Interpelacja w sprawie utworzenia na Kahlenbergu w Wiedniu Oddziału Muzeum Narodowego w Krakowie
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12573
do ministra kultury i dziedzictwa narodowego
w sprawie utworzenia na Kahlenbergu w Wiedniu Oddziału Muzeum Narodowego w Krakowie
Zgłaszający: Barbara Bartuś
Data wpływu: 29-09-2025
Kahlenberg zajmuje miejsce szczególne w polskiej historii i tradycji narodowej. To właśnie stamtąd 12 września 1683 roku król Jan III Sobieski wyruszył, by poprowadzić wojska Rzeczypospolitej i sprzymierzonych do wielkiego zwycięstwa nad Imperium Osmańskim pod Wiedniem. Zwycięstwo to ocaliło chrześcijańską Europę przed dalszą ekspansją turecką i na trwałe wpisało imię Polski w dzieje obrony cywilizacji zachodniej.
Kościół św. Józefa na Kahlenbergu od pokoleń pełni ważną rolę nie tylko jako świątynia, ale także jako centrum duchowe, historyczne i patriotyczne Polaków mieszkających w Austrii. To tam odbywają się uroczystości religijne i narodowe, gromadzące Polonię i przypominające o chlubnym dziedzictwie Rzeczypospolitej.
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 19 lipca 2001 roku przyjął uchwałę, w której jednoznacznie potwierdzono wyjątkową rolę Kahlenbergu jako „narodowego Sanktuarium Patriotyzmu”. Podkreślono w niej, że miejsce to jest symbolem zwycięstwa, nadziei, wiary i umiłowania wolności, a troska o nie powinna być powinnością państwa polskiego.
Na Kahlenbergu znajdują się bezcenne zbiory muzealne zgromadzone przez księży zmartwychwstańców, obejmujące pamiątki związane z odsieczą wiedeńską, postacią króla Jana III Sobieskiego, a także eksponaty dotyczące marszałka Józefa Piłsudskiego i św. Jana Pawła II. Te relikwie naszej historii i tożsamości narodowej mają ogromne znaczenie dla kultywowania pamięci o Rzeczypospolitej i jej roli w dziejach Europy.
Dziś opiekę nad sanktuarium i zbiorami sprawuje ks. Roman Krekora CR, rektor i kustosz miejsca, który z wielkim oddaniem podtrzymuje tradycję i pamięć historyczną. Jednak skala potrzeb i znaczenie tego miejsca wymagają zaangażowania państwa polskiego – zarówno pod względem organizacyjnym, jak i finansowym.
Grupa Inicjatywna w Podegrodziu, z panem Leszkiem Konstantym, Janem Platą i Jackiem Maciuszkiem na czele, od lat apeluje o powołanie na Kahlenbergu oddziału Muzeum Narodowego w Krakowie. Taka inicjatywa byłaby naturalnym i koniecznym dopełnieniem obowiązku państwa wobec dziedzictwa narodowego. Wnioski w tej sprawie zostały już złożone w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego – m.in. 24 maja 2024 roku, wraz ze szczegółowym uzasadnieniem i opisem historycznym.
Utworzenie Oddziału Muzeum Narodowego na Kahlenbergu byłoby nie tylko formą trwałego zabezpieczenia zbiorów i należytej opieki nad nimi, lecz także świadectwem odpowiedzialności państwa polskiego wobec przyszłych pokoleń. Byłoby to również ważnym elementem budowania polskiej obecności i dumy narodowej w sercu Europy.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na pytania:
Z jakich przyczyn Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego dotychczas odmawia utworzenia Oddziału Muzeum Narodowego na Kahlenbergu, mimo przyjętej przez Sejm RP uchwały z dnia 19 lipca 2001 roku?
Dlaczego resort nie podejmuje się finansowania tego miejsca pamięci narodowej, które ma fundamentalne znaczenie dla historii i tożsamości Polaków w kraju i za granicą?
Czy ministerstwo planuje w najbliższym czasie podjąć konkretne działania zmierzające do objęcia Kahlenbergu opieką państwową i zabezpieczenia finansowania funkcjonowania oddziału muzeum narodowego w tym miejscu?
Sekretarz stanu Maciej Wróbel
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3632 znakówktórych dane są przetwarzane została zamieszczona na stronie http://bip.mkidn.gov.pl w zakładce ochrona danych osobowych.
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
Marta Cienkowska
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 12573 poseł Barbary Bartuś z 3 października 2025 roku
w sprawie utworzenia na Kahlenbergu w Wiedniu Oddziału Muzeum Narodowego
w Krakowie, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.
Ad 1.
W 2024 r. MKiDN, powziąwszy informację o postulacie utworzenia na Kahlenbergu oddziału
Muzeum Narodowego w Krakowie, zwróciło się do dyrekcji Muzeum z prośbą o stanowisko
w sprawie. Uzyskano wówczas informację, że inicjatywa ta w ogóle nie była znana dyrekcji
Muzeum i tego typu działania nie są planowane. Warto także zaznaczyć, że brak jest podstaw
prawnych do otwarcia oddziału Muzeum za granicą, w szczególności w obiekcie niebędącym
własnością publiczną. Jednocześnie MKiDN zwraca uwagę, że uchwała Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 19 lipca 2001 r. w sprawie Narodowej Fundacji na rzecz
Kahlenbergu nie zawiera postulatu powołania na Kahlenbergu instytucji publicznej, lecz
stanowi o moralnym obowiązku otoczenia tego miejsca szczególną troską i opieką państwa
polskiego.
Ad 2.
Ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego finansowanych było szereg
prac w kahlenbergskim Sanktuarium. W latach 2021-2023 Fundacja na rzecz Polskiego
Narodowego Sanktuarium na Kahlenbergu uzyskała w ramach Programu Ministra KiDN
„Ochrona dziedzictwa kulturowego za granicą” dotacje z przeznaczeniem na realizację
następujących zadań:
w 2021 r. „Rewaloryzacja głównego dzwonu polskiego kościoła na Kahlenbergu
w Wiedniu”, kwota dofinansowania 67 000 zł; zakres: renowacja historycznego dzwonu
(1713 r.);
w 2022 r. „Prace badawcze w kościele św. Józefa na Kahlenbergu”, kwota
dofinansowania 280 000 zł, zakres:
inwentaryzacja kościoła i części klasztornej (w celu uzyskania kompletu rzutów
i przekrojów obiektu w formie elektronicznej jako podkładów do dalszych prac
badawczych i projektowych);
opinia mykologiczna określająca stan zachowania drewnianych elementów
konstrukcyjnych i wyposażenia kościoła w kontekście porażenia czynnikami
biologicznymi;
opinia konstrukcyjna nt. stanu zachowania struktury obiektu;
kwerenda archiwalna w archiwach austriackich;
w 2023 r. „Prace badawcze i projektowe w kościele i w klasztorze św. Józefa na
Kahlenbergu”, kwota dofinansowania 300 000 zł, zakres:
program prac konserwatorskich;
-- 1 of 2 --
+48 22 42 10 100 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
esp@kultura.gov.pl ul. Krakowskie Przedmieście 15
www.gov.pl/kultura 00-071 Warszawa
projekt techniczny/wykonawczy remontu konserwatorskiego;
projekt remontu kościoła (część konstrukcyjna).
Ponadto w 2021 r. na zlecenie Narodowego Instytutu Polskiego Dziedzictwa za Granicą
„Polonika” polscy eksperci opracowali „Raport z rozpoznania problemów technicznych,
ogólnobudowlanych i konserwatorskich”.
Ad 3.
Uznając rangę Kahlenbergu jako polskiego miejsca pamięci, MKiDN umożliwia finansowanie
prac remontowo-konserwatorskich, przy jednoczesnym zabezpieczeniu trwałości efektów
zadania, oraz innych działań związanych z modernizacją czy utrzymaniem tego miejsca
w godnym stanie.
Z poważaniem
z up. MINISTRA KULTURY
I DZIEDZICTWA NARODOWEGO
SEKRETARZ STANU
Maciej Wróbel
-- 2 of 2 --