. Z relacji mieszkańców obecnych na niedawnym spotkaniu w Urzędzie Miasta w Mysłowicach wynika, że według przedstawicieli NCBiR szanse na jego pozyskanie są w zasadzie minimalne. Dodatkowo wielu mieszkańców otrzymało bardzo wysokie rachunki za energię elektryczną wynikające z niedopłat wobec wcześniejszych zaliczek, co stoi w jaskrawej sprzeczności z zapowiedziami. Poza kwestiami dotyczącymi stricte kwestii plusenergetyczności, mieszkańcy skarżą się także na problemy związane z wentylacją pomieszczeń mieszkalnych i użytkowych. Wystąpiłem do NCBiR z wnioskiem o udostępnienie raportu z przeprowadzonego 4 września br. audytu systemu rekuperacji.
Mieszkańcy mają poczucie, że zostali wprowadzeni w błąd i coraz głośniej wyrażają frustracje w związku ze zmianami, które traktują jako zbiorowe naruszenie interesów konsumentów na etapie wdrożenia, jak i brakiem korzyści z udziału w projekcie badawczo-rozwojowym, który w oparciu o dostępne informacje eksperckie miał zapewnić nadmiar zielonej, ekologicznej energii i niwelować potencjalne koszty energochłonnych technologii.
W związku z powyższym i podejrzeniem niegospodarności wydatków zwracam się do Pana z pytaniami:
Czy ministerstwo jako organ nadzorujący NCBiR jako agencja wykonawcza jest świadome powyższych faktów?
Czy w świetle wprowadzonych zmian spełniony został cel główny przedsięwzięcia, jakim było opracowanie innowacyjnych technologii 2D (prefabrykowanej) i 3D (modułowej) w konstrukcji budynku jednorodzinnego i wielorodzinnego o możliwie najlepszym, optymalnie zerowym lub pozytywnym bilansie rocznym zużycia energii, przy zastosowaniu instalacji wspomagających?
Czy w świetle powyższych faktów ministerstwo planuje podjąć kroki formalne mające na celu wyjaśnienie zmian, jakie zaszły pomiędzy etapem koncepcyjnym a faktyczną realizacją inwestycji?
Z wyrazami szacunku
Maciej Konieczny
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Maria Mrówczyńska
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie jest właściwy” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7105 znaków1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529
Warszawa
gov.pl/nauka
DIR-WNO.055.18.2025.AWD
Warszawa, 21 listopada 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 12586
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP Pana Macieja
Koniecznego w sprawie inwestycji Demonstrator Technologii w Mysłowicach.
Szanowny Panie Pośle,
uprzejmie przedstawiam odpowiedzi na poniższe pytania.
1. Czy Ministerstwo, jako organ nadzorujący NCBiR jako agencję wykonawczą,
jest świadome powyższych faktów?
Przedsięwzięcie „Budownictwo efektywne energetycznie i procesowo”, o którym mowa
w interpelacji, było finansowane ze środków europejskich jako element realizacji projektu
pn. Podniesienie poziomu innowacyjności gospodarki poprzez realizację przedsięwzięć
badawczych w trybie innowacyjnych zamówień publicznych w celu wsparcia realizacji strategii
Europejskiego Zielonego Ładu, w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-
2020, zgodnie z umową z dnia 3 lipca 2020 r. numer POIR.04.01.03-00-0001/20-00.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki sprawuje nadzór na działalnością
Centrum z punktu widzenia legalności, gospodarności i rzetelności, jednak nie jest
właściwy w sprawach dotyczących Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-
2020. Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów
w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z
2020 r. poz. 818) w programie POIR Instytucją Zarządzającą, sprawującą nadzór na
realizacją projektów w ramach programu, jest minister właściwy do spraw rozwoju
regionalnego.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna
1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529
Warszawa
gov.pl/nauka
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach nadzoru nad Centrum może żądać od
NCBR wszelkich informacji – w tym także w ramach prowadzonych postępowań
skargowych – nie prowadzi natomiast bezpośredniej, bieżącej analizy realizacji każdego
z programów czy przedsięwzięć. Działania NCBR w ramach przedsięwzięcia
„Budownictwo efektywne energetycznie i procesowo” nie były przedmiotem skarg czy
zarzutów kierowanych do MNiSW.
2. Czy w świetle wprowadzonych zmian spełniony został Cel Główny Przedsięwzięcia,
jakim było: Przedmiotem przedsięwzięcia jest opracowanie innowacyjnych
technologii 2D (prefabrykowanej) i 3D (modułowej) w konstrukcji budynku
jednorodzinnego i wielorodzinnego o możliwie najlepszym, optymalnie zerowym lub
pozytywnym bilansie rocznym zużycia energii, przy zastosowaniu instalacji
wspomagających?
Zgodnie z informacją przedstawioną przez NCBR, celem przedsięwzięcia „Budownictwo
efektywne energetycznie i procesowo” było opracowanie rozwiązań dla określonego przez
Centrum problemu badawczego tj. konstrukcji budynku jednorodzinnego a także budynku
wielorodzinnego w Modelu 2D lub Modelu 3D o możliwie najlepszym, optymalnie zerowym
lub pozytywnym bilansie rocznym zużycia energii, przy zastosowaniu instalacji
wspomagających, którego nie można rozwiązać z wykorzystaniem istniejących na rynku
środków, bez przeprowadzenia prac badawczo-rozwojowych. Wskazany problem
badawczy został w dokumentacji konkursowej zdefiniowany przez NCBR wymaganiami
obligatoryjnymi oraz rozwinięty przez wymagania konkursowe, wymagania jakościowe
i wymagania opcjonalne. Wskazane wymagania obowiązywały wszystkich wykonawców
oraz musiały zostać obligatoryjnie spełnione przez opracowywane przez nich rozwiązania
czy technologie.
Jednym z kluczowych parametrów konkursowych ocenianych przez Zespół Oceniający
był parametr konkursowy „Bilans energetyczny”, którego wartość wyrażona kosztowo
w ciągu roku, powinna być optymalnie zerowa lub dodatnia w przeliczeniu na 1m2 sumy
powierzchni o regulowanej temperaturze powietrza. Parametr konkursowy „Bilans
energetyczny”, w celu weryfikacji oferowanych rozwiązań, zakładał z góry określone
wykorzystanie urządzeń AGD, RTV i czas ich dziennego wykorzystania. Budynek był
projektowany i wzniesiony zgodnie z przyjętymi założeniami proekologicznymi,
przykładowo przyjęto, że temperatura w pomieszczeniach mieszkalnych powinna wynosić
20oC, a w łazience 24oC.
W wyniku uzyskania niezbędnych dokumentów formalnych związanych z przyłączeniem
obiektu do sieci elektroenergetycznej, Wykonawca w 2023 r. musiał uwzględnić aktualnie
obowiązujące przepisy prawa dotyczące instalacji fotowoltaicznych oraz możliwość
rozliczania energii elektrycznej oddawanej do sieci. Wykonawca wprowadził zmiany
w rozwiązaniu w stosunku do pierwotnych założeń, polegających m.in. na zmniejszeniu
instalacji fotowoltaicznej i pojemności magazynów energii poprzez dodanie instalacji
kolektorów solarnych i zwiększenia magazynu ciepła.
Wprowadzenie powyższych zmian nie wpłynęło negatywnie na kwestię spełnienia przez
Wykonawcę parametru konkursowego „Bilans energetyczny” – parametr ten pozostał
spełniony zgodnie z zapisami umowy dotyczącymi uwzględnienia zakresu dopuszczalnej
tolerancji.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna
1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529
Warszawa
gov.pl/nauka
Przedmiotem przedsięwzięcia nie było tylko osiągnięcie zero- lub plus-energetyczności,
lecz opracowanie kompleksowego rozwiązania, polegającego na technologii szybkiego
wznoszenia obiektów budowlanych z uwzględnieniem instalacji wspomagających, tak aby
osiągnąć możliwie najlepszy, optymalnie zerowy lub pozytywny bilans roczny zużycia
energii. Ze względu na aktualny okres weryfikacji parametrów pracy Demonstratora
Technologii w warunkach rzeczywistych, Wykonawca prowadzi prace na Demonstratorze
Technologii w ramach udzielonej gwarancji, w celu uzyskania najlepszego, optymalnie
zerowego lub pozytywnego bilansu rocznego zużycia energii w warunkach rzeczywistych
(tj. przy zmiennej dynamice użytkowania Demonstratora Technologii przez użytkowników
oraz zmiennych warunków atmosferycznych). Ostateczna ocena przez NCBR skuteczności
wdrożonych rozwiązań będzie możliwa po zakończeniu Okresu Demonstracji i pełnej
analizie danych eksploatacyjnych.
3. Czy w świetle powyższych faktów Ministerstwo planuje podjąć kroki formalne
mające na celu wyjaśnienie zmian, jakie zaszły pomiędzy etapem koncepcyjnym
a faktyczną realizacją inwestycji?
MNiSW uznaje, uzyskane w drodze czynności nadzorczych względem NCBR, wyjaśnienia
przedstawione w niniejszej sprawie, za wyczerpujące oraz w sposób kompleksowy
przedstawiające działania Centrum w ramach realizacji przedsięwzięcia „Budownictwo
efektywne energetycznie i procesowo”. Dalsze działania wobec Centrum, na obecnym
etapie nie są planowane.
Działania Centrum, jako Instytucji Pośredniczącej w ramach Programu Operacyjnego
Inteligentny Rozwój, podlegają natomiast ocenie i weryfikacji Instytucji Zarządzającej
POIR, tj. Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Maria Mrówczyńska
Podsekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 3 of 3 --