Interpelacja w sprawie wstrzymania procedowania wniosków w programie priorytetowym nr 3.4.1 "Budownictwo energooszczędne - część 1: Zmniejszenie zużycia energii w budownictwie"
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12531
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie wstrzymania procedowania wniosków w programie priorytetowym nr 3.4.1 "Budownictwo energooszczędne - część 1: Zmniejszenie zużycia energii w budownictwie"
Zgłaszający: Katarzyna Sójka, Małgorzata Golińska, Agnieszka Górska, Paweł Sałek, Krzysztof Ciecióra, Dariusz Matecki
Data wpływu: 26-09-2025
Szanowna Pani Minister,
celem programu priorytetowego nr 3.4.1 „Budownictwo energooszczędne – część 1: Zmniejszenie zużycia energii w budownictwie” realizowanego przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej miało być ograniczenie zużycia energii w budynkach poprzez termomodernizację, zastosowanie odnawialnych źródeł energii oraz systemów zarządzania energią.
Program cieszył się dużym zainteresowaniem obywateli i przedsiębiorców, jednak w listopadzie 2024 roku doszło do nagłego wstrzymania procedowania złożonych wniosków, co wywołało poważne obawy wśród beneficjentów, którzy niejednokrotnie ponieśli już znaczne nakłady inwestycyjne, licząc na wypłatę przyznanych środków lub realizację podpisanych umów.
W związku z licznymi interwencjami obywatelskimi, m.in. osób, które złożyły wnioski w roku 2019 i posiadały już zatwierdzone harmonogramy wypłat, uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Ile wniosków zostało złożonych w ramach programu priorytetowego nr 3.4.1 od momentu jego uruchomienia?
Ile z tych wniosków zostało pozytywnie rozpatrzonych i otrzymało dofinansowanie, a ile znajduje się nadal w procedurze administracyjnej lub zostało odrzuconych?
Jaka część środków finansowych przeznaczonych na realizację programu została dotychczas:
rozdysponowana,
zakontraktowana (np. poprzez podpisane umowy),
pozostaje niewykorzystana?
Jakie są najczęstsze przyczyny odrzucania wniosków w ramach tego programu?
Czy program został oficjalnie wstrzymany lub zawieszony, a jeśli tak – na podstawie jakiej decyzji i w jakim trybie?
Czy osoby, które mają podpisane umowy lub zatwierdzone harmonogramy wypłat, mogą obecnie liczyć na realizację przyznanych środków?
Czy NFOŚiGW przewiduje wznowienie naborów lub wznowienie procedowania wstrzymanych wniosków po zakończeniu audytu?
Czy prowadzone są audyty skuteczności i efektywności programu oraz wydatkowania środków publicznych w jego ramach?
Kto jest odpowiedzialny za przeprowadzanie tych audytów – czy są to instytucje wewnętrzne, czy zewnętrzne?
Jeżeli audyty zlecono na zewnątrz, jakie firmy lub podmioty realizują te kontrole?
Jakie są przewidywane terminy zakończenia audytu i ogłoszenia jego wyników?
W imieniu obywateli oczekujących na decyzje w ramach tego programu uprzejmie proszę o pilne udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania. Wstrzymanie procedur administracyjnych w sytuacji zaawansowanej realizacji inwestycji generuje poważne ryzyka finansowe po stronie beneficjentów oraz budzi uzasadniony niepokój społeczny.
Z poważaniem
Katarzyna Sójka
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7272 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Krzysztof Bolesta
DFE-WNF.050.87.2025.MD
4013279.16212708.13063624
Warszawa, 19-10-2025
Odpowiedź na interpelację Posłanki Katarzyny Sójki oraz Grupy Posłów w
sprawie wstrzymania procedowania wniosków w programie priorytetowym nr
3.4.1 "Budownictwo energooszczędne - część 1: Zmniejszenie zużycia energii w
budownictwie", K10INT12531
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT12531 Posłanki Katarzyny Sójki oraz Grupy Posłów
przekazuję odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
Poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane pytania, przygotowane na podstawie
informacji otrzymanych od Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej (dalej: NFOŚiGW lub Fundusz).
1. Ile wniosków zostało złożonych w ramach programu priorytetowego nr 3.4.1 od momentu
jego uruchomienia?
W ramach programu priorytetowego „Budownictwo energooszczędne – część 1:
Zmniejszenie zużycia energii w budownictwie” (nr 3.4.1), który trwał od 12 do 23.09.2019
r., do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wpłynęło 1384
wnioski o dofinansowanie. Łączna wartość tych wniosków przekroczyła 4 miliardy złotych.
To ponad dziesięć razy więcej niż pierwotny budżet Programu.
2. Ile z tych wniosków zostało pozytywnie rozpatrzonych i otrzymało dofinansowanie, a ile
znajduje się nadal w procedurze administracyjnej lub zostało odrzuconych?
W wyniku pozytywnej oceny wniosków zawarto 271 umów o dofinansowanie, 412
wniosków zostało zawieszonych, co wynikało z decyzji Zarządu NFOŚiGW o
przeprowadzeniu audytu Programu, a pozostałe wnioski zostały odrzucone lub
wnioskodawcy zrezygnowali i z ich dalszej realizacji.
3. Jaka część środków finansowych przeznaczonych na realizację programu została
dotychczas:
a) rozdysponowana,
W ramach umów zawartych w ramach Programu wypłacono dotychczas 566,3 mln zł.
b) zakontraktowana (np. poprzez podpisane umowy),
-- 1 of 3 --
W ramach Programu zawarto 271 umów na kwotę 1,15 mld zł. W wyniku rezygnacji
z realizacji projektów – obecnie w realizacji pozostaje 260 umów o dofinansowanie na
kwotę 1,1 mld zł.
c) pozostaje niewykorzystana?
W planie wdrażania Programu, na pokrycie zobowiązań wynikających z wniosków
zawieszonych w procedowaniu, przeznaczona została kwota 802,13 mln zł. Kwota ta,
uwzględniając doświadczenia NFOŚiGW w zakresie oceny wniosków i zawieraniu umów,
zabezpiecza środki na pokrycie pełnego potencjału złożonych wniosków o
dofinansowanie. W przypadku wzrostu potencjału ww. wniosków o dofinasowanie, Zarząd
NFOŚiGW może podjąć decyzję o przesunięciu niezbędnych środków w celu pokrycia
powstałych zobowiązań.
4. Jakie są najczęstsze przyczyny odrzucania wniosków w ramach tego programu?
Do najczęstszych przyczyn odrzucenia wniosków zaliczyć można:
braki formalne,
brak uzupełnienia wniosku uniemożliwiający pełną weryfikacją spełnienia
kryteriów wyboru projektów,
brak osiągnięcia minimalnego poziomu oszczędności energii pierwotnej.
5. Czy program został oficjalnie wstrzymany lub zawieszony, a jeśli tak - na podstawie jakiej
decyzji i w jakim trybie?
Program nie został wstrzymany ani zawieszony. Uchwałą Zarządu NFOŚiGW nr
B/52/29/2024 z 07.11.2024 r., zawieszono jedynie procedowanie wniosków
o dofinansowanie do czasu przeprowadzenia audytu Programu. Decyzje o dalszym
procedowaniu wniosków zostaną podjęte w oparciu o wyniki audytów. Umowy
o dofinansowanie są realizowane zgodnie z obowiązującymi procedurami.
6. Czy osoby, które mają podpisane umowy lub zatwierdzone harmonogramy wypłat, mogą
obecnie liczyć na realizację przyznanych środków?
Tak. Wszystkie zawarte umowy są realizowane zgodnie z założeniami. Płatności są
dokonywane zgodnie z harmonogramami płatności tj. w przypadku złożenia kompletnego i
prawidłowo wypełnionego wniosku o płatność oraz po jego zatwierdzeniu. Dodatkowo
NFOŚiGW zawiera aneksy do umów o dofinansowanie – w przypadku konieczności
zmiany terminów lub korekty opisu poszczególnych zadań, w celu umożliwienia
dokonywania bieżących płatności. Płatności końcowe dokonywane są, zgodnie z zapisami
umowy, po rozliczeniu rzeczowym przedsięwzięcia.
7. Czy NFOŚiGW przewiduje wznowienie naborów lub wznowienie procedowania
wstrzymanych wniosków po zakończeniu audytu?
Planowany w ramach tego Programu nabór został przeprowadzony, a złożone wnioski
przekroczyły dostępną alokację dla tego naboru. NFOŚiGW nie planuje kolejnego naboru
w ramach Programu. W zakresie zawieszonych wniosków – decyzje o ich dalszym
procedowaniu zostaną podjęte po zakończeniu audytów, w oparciu o ich wyniki.
8. Czy prowadzone są audyty skuteczności i efektywności programu oraz wydatkowania
środków publicznych w jego ramach?
Tak. Program był przedmiotem kontroli Najwyższej Izby Kontroli (dalej: NIK). Dodatkowo,
od wielu miesięcy Program objęty jest kontrolą Izby Administracji Skarbowej
w Bydgoszczy (dalej IAS w Bydgoszczy).
-- 2 of 3 --
Obecnie prowadzona jest również procedura przetargowa w celu wyłonienia wykonawcy
audytu Programu, zgodnie z decyzją Zarządu NFOŚiGW.
9. Kto jest odpowiedzialny za przeprowadzanie tych audytów - czy są to instytucje
wewnętrzne, czy zewnętrzne?
Wszystkie audyty prowadzone są przez instytucje zewnętrzne, w tym NIK i IAS.
10. Jeżeli audyty zlecono na zewnątrz- jakie firmy lub podmioty realizują te kontrole?
W przypadku audytu, który ma zostać przeprowadzony w oparciu o decyzję Zarządu
NFOŚiGW – wykonawca audytu zostanie wyłoniony w drodze procedury przetargowej. Z
uwagi na brak zgłoszenia wykonawców w pierwotnie ogłoszonym zamówieniu na
przeprowadzenie audytu – NFOŚiGW jest na etapie ponownego ogłoszenia zamówienia
publicznego.
11. Jakie są przewidywane terminy zakończenia audytu i ogłoszenia jego wyników?
Termin zakończenia planowanego audytu Programu jest możliwy do określenia dopiero
po wyłonieniu jego wykonawcy, ponieważ zależy od daty zawarcia umowy z wykonawcą.
Na przeprowadzenie audytu przewidziano 6 miesięcy.
W zakresie audytu prowadzonego przez IAS w Bydgoszczy – obecnie wskazany termin
zakończenia audytu to 18.12.2025 r. Wskazać należy, że termin zakończenia tego audytu
był już wielokrotnie wydłużany, w związku z powyższym nie można jednoznacznie
stwierdzić, czy jest to faktyczny termin jego zakończenia.
12. W interpelacji wskazano ponadto, że: „Wstrzymanie procedur administracyjnych
w sytuacji zaawansowanej realizacji inwestycji generuje poważne ryzyka finansowe po
stronie beneficjentów oraz budzi uzasadniony niepokój społeczny.”
NFOŚiGW nie wstrzymał procedowania podpisanych umów, a projekty są realizowane (w
tym rozliczane finansowo) zgodnie z obowiązującymi w NFOŚiGW procedurami.
Zobowiązania Funduszu powstają z chwilą podpisania umowy o dofinansowanie.
Realizacja inwestycji bez zawartej umowy, w tym bez pełnego zbilansowania źródeł
finansowania, obarczona jest ryzykiem, które leży po stronie wnioskodawcy.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości
Departament Spraw Parlamentarnych, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --