Odpowiedź na interpelację w sprawie problemów z edukacją zdrowotną w szkołach Odpowiedź na interpelację nr 12580 w sprawie problemów z edukacją zdrowotną w szkołach Odpowiadający: minister edukacji Barbara Nowacka Warszawa, 25-11-2025 Szanowna Pani Poseł, odpowiadając na pytania postawione w interpelacji, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących informacji i wyjaśnień w obszarze przedmiotu o nazwie edukacja zdrowotna. 1. W roku szkolnym 2025/2026 w zajęciach z edukacji zdrowotnej uczestniczy 920 925 uczniów, czyli około 30% wszystkich uprawnionych. Dane z prawie 100% szkół pokazują, że najwięcej uczestników jest w szkołach podstawowych – 804 539 uczniów (40,36% uprawnionych). W liceach ogólnokształcących liczba uczestników wynosi zaś 55 003 uczniów (10,08%). Z kolei zapisanych na ten przedmiot uczniów w technikach jest 30 729 (7,78%), a w szkołach branżowych I stopnia – 27 457 (14,40%). W szkołach artystycznych natomiast na przedmiot ten uczęszcza 3 083 uczniów (18,33%). Frekwencja jest zależna od organizacji pracy szkoły, umiejscowienia przedmiotu w planie lekcji, uwarunkowań lokalnych, a także specyfiki szkoły, co w wielu przypadkach wpłynęło na różnice w udziale uczniów w zajęciach. To, co istotne, to fakt, że przedmiot, który został zastąpiony przez edukację zdrowotną, tj. wychowanie do życia w rodzinie, również notował systematyczny spadek frekwencji. W roku szkolnym 2019/2020 w przedmiocie wychowanie do życia w rodzinie uczestniczyło 50,38% uczniów, natomiast w roku szkolnym 2024/2025 już tylko 33%. Prognoza liniowa wskazuje, że przy utrzymaniu obecnego trendu w roku szkolnym 2025/2026 udział ten wyniósłby około 30%, a w 2026/2027 mógłby spaść do około 26%. 2. Frekwencja uczestnictwa w przedmiocie edukacja zdrowotna w podziale na województwa prezentuje zróżnicowane wyniki i przedstawia się następująco: dolnośląskie – 69 317 uczniów (29,90%); kujawsko-pomorskie – 60 403 uczniów (37,26%); lubelskie – 34 362 uczniów (21,72%); lubuskie – 31 378 uczniów (38,31%); łódzkie – 61 646 uczniów (32,66%); małopolskie – 65 385 uczniów (22,27%); mazowieckie – 128 639 uczniów (25,80%); opolskie – 22 576 uczniów (32,30%); podkarpackie – 28 804 uczniów (17,19%); podlaskie – 18 749 uczniów (21,53%); pomorskie – 62 045 uczniów (29,51%); śląskie – 111 283 uczniów (31,70%); świętokrzyskie – 25 054 uczniów (28,54%); warmińsko-mazurskie – 34 332 uczniów (32,00%); wielkopolskie – 122 054 uczniów (38,59%); zachodniopomorskie – 44 883 uczniów (34,60%). Udział uczniów uczęszczających na przedmiot edukacja zdrowotna w wybranych miastach oscyluje w większości miast na poziomie między 20% a 35%. Najwyższy odsetek uczestników odnotowano w Gorzowie Wielkopolskim (35,66%), a najniższy w Rzeszowie (14,49%). Poniżej prezentuję dane z wybranych 18 dużych miast: Wrocław: 16 929 uczniów (26,32%); Bydgoszcz: 9 619 uczniów (31,31%); Włocławek: 2 859 uczniów (31,08%); Lublin: 7 628 uczniów (21,39%); Gorzów Wielkopolski: 4 632 uczniów (35,66%); Zielona Góra: 3 905 uczniów (26,98%); Łódź: 17 944 uczniów (33,23%); Kraków: 21 884 uczniów (29,77%); Warszawa: 51 455 uczniów (27,92%); Opole: 3 938 uczniów (27,69%); Rzeszów: 3 612 uczniów (14,49%); Białystok: 6 515 uczniów (20,82%); Gdańsk: 12 640 uczniów (29,11%); Katowice: 7 806 uczniów (31,54%); Kielce: 4 258 uczniów (19,81%); Olsztyn: 4 515 uczniów (24,70%); Poznań: 20 691 uczniów (32,93%); Szczecin: 10 474 uczniów (28,77%). 3. Odsetek rezygnacji nie jest wysoki, ponieważ – jak wskazują zaprezentowane w pkt 1 dane – kształtuje się on na zbliżonym poziomie do odsetka rezygnacji w roku szkolnym 2024/2025 z przedmiotu wychowanie do życia w rodzinie, który został zastąpiony przez przedmiot edukacja zdrowotna. Przyczynami wskazanego odsetka rezygnacji z pewnością są podejmowane przez Konferencję Episkopatu Polski oraz posłów Prawa i Sprawiedliwości aktywności, które miały na celu zniechęcenie uczniów i rodziców do udziału w tym przedmiocie, a które nie miały oparcia w treści podstawy programowej z tego przedmiotu. 4. W 2025 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej podpisało umowy z 11 uczelniami na realizację kwalifikacyjnych studiów podyplomowych dla nauczycieli w zakresie edukacji zdrowotnej. Program ww. studiów podyplomowych składa się z przygotowania merytorycznego do realizacji podstawy programowej przedmiotu oraz przygotowania metodycznego, zgodnego z przepisami rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 lipca 2019 r. w sprawie standardu kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 453). Kwalifikacyjne studia podyplomowe są studiami trzysemestralnymi, nadającymi kwalifikacje do nauczania przedmiotu w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych. Studia, o których mowa, są finansowane z budżetu Ministerstwa Edukacji Narodowej i są bezpłatne dla nauczycieli. W studiach podyplomowych uczestniczy w tym roku akademickim 580 nauczycieli. Obecna edycja studiów podyplomowych będzie realizowana do 2026 r. Planowane jest podpisanie kolejnych umów na realizację studiów podyplomowych od 2026 r. Zadanie to będzie realizowane na takich samych zasadach jak obecnie. Zajęcia z przedmiotu edukacja zdrowotna mogą prowadzić ci nauczyciele, którzy posiadają do tego odpowiednie kwalifikacje. Kwalifikacje te określono w rozporządzeniu Ministra Edukacji z dnia 8 sierpnia 2025 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz. U. poz. 1111). Z tego rozporządzenia wynika, że zajęcia z tego przedmiotu może prowadzić osoba, która: – ukończyła studia pierwszego i drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie w zakresie edukacji zdrowotnej i posiada przygotowanie pedagogiczne, albo – ukończyła inne studia pierwszego i drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie w zakresie innym niż edukacja zdrowotna, posiada przygotowanie pedagogiczne i ukończyła studia podyplomowe w zakresie edukacji zdrowotnej. Kwalifikacje do nauczania edukacji zdrowotnej posiadają także: – nauczyciele biologii, przyrody, wychowania fizycznego, wychowania do życia w rodzinie oraz nauczyciele psycholodzy, – osoby, które ukończyły studia przygotowujące do wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty, farmaceuty, pielęgniarki, położnej, diagnosty laboratoryjnego, fizjoterapeuty, ratownika medycznego, albo studia w zakresie zdrowia publicznego, dietetyki albo żywienia człowieka i posiadają przygotowanie pedagogiczne. Zajęcia z tego przedmiotu mogą być prowadzone przez dwóch lub więcej nauczycieli spełniających ww. wymagania. 5. Wyjaśniam, że zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986, z późn. zm.) nauczyciel „w realizacji programu nauczania ma prawo do swobody stosowania takich metod nauczania i wychowania, jakie uważa za najwłaściwsze spośród uznanych przez współczesne nauki pedagogiczne, oraz do wyboru spośród zatwierdzonych do użytku szkolnego podręczników i innych pomocy naukowych”. Z tego względu nie ma prawnej możliwości wprowadzenia „jednolitego programu i materiałów dydaktycznych dla szkół”, ponieważ ugodziłoby to w autonomię nauczycieli i nauczycielek. Treści przekazywane podczas zajęć z przedmiotu edukacja zdrowotna są jednak określone w podstawie programowej tegoż przedmiotu. Podstawa ta wynika z następujących rozporządzeń: rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 6 marca zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz. U. z 2025 r. poz. 378); rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 6 marca zmieniającym rozporządzenie w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia (Dz. U. z 2025 r. poz. 382). Ministerstwo Edukacji Narodowej wspiera jednak nauczycieli w realizacji tego przedmiotu, nie tylko poprzez wsparcie w przeszkoleniu ich do prowadzenia zajęć z przedmiotu edukacja zdrowotna (zob. pkt 4 odpowiedzi), ale również poprzez przygotowanie licznych materiałów pomocniczych (takich jak programy nauczania, scenariusze lekcji i poradniki), które są dostępne na stronie internetowej Ministerstwa Edukacji Narodowej (w zakładce „Edukacja zdrowotna”) oraz w Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej, jak również organizację szeregu szkoleń czy konferencji. 6. Od samego początku Ministerstwo Edukacji Narodowej stoi na stanowisku, że edukacja zdrowotna powinna mieć charakter obowiązkowy. Zajęcia te służą budowaniu kompetencji życiowych, świadomości zdrowotnej i umiejętności, które uczniom są po prostu potrzebne. Aktualnie dokładnie analizujemy dane, by określić, co jeszcze można w tych zajęciach usprawnić. Decyzja dotycząca ewentualnego nadania edukacji zdrowotnej statusu przedmiotu obowiązkowego zostanie podjęta w najbliższych miesiącach. 7. Ponadto, Ministerstwo Edukacji Narodowej nieustannie planuje udostępnianie kolejnych materiałów edukacyjnych, promocyjnych i szkoleniowych w zakresie przedmiotu edukacja zdrowotna, jak również organizowanie konferencji i szkoleń, które będą promowały ten przedmiot oraz zwiększały jego atrakcyjność i wartościowość. Z wyrazami szacunku Barbara Nowacka Minister Edukacji