Interpelacja w sprawie zasad i finansowania demontażu wyeksploatowanych turbin wiatrowych w perspektywie 5-10 lat
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12514
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie zasad i finansowania demontażu wyeksploatowanych turbin wiatrowych w perspektywie 5-10 lat
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 25-09-2025
Zgłaszają się do mnie rolnicy i mieszkańcy z obawami o los turbin, które w najbliższych latach osiągną kres eksploatacji. Brakuje jasnych, jednolitych standardów demontażu (w tym usunięcia fundamentów i odtworzenia gruntów rolnych), a także gwarancji, że koszty nie spadną na właścicieli działek, samorządy ani podatników w razie niewywiązania się inwestora. Konieczne są przejrzyste procedury, zabezpieczenia finansowe oraz realne mechanizmy egzekucji.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na pytania:
Ile turbin wiatrowych według inwentaryzacji państwa będzie przeznaczonych do rozbiórki w horyzoncie 5 oraz 10 lat?
Czy obowiązuje (lub będzie wprowadzony) wymóg zabezpieczenia finansowego na demontaż (kaucja, gwarancja bankowa/ubezpieczeniowa) i w jakiej wysokości w przeliczeniu na 1 MW?
Jak wygląda standardowa procedura usuwania turbiny w Polsce: czy obejmuje pełne usunięcie żelbetowej podstawy (do jakiej głębokości), kabli i odtworzenie gruntu do użytkowania rolniczego?
Co w przypadku niewywiązania się inwestora (upadłość, zaniechanie)? Kto ponosi koszty i czy przewidziano wykonanie zastępcze z regresem wobec inwestora?
Czy koszty mogą obciążać samorządy lub właścicieli gruntów? Jeśli nie, jakie instrumenty temu zapobiegają? Jeśli tak, na jakiej podstawie i w jakich limitach?
Czy powstał lub powstanie rządowy fundusz likwidacji porzuconych turbin? Jakie środki zaplanowano na najbliższe lata i według jakich kryteriów będą uruchamiane?
Czy rząd przeprowadził przegląd rozwiązań w państwach UE (m.in. wymogi kaucji „decommissioning bonds“, standard „restore to greenfield“, recykling łopat) i jakie są wnioski dla Polski? Proszę o przedstawienie wyników tej kwerendy.
Jakie są szacunkowe jednostkowe i łączne koszty demontażu w skali kraju w perspektywie 5–10 lat (z podziałem na demontaż masztu, usunięcie fundamentów, transport i utylizację/recykling)?
Minister Paulina Hennig-Kloska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 8 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
24636 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOZE-III.050.19.2025.ŁZ
4006110.16120819.13004654
Warszawa, 09-10-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelacje Posła Dariusza Mateckiego (znak: K10INT12514)
Temat: zasady i finansowanie demontażu wyeksploatowanych turbin wiatrowych w
perspektywie 5-10 lat
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT12514 Posła Dariusza Mateckiego przekazuję
odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
1. Ile turbin wiatrowych według inwentaryzacji państwa będzie przeznaczonych do rozbiórki w
horyzoncie 5 oraz 10 lat?
Na początku warto poinformować, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie prowadzi
oficjalnej inwentaryzacji zawierającej konkretną ilość turbin wiatrowych, które za 5 oraz 10
lat zostaną przeznaczone do rozbiórki. Podmiotem, który podejmie decyzję o rozbiórce
elektrowni wiatrowej będzie każdorazowo inwestor. Biorąc pod uwagę uwarunkowania
ekonomiczne, inwestor strategiczny rozwijający własny projekt farmy wiatrowej zazwyczaj
planuje jego eksploatację w horyzoncie czasowym wynoszącym od 20 do 30 lat. Taki okres
jest nie tylko uzasadniony z punktu widzenia opłacalności inwestycji i zwrotu nakładów
kapitałowych, ale również znajduje potwierdzenie w analizach technicznych dotyczących
trwałości kluczowych komponentów elektrowni wiatrowych.
Zgodnie z monografią Polskiej Akademii Nauk pt.: „Elektrownie wiatrowe w środowisku
człowieka”, materiały wykorzystywane do budowy łopat wirnika – takie jak kompozyty
z włókna węglowego, włókna szklanego, tworzywa sztuczne oraz żywice – charakteryzują
się żywotnością na poziomie 25–30 lat. Oznacza to, że zarówno z perspektywy technicznej,
jak i ekonomicznej, okres ćwierćwiecza stanowi naturalny cykl życia farmy wiatrowej, jednak
dokładny czas rozbiórki danej elektrowni wiatrowej jest określany indywidualnie.
Warto również zauważyć, że rozwój technologii w zakresie monitorowania stanu
technicznego turbin oraz wdrażanie strategii właściwej konserwacji mogą w przyszłości
wydłużyć efektywny czas eksploatacji niektórych elementów turbiny wiatrowej.
Jeśli zaś chodzi o dane szacunkowe, przyjmując ogólnie żywotność elektrowni wiatrowej na
poziomie 25 lat należałoby wskazać, iż w latach 2025–2030 do rozbiórki mogą zostać
przeznaczone elektrownie wiatrowe powstałe w latach 2000–2005. W tym przedziale
czasowym mowa jest o elektrowniach wiatrowych o łącznej mocy zainstalowanej 124 MW.
Zupełnie inaczej wygląda perspektywa dla horyzontu 10 lat (tj. 2025–2035). W tym
przedziale mowa o potencjalnej rozbiórce elektrowni wiatrowych o łącznej mocy
zainstalowanej 1,1 GW. Decyzja co do rozbiórki danej instalacji jest jednak dokonywana
indywidualnie.
-- 1 of 7 --
1. Czy obowiązuje (lub będzie wprowadzony) wymóg zabezpieczenia finansowego na demontaż
(kaucja, gwarancja bankowa/ubezpieczeniowa) i w jakiej wysokości w przeliczeniu na 1 MW?
Kluczowym etapem procesu inwestycyjnego jest zapewnienie prawa do nieruchomości, na
której ma zostać zlokalizowana instalacja OZE.
W przypadku instalacji OZE częstą praktyką jest jednak realizacja inwestycji na podstawie
umowy dzierżawy pomiędzy inwestorem – działającym jako dzierżawca,
a wydzierżawiającym – właścicielem nieruchomości. Jej istotnym elementem jest
zobowiązanie się wydzierżawiającego do oddania nieruchomości do użytkowania
i pobierania pożytków, a dzierżawcy do zapłaty umówionego czynszu dzierżawnego.
Umowa ta powinna mieć adekwatny czas obowiązywania, umożliwiający na budowę,
eksploatację i przede wszystkim przywrócenie do stanu pierwotnego terenu. Jeśli
przyszłemu wydzierżawiającemu zależy na szczególnym uregulowaniu tego tematu, w
sposób dalej idący niż to co zakłada powszechnie obowiązujący system prawa (o tym w
dalszej części odpowiedzi na pytania), to może swoje założenia wyartykułować na etapie
tworzenia brzmienia umowy dzierżawy przyjmując w tym zakresie działanie z art. 3531
ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071), który to
artykuł stanowi zasadę swobody zawierania umów. Uregulowanie kwestii gwarancji
bankowych w umowach dzierżawy między właścicielem nieruchomości, a inwestorem
wiatrakowym nie jest niczym wyjątkowym biorąc pod uwagę dobre praktyki w zakresie
powstawania farm wiatrowych w Polsce. Należy przy tym podkreślić, że z informacji
docierających do Ministerstwa wynika, że praktycznie wszystkie umowy dotyczące
dzierżawy ziemi pod instalacje OZE prowadzą podmioty profesjonalne, co wynika ze
znaczącej wartości tych umów oraz znaczącym horyzoncie czasowym. Oznacza to, że obie
strony umowy są reprezentowane przez kancelarie prawne zabezpieczające w sposób
należyty interesy swoich klientów.
Wśród powszechnie dostępnych informacji na ten temat np. zwraca się też uwagę na
możliwość żądania od dzierżawcy przedstawienia zabezpieczenia finansowego wykonania
czynności demontażu i utylizacji instalacji w formie gwarancji bankowej, gwarancji
ubezpieczeniowej lub kaucji wpłacanej z góry przy zawarciu umowy lub naliczanej w
ostatnich latach dzierżawy o czym przypomina Kujawsko-Pomorska Izba Rolnicza. Oznacza
to, że właściciel nieruchomości już na etapie zawierania umowy dzierżawy (tj. na samym
początku procesu inwestycyjnego farmy wiatrowej) może skutecznie zabezpieczyć swój
interes. W takiej sytuacji albo przyszły dzierżawca godzi się na przyjęcie dodatkowych
obowiązków i wydatków zabezpieczających podjętych na samym początku procesu
inwestycyjnego albo w ogóle takiej umowy nie zawrze inwestycja nie powstanie i tym
samym właściciel nieruchomości nie ponosi z tego powodu krzywdy.
Warto jednak podkreślić kluczową rzecz, demontaż turbiny wiatrowej jest nie tylko
w interesie właściciela nieruchomości, ale także i samego inwestora. Istnieje możliwość
odzysku stali i materiałów (w tym choćby czystego gruzu z podstawy turbiny) z inwestycji
wiatrakowej, co pozwala na zwrot wartości rzędu 30 –50 euro/kW co zmniejsza koszt.
Odzysk dla turbiny wiatrowej o mocy zainstalowanej 2 MW może wynieść 60 000 – 100
000 euro na turbinę. W przypadku turbiny wiatrowej o mocy zainstalowanej 3 MW mowa
jest już o wartościach 90 000 – 150 000 euro.
Dodatkowo warto zwrócić uwagę na jeszcze jeden istotny aspekt. Nieruchomości, na
których obecnie znajdują się farmy wiatrowe można porównać do cennych aktywów, które
znajdują się we własności właściciela nieruchomości. To miejsca o najlepszych warunkach
wietrzności w Polsce. W dużej mierze mówimy tutaj o obszarach, które już zostały
zlokalizowane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (MPZP), jako te
które są dedykowane pod inwestycje wiatrakowe, a więc uzyskały przychylność
społeczności lokalnych, a organy gminy posiadają doświadczenie we współpracy z takimi
-- 2 of 7 --
inwestorami. Są to obszary, które już zostały kompleksowo przeanalizowane pod kątem
planowanych oddziaływań inwestycji wiatrakowej na środowisko ze względu na
przeprowadzenie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko przy przyjmowaniu
MPZP oraz później przy wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Co więcej
mogą to być obszary na których inwestycja wiatrakowa, w ramach postępowania
środowiskowego, została objęta obowiązkiem przeprowadzenia analizy porealizacyjnej,
w której dokonuje się porównania ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu
przedsięwzięcia na środowisko i w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (a w
szczególności ustaleń dotyczących przewidywanego charakteru i zakresu oddziaływania
przedsięwzięcia na środowisko oraz planowanych działań zapobiegawczych) z rzeczywistym
oddziaływaniem przedsięwzięcia na środowisko i działaniami podjętymi dla jego
ograniczenia. Analiza porealizacyjna ma zatem na celu ustalenie rzeczywistych uciążliwości
dla nieruchomości sąsiednich. Taki obszar ma także przygotowaną dedykowaną
infrastrukturę pod inwestycje wiatrakową, a więc np. drogi dojazdowe czy infrastrukturę
energetyczną służącą do wyprowadzania mocy. Należy przyjąć, że przyszły inwestor, który
będzie chciał zrealizować swoją inwestycje wiatrakową będzie chciał to zrobić właśnie na
terenie demontowanej farmy wiatrowej. Nie oznacza to jednak, że nie będzie musiał przejść
pełnej ścieżki proceduralnej. Być może część z powyższych analiz i fragmentów
infrastruktury będzie musiała zostać zmodyfikowana odpowiednio do założeń nowego
projektu inwestycyjnego polegającego na pobudowaniu w tym miejscu nowszych turbin
wiatrowych. Nie zmienia to jednak faktu, że teren, którym dysponuje właściciel
nieruchomości, posiada dla przyszłego inwestora wartość, którą ciężko wycenić.
Należy tu podkreślić, że w przekazie medialnym często wskazuje się etap końca działalności
farmy wiatrowej, jako okres w którym właściciel nieruchomości powinien czuć niepokój
związany z tym, że inwestor porzuci swoją inwestycje i zostawi właściciela nieruchomości z
problemem w postaci istniejącego porzuconego wiatraka. Warto przedstawić drugą stronę
tej sytuacji wyjaśniając, że realnie to właściciel nieruchomości dysponuje terenem będącym
bardzo cennym aktywem. Teren ten wykorzysta albo obecny dzierżawca dokonując
repoweringu swojej inwestycji, albo przyszły inwestor, który będzie liczył na to, że właściciel
nieruchomości nie będzie przedłużał z dotychczasowym inwestorem umowy dzierżawy,
dzięki czemu będzie miał szansę zrealizować w tym miejscu swoją inwestycje. Powyższe
argumenty są brane pod uwagę przez inwestorów i wpływają one na to, że niezależnie od
obecnych wymogów prawnych w zakresie demontażu budowli, w interesie inwestora jest,
aby demontaż farmy wiatrowej był prowadzony w dobrej wierze.
1. Jak wygląda standardowa procedura usuwania turbiny w Polsce: czy obejmuje pełne
usunięcie żelbetowej podstawy (do jakiej głębokości), kabli i odtworzenie gruntu do
użytkowania rolniczego?
Z informacji uzyskanych od Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego w lipcu b.r. wynika,
że dotychczas, na podstawie art. 67 ust. 1a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
(Dz. U. z 2025 r. poz. 418), wojewódzkie organy nadzoru budowlanego, właściwe
w sprawach dotyczących elektrowni wiatrowych, nie wydały żadnego nakazu rozbiórki
elektrowni wiatrowej. Zgodnie z powyższym należy poinformować, że na ten moment nie
ma możliwości, aby przedstawić standardową procedurę usuwania turbin wiatrowych
w Polsce, jako że według danych, którymi dysponuje Ministerstwo Klimatu i Środowiska
żadna z posadowionych turbin wiatrowych jeszcze nie uzyskała nakazu rozbiórki. Nie
oznacza to jednak, że polskie prawodawstwo nie posiada rozwiązań prawnych regulujących
sytuacje na okoliczność rozbiórki turbiny wiatrowej. Jednak biorąc pod uwagę
sformułowanie pytania należałoby przyjąć, iż w pytaniu chodzi o to w jaki sposób inwestorzy
wiatrowi (biorąc pod uwagę obecne regulacje prawne) realizują standardowo proces
dokonania takiej rozbiórki w Polsce. Zgodnie z powyższym jeszcze raz podkreśla się, że ze
-- 3 of 7 --
względu na brak takich rozbiórek nie ma możliwości, aby przekazać informacje jak
„standardowo” wygląda to w Polsce.
W powiązaniu z odpowiedzią na poprzednie pytanie, należy jednak podkreślić, że żelbetowa
podstawa jest w pełni odzyskiwalna. Dla przykładu w podstawie ważącej 1200 ton jest co
najmniej 20 ton czystej stali, a gruz betonowy stanowi dobry materiał jako kruszywo.
1. Co w przypadku niewywiązania się inwestora (upadłość, zaniechanie)? Kto ponosi koszty i
czy przewidziano wykonanie zastępcze z regresem wobec inwestora?
1. Czy koszty mogą obciążać samorządy lub właścicieli gruntów? Jeśli nie — jakie instrumenty
temu zapobiegają; jeśli tak — na jakiej podstawie i w jakich limitach?
Powyższej zwróciliśmy już uwagę na aspekt zawieranych umów między inwestorem, a
właścicielem nieruchomości, a także uwarunkowania ekonomiczne, którymi kieruje się
inwestor, a z których wynika, że w interesie inwestora jest, aby demontaż farmy wiatrowej
był prowadzony w dobrej wierze. Warto jednak w tym miejscu skupić się na obecnych
uregulowaniach prawnych związanych z demontażem turbin wiatrowych.
W kwestii utylizacji turbin wiatrowych należy podkreślić, że elektrownie wiatrowe to
obiekty budowlane i jak do każdego obiektu budowlanego zgodnie z aktualnym stanem
prawnym stosuje się przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z
2025 r. poz. 418), dalej: „uPB”. Zgodnie z art. 67 ust. 1 uPB, gdy obiekt nie nadaje się do
remontu, odbudowy lub wykończenia, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję
o rozbiórce, nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie
terenu.
Co więcej, prawodawca postanowił uszczegółowić sytuacje demontażu elektrowni
wiatrowych, które jako jedyne spośród całej reszty obiektów budowlanych uzyskały
dedykowany ustęp w ww. artykule. Dlatego też w art. 67 ust. 1a uPB zostało
doprecyzowane, na kim spoczywa odpowiedzialność w przypadku elektrowni wiatrowych.
Obowiązanym do rozbiórki i przywrócenia użytkowanego terenu do stanu pierwotnego jest
podmiot, który w przypadku:
1) nieuzyskania pozwolenia na użytkowanie – uzyskał pozwolenie na budowę dla
danej elektrowni wiatrowej;
2) instalacji, dla których uzyskano pozwolenie na użytkowanie – jako ostatni prowadził
eksploatację danej elektrowni wiatrowej.
Zgodnie z art. 13 ust. 6 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni
wiatrowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 317), dalej: „ustawa o inwestycjach” wojewódzki inspektor
nadzoru budowlanego nakazuje rozbiórkę wybudowanej części obiektu budowlanego,
w przypadku nieuzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, na koszt inwestora, chyba
że inwestor uzyska – w terminie roku od dnia utraty mocy pozwolenia na budowę – nowe
lub zamienne pozwolenie na budowę dotyczące tej elektrowni. Powyższa regulacja
precyzuje terminy, których musi przestrzegać inwestor, aby nie dopuścić do rozbiórki
obiektu.
Istotną kwestią w omawianym przypadku jest, że przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r.
o odpadach (Dz.U. z 2023 r. poz. 1587), dalej: „ustawa o odpadach”, w kontekście
elektrowni wiatrowych stosuje się dopiero po rozbiórce tej instalacji, tj. w odniesieniu do
elementów pozostałych po rozbiórce spełniających definicję odpadów zawartej w art.
3 pkt 6 ustawy o odpadach. Zaś na posiadaczu tych odpadów (wytwórcy) spoczywa
odpowiedzialność za gospodarowanie wytworzonymi odpadami – z reguły będzie to
podmiot dokonujący rozbiórki. Regulacje ustawy o odpadach określają szereg wymagań
i obowiązków w zakresie gospodarowania odpadami, w tym obowiązek przekazania
wytworzonych odpadów (odpadów z rozbiórki wiatraków) uprawnionemu podmiotowi
-- 4 of 7 --
gospodarującemu odpadami (podmiotowi posiadającemu stosowne decyzje administracyjne
w zakresie gospodarki odpadami).
Co więcej, warto zwrócić uwagę na art. 7a ustawy o inwestycjach. Został on dodany do
ustawy o inwestycjach przez art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy
o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 1276).
Artykuł ten zakłada, iż do umów dopuszczających lokalizację elektrowni wiatrowej, które
nie będą spełniały przesłanek z art. 659 albo przesłanek z art. 693 Kodeksu cywilnego,
stosuje się odpowiednio art. 675 oraz art. 677 tej ustawy. Prawodawca, mając na uwadze
stosowanie przez inwestorów w obszarze energetyki wiatrowej różnorodnych form
prawnych dla umów zabezpieczających nieruchomości gruntowe na potrzeby budowy i
eksploatacji elektrowni wiatrowych wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz w związku
z orzecznictwem Sądu Najwyższego, w tym między innymi wyrokami o sygnaturach akt: IV
CSK 244/12, IV CSK 213/12 oraz II CSK 230/12, zdecydował się na objęcie właścicieli
zajętych na te cele nieruchomości podstawowym zakresem ochrony, jaki przewidziany
został w treści przepisów regulujących stosunek najmu, w obszarze dotyczącym obowiązku
zwrotu przedmiotu takiej umowy w stanie niepogorszonym.
Taka ingerencja ustawodawcy w swobodę zawierania umów, choć nietypowa, była
przejawem potrzeby szczególnego zaopiekowania się interesem właściciela nieruchomości.
Można wręcz stwierdzić, że właściciele nieruchomości, na których lokalizowane są
elektrownie wiatrowe, korzystają z wyższej ochrony prawnej niż w przypadku innych
inwestycji budowlanych, co świadczy także o szczególnym podejściu prawodawcy do
omawianego zagadnienia.
1. Czy powstał lub powstanie rządowy fundusz likwidacji porzuconych turbin; jakie środki
zaplanowano na najbliższe lata i według jakich kryteriów będą uruchamiane?
Dotychczasowa treść odpowiedzi zdaje się wyjaśniać, iż ze względu na uregulowanie
omawianego tematu w obowiązujących przepisach prawa oraz zwrócenie uwagi na
uwarunkowania wynikające z umowy dzierżawy, a także uwarunkowania ekonomiczne,
którymi kieruje się inwestor sytuacja taka nie potrzebuje tworzenia dedykowanego
funduszu.
W tym miejscu należy wskazać, iż według danych producentów obecnie około 85–90%
całkowitej masy turbin wiatrowych może zostać poddane recyklingowi. Dla większości
elementów turbiny wiatrowej (fundament, wieża i elementy w gondoli) określono metody
recyklingu.
Recykling łopat turbin jest trudniejszy z powodu materiałów kompozytowych użytych do
ich produkcji, jednakże już dzisiaj coraz częściej stosuje się technologię zastosowania
włókien szklanych w produkcji betonu. Należy wskazać, że mimo istnienia różnych
technologii odzysku i przetwarzania włókna szklanego z łopat turbin wiatrowych obecnie
rozwiązania te nie są jeszcze szeroko dostępne na skalę światową (z wyjątkiem
współprzetwarzania cementu) i konkurencyjne cenowo. W wielu przypadkach materiał z
recyklingu nie może konkurować z ceną pierwotną włókna szklanego. Należy jednak
spodziewać się, że wraz ze wzrostem liczby wycofanych z użytkowania elektrowni
wiatrowych poddawanych recyklingowi, nastąpi rozwój technologii i efektywności
recyklingu.
Istnieją już polskie przedsiębiorstwa, które specjalizują się w obszarze recyklingu łopat
turbin wiatrowych. Są to przedsiębiorstwa wielobranżowe, które oferują obiekty małej
architektury, a także obiekty inżynieryjne oraz artystyczne wykonane ze zużytych łopat
turbin wiatrowych. Firmy te zaczynają także oferować komercyjne rozwiązania w zakresie
odzysku włókien węglowych z takich łopat.
-- 5 of 7 --
Powyższe ma na celu podkreślić, że tam, gdzie wielu dostrzega problem, polskie
przedsiębiorstwa już dzisiaj widzą szanse. To nie tylko odpowiedź na rosnące potrzeby
zrównoważonego rozwoju, ale także impuls dla innowacyjności i rozwoju technologicznego
w kraju. Wykorzystanie potencjału recyklingu komponentów energetyki odnawialnej może
stać się jednym z ważnych części zielonej transformacji polskiej gospodarki, wzmacniając jej
konkurencyjność na rynku europejskim i światowym.
1. Czy rząd przeprowadził przegląd rozwiązań w państwach UE (m.in. wymogi kaucji
„decommissioning bonds”, standard „restore to greenfield”, recykling łopat) i jakie są wnioski dla
Polski? Proszę o przedstawienie wyników tej kwerendy.
Jeśli chodzi o zagadnienie recyklingu łopat turbin wiatrowych można przyjąć, iż widoczne
są następujące przykłady dobrych praktyk:
zapewnienie finansowania badań porównujących opłacalność ekonomiczną
nowych technologii recyklingu;
promowanie rozprzestrzeniania się istniejących dróg obróbki, takich jak
współprzetwarzanie cementu i zwiększanie ich akceptacji w Europie;
utworzenie obiektów demonstracyjnych na dużą skalę w celu uprzemysłowienia i
skalowania nowych rozwiązań w zakresie recyklingu łopat turbin wiatrowych;
zapewnienie finansowania na wsparcie nowych procesów produkcyjnych
z wykorzystaniem materiałów pochodzących z recyklingu łopat turbin wiatrowych
w innych sektorach, np. do produkcji nowych kompozytów;
ustanowienie europejskiej międzysektorowej platformy (sektor budownictwa,
transportu i energii) w celu wymiany najlepszych praktyk w zakresie recyklingu
kompozytów;
promowanie wzmocnienia łańcucha wartości w zakresie recyklingu odpadów
kompozytowych ze wszystkich sektorów.
Co zaś się tyczy obszaru gwarancji bankowych i kwestii przywrócenia terenu do stanu
pierwotnego są to tematy bardziej zniuansowane. W przypadku Francji obowiązki te
ustalane są m.in. w przepisach Code de l’environnement. Wydanie pozwoleń mających na
celu uruchomienie instalacji wykorzystującej do wytworzenia energii elektrycznej energię
z wiatru może być uzależnione od ustanowienia gwarancji finansowych mających na celu
m.in. pokrycie obowiązku przywrócenia stanu pierwotnego terenu.
Opracowanie pt.: “Decommisioning of onshore wind turbines” autorstwa Wind Europe
w sposób bezpośredni odnosi się do kwestii „decommissioning bonds” w przypadku
brytyjskiego systemu prawa. Wymogi dotyczące likwidacji farmy wiatrowej są określane na
etapie uzyskiwania warunków planowania projektu wiatrakowego. W przypadku większości
projektów w momencie uzyskania zgody na planowanie uzgadnia się z lokalnymi władzami
planistycznymi „decommissioning bonds” na pokrycie kosztów likwidacji inwestycji.
Warto jednak podkreślić, że nie jest możliwe dokonanie jednoznacznego odniesienia do
sposobu rozwiązania przedmiotowego problemu w innych państwach członkowskich.
Często regulacje dotyczące gwarancji bankowych będą miały charakter systemowy i są
ściśle związane z krajowymi uwarunkowaniami systemu prawa, w szczególności
z konstrukcją prawa administracyjnego, ochrony środowiska i budowlanego, a także
organizacją postępowań administracyjnych oraz praktyką stosowania przepisów przez
organy administracji publicznej. Z uwagi na znaczące różnice w strukturze i funkcjonowaniu
systemów prawnych poszczególnych państw, jak również w zakresie kompetencji organów
oraz trybu prowadzenia postępowań, nie jest możliwe dokonanie prostego przeniesienia
rozwiązań funkcjonujących w innych systemach prawa na grunt prawa polskiego.
-- 6 of 7 --
Niektóre państwa przewidują instytucje „gwarancji bankowych” jako element obowiązkowy
przy wydawaniu rozstrzygnięć administracyjnych dla inwestycji polegających na
posadowieniu farm wiatrowych. W niektórych państwach określa się jedynie wytyczne co
do prawidłowego demontażu farm wiatrowych przy wydawaniu rozstrzygnięć
środowiskowych lub budowlanych, lecz bez fakultatywnych gwarancji bankowych. W części
państw obszar związany z gwarancją finansową będącą elementem zabezpieczenia strony
nie jest w ogóle uregulowany ustawowo i w tym zakresie pozostawia się tą tematykę do
uregulowania w umowach cywilnoprawnych między inwestorem, a właścicielem
nieruchomości. W tym zakresie warto wziąć pod uwagę odpowiedź na przedmiotową
interpelację w kontekście zawieranych w Polsce umów dzierżawy oraz dobrych praktyk.
1. Jakie są szacunkowe jednostkowe i łączne koszty demontażu w skali kraju w perspektywie
5–10 lat (z podziałem na demontaż masztu, usunięcie fundamentów, transport i utylizację
/recykling)?
Odnośnie do kosztów rozbiórki elektrowni wiatrowej, należy wskazać, że w raporcie
„Sustainable approaches to wind turbine decommissioning”1 z czerwca 2024 r. przyjmuje
się, że średni koszt rozbiórki turbiny wiatrowej brutto w odniesieniu do mocy
zainstalowanej turbiny waha się między 85–230 euro/kW. Zatem koszt rozbiórki dla
turbiny wiatrowej o mocy zainstalowanej 2 MW to 170–460 tys. euro, a dla turbiny
wiatrowej o mocy zainstalowanej 3 MW to 255–690 tys. euro.
Istnieje jednak możliwość odzysku stali i materiałów co pozwala na zwrot wartości rzędu
30–50 euro/kW co zmniejsza koszt. Odzysk dla turbiny wiatrowej o mocy zainstalowanej 2
MW może wynieść 60–100 tys. euro na turbinę. W przypadku turbiny wiatrowej o mocy
zainstalowanej 3 MW mowa jest już o wartościach 90–150 tys. euro.
Biorąc pod uwagę powyższe dane, a także zawarte na początku odpowiedzi informacje o
ilości demontowanych turbin wiatrowych w perspektywie 5 i 10 lat należy poinformować,
że łączne koszty demontażu turbin wiatrowych w perspektywie pięcioletniej to 10,5– 28,5
mln euro. W perspektywie dziesięcioletniej to 93,5–253 mln euro, przy czym odzysk stali i
materiałów pozwala na odzysk w wartości 33–55 mln euro.
Trzeba jednak zaznaczyć, że są to wartości zupełnie szacunkowe, w ciągle zmieniających się
warunkach rynkowych. Dla przykładu wzrost cen kruszywa betonowego oraz cen stali na
rynku może w sposób znaczny poprawić opłacalność odzyskiwania wszystkich materiałów
budowlanych i tym samym stworzyć duży potencjał do rozwoju takiego segmentu rynku.
Z wyrazami szacunku
Paulina Hennig-Kloska
Minister Klimatu i Środowiska
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
1 Źródło: https://www.interregeurope.eu/biowind/news-and-events/news/sustainable-approaches-to-wind-
turbine-decommissioning
-- 7 of 7 --