Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Paulina Hennig-Kloska
DOZE-III.050.20.2025.ŁZ
4006109.16136083.13004660
Warszawa, 09-10-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelacje Posła Dariusza Mateckiego (znak: K10INT12513)
Temat: Ochrona praw lokalnej społeczności mieszkającej w pobliżu elektrowni wiatrowej
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT12513 Posła Dariusza Mateckiego przekazuję
odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska.
1. Czy rząd przewiduje system rekompensat/odszkodowań dla właścicieli nieruchomości
położonych w sąsiedztwie turbin (w tym działek budowlanych niezabudowanych), którzy
doświadczają ograniczeń w zabudowie lub spadku wartości mienia?
1. Czy rząd rozważa utworzenie funduszu partycypacyjno-rekompensacyjnego finansowanego
przez inwestorów, obejmującego wszystkie gospodarstwa domowe w określonej strefie
oddziaływania, również wokół już istniejących farm?
1. Czy na etapie planistycznym/środowiskowym wprowadzone zostaną obowiązkowe, realne
konsultacje z wszystkimi właścicielami w strefie oddziaływania oraz mechanizmy modyfikacji
projektów w przypadku sprzeciwu społeczności?
Ustawa z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni
wiatrowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 553), dalej: „nowelizacja
ustawy o inwestycjach” wprowadziła zmiany w zakresie zasady odległościowej określonej
w ustawie z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz.U.
z 2024 r. poz. 317), dalej: „ustawa o inwestycjach”. Nowelizacja ustawy o inwestycjach
utrzymała generalną zasadę, zgodnie z którą odległość nowej elektrowni wiatrowej od
istniejącego budynku mieszkalnego nie może być mniejsza niż 10-krotność wysokości
planowanej elektrowni wiatrowej (dalej: „zasada odległościowa”). Odległość ta może zostać
zmniejszona przez radę gminy w ramach uchwalonego MPZP, jednak nie mniej niż do
poziomu 700 metrów.

-- 1 of 6 --

Należy jednak podkreślić, że inne niż określone w nowelizacji ustawy o inwestycjach zasady
związane z lokalizowaniem turbin wiatrowych dotyczą sytuacji, w której elektrownia
wiatrowa już istnieje, a budowany lub lokalizowany jest budynek mieszkalny. Nowelizacja
ustawy o inwestycjach zniosła zasadę odległościową dla lokalizowania lub budowy budynku
mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej, jeśli znajdująca się w pobliżu elektrownia
wiatrowa posiada decyzję o pozwoleniu na budowę, które stało się ostateczne przed dniem
wejścia w życie ustawy. Innymi słowy, budynek mieszkalny nie musi spełniać wymogu
zachowania odległości, o której wyżej mowa, od elektrowni wiatrowej.
Omawiana zasada wynika z art. 12 nowelizacji ustawy o inwestycjach, który wprost
wskazuje, że w przypadku lokalizowania budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji
mieszanej, nie stosuje się przepisu art. 4 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu
nadanym niniejszą ustawą, o ile elektrownia wiatrowa posiada ostateczne pozwolenie na
budowę. W takim przypadku nie stosuje się zatem w ogóle zasady odległościowej.
Powyższe rozwiązanie zostało także przewidziane w ustawie z dnia 5 sierpnia 2025 r. o
zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych
ustaw, dalej: „ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r.”. Akt ten analogicznie umożliwiał
lokalizowanie lub budowę budynku mieszkalnego lub budynku o funkcji mieszanej nie
stosując przy tym wymogu odległościowego, jeśli w dniu wejścia w życie powyższej ustawy
elektrownia wiatrowa już istniała albo dla której pozwolenie na budowę stało się ostateczne
przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 5 sierpnia 2025 r.
Warto także podkreślić, że zawarta w ustawie z dnia 5 sierpnia 2025 r. zasada stanowiąca,
że odległość elektrowni wiatrowych od budynków mieszkalnych i budynków o funkcji
mieszanej nigdy nie może być mniejsza niż 500 metrów była także zaadresowaniem
postulatów zgłaszanych wielokrotnie do MKIŚ przez samych mieszkańców, którzy chcieli
mieć możliwość posadowienia budynku mieszkalnego w odległości bliższej niż 700 metrów
od projektowanej farmy wiatrowej.
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r. wprowadzała także obowiązek utworzenia funduszu
partycypacyjnego przez inwestorów wiatrakowych. Fundusz ten miał być dedykowany
właścicielom domów i mieszkań znajdujących się w odległości do 1000 m od farmy
wiatrowej. Fundusz miał działać aż do zakończenia eksploatacji elektrowni wiatrowej (tj. ok.
25 lat) i miał być zasilany przez przedsiębiorcę wiatrakowego środkami w wysokości 20 tys.
zł rok/MW. To oznacza, że inwestor w farmę wiatrową o mocy ok. 20 MW (5 wiatraków po
4 MW każdy) wpłaciłby na fundusz ok. 400 tys. zł w pierwszym roku. Właściciele domów
i mieszkań mieli składać wnioski o wypłatę środków z funduszu na odpowiednim
formularzu. Środki zgromadzone na funduszu miały być dzielone proporcjonalnie na
wszystkich uprawnionych mieszkańców. Omawiane rozwiązanie miało zastąpić zawarty
w obecnym brzmieniu ustawy o inwestycjach system prosumenta wirtualnego
wiatrakowego, którego wejście w życie jest odsunięte do października 2026 r. ze względu
na potrzebę sprzęgnięcia ww. systemu z Centralnym Systemem Informacji Rynku Energii,
a także wymaga od mieszkańca wyłożenia swoich pieniędzy na wykup udziałów w mocy
elektrowni wiatrowej.
W dniu 21 sierpnia 2025 r. Prezydent odmówił podpisania ww. ustawy (tzw. weto
ustawodawcze). W związku z tym ww. rozwiązania nie weszły w życie.
Warto także podkreślić, że na etapie planistycznym inwestycji polegającej na posadowieniu
elektrowni wiatrowej o wielkości buforów odległości w każdym przypadku decyduje organ
gminy sporządzający plan miejscowy.

-- 2 of 6 --

Kluczowy wpływ na wielkość buforu ma również zapoznanie się organu gminy z
oczekiwaniami społecznymi co do planowanej inwestycji wiatrakowej. Wspomniany aspekt
jest niezwykle ważny, gdyż ustawa o inwestycjach zawiera zasadę obowiązkowych spotkań
z lokalnymi społecznościami. Przedmiotowe spotkania odbywają się na początku etapu
planistycznego, dzięki czemu społeczności lokalne mogą wypowiedzieć się na długo przed
rozpoczęciem inwestycji wiatrakowej. W wielu gminach, wskutek przeprowadzonych
spotkań, zdecydowano się na odsunięcie planowanych elektrowni wiatrowych od
zabudowy mieszkaniowej na odległość większą niż pierwotnie zakładano, a nawet
zdecydowano o zaprzestaniu sporządzania miejscowego planu zagospodarowania
przestrzennego lokalizującego elektrownie wiatrowe, co w pełni wynika z władztwa
planistycznego gminy.
Dodatkowo ustawa o inwestycjach zakłada specjalne uregulowanie sytuacji mieszkańców
gmin pobliskich. Należy podkreślić, że oddziaływanie elektrowni wiatrowej może mieć taki
sam wpływ na mieszkańców gminy, w której będzie ta instalacja zlokalizowana, jak również
gmin pobliskich. W przypadku gdy inwestycja wiatrowa zostanie zlokalizowana na granicy
gminy, gmina pobliska może być nawet mocniej narażona na oddziaływanie elektrowni
wiatrowej. Stąd też regulacje ustawowe wprowadzają potrzebę stworzenia planu
miejscowego na terenie tych gmin, aby właściwie ochronić wszystkich mieszkańców
będących pod wpływem oddziaływania elektrowni wiatrowych. Należy również podkreślić,
że tak samo, jak w przypadku gminy, w której zostanie posadowiona elektrownia wiatrowa,
gmina pobliska również ma w pełni władztwo planistyczne. Dlatego też, jeśli mieszkańcy tej
gminy nie zgodzą się na taką inwestycje i na takie oddziaływanie na ich terenie, gmina
pobliska nie sporządzi planu miejscowego, a co za tym idzie taka inwestycja wiatrowa
ostatecznie nie powstanie.
Podsumowując, przepisy dotyczące lokalizowania elektrowni wiatrowych już na etapie
planistycznym (a więc na samym początku procesu inwestycyjnego) dają zupełną dowolność
w kształtowaniu odległości elektrowni wiatrowych od zabudowań mieszkaniowych, o ile
jest to odległość większa niż zakłada to minimalna ustawowa zasada odległościowa. Tym
samym społeczność lokalna, poprzez władze gminy może zdecydować o sprzeciwie
i nielokalizowaniu elektrowni wiatrowych na obszarze tych gmin ze względu na
przyjęcie według lokalnych społeczności argumentacji, że inwestycja wpłynie na wartość
działek znajdujących się w pobliżu.
Warto także podkreślić, że mieszkańcy funkcjonujący najbliżej elektrowni wiatrowych będą
objęci prawami strony w postępowaniach o wydanie decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach oraz w sprawie wydania pozwolenia na budowę inwestycji polegającej
na posadowieniu elektrowni wiatrowej, a zatem mogą wziąć aktywny udział w procesie
i formalnie zgłosić swoje zastrzeżenia do prowadzonej inwestycji.
1. Jaki jest plan i termin wprowadzenia jednolitych, wiążących standardów oceny i ograniczania
uciążliwości – w szczególności hałasu oraz migotania cienia – wraz z obowiązkowym
monitoringiem i egzekwowalnością?
Warto podkreślić aspekt indywidualności w kontekście oddziaływań elektrowni wiatrowych
na środowisko. Na samym początku procesu inwestycyjnego o konkretnej odległości będzie
decydował organ gminy sporządzający plan miejscowy po zapoznaniu się z treścią
Strategicznej Oceny Oddziaływania na Środowisko (przeprowadzenie jej jest obligatoryjne),
a następnie wynikać będzie ona z rozstrzygnięcia zawartego w decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach. Elektrownie wiatrowe, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z
dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na
środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 z późn. zm.), dalej: „r.o.o.ś.”, mogą należeć do

-- 3 of 6 --

przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na
środowisko, a tym samym, zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o
udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie
środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2024 r. poz. 1112 z późn.
zm.), dalej: „u.o.o.ś.”, wymagać uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Decyzja ta określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskuje się ją
na wczesnym etapie procesu inwestycyjnego, a jej treść ma również wpływ na treść
dalszych decyzji uzyskiwanych w ramach procesu inwestycyjnego, w tym decyzji o
pozwoleniu na budowę. Organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach dla elektrowni wiatrowych jest regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W zależności od paramentów elektrowni, w tym łącznej mocy nominalnej, lokalizacji oraz
wysokości wykorzystanych turbin, może ona również wymagać przeprowadzenia oceny
oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Jeżeli inwestycja zostanie zakwalifikowana
jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (§ 2 ust. 1 pkt 5
r.o.o.ś.), wtedy ocena jest obligatoryjna, natomiast jeżeli zostanie zakwalifikowana jako
przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (§ 3 ust. 1 pkt 6
r.o.o.ś.), przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest
fakultatywne. Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest to postępowanie
obejmujące w szczególności: weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na
środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, zapewnienie możliwości
udziału społeczeństwa w postępowaniu. Jest to kluczowe narzędzie unijnej i
międzynarodowej polityki ochrony środowiska oraz ochrony wartości przyrodniczych
zagrożonych w wyniku realizacji inwestycji.
W trakcie przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko regionalny
dyrektor ochrony środowiska określa, analizuje oraz ocenia m.in.: bezpośredni i pośredni
wpływ planowanego inwestycji na środowisko, w tym zdrowie i warunki życia ludzi, dobra
materialne i zabytki, krajobraz, a także możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania
tego negatywnego oddziaływania.
W decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny
oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, regionalny dyrektor ochrony środowiska
określa m.in.: istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub
użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony
cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia
uciążliwości dla terenów sąsiednich, wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne
do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania kolejnych decyzji (np. decyzji o
pozwoleniu na budowę), a także, w przypadku gdy z oceny oddziaływania przedsięwzięcia
na środowisko wynika taka potrzeba, nakłada obowiązek wykonania kompensacji
przyrodniczej lub innych działań mających na celu unikanie, zapobieganie i ograniczanie
oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz monitorowania oddziaływania
przedsięwzięcia na środowisko.
Kolejnym z obowiązków o charakterze fakultatywnym, który może zostać nałożony w
decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jest obowiązek przedstawienia analizy
porealizacyjnej. W analizie porealizacyjnej dokonuje się porównania ustaleń zawartych w
raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i w decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach, a w szczególności ustaleń dotyczących przewidywanego charakteru i
zakresu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz planowanych działań
zapobiegawczych z rzeczywistym oddziaływaniem przedsięwzięcia na środowisko i
działaniami podjętymi dla jego ograniczenia. Analiza porealizacyjna ma zatem na celu
ustalenie rzeczywistych uciążliwości dla nieruchomości sąsiednich.

-- 4 of 6 --

Należy również podkreślić, że postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach dla inwestycji, dla której regionalny dyrektor ochrony środowiska
przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wymaga zapewnienia
możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. W takim postępowaniu każdy ma
prawo składania uwag i wniosków, a na organach administracji publicznej spoczywają
szczegółowe obowiązki w zakresie podawania do publicznej wiadomości określonych
informacji, np. o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia
na środowisko czy sposobie i miejscu składania uwag i wniosków. Również organizacje
ekologiczne mają prawo udziału w postępowaniu, w tym wnoszenia odwołań od decyzji i
skarg do sądów administracyjnych.
Podsumowując, potencjalne zagrożenia dla środowiska związane z budową elektrowni
wiatrowych są ocenianie indywidualnie, w trakcie trwania postępowania administracyjnego
koniecznego dla uzyskania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W trakcie postępowania przeprowadzana jest szczegółowa analiza dotycząca ich wpływu
na środowisko, a także są nakładane na inwestora obowiązki w zakresie minimalizowania
oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
1. Czy przewidziano procedury szacowania i wypłaty odszkodowań za utratę możliwości
zabudowy (np. gdy po lokalizacji farmy wydanie pozwolenia na budowę stało się niemożliwe lub
nieuzasadnione)?
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1130) kształtowanie i prowadzenie polityki
przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie gminnych aktów planowania
przestrzennego należy do zadań własnych gminy. Jeśli więc nastąpiła odmowa wydania
pozwolenia na budowę wskazująca na niemożność posadowienia inwestycji wiatrakowej na
danym terenie, gmina może dokonać zmiany MPZP uwzględniając przy tym zaistniałe
okoliczności. Warto jednak podkreślić, że takie sytuacje zawsze powinny być przedmiotem
indywidualnych analiz, a najlepiej efektem współpracy między organami gminy,
a inwestorem. Warto także pamiętać, że odmowa wydania pozwolenia na budowę
elektrowni wiatrowej nie zawsze musi oznaczać kategoryczny brak możliwości
pobudowania inwestycji wiatrakowej na danym terenie. Może oznaczać po prostu potrzebę
modyfikacji projektu inwestycyjnego.
1. Ile turbin funkcjonuje lub jest planowanych w gminie Darłowo oraz w jakich odległościach od
obecnej i planowanej zabudowy – i czy dla tej gminy ministerstwo przewiduje pilotaż rozwiązań
kompensacyjnych?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie zbiera informacji i nie wpływa na konkretne procesy
inwestycyjne polegające na posadowieniu elektrowni wiatrowych. Warto w tym miejscu
ponownie podkreślić, że kwestie władztwa planistycznego i zgodny na inwestycję należą do
gminy. Zdaniem resortu nie ma zatem potrzeby, aby wprowadzać dedykowane pilotażowe
rozwiązania kompensacyjne dla gmin.
Jeżeli chodzi o mieszkańców gminy to nowelizacja ustawy o inwestycjach wprowadziła już
mechanizm gratyfikacji społeczności lokalnych polegający na mechanizmie prosumenta
wirtualnego wiatrakowego.
Zgodnie z powyższym obecne przepisy zakładają nałożenie na inwestora planującego
budowę elektrowni wiatrowej obowiązek wydzielenia co najmniej 10 proc. mocy
zainstalowanej projektowanego przedsięwzięcia i umożliwienie mieszkańcom gminy,
w której zostanie posadowiona elektrownia wiatrowa, udziału w wytwarzanej energii
w formule prosumenta wirtualnego (koncepcja funkcjonuje już w ustawie o odnawialnych

-- 5 of 6 --

źródłach energii). Każdy mieszkaniec będący odbiorcą końcowym w gospodarstwie
domowym może na zasadzie dobrowolności przystąpić do zawarcia umowy z inwestorem
i objąć udziały w mocy zainstalowanej elektrowni wiatrowej za ok. 14 000 zł/kW. Instytucja
prosumenta wirtualnego oznacza, iż posiada on możliwość wytwarzania energii elektrycznej
(na własne potrzeby) z instalacji OZE przyłączonej do sieci w innym miejscu, niż jego miejsce
zamieszkania.
Prosument wirtualny posiada analogiczny do rozwiązań stosowanych wobec klasycznego
prosumenta system rozliczeń tj. net-billing, który zakłada odrębne rozliczenie wartości (nie
ilości) energii elektrycznej wprowadzonej do sieci i energii elektrycznej pobranej z tej sieci,
w oparciu o wartość energii ustaloną wg ceny giełdowej – ceny z Rynku Dnia Następnego.
Rozliczenia energii przeprowadza się z wykorzystaniem indywidualnych kont tzw. „kont
prosumenckich”, które prowadzą sprzedawcy energii.
Podsumowując, przepisy już dzisiaj zapewniają odpowiednią partycypację społeczną w
kosztach. Każda gmina, uchwalając odpowiedni MPZP świadomie godzi się na
zlokalizowanie na jej terenie elektrowni wiatrowej, jest beneficjentem często
wielomilionowego podatku od nieruchomości od tej elektrowni i może swobodnie
dysponować tymi środkami na rzecz społeczności lokalnej.
Z wyrazami szacunku
Paulina Hennig-Kloska
Minister Klimatu i Środowiska
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/

-- 6 of 6 --