Interpelacja w sprawie przeciwdziałania zjawisku przemocy rówieśniczej w przestrzeni publicznej i cyfrowej występującemu pod nazwą "Szon Patrol"
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12569
do ministra cyfryzacji, ministra edukacji, ministra sprawiedliwości
w sprawie przeciwdziałania zjawisku przemocy rówieśniczej w przestrzeni publicznej i cyfrowej występującemu pod nazwą "Szon Patrol"
Zgłaszający: Maria Joanna Koźlakiewicz, Henryka Krzywonos-Strycharska, Bartosz Zawieja, Jacek Niedźwiedzki, Barbara Grygorcewicz, Iwona Maria Kozłowska
Data wpływu: 29-09-2025
W ostatnich tygodniach w przestrzeni publicznej i cyfrowej, zwłaszcza w mediach społecznościowych, zaobserwowano niepokojące zjawisko przemocy rówieśniczej występujące pod nazwą „Szon Patrol” (z ang. „szan” – slangowe określenie kogoś niefajnego lub niemodnego).
Zjawisko to zyskało popularność głównie wśród młodzieży, a jego najbardziej niebezpieczną formą jest publiczne piętnowanie, wyśmiewanie i upokarzanie innych osób, najczęściej młodych dziewcząt, ze względu na ich wygląd, sposób ubierania się lub zachowanie.
„Szon Patrol” często przybiera formę „akcji patrolowej”, w której kilkuosobowe grupy nastolatków – niekiedy wyposażone w odblaskowe kamizelki, przypominające służby porządkowe – filmują lub fotografują przypadkowe osoby w galeriach handlowych, szkołach, parkach i na ulicach, by następnie udostępniać te nagrania w mediach społecznościowych (głównie na TikToku) z obraźliwymi komentarzami. Używają przy tym pogardliwego języka, przezwisk i wyzwisk, które mają na celu ośmieszenie, wykluczenie i wywołanie społecznego linczu wobec ofiary.
Z dostępnych relacji wynika, że działania te dotykają często młodych dziewcząt, które niespełniają arbitralnie ustalonych przez rówieśników „standardów” wyglądu. Wśród nagrań znajdują się również filmy zawierające poniżające pytania, niechciane zbliżenia kamerowe oraz treści oceniające czyjś ubiór, wagę, sposób chodzenia czy gesty. Niejednokrotnie nagrania te trafiają do szerokiej publiczności, osiągając dziesiątki, a nawet setki tysięcy wyświetleń.
Eksperci, psychologowie dziecięcy oraz pedagodzy alarmują, że zjawisko to ma wszelkie cechy przemocy emocjonalnej, psychicznej i cyberprzemocy i może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych: od spadku samooceny, przez depresję i zaburzenia lękowe, aż po myśli samobójcze u młodych osób. Szczególny niepokój budzi fakt, że trend ten rozprzestrzenia się bezrefleksyjnie wśród uczniów, także w szkołach podstawowych i średnich, bez świadomości jego dramatycznych skutków dla ofiar.
Co więcej, istnieją poważne wątpliwości co do skuteczności obecnych mechanizmów reagowania szkół, rodziców i instytucji państwowych na tego typu sytuacje. Brakuje narzędzi wczesnego wykrywania takich zjawisk, jak również jasnych procedur reagowania w sytuacji, gdy młodzież publikuje przemocowe treści w Internecie, lecz poza szkołą.
Zjawisko „Szon Patrolu” jest oburzające, upokarzające i dehumanizujące. Wymaga zdecydowanej reakcji ze strony władz państwowych – zarówno w obszarze edukacji i wychowania, jak i polityki społecznej. Oczekiwane są działania profilaktyczne, edukacyjne i wsparcie psychologiczne, ale także stworzenie jasnych procedur dla szkół oraz kampanii informacyjnych dla rodziców i nauczycieli.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo monitoruje zjawisko znane jako „Szon Patrol” oraz inne formy przemocy rówieśniczej w Internecie i przestrzeni szkolnej?
2. Czy planowane są działania edukacyjne, informacyjne lub programy profilaktyczne skierowane do młodzieży, nauczycieli i rodziców, które miałyby przeciwdziałać takim zachowaniom?
3. Czy ministerstwo planuje wsparcie szkół w zakresie pracy z młodzieżą zaangażowaną w takie działania – zarówno po stronie sprawców, jak i ofiar?
4. Jakie działania planuje lub podejmuje ministerstwo w zakresie ochrony dzieci i młodzieży przed przemocą emocjonalną i cyfrową?
5. Czy w związku z tym zjawiskiem prowadzone są konsultacje z organizacjami społecznymi, psychologami, pedagogami i rzecznikiem praw dziecka?
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (9)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
23223 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
Warszawa, 17 października 2025 roku
Znak sprawy: BK-VII.0520.402.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 12569 Pani Posłanki Marii Joanny Koźlakiewicz i grupy posłów,
skierowanej do Ministra Cyfryzacji, Ministra Edukacji i do Ministra Sprawiedliwości,
uprzejmie przekazuję odpowiedź pozostającą w zakresie właściwości Ministra
Sprawiedliwości.
Zjawisko tzw. szon patroli, choć stosunkowo nowe, z pewnością wymaga uważnej analizy
ekspertów różnych specjalizacji (pedagogów, psychologów, terapeutów etc.). Nie ulega
wątpliwość, że reakcja państwa na przypadki krzywdzenia dzieci i młodzieży powinna być
szybka i adekwatna. W Ministerstwie Sprawiedliwości kładziemy szczególny nacisk na
ochronę dzieci przed każdą formą przemocy. Przygotowujemy m.in. obszerną nowelizację
ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie
małoletnich (tzw. Lex Kamilek).
Analizując zachowania określane mianem szon patroli pod kątem prawnokarnym, trzeba
zauważyć, że w zależności od okoliczności konkretnej sprawy takie zachowania mogą
-- 1 of 4 --
2
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
wyczerpywać znamiona wykroczeń lub przestępstw. Z analizy nagrań internetowych
i przekazów medialnych można wnioskować, że uczestnicy takich działań, w zależności
m.in. od wieku, mogą w niektórych przypadkach dopuszczać się wybryku w postaci
zakłócania porządku (art. 51 Kodeksu wykroczeń) czy złośliwego niepokojenia ofiary (art.
107 Kodeksu wykroczeń), jak również przestępstw zniesławienia (art. 212 Kodeksu
karnego), zniewagi (art. 216 Kodeksu karnego), bądź uporczywego nękania, czyli stalkingu
(art. 190a Kodeksu karnego).
W sytuacji, gdy sprawca posługuje się przemocą lub groźbą, zachowanie takie może
podlegać ocenie w świetle art. 191 § 1 Kodeksu karnego (zmuszanie) lub art. 217 § 1
Kodeksu karnego (naruszenie nietykalności cielesnej). Jeżeli natomiast tego rodzaju
działania mają charakter powtarzalny lub cechują się wysokim stopniem nasilenia mogą
zostać zakwalifikowane jako znęcanie się (art. 207 § 1a Kodeksu karnego).
Z kolei rozpowszechnianie wizerunku osoby, może stanowić przestępstwo z art. 191a § 1
Kodeksu karnego, który penalizuje m.in. utrwalanie lub rozpowszechnianie wizerunku
osoby nagiej bez jej zgody. Wykorzystywanie wizerunku dzieci bez ich zgody również
niesie za sobą prawne konsekwencje. Publikowanie wizerunku polegające
na udostępnianiu treści ośmieszających, kompromitujących lub prowokujących
do określonych reakcji pod pozorem żartu może bowiem w określonych okolicznościach
wypełniać znamiona przestępstw. W szczególności, działania te mogą być kwalifikowane
jako zniesławienie (art. 212 Kodeksu karnego) lub znieważenie (art. 216 § 1 w zw. z § 2
Kodeksu karnego), zwłaszcza gdy dochodzi do publicznego poniżenia dziecka
w przestrzeni cyfrowej.
W tym kontekście warto podkreślić, że wspomniana na wstępie nowelizacja ustawy Lex
Kamilek ma na celu m.in. wzmocnienie ochrony wizerunku dzieci. Planujemy w niej
uregulować, w szczególności:
- procedurę uzyskiwania zgody na przetwarzanie wizerunku małoletniego (przetwarzanie
to utrwalanie, przechowywanie, udostępnianie oraz rozpowszechnianie w jakiejkolwiek
-- 2 of 4 --
3
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
formie wizerunku małoletniego),
- treść oświadczenia o udzieleniu zgody na przetwarzanie wizerunku małoletniego,
- sposób i formę dokumentowania ww. oświadczenia.
Projektowane rozwiązania mają ochronić dzieci a jednocześnie będą mieć walor
edukacyjny i uświadamiający co do konieczności odpowiedzialnego i ostrożnego
przetwarzania danych dzieci.
Powracając do problemu szon patroli warto podkreślić, że jeśli wśród osób
zaangażowanych w takie działania jest młodzież w wieku do 17 roku życia (czyli osoby
nieponoszące co do zasady odpowiedzialności karnej), wówczas właściwe może się okazać
zainicjowanie oddziaływania, które ma przeciwdziałać ich demoralizacji.
Katalog środków służących przeciwdziałaniu demoralizacji nieletnich został ustalony
w ustawie z 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich1. Do środków
wychowawczych (art. 7 ww. ustawy) zalicza się m.in.:
obowiązanie do określonego postępowania, a zwłaszcza do naprawienia
wyrządzonej szkody w całości albo w części, do zadośćuczynienia za doznaną
krzywdę, do wykonania prac społecznych, do przeproszenia pokrzywdzonego,
do podjęcia nauki lub pracy, do uczestniczenia w odpowiednich zajęciach
o charakterze wychowawczym, terapeutycznym, w szczególności terapii
uzależnień, psychoterapii, psychoedukacji, lub szkoleniowym, do powstrzymania
się od przebywania w określonych środowiskach lub miejscach,
do powstrzymania się od kontaktowania się z pokrzywdzonym lub innymi
osobami w określony sposób lub do zaniechania używania substancji
psychoaktywnej,
nadzór odpowiedzialny rodziców albo opiekuna nieletniego,
nadzór kuratora sądowego,
skierowanie do ośrodka kuratorskiego, a także do organizacji społecznej, w tym
1 Dz. U. z 2024 r. poz. 978
-- 3 of 4 --
4
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
organizacji pozarządowej lub instytucji zajmujących się pracą z nieletnimi
o charakterze wychowawczym, terapeutycznym lub szkoleniowym, po uprzednim
porozumieniu się z tą organizacją lub instytucją.
Łączę wyrazy szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
Sekretarz Stanu Arkadiusz Myrcha
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 4 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Paweł Olszewski
BM.WP.057.174.2025
Warszawa, 28 października 2025 r.
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 3 października br. Posłów na Sejm RP Pani Marii Joanny Koźlakiewicz, Pani
Henryki Krzywonos-Strycharskiej, Pani Barbary Grygorcewicz, Pani Iwony Marii
Kozłowskiej, Pana Bartosza Zawieja oraz Pana Jacka Niedźwiedzkiego w sprawie
przeciwdziałania zjawisku przemocy rówieśniczej w przestrzeni publicznej i cyfrowej
występującemu pod nazwą "Szon Patrol" (interpelacja nr 12569)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane przez Posłów pytania.
Ad 1) Czy Ministerstwo monitoruje zjawisko „Szon Patrol” oraz inne formy przemocy
rówieśniczej w internecie i przestrzeni szkolnej?
Problematyka ochrony dzieci przed zagrożeniami w internecie jest dla Ministerstwa
Cyfryzacji kwestią o szczególnym znaczeniu. Wobec narastających niebezpieczeństw
związanych z korzystaniem z internetu przez małoletnich podejmowany jest szereg działań
mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa dzieciom w sieci. Procedowany jest w
Ministerstwie projekt ustawy o ochronie małoletnich przed dostępem do treści
pornograficznych w internecie, którego założeniem jest zwiększenie odpowiedzialności
dostawców usług świadczonych drogą elektroniczną, w ramach których dzieci mogą
uzyskać dostęp do treści pornograficznych, za bezpieczeństwo małoletnich. Obecnie wraz
z początkiem października zakończyła się druga tura konsultacji publicznych projektu.
Jak wynika z uwag zgłaszanych podczas przeprowadzanych konsultacji, treści szkodliwe, w
tym patotreści są stosunkowo nowym i dynamicznie zmieniającym się zagrożeniem, które
wymagają pogłębionej analizy. Wobec tego, ze względu na wagę tego zjawiska i coraz
powszechniejszy dostęp do patotreści oraz ich negatywny wpływ na małoletnich,
planowane jest przeprowadzenie oddzielnego procesu legislacyjnego, w ramach którego
zostaną przedyskutowane kwestie definicyjne, sposób klasyfikowania tych treści w sposób
niepozostawiający wątpliwości co do rozumienia tego pojęcia, oraz pożądane najlepsze
praktyki co do postępowania z takimi treściami. W tym odrębnym procesie legislacyjnym
konieczne będzie również przedyskutowanie sposobów skutecznej walki z takimi treściami
i zachowaniami analogicznymi do występujących w zjawisku „szon patrol”.
Ponadto, Ministerstwo Cyfryzacji, za pośrednictwem nadzorowanego podmiotu –
Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej – Państwowego Instytutu Badawczego
(NASK-PIB) – prowadzi stały monitoring zjawisk związanych z bezpieczeństwem dzieci i
młodzieży w internecie. Jednym z kluczowych źródeł wiedzy w tym zakresie jest raport
NASK „Nastolatki 3.0”. Jest to największe cykliczne badanie dotyczące cyfrowych
nawyków, zagrożeń i wyzwań młodzieży w Polsce. Od ponad dekady kolejne edycje
raportu stanowią istotny impuls do publicznej debaty o dobrostanie dzieci i młodzieży,
bezpieczeństwie cyfrowym oraz roli dorosłych w kształtowaniu relacji i kompetencji
cyfrowych młodego pokolenia.
-- 1 of 6 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Najnowsza edycja badania, przeprowadzona jesienią 2024 r., objęła ponad 3600 uczniów
i uczennic oraz blisko 1000 rodziców z całego kraju. Wyniki pokazują m.in., że:
jedynie 44% uczniów nigdy nie doświadczyło przemocy w internecie,
najczęstsze formy przemocy to wyzywanie (29%), ośmieszanie (19%), poniżanie
(18%) i straszenie (13%),
28% nastolatków otrzymało nagie lub półnagie zdjęcia, a 5% wysłało własne;
średni wiek pierwszego kontaktu z pornografią to 11 lat i 3 miesiące,
22% młodych oglądało patostreamy, a 26% brało udział w internetowych
wyzwaniach.
Ministerstwo, choć nie prowadzi bezpośredniego monitoringu konkretnych zjawisk, takich
jak tzw. „Szon Patrol”, pozostaje czujne na bieżącą sytuację społeczną oraz reaguje na
sygnały płynące od szkół, rodziców i organizacji. Współpracuje również z ekspertami
NASK-PIB, aby na bieżąco analizować pojawiające się wyzwania i zagrożenia w sieci.
Ad 2) Czy planowane są działania edukacyjne, informacyjne lub programy profilaktyczne
skierowane do młodzieży, nauczycieli i rodziców, które miałyby przeciwdziałać takim
zachowaniom?
W ramach Ministerstwa Cyfryzacji, pod przewodnictwem NASK-PIB, działa Ogólnopolska
Sieć Edukacyjna (OSE) - publiczna sieć telekomunikacyjna obejmująca szkoły podstawowe
i ponadpodstawowe, gwarantująca szkołom dostęp do szybkiego, bezpłatnego
i bezpiecznego internetu. OSE to również repozytorium cyfrowych treści edukacyjnych,
zawierające m.in. scenariusze lekcji dla nauczycieli o cyberzagrożeniach. Działania
edukacyjne w zakresie zwiększenia świadomości użytkowników internetu dotyczących
cyberprzemocy ustawicznie prowadzone są w głównej mierze przez NASK-PIB. W ramach
OSE prowadzony jest projekt edukacyjny adresowany do nauczycieli oraz uczniów klas 7–
8 szkół podstawowych i ponadpodstawowych „Bezpieczni w sieci”, którego celem jest
wspieranie pedagogów, a także młodzieży w podnoszeniu kompetencji cyfrowych z
zakresu bezpieczeństwa w sieci. Ponadto w ramach programu OSE IT szkoła
przygotowano scenariusze lekcji dla nauczycieli, dotyczące cyberprzemocy, z jaką mogą
zetknąć się dzieci i młodzież, a w roku szkolnym 2024/2025 trwał cykl comiesięcznych
lekcji online dedykowanych uczniom szkół podstawowych, które prowadzone były przez
specjalistów z Działu Profilaktyki Cyberzagrożeń NASK. Ponadto tematy cyberhigieny
i zagrożeń związanych z technologią uwzględnione zostały w scenariuszach Cyberlekcji
oraz Cyberlekcji 3.0, a materiały te dostępne są m.in. w bazie wiedzy na portalu gov.pl w
zakładce CyberEdukacja.
Minister Cyfryzacji aktywnie inicjuje i wspiera działania mające na celu podnoszenie
poziomu bezpieczeństwa dzieci i młodzieży w internecie, w tym przeciwdziałanie
przemocy rówieśniczej, patotreściom oraz innym negatywnym zjawiskom w sieci.
Ministerstwo Cyfryzacji, wspólnie z NASK-PIB, od lat realizuje liczne kampanie i projekty
edukacyjne skierowane do dzieci, rodziców, nauczycieli i pedagogów.
Do najważniejszych należą:
Kampania „Nie zagub dziecka w sieci”, wspierająca dorosłych w mądrym
towarzyszeniu dzieciom w świecie cyfrowym – obejmuje serię poradników dla
rodziców dot. najczęstszych cyberzagrożeń, filmy edukacyjne, artykuły, a także
webinaria i wykłady z ekspertami;
Publikacje o patotreściach i patostreamingu („Kogo podziwia Twoje dziecko?
Uważaj na patotreści”, film tłumaczący to zjawisko skierowany do rodziców,
opiekunów i nauczycieli , podcast z udziałem ekspertów a także opracowany
-- 2 of 6 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
z myślą u najmłodszych odbiorcach film animowany „Królowa Śniegu
#patostreamy”).
Projekt ,,Bezpieczni w sieci” . Stworzona w ramach projektu platforma
e-learningowa zawiera treści edukacyjne promujące cyberbezpieczeństwo.
Nauczyciele i uczniowie klas 7–8 szkół podstawowych i szkół
ponadpodstawowych mogą korzystać łącznie z 24 e-kursów w kilku modułach
(m.in. Cyberprzemoc, Cyberzagrożenia, Cyfrowe ślady i wizerunek online)
Projekt „Cyberlekcje” oferujący 22 gotowe scenariusze zajęć o bezpieczeństwie
cyfrowym dla szkół podstawowych i ponadpodstawowych.
Treści edukacyjne na temat cyberprzemocy i hejtu ujęte są w scenariuszach Cyberlekcji
3.0:
Szkoła podstawowa:
Klasy 1-3. Metody przeszukiwania Internetu i bezpieczeństwo w sieci;
Klasy 1-3. Relacje i tożsamość w sieci;
Klasy 4-6. Nadużywanie nowych technologii;
Klasy 4-6. Wizerunek i tożsamość w sieci;
Klasy 4-6. Zagrożenia w sieci i prywatność w Internecie;
Klasy 7-8. Bezpieczne zarządzanie danymi - poszanowanie praw autorskich;
Klasy 7-8. Niebezpieczne i szkodliwe treści;
Klasy 7-8. Wizerunek i tożsamość w Internecie.
Szkoła ponadpodstawowa:
Cyberprzemoc;
Higiena cyfrowa;
Niebezpieczne i szkodliwe treści;
Wizerunek i tożsamość w Internecie;
Zagrożenia w sieci.
W 2024 r. przeprowadzono pilotaż projektu „Cyberlekcje 3.0”, obejmujący szkolenia dla
nauczycieli, lekcje pokazowe i opracowanie nowych scenariuszy. Wyniki pilotażu
potwierdziły potrzebę kontynuacji i rozszerzenia projektu.
W latach 2025–2026 planowane są m.in.:
dwudniowe szkolenia dla dyrektorów i nauczycieli,
lekcje pokazowe oraz zajęcia online dla uczniów,
szkolenia dla rodziców i opiekunów,
opracowanie 15 nowych scenariuszy (m.in. o sztucznej inteligencji, dezinformacji
i cyberprzemocy).
Należy podkreślić, że bardzo istotną rolę w tworzeniu i realizowaniu licznych programów,
projektów i kampanii edukacyjnych dla dzieci i młodzieży na każdym etapie kształcenia
odgrywa wspominany już, nadzorowany przez Ministra Cyfryzacji NASK-PIB. Działania
profilaktyczne są realizowane m.in w ramach projektu Cyberprofilaktyki , której celem jest
zapewnienie dzieciom bezpiecznych doświadczeń cyfrowych poprzez ochronę przed
zagrożeniami, wzmocnienie ich kompetencji niezbędnych do dokonywania właściwych
wyborów i wyrażania opinii w środowisku internetowym w sposób bezpieczny
i odpowiedzialny oraz zapewnianie im aktywnego uczestnictwa w kształtowaniu
środowiska cyfrowego.
Ad 3) Czy Ministerstwo planuje wsparcie szkół w zakresie pracy z młodzieżą
zaangażowaną w takie działania – zarówno po stronie sprawców, jak i ofiar?
-- 3 of 6 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Ministerstwo Cyfryzacji prowadzi szereg działań profilaktycznych i edukacyjnych
dotyczących ochrony przed zagrożeniami w internecie, jak wskazano powyżej.
Ad 4) Jakie działania planuje lub podejmuje Ministerstwo w zakresie ochrony dzieci i
młodzieży przed przemocą emocjonalną i cyfrową?
Należy zauważyć, że już obecnie w polskim porządku prawnym przewidziana jest ochrona
przed zachowaniami, które naruszają dobra osobiste innych osób, w tym ich wizerunek,
m.in. na podstawie ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (art. 23). Obok
tego zniewaga uznana jest za czyn zabroniony zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6
czerwca 1997 r. – Kodeks karny (art. 216). W związku z tym w przypadku wystąpienia
takich sytuacji, ofiara takiego postępowania powinna zgłosić dane zdarzenie Policji.
Jednocześnie w Ministerstwie Cyfryzacji dostrzegamy, że konieczne jest dalsze
wzmacnianie zasobów instytucji odpowiedzialnych za egzekwowanie prawa, w tym w celu
usprawnienia identyfikacji sprawców czy adekwatnej reakcji na zgłaszane incydenty, do
których dochodzi w internecie. W odniesieniu do działań organów ścigania, właściwe
kompetencje przysługują Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz
Ministerstwu Sprawiedliwości. Obok tego wyróżnić należy także pracę działającego w
ramach NASK-PIB zespołu Dyżurnet.pl, z którym kontaktować można się poprzez adres e-
mail, telefon bądź specjalny formularz, a który to zespół przekazuje odpowiednimi
kanałami zgłoszenia między innymi Policji.
Zwracamy także uwagę, że walkę z takimi zachowaniami w sieci wspomagają przepisy
Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2065 z dnia 19 października
2022 r. w sprawie jednolitego rynku usług cyfrowych oraz zmiany dyrektywy
2000/31/WE (Akt o usługach cyfrowych) oraz procedowanego projektu ustawy o zmianie
ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz niektórych innych ustaw.
Celem Aktu o usługach cyfrowych jest stworzenie bezpiecznego środowiska cyfrowego i
ochrona praw użytkowników w obliczu wyzwań związanych z rozprzestrzenianiem
nielegalnych treści online. Aktualnie Ministerstwo Cyfryzacji prowadzi prace nad pełnym
wdrożeniem tego aktu do polskiego porządku prawnego. Przystosowanie polskiego
porządku prawnego do wymogów aktu nastąpi w drodze nowelizacji ustawy o zmianie
ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Obecnie projektowana nowelizacja jest
przedmiotem prac w Sejmie RP.
Art. 9 Aktu o usługach cyfrowych, przewiduje możliwość wydania nakazu podjęcia działań
przeciwko nielegalnym treściom. Podstawą prawną samego nakazu powinny być przepisy
krajowe, wobec czego opracowany przez Ministerstwo Cyfryzacji projekt ustawy zawiera
szczegółowe przepisy dotyczące zasad i trybu wydawania nakazów podjęcia działań
przeciwko nielegalnym treściom.
Procedowany projekt przewiduje wprowadzenie uprawnienia dla Prokuratora, Policji,
organu Krajowej Administracji Skarbowej, usługobiorcy lub zaufanego podmiotu
sygnalizującego do złożenia wniosku o wydanie nakazu podjęcia działań przeciwko
nielegalnym treściom polegającym na uniemożliwieniu dostępu do nielegalnych treści
występujących w usłudze świadczonej przez dostawcę usług pośrednich:
1) których rozpowszechnianie może wyczerpywać znamiona niektórych czynów
zabronionych lub
2) pochwalających lub nawołujących do popełnienia takich czynów.
Ponadto, Akt o usługach cyfrowych wprowadza także względem dostawców usług
hostingu (w tym platform internetowych) obowiązek wdrożenia mechanizmów
umożliwiających dowolnej osobie lub dowolnemu podmiotowi zgłoszenie obecności w
usłudze określonych informacji, które dana osoba lub dany podmiot uważają za nielegalne
treści. Mechanizmy te muszą spełniać wytyczne dotyczące łatwego dostępu i przyjazności
-- 4 of 6 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
dla użytkownika oraz muszą pozwalać dokonywać zgłoszeń wyłącznie drogą
elektroniczną.
Organem właściwym do rozpatrzenia takiego wniosku będzie, w zależności od stanu
faktycznego, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji bądź Prezes Urzędu Komunikacji
Elektronicznej. W wyniku postępowania przeprowadzonego na skutek wniosku, organ
właściwy do rozpatrzenia wniosku będzie uprawniony do wydania decyzji, w której nakaże
uniemożliwienie dostępu do nielegalnych treści występujących w usłudze świadczonej
przez dostawcę usług pośrednich, których rozpowszechnianie może wyczerpywać
znamiona czynu zabronionego lub pochwalają lub nawołują do popełnienia czynu
zabronionego, jeżeli dowody zgromadzone w postępowaniu w sposób niebudzący
wątpliwości świadczą o nielegalnej treści.
Należy podkreślić, że Akt o usługach cyfrowych zobowiązuje dostawców platform
internetowych dostępnych dla małoletnich do wprowadzenia odpowiednich i
proporcjonalnych środków, które zapewnią wysoki poziom prywatności, bezpieczeństwa i
ochrony małoletnich w ramach świadczonych przez siebie usług (art. 28 ust. 1 Aktu). Za
kontrolę przestrzegania tych przepisów odpowiada Komisja Europejska – w przypadku
największych platform – oraz Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej w pozostałych
przypadkach.
Warto dodać, że w ramach programu Safer Internet, realizowanego przez NASK-PIB oraz
Fundację Dajmy Dzieciom Siłę, funkcjonują całodobowe linie wsparcia:
telefon zaufania 116 111 dla dzieci i młodzieży,
telefon 800 100 100 dla rodziców i nauczycieli w sprawach bezpieczeństwa
dzieci.
Ponadto, działa zespół Dyżurnet.pl – punkt kontaktowy (hotline) NASK-PIB, umożliwiający
anonimowe zgłaszanie nielegalnych i szkodliwych treści, w tym materiałów
przedstawiających seksualne wykorzystanie dzieci czy treści o charakterze nienawistnym.
Celem tych inicjatyw jest zapewnienie szybkiego wsparcia, ograniczanie ekspozycji
młodych użytkowników na treści szkodliwe oraz wspieranie instytucji i rodzin
w reagowaniu na sytuacje kryzysowe.
5) Czy w związku z tym zjawiskiem prowadzone są konsultacje z organizacjami
społecznymi, psychologami, pedagogami i Rzecznikiem Praw Dziecka?
Ministerstwo Cyfryzacji na bieżąco monitoruje zjawiska, które zagrażają bezpieczeństwu
młodzieży w sieci, w tym również konsultując je z różnymi organizacjami. Przykładowo w
2024 r. w Ministerstwie Cyfryzacji powołana została grupa robocza, w skład której weszli
przedstawiciele sektora akademickiego, instytucji publicznych (w tym osoby
reprezentujące Biuro Rzecznika Praw Dziecka) oraz organizacji pozarządowych
zajmujących się ochroną praw dzieci. Tematyka przemocy stanowiła jeden z elementów w
szerszym obrazie problemu dostępu do treści nieodpowiednich dla rozwijających się
umysłów dzieci. Prace grupy znalazły odzwierciedlenie w założeniach podstaw projektu
ustawy, mającego regulować przedmiotową materię, które zostały zaprezentowane 13
grudnia 2024 r. podczas Kongresu OSE 2024 w Krakowie. Na podstawie wypracowanych
przez grupę założeń, Ministerstwo Cyfryzacji przygotowało projekt ustawy o ochronie
małoletnich przed dostępem do treści pornograficznych w internecie.
Ministerstwo Cyfryzacji, we współpracy z NASK-PIB oraz organizacjami pozarządowymi,
prowadzi stałą współpracę w zakresie przygotowywania i rozpowszechniania materiałów
edukacyjnych dotyczących bezpieczeństwa cyfrowego. Materiały opracowane w ramach
projektu Cyberlekcje zostały przekazane Ministerstwu Edukacji Narodowej (MEN) w celu
ich szerokiego upowszechnienia w szkołach i placówkach oświatowych oraz rekomendacją
-- 5 of 6 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
ich uwzględnienia w procesie aktualizacji podstaw programowych oraz programów
nauczania. Udostępniono je także na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej oraz portalu
gov.pl w zakładce CyberEdukacja.
Z wyrazami szacunku
Paweł Olszewski
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Departament Spraw Parlamentarnych
-- 6 of 6 --