Interpelacja nr 12530
Interpelacja w sprawie wykluczenia Polaków zarabiających w walutach obcych z dostępu do kredytów hipotecznych w PLN na skutek obowiązywania Rekomendacji S KNF
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wykluczenia Polaków zarabiających w walutach obcych z dostępu do kredytów hipotecznych w PLN na skutek obowiązywania Rekomendacji S KNF
Interpelacja nr 12530
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie wykluczenia Polaków zarabiających w walutach obcych z dostępu do kredytów hipotecznych w PLN na skutek obowiązywania Rekomendacji S KNF
Zgłaszający: Krzysztof Szymański, Karina Anna Bosak, Krzysztof Bosak, Witold Tumanowicz, Michał Wawer
Data wpływu: 26-09-2025
Szanowny Panie Ministrze,
celem wprowadzenia w 2017 r. ustawy o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami, a także wcześniejszych i późniejszych zmian Rekomendacji S Komisji Nadzoru Finansowego była ochrona konsumentów przed ryzykiem walutowym i powtórką sytuacji związanej z kredytami frankowymi. Zasada, aby kredyt hipoteczny był udzielany w tej walucie, w której kredytobiorca uzyskuje większość dochodów, miała minimalizować ryzyko kursowe i wzmacniać stabilność systemu bankowego.
W polskich realiach powstał jednak efekt uboczny nieprzewidziany przez ustawodawcę. Banki komercyjne praktycznie zrezygnowały z oferowania kredytów hipotecznych w walutach obcych (obecnie jedynie pojedyncze produkty w EUR), a jednocześnie – powołując się na art. 6 ust. 1 ustawy i rekomendacje KNF – odmawiają udzielania kredytów w PLN osobom, których główne dochody pochodzą z waluty innej niż złoty. Połączenie tych dwóch faktów skutkuje wykluczeniem tysięcy obywateli z dostępu do jakiejkolwiek formy kredytu hipotecznego w Polsce.
Dotyczy to przede wszystkim marynarzy zarabiających w USD, NOK czy GBP, kierowców międzynarodowych otrzymujących część wynagrodzenia w EUR, pracowników offshore zatrudnionych na kontraktach walutowych, specjalistów wykonujących zdalne kontrakty w EUR lub USD, a także Polaków czasowo pracujących za granicą. Paradoks polega na tym, że są to osoby często o ponadprzeciętnych i stabilnych dochodach, które – wbrew intencjom ustawodawcy – stają się grupą całkowicie odciętą od polskiego rynku kredytów hipotecznych.
Prowadzi to do sytuacji absurdalnej: obywatel Polski, który zarabia w walucie obcej i chce kupić mieszkanie w kraju, gdzie mieszka jego rodzina i gdzie płaci podatki, nie może zaciągnąć kredytu w złotówkach. Tymczasem ten sam obywatel bez większych przeszkód uzyska kredyt hipoteczny w banku hiszpańskim, niemieckim czy francuskim, jeśli zechce kupić nieruchomość w tamtych państwach. W efekcie część Polaków zmuszona jest przenosić swoje inwestycje i ośrodek życiowy poza granice kraju, co osłabia więzi gospodarcze i społeczne tych osób z Polską.
Obecny stan prawny budzi poważne wątpliwości konstytucyjne. Po pierwsze, art. 32 Konstytucji RP stanowi, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Wykluczanie obywateli zarabiających w walutach obcych z prawa do kredytu w walucie narodowej, podczas gdy obywatele zarabiający w złotych mają do niego dostęp, jest jawnym przejawem nierówności i dyskryminacji. Po drugie, art. 75 Konstytucji RP nakłada na władze publiczne obowiązek prowadzenia polityki sprzyjającej zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli. Obecne przepisy stoją w sprzeczności z tym obowiązkiem, ponieważ uniemożliwiają wielu obywatelom nabycie mieszkania w Polsce.
Rozwiązanie problemu wymaga rewizji Rekomendacji S KNF, ale przede wszystkim – nowelizacji art. 6 ust. 1 ustawy o kredycie hipotecznym. Konieczne jest wprowadzenie przepisu gwarantującego, że każdy obywatel mający ośrodek interesów życiowych w Polsce, ma zawsze prawo do kredytu w PLN, niezależnie od waluty, w której uzyskuje dochody, a dodatkowo może mieć prawo do kredytu w walucie swoich zarobków, jeśli bank taki produkt oferuje. Taki model jednocześnie eliminuje ryzyko „kredytów frankowych” i usuwa obecne, niezamierzone wykluczenie.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
Czy Ministerstwo Finansów dostrzega problem wykluczenia obywateli Polski zarabiających w walutach obcych z możliwości zaciągania kredytów hipotecznych w PLN?
Czy Ministerstwo Finansów dokonało analizy skali zjawiska, tj. ilu Polaków dotyczy ten problem i jakie grupy zawodowe są najbardziej nim obciążone?
Czy Ministerstwo Finansów planuje działania mające na celu zmianę brzmienia art. 6 ustawy o kredycie hipotecznym oraz Rekomendacji S KNF, tak aby każdy obywatel mający ośrodek interesów życiowych w Polsce, miał zawsze prawo do zaciągnięcia kredytu w PLN, niezależnie od waluty uzyskiwanych dochodów?
Czy minister finansów, jako członek Komisji Nadzoru Finansowego, poprze postulowaną zmianę i zgłosi inicjatywę rewizji Rekomendacji S w tym zakresie?
Czy Ministerstwo Finansów prowadziło konsultacje z bankami, Związkiem Banków Polskich lub organizacjami reprezentującymi marynarzy, kierowców, pracowników offshore i Polaków pracujących za granicą w sprawie negatywnych skutków obowiązujących regulacji?
Czy w ocenie Ministerstwa Finansów obecne brzmienie art. 6 ust. 1 ustawy jest zgodne z art. 32 oraz art. 75 Konstytucji RP?
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Szymański
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 12530
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie wykluczenia Polaków zarabiających w walutach obcych z dostępu do kredytów hipotecznych w PLN na skutek obowiązywania Rekomendacji S KNF
Zgłaszający: Krzysztof Szymański, Karina Anna Bosak, Krzysztof Bosak, Witold Tumanowicz, Michał Wawer
Data wpływu: 26-09-2025
Szanowny Panie Ministrze,
celem wprowadzenia w 2017 r. ustawy o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami, a także wcześniejszych i późniejszych zmian Rekomendacji S Komisji Nadzoru Finansowego była ochrona konsumentów przed ryzykiem walutowym i powtórką sytuacji związanej z kredytami frankowymi. Zasada, aby kredyt hipoteczny był udzielany w tej walucie, w której kredytobiorca uzyskuje większość dochodów, miała minimalizować ryzyko kursowe i wzmacniać stabilność systemu bankowego.
W polskich realiach powstał jednak efekt uboczny nieprzewidziany przez ustawodawcę. Banki komercyjne praktycznie zrezygnowały z oferowania kredytów hipotecznych w walutach obcych (obecnie jedynie pojedyncze produkty w EUR), a jednocześnie – powołując się na art. 6 ust. 1 ustawy i rekomendacje KNF – odmawiają udzielania kredytów w PLN osobom, których główne dochody pochodzą z waluty innej niż złoty. Połączenie tych dwóch faktów skutkuje wykluczeniem tysięcy obywateli z dostępu do jakiejkolwiek formy kredytu hipotecznego w Polsce.
Dotyczy to przede wszystkim marynarzy zarabiających w USD, NOK czy GBP, kierowców międzynarodowych otrzymujących część wynagrodzenia w EUR, pracowników offshore zatrudnionych na kontraktach walutowych, specjalistów wykonujących zdalne kontrakty w EUR lub USD, a także Polaków czasowo pracujących za granicą. Paradoks polega na tym, że są to osoby często o ponadprzeciętnych i stabilnych dochodach, które – wbrew intencjom ustawodawcy – stają się grupą całkowicie odciętą od polskiego rynku kredytów hipotecznych.
Prowadzi to do sytuacji absurdalnej: obywatel Polski, który zarabia w walucie obcej i chce kupić mieszkanie w kraju, gdzie mieszka jego rodzina i gdzie płaci podatki, nie może zaciągnąć kredytu w złotówkach. Tymczasem ten sam obywatel bez większych przeszkód uzyska kredyt hipoteczny w banku hiszpańskim, niemieckim czy francuskim, jeśli zechce kupić nieruchomość w tamtych państwach. W efekcie część Polaków zmuszona jest przenosić swoje inwestycje i ośrodek życiowy poza granice kraju, co osłabia więzi gospodarcze i społeczne tych osób z Polską.
Obecny stan prawny budzi poważne wątpliwości konstytucyjne. Po pierwsze, art. 32 Konstytucji RP stanowi, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Wykluczanie obywateli zarabiających w walutach obcych z prawa do kredytu w walucie narodowej, podczas gdy obywatele zarabiający w złotych mają do niego dostęp, jest jawnym przejawem nierówności i dyskryminacji. Po drugie, art. 75 Konstytucji RP nakłada na władze publiczne obowiązek prowadzenia polityki sprzyjającej zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli. Obecne przepisy stoją w sprzeczności z tym obowiązkiem, ponieważ uniemożliwiają wielu obywatelom nabycie mieszkania w Polsce.
Rozwiązanie problemu wymaga rewizji Rekomendacji S KNF, ale przede wszystkim – nowelizacji art. 6 ust. 1 ustawy o kredycie hipotecznym. Konieczne jest wprowadzenie przepisu gwarantującego, że każdy obywatel mający ośrodek interesów życiowych w Polsce, ma zawsze prawo do kredytu w PLN, niezależnie od waluty, w której uzyskuje dochody, a dodatkowo może mieć prawo do kredytu w walucie swoich zarobków, jeśli bank taki produkt oferuje. Taki model jednocześnie eliminuje ryzyko „kredytów frankowych” i usuwa obecne, niezamierzone wykluczenie.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
Czy Ministerstwo Finansów dostrzega problem wykluczenia obywateli Polski zarabiających w walutach obcych z możliwości zaciągania kredytów hipotecznych w PLN?
Czy Ministerstwo Finansów dokonało analizy skali zjawiska, tj. ilu Polaków dotyczy ten problem i jakie grupy zawodowe są najbardziej nim obciążone?
Czy Ministerstwo Finansów planuje działania mające na celu zmianę brzmienia art. 6 ustawy o kredycie hipotecznym oraz Rekomendacji S KNF, tak aby każdy obywatel mający ośrodek interesów życiowych w Polsce, miał zawsze prawo do zaciągnięcia kredytu w PLN, niezależnie od waluty uzyskiwanych dochodów?
Czy minister finansów, jako członek Komisji Nadzoru Finansowego, poprze postulowaną zmianę i zgłosi inicjatywę rewizji Rekomendacji S w tym zakresie?
Czy Ministerstwo Finansów prowadziło konsultacje z bankami, Związkiem Banków Polskich lub organizacjami reprezentującymi marynarzy, kierowców, pracowników offshore i Polaków pracujących za granicą w sprawie negatywnych skutków obowiązujących regulacji?
Czy w ocenie Ministerstwa Finansów obecne brzmienie art. 6 ust. 1 ustawy jest zgodne z art. 32 oraz art. 75 Konstytucji RP?
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Szymański
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jurand Drop
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
43%
Konkretność
57%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada danych” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„nie posiada danych”
(brak danych / ewidencji w resorcie)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6591 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 22 października 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 12530
Znak sprawy: FN1.054.12.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 12530 Posłów na Sejm RP: Pana Krzysztofa
Szymańskiego, Pani Kariny Anny Bosak, Pana Krzysztofa Bosaka, Pana Witolda
Tumanowicza oraz Pana Michała Wawera, uprzejmie przedstawiam poniższe
wyjaśnienia, przygotowane po zasięgnięciu opinii Urzędu Komisji Nadzoru
Finansowego (dalej „UKNF”).
Ad 1 i 2
Wśród kierowanych do Ministerstwa Finansów pism od osób fizycznych, pojawiają
się wystąpienia zawierające zapytania odnośnie do kredytów hipotecznych. Jednak
w okresie od wejścia w życie1 przepisów ustawy z dnia 23 marca 2017 r. o kredycie
hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami
(t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 720)2, korespondencja ta ma charakter incydentalny.
Ponadto należy wskazać, że zgodnie z przekazanymi wyjaśnieniami, UKNF nie
posiada danych dotyczących ilości składanych wniosków o kredyt hipoteczny w PLN
przez osoby zarabiające w walutach obcych.
Ad 3 i 4
Zgodnie art. 6 ust. 1 ustawy o kredycie hipotecznym, kredyt hipoteczny może zostać
udzielony wyłącznie w walucie lub indeksowany do waluty, w której konsument
uzyskuje większość swoich dochodów lub posiada większość środków finansowych
lub innych aktywów wycenianych w walucie udzielenia kredytu hipotecznego lub
1 Data wejścia w życie: 22.07.2017.
2 Dalej: ustawa o kredycie hipotecznym.
-- 1 of 3 --
2/3
walucie, do której kredyt hipoteczny jest indeksowany. Przepis ten ma na celu
ograniczenie ryzyka walutowego dla kredytobiorców, aby zabezpieczyć ich przed
ryzykiem kursowym związanym z zaciąganiem kredytu w walucie innej niż ich
główna waluta dochodowa. Kredytobiorca, który nie jest w żaden sposób
zabezpieczony przed ryzykiem kursowym, jest narażony na ryzyko związane ze
zmianą kursu waluty kredytu. Należy też zauważyć, że co do zasady gospodarstwa
domowe nie zabezpieczają się przed ryzykiem walutowym. Ryzyko to materializuje
się w sytuacji niekorzystnej dla konsumenta zmiany kursu waluty kredytowania.
Jak dodatkowo wskazuje UKNF, kwestia ta jest szczególnie istotna w przypadku
kredytów hipotecznych z uwagi na wysokie kwoty udzielanych kredytów, jak też
długi okres kredytowania. W konsekwencji rata spłaty kredytu hipotecznego ma
zazwyczaj istotny udział w budżecie domowym kredytobiorcy, zatem wzrost jej
wysokości może spowodować problemy finansowe kredytobiorcy. Należy przy tym
podkreślić, że kredytem generującym ryzyko walutowe dla kredytobiorcy jest każdy
kredyt w walucie różnej od waluty, w której kredytobiorca otrzymuje
wynagrodzenie, a więc nie tylko kredyt w walucie obcej (np. w CHF), w przypadku
klienta uzyskującego dochody w PLN.
Ryzyko walutowe konsument będzie ponosił zarówno w przypadku gdy zarabia
w PLN i jest kredytowany w walucie obcej, jak i w przypadkach gdy zarabia w walucie
obcej a byłby kredytowany w PLN. W obu tych przypadkach – w sytuacji znacznej
deprecjacji waluty, w której konsument otrzymuje dochody, przełoży się to na jego
zdolność do spłaty kredytu hipotecznego. Pragniemy przy tym zauważyć, że
przedmiotowe przepisy nie przewidują pozbawienia kredytobiorców w Polsce
możliwości uzyskania kredytów hipotecznych na nieruchomości zlokalizowanej na
terytorium RP lecz wprowadzają ograniczenie ryzyka walutowego i mają
zastosowanie zarówno do klientów uzyskujących dochody w PLN, jak i w dowolnej
innej walucie.
UKNF zauważa, że przyjęte w przepisach ustawy o kredycie hipotecznym założenia
wpisują się w generalne podejście do ryzyka walutowego związanego z kredytami
długoterminowymi, zwłaszcza hipotecznymi przyjęte przez międzynarodowe
instytucje finansowe, w tym Europejską Radę Ryzyka Systemowego (ang. European
Systemic Risk Board, ESRB), która wydała zbiór wiążących Rekomendacji
kierowanych do władz regulacyjnych krajów członkowskich oraz do Europejskiego
Urzędu Nadzoru Bankowego (ang. European Banking Authority, EBA).
Należy jednocześnie zauważyć, że w przypadku osób lub gospodarstw domowych,
które otrzymują dochód zarówno w PLN, jak i w walucie obcej, można przywołać
Rekomendację S Komisji Nadzoru Finansowego dotyczącą dobrych praktyk
w zakresie zarządzania ekspozycjami kredytowymi zabezpieczonymi hipotecznie,
w tym w szczególności rekomendację 6, odnoszącą się do sytuacji uzyskiwania
dochodu w kilku walutach. Zgodnie z jej brzmieniem, w przypadku klientów
detalicznych (lub gospodarstw domowych) uzyskujących dochód w kilku walutach,
na potrzeby kalkulacji zdolności kredytowej, bank powinien założyć deprecjację o
50% innych walut niż waluta, w której kredytobiorca (lub gospodarstwo domowe)
uzyskuje najwyższe dochody. Ponadto, zgodnie z brzmieniem art. 6 ust. 2 ustawy o
kredycie hipotecznym, w przypadku umowy o kredyt hipoteczny w walucie obcej
kredytodawca, na wniosek konsumenta, jest obowiązany dokonać zmiany waluty
umowy o kredyt hipoteczny na inną walutę, jeżeli:
1) konsument uzyskuje w tej walucie większość swoich dochodów lub posiada
większość środków finansowych lub innych aktywów wycenianych w tej walucie,
-- 2 of 3 --
3/3
według stanu na dzień dokonania ostatniej oceny zdolności kredytowej
w odniesieniu do tej umowy o kredyt hipoteczny, lub
2) waluta ta jest walutą państwa członkowskiego, w którym konsument miał miejsce
zamieszkania w dniu zawarcia umowy o kredyt hipoteczny lub w którym ma miejsce
zamieszkania w dniu złożenia wniosku. Do zmiany, o której mowa w ust. 2, stosuje
się średni kurs waluty ogłoszony przez Narodowy Bank Polski w dniu złożenia
wniosku, zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy o kredycie hipotecznym.
Ad 5
W odpowiedzi na to pytanie należy wskazać, że Ministerstwo Finansów
przeprowadziło szerokie konsultacje projektowanych rozwiązań. Proces konsultacji
przeprowadzony był zarówno ze środowiskiem bankowym (m.in. ze Związkiem
Banków Polskich), jak i z organizacjami zrzeszającymi pracowników i pracodawców.
Ad 6
W związku z tym pytaniem należy zauważyć, że Ministerstwo Finansów i UKNF nie
są podmiotami właściwymi do rozstrzygania kwestii zgodności ustawy o kredycie
hipotecznym z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto ani Ministerstwo
Finansów, ani UKNF nie mogą wpływać na kształtowanie polityki produktowej
banków.
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jurand Drop
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 3 of 3 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 22 października 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 12530
Znak sprawy: FN1.054.12.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 12530 Posłów na Sejm RP: Pana Krzysztofa
Szymańskiego, Pani Kariny Anny Bosak, Pana Krzysztofa Bosaka, Pana Witolda
Tumanowicza oraz Pana Michała Wawera, uprzejmie przedstawiam poniższe
wyjaśnienia, przygotowane po zasięgnięciu opinii Urzędu Komisji Nadzoru
Finansowego (dalej „UKNF”).
Ad 1 i 2
Wśród kierowanych do Ministerstwa Finansów pism od osób fizycznych, pojawiają
się wystąpienia zawierające zapytania odnośnie do kredytów hipotecznych. Jednak
w okresie od wejścia w życie1 przepisów ustawy z dnia 23 marca 2017 r. o kredycie
hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami
(t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 720)2, korespondencja ta ma charakter incydentalny.
Ponadto należy wskazać, że zgodnie z przekazanymi wyjaśnieniami, UKNF nie
posiada danych dotyczących ilości składanych wniosków o kredyt hipoteczny w PLN
przez osoby zarabiające w walutach obcych.
Ad 3 i 4
Zgodnie art. 6 ust. 1 ustawy o kredycie hipotecznym, kredyt hipoteczny może zostać
udzielony wyłącznie w walucie lub indeksowany do waluty, w której konsument
uzyskuje większość swoich dochodów lub posiada większość środków finansowych
lub innych aktywów wycenianych w walucie udzielenia kredytu hipotecznego lub
1 Data wejścia w życie: 22.07.2017.
2 Dalej: ustawa o kredycie hipotecznym.
-- 1 of 3 --
2/3
walucie, do której kredyt hipoteczny jest indeksowany. Przepis ten ma na celu
ograniczenie ryzyka walutowego dla kredytobiorców, aby zabezpieczyć ich przed
ryzykiem kursowym związanym z zaciąganiem kredytu w walucie innej niż ich
główna waluta dochodowa. Kredytobiorca, który nie jest w żaden sposób
zabezpieczony przed ryzykiem kursowym, jest narażony na ryzyko związane ze
zmianą kursu waluty kredytu. Należy też zauważyć, że co do zasady gospodarstwa
domowe nie zabezpieczają się przed ryzykiem walutowym. Ryzyko to materializuje
się w sytuacji niekorzystnej dla konsumenta zmiany kursu waluty kredytowania.
Jak dodatkowo wskazuje UKNF, kwestia ta jest szczególnie istotna w przypadku
kredytów hipotecznych z uwagi na wysokie kwoty udzielanych kredytów, jak też
długi okres kredytowania. W konsekwencji rata spłaty kredytu hipotecznego ma
zazwyczaj istotny udział w budżecie domowym kredytobiorcy, zatem wzrost jej
wysokości może spowodować problemy finansowe kredytobiorcy. Należy przy tym
podkreślić, że kredytem generującym ryzyko walutowe dla kredytobiorcy jest każdy
kredyt w walucie różnej od waluty, w której kredytobiorca otrzymuje
wynagrodzenie, a więc nie tylko kredyt w walucie obcej (np. w CHF), w przypadku
klienta uzyskującego dochody w PLN.
Ryzyko walutowe konsument będzie ponosił zarówno w przypadku gdy zarabia
w PLN i jest kredytowany w walucie obcej, jak i w przypadkach gdy zarabia w walucie
obcej a byłby kredytowany w PLN. W obu tych przypadkach – w sytuacji znacznej
deprecjacji waluty, w której konsument otrzymuje dochody, przełoży się to na jego
zdolność do spłaty kredytu hipotecznego. Pragniemy przy tym zauważyć, że
przedmiotowe przepisy nie przewidują pozbawienia kredytobiorców w Polsce
możliwości uzyskania kredytów hipotecznych na nieruchomości zlokalizowanej na
terytorium RP lecz wprowadzają ograniczenie ryzyka walutowego i mają
zastosowanie zarówno do klientów uzyskujących dochody w PLN, jak i w dowolnej
innej walucie.
UKNF zauważa, że przyjęte w przepisach ustawy o kredycie hipotecznym założenia
wpisują się w generalne podejście do ryzyka walutowego związanego z kredytami
długoterminowymi, zwłaszcza hipotecznymi przyjęte przez międzynarodowe
instytucje finansowe, w tym Europejską Radę Ryzyka Systemowego (ang. European
Systemic Risk Board, ESRB), która wydała zbiór wiążących Rekomendacji
kierowanych do władz regulacyjnych krajów członkowskich oraz do Europejskiego
Urzędu Nadzoru Bankowego (ang. European Banking Authority, EBA).
Należy jednocześnie zauważyć, że w przypadku osób lub gospodarstw domowych,
które otrzymują dochód zarówno w PLN, jak i w walucie obcej, można przywołać
Rekomendację S Komisji Nadzoru Finansowego dotyczącą dobrych praktyk
w zakresie zarządzania ekspozycjami kredytowymi zabezpieczonymi hipotecznie,
w tym w szczególności rekomendację 6, odnoszącą się do sytuacji uzyskiwania
dochodu w kilku walutach. Zgodnie z jej brzmieniem, w przypadku klientów
detalicznych (lub gospodarstw domowych) uzyskujących dochód w kilku walutach,
na potrzeby kalkulacji zdolności kredytowej, bank powinien założyć deprecjację o
50% innych walut niż waluta, w której kredytobiorca (lub gospodarstwo domowe)
uzyskuje najwyższe dochody. Ponadto, zgodnie z brzmieniem art. 6 ust. 2 ustawy o
kredycie hipotecznym, w przypadku umowy o kredyt hipoteczny w walucie obcej
kredytodawca, na wniosek konsumenta, jest obowiązany dokonać zmiany waluty
umowy o kredyt hipoteczny na inną walutę, jeżeli:
1) konsument uzyskuje w tej walucie większość swoich dochodów lub posiada
większość środków finansowych lub innych aktywów wycenianych w tej walucie,
-- 2 of 3 --
3/3
według stanu na dzień dokonania ostatniej oceny zdolności kredytowej
w odniesieniu do tej umowy o kredyt hipoteczny, lub
2) waluta ta jest walutą państwa członkowskiego, w którym konsument miał miejsce
zamieszkania w dniu zawarcia umowy o kredyt hipoteczny lub w którym ma miejsce
zamieszkania w dniu złożenia wniosku. Do zmiany, o której mowa w ust. 2, stosuje
się średni kurs waluty ogłoszony przez Narodowy Bank Polski w dniu złożenia
wniosku, zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy o kredycie hipotecznym.
Ad 5
W odpowiedzi na to pytanie należy wskazać, że Ministerstwo Finansów
przeprowadziło szerokie konsultacje projektowanych rozwiązań. Proces konsultacji
przeprowadzony był zarówno ze środowiskiem bankowym (m.in. ze Związkiem
Banków Polskich), jak i z organizacjami zrzeszającymi pracowników i pracodawców.
Ad 6
W związku z tym pytaniem należy zauważyć, że Ministerstwo Finansów i UKNF nie
są podmiotami właściwymi do rozstrzygania kwestii zgodności ustawy o kredycie
hipotecznym z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto ani Ministerstwo
Finansów, ani UKNF nie mogą wpływać na kształtowanie polityki produktowej
banków.
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jurand Drop
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 3 of 3 --