Interpelacja w sprawie badań dotyczących wpływu turbin wiatrowych na życie ludzi i zwierząt
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12544
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie badań dotyczących wpływu turbin wiatrowych na życie ludzi i zwierząt
Zgłaszający: Dariusz Matecki, Michał Woś, Sebastian Kaleta
Data wpływu: 26-09-2025
W związku z narastającą liczbą sygnałów płynących z terenów wiejskich oraz podmiejskich, gdzie w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowań mieszkalnych powstają lub planowane są farmy wiatrowe, pojawia się uzasadniona potrzeba rzetelnej oceny oddziaływania takich instalacji nie tylko na środowisko naturalne, lecz także na zdrowie ludzi i dobrostan zwierząt.
Jak wynika z dostępnych opracowań naukowych, wpływ turbin wiatrowych może być wielopłaszczyznowy - od hałasu, poprzez infradźwięki, efekt migotania cienia, aż po zakłócenia w migracjach zwierząt i śmierć ptaków czy nietoperzy na skutek kolizji z wirującymi łopatami.
Dlatego zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Czy od dnia 1 stycznia 2024 roku Ministerstwo Klimatu i Środowiska zleciło jakiekolwiek badania naukowe lub ekspertyzy dotyczące wpływu turbin wiatrowych na:
- zdrowie i życie ludzi,
- życie dzikich zwierząt,
- gospodarkę rolną (np. wpływ na bydło)?
2. Jeśli tak - proszę o podanie:
- pełnej listy projektów badawczych,
- instytucji lub podmiotów wykonujących badania,
- zakresu tematycznego każdego badania,
- kwoty przeznaczonej na realizację poszczególnych projektów,
- harmonogramu realizacji,
- aktualnego statusu (czy badania zostały zakończone, są w toku, czy zawieszone),
- jeśli badania zostały zakończone - pełnych wyników i raportów w formacie umożliwiającym udostępnienie opinii publicznej.
3. Jeśli nie zlecono żadnych badań od początku 2024 roku - z jakiego powodu ministerstwo nie zdecydowało się na taką inicjatywę, mimo że temat wywołuje ogromne emocje społeczne i ma realny wpływ na jakość życia obywateli?
4. Czy ministerstwo planuje w najbliższym czasie wdrożenie systemowego monitoringu wpływu turbin wiatrowych na zdrowie mieszkańców oraz na lokalne ekosystemy? Jeśli tak - w jakim trybie i terminie?
Zważywszy na wagę tematu oraz jego bezpośredni wpływ na życie obywateli, uprzejmie proszę o pilne i możliwie szczegółowe udzielenie odpowiedzi, wraz z udostępnieniem ewentualnych dokumentów w formie publicznie dostępnej.
Minister Paulina Hennig-Kloska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9780 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Paulina Hennig-Kloska
DOZE-III.050.21.2025.ŁZ
4013281.16142193.13004657
Warszawa, 09-10-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelacje Posłów: Dariusza Mateckiego, Michała Wosia,
Sebastiana Kalety (znak: K10INT12544)
Temat: badania dotyczące wpływu turbin wiatrowych na życie ludzi i zwierząt
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT12544 Posłów: Dariusza Mateckiego, Michała Wosia,
Sebastiana Kalety, przekazuję odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu
i Środowiska.
1. Czy od dnia 1 stycznia 2024 roku Ministerstwo Klimatu i Środowiska zleciło jakiekolwiek
badania naukowe lub ekspertyzy dotyczące wpływu turbin wiatrowych na:
1. zdrowie i życie ludzi,
2. życie dzikich zwierząt,
3. gospodarkę rolną (np. wpływ na bydło)?
W kontekście istniejących opracowań naukowych związanych z powyższą tematyką warto
podkreślić, że w 2022 r. została opublikowana monografia Polskiej Akademii Nauk
„Elektrownie wiatrowe w życiu człowieka” (A.W. Jasiński, P. Kacejko, K. Matuszczak, J.
Szulczyk, A. Zagubień). Jest to największe i najbardziej aktualne opracowanie krajowe.
Stwierdza się w nim, iż odległość 500 metrów od elektrowni wiatrowych stanowi wartość
bezpieczną dla człowieka. Poniżej przedstawiam tabelę zawartą w powyższym opracowaniu
stanowiącą o prawdopodobieństwie wystąpienia oddziaływań.
-- 1 of 4 --
Skupiając się na kwestii awifauny warto także zwrócić uwagę na fakt, że 18 września 2025 r.
Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska przekazała do konsultacji 111-stronnicowy
dokument pt. „Wytyczne dotyczące wpływu lądowych farm wiatrowych na ptaki”, który
będzie aktualnym i referencyjnym dokumentem w tym zakresie.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie zlecało innych badań lub ekspertyz.
1. Jeśli tak — proszę o podanie:
1. pełnej listy projektów badawczych,
2. instytucji lub podmiotów wykonujących badania,
3. zakresu tematycznego każdego badania,
4. kwoty przeznaczonej na realizację poszczególnych projektów,
5. harmonogramu realizacji,
6. aktualnego statusu (czy badania zostały zakończone, są w toku, czy zawieszone),
7. oraz, jeśli badania zostały zakończone, pełnych wyników i raportów w formacie
8. umożliwiającym udostępnienie opinii publicznej.
Nie dotyczy.
1. Jeśli nie zlecono żadnych badań od początku 2024 roku — z jakiego powodu Ministerstwo nie
zdecydowało się na taką inicjatywę, mimo że temat wywołuje ogromne emocje społeczne i ma
realny wpływ na jakość życia obywateli?
W pierwszej kolejności warto podkreślić aspekt indywidualności w kontekście oddziaływań
elektrowni wiatrowych na środowisko. Na samym początku procesu inwestycyjnego
o konkretnej odległości będzie decydował organ gminy sporządzający plan miejscowy po
zapoznaniu się z treścią Strategicznej Oceny Oddziaływania na Środowisko
(przeprowadzenie jej jest obligatoryjne), a następnie wynikać będzie ona z rozstrzygnięcia
zawartego w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Elektrownie wiatrowe, zgodnie
z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć
mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 z późn. zm.),
dalej: „r.o.o.ś.”, mogą należeć do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie
znacząco oddziaływać na środowisko, a tym samym, zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy z dnia
3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale
społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U.
z 2024 r. poz. 1112 z późn. zm.), dalej: „u.o.o.ś.”, wymagać uzyskania decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach. Decyzja ta określa środowiskowe uwarunkowania
realizacji przedsięwzięcia. Uzyskuje się ją na wczesnym etapie procesu inwestycyjnego, a jej
treść ma również wpływ na treść dalszych decyzji uzyskiwanych w ramach procesu
inwestycyjnego, w tym decyzji o pozwoleniu na budowę. Organem właściwym do wydania
decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla elektrowni wiatrowych jest regionalny
dyrektor ochrony środowiska.
W zależności od paramentów elektrowni, w tym łącznej mocy nominalnej, lokalizacji oraz
wysokości wykorzystanych turbin, może ona również wymagać przeprowadzenia oceny
oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Jeżeli inwestycja zostanie zakwalifikowana
jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (§ 2 ust. 1 pkt 5
r.o.o.ś.), wtedy ocena jest obligatoryjna, natomiast jeżeli zostanie zakwalifikowana jako
przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (§ 3 ust. 1 pkt 6
r.o.o.ś.), przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest
fakultatywne. Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest to postępowanie
obejmujące w szczególności: weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na
-- 2 of 4 --
środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, zapewnienie możliwości
udziału społeczeństwa w postępowaniu. Jest to kluczowe narzędzie unijnej
i międzynarodowej polityki ochrony środowiska oraz ochrony wartości przyrodniczych
zagrożonych w wyniku realizacji inwestycji.
W trakcie przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko regionalny
dyrektor ochrony środowiska określa, analizuje oraz ocenia m.in.: bezpośredni i pośredni
wpływ planowanego inwestycji na środowisko, w tym zdrowie i warunki życia ludzi, dobra
materialne i zabytki, krajobraz, a także możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania
tego negatywnego oddziaływania.
W decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny
oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, regionalny dyrektor ochrony środowiska
określa m.in.: istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub
użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony
cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia
uciążliwości dla terenów sąsiednich, wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne
do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania kolejnych decyzji (np. decyzji
o pozwoleniu na budowę), a także, w przypadku gdy z oceny oddziaływania przedsięwzięcia
na środowisko wynika taka potrzeba, nakłada obowiązek wykonania kompensacji
przyrodniczej lub innych działań mających na celu unikanie, zapobieganie i ograniczanie
oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz monitorowania oddziaływania
przedsięwzięcia na środowisko.
Kolejnym z obowiązków o charakterze fakultatywnym, który może zostać nałożony
w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jest obowiązek przedstawienia analizy
porealizacyjnej. W analizie porealizacyjnej dokonuje się porównania ustaleń zawartych
w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i w decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach, a w szczególności ustaleń dotyczących przewidywanego charakteru
i zakresu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz planowanych działań
zapobiegawczych z rzeczywistym oddziaływaniem przedsięwzięcia na środowisko
i działaniami podjętymi dla jego ograniczenia. Analiza porealizacyjna ma zatem na celu
ustalenie rzeczywistych uciążliwości dla nieruchomości sąsiednich.
Należy również podkreślić, że postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach dla inwestycji, dla której regionalny dyrektor ochrony środowiska
przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wymaga zapewnienia
możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. W takim postępowaniu każdy ma
prawo składania uwag i wniosków, a na organach administracji publicznej spoczywają
szczegółowe obowiązki w zakresie podawania do publicznej wiadomości określonych
informacji, np. o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia
na środowisko czy sposobie i miejscu składania uwag i wniosków. Również organizacje
ekologiczne mają prawo udziału w postępowaniu, w tym wnoszenia odwołań od decyzji
i skarg do sądów administracyjnych.
Podsumowując, potencjalne zagrożenia dla środowiska związane z budową elektrowni
wiatrowych są ocenianie indywidualnie, w trakcie trwania postępowania administracyjnego
koniecznego dla uzyskania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W trakcie postępowania przeprowadzana jest szczegółowa analiza dotycząca ich wpływu
na środowisko, a także są nakładane na inwestora obowiązki w zakresie minimalizowania
oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Warto także podkreślić, że resort przeprowadził pełną ścieżkę legislacyjną dla zawetowanej
ustawy z dnia 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni
-- 3 of 4 --
wiatrowych oraz niektórych innych ustaw. W ramach etapu praz rządowych projekt musiał
zostać uzgodniony ze wszystkimi resortami, które zdecydowały się na zgłoszenie uwag.
W ramach etapu uzgodnień międzyresortowych, Stałego Komitetu Rady Ministrów i Rady
Ministrów projekt ustawy został rozesłany m.in. do Ministerstwa Zdrowia z możliwością
zgłoszenia uwag do zaprojektowanych rozwiązań. Ministerstwo Zdrowia nie sygnalizowało
potrzeby stworzenia takich dedykowanych opracowań.
1. Czy Ministerstwo planuje w najbliższym czasie wdrożenie systemowego monitoringu wpływu
turbin wiatrowych na zdrowie mieszkańców oraz na lokalne ekosystemy? Jeśli tak — w jakim
trybie i terminie?
Nie, z uwagi na uwarunkowania przedstawione powyżej, Ministerstwo nie planuje
wdrożenia, innego sposobu monitoringu wpływu turbin wiatrowych na otoczenie niż
obecnie istniejące.
Z wyrazami szacunku
Paulina Hennig-Kloska
Minister Klimatu i Środowiska
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 4 of 4 --