Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-SGO.050.3.2024.KD
3031544.11865965.9740304
Warszawa, 26-03-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na otrzymaną w dniu 7 lutego 2024 r. interpelację poseł Elżbiety Polak
w sprawie pożarów nielegalnie porzuconych odpadów niebezpiecznych na przykładzie
pożaru w Przylepie, K10INT1251, przekazuję poniższe informacje.
Odnosząc się do działań dotyczących pożaru odpadów w Przylepie, w trakcie pożaru
oraz bezpośrednio po jego wystąpieniu, inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony
Środowiska w Zielonej Górze (WIOŚ) brali udział w akcji oceny skutków pożaru oraz oceny
zagrożenia dla środowiska. Wielokrotnie pobierano próby laboratoryjne gleby oraz ze
zbiorników wodnych i rzeki Gęśnik. W pierwszym miesiącu po pożarze próby były
wykonywane 3 razy w tygodniu. Następnie od września do października 1 raz w tygodniu. Od
listopada 2023 r. inspektorzy Lubuskiego WIOŚ wraz z pracownikami Centralnego
Laboratorium Badawczego Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska (GIOŚ)
w odstępach dwutygodniowych wykonują pobór prób wody do badań laboratoryjnych
z cieku Gęśnik, rz. Łączy oraz rz. Zimny Potok. Największe przekroczenia badanych
wskaźników w pobranych próbkach wody widoczne były w ciągu ok. miesiąca po pożarze.
Kolejne badania wykazywały powolny spadek mierzonych wartości.
Dodatkowo należy podkreślić, że w celu zapobiegania pożarom miejsc legalnie
i nielegalnie zdeponowanych odpadów, w listopadzie 2020 r. GIOŚ zwrócił się do
Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z prośbą o objęcie przedmiotowych
miejsc szczególnym nadzorem prewencyjnym. Informacja o zidentyfikowanych miejscach
magazynowania odpadów została przekazana m. in. do marszałków województw, wójtów,
burmistrzów i prezydentów miast oraz wojewódzkich inspektorów ochrony środowiska
z prośbą o objęcie zainteresowaniem i monitorowanie miejsc nielegalnego składowania
odpadów, zgodnie z posiadanymi w tym zakresie kompetencjami. Zwrócono się z prośbą aby
w każdym przypadku ujawnienia przestępstwa związanego z gospodarowaniem odpadami
w zakresie składowania, usuwania, przetwarzania, odzysku oraz transportu, kierować
zawiadomienia o przestępstwie do organów ścigania oraz przekazywać informację do
Departamentu Zwalczania Przestępczości Środowiskowej GIOŚ, a w przypadku ujawnienia
okoliczności mogących wskazywać na możliwość wystąpienia zagrożenia pożarowego
również do właściwej miejscowo jednostki Państwowej Straży Pożarnej.
W kolejnych latach w związku ze wzrostem temperatur mogących negatywnie
wpływać na zjawisko samozapłonu odpadów, GIOŚ zwrócił się do Komendantów
Wojewódzkich Państwowej Straży Pożarnej, z prośbą o objęcie szczególnym nadzorem

-- 1 of 3 --

prewencyjnym miejsc gospodarowania odpadami tj. miejsc magazynowania, zbierania
i przetwarzania odpadów. Informacje oraz zalecenia objęcia nadzorem wskazanych miejsc
oraz wykonania oględzin ujawnionych miejsc nielegalnego porzucenia odpadów frakcji
palnej pod kątem ich właściwego zabezpieczenia przez ewentualnym dostępem osób
trzecich oraz możliwym wystąpieniu samozapłonu, zostały przekazane również
wojewódzkim inspektorom ochrony środowiska. Wskazać należy, że podjęte przez Inspekcję
Ochrony Środowiska działania przyczyniły się znacząco do ograniczenia liczby pożarów
miejsc magazynowania lub porzucania odpadów.
Nawiązując natomiast do raportu Najwyższej Izby Kontroli z maja 2023 r. pn.
„Zapobieganie pożarom miejsc gromadzenia odpadów” należy zauważyć, że pomimo tego, że
w 2018 r. podjęto działania, które miały na celu ograniczenie przypadków porzuconych
odpadów oraz zmniejszenie liczby pożarów w miejscach nagromadzenia odpadów
powodujących zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, to nie zatrzymuje to
potrzeby ich bieżącej walidacji i podjęcia dalszych działań we wspomnianym zakresie.
Dlatego będą rozważane dalsze zmiany w obowiązujących przepisach dotyczące zarówno
kwestii związanych z usuwaniem odpadów jak i możliwościami dofinansowania tego typu
działań.
Odnosząc się do pytania o ilość składowisk odpadów należy wyjaśnić, że zgodnie
z ustawową definicją zawartą w pkt. 25 art. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach1,
składowiskiem odpadów jest obiekt budowlany przeznaczony do składowania odpadów.
Składowanie odpadów jest formą unieszkodliwiania odpadów, które z kolei zdefiniowano
jako procesy przekształceń biologicznych, fizycznych lub chemicznych w celu
doprowadzenia odpadów do stanu, który nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi lub
dla środowiska. Składowisk odpadów nie należy mylić z miejscami nielegalnego porzucania
odpadów, czy też magazynowania odpadów w ramach działalności polegającej na
przetwarzaniu odpadów. W Polsce (wg stanu na 2023 rok) istnieje 55 składowisk odpadów
niebezpiecznych – tj. obiektów przeznaczonych do unieszkodliwiania odpadów przez ich
składowanie.
W odpowiedzi na pytania dotyczące środków finansowych na likwidację miejsc
nielegalnego deponowania odpadów oraz ilości zlikwidowanych tego typu miejsc, należy
wskazać, że w Polsce funkcjonuje synergiczny system finansowania przedsięwzięć
w dziedzinie ochrony środowiska, oparty na środkach zagranicznych (pochodzących m.in.
z funduszy unijnych) oraz środkach krajowych, przy udziale środków Narodowego Funduszu
Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚIGW) oraz Wojewódzkich Funduszy
Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW). Działania te są realizowane, co do
zasady, poprzez dedykowane programy priorytetowe, zgodnie z kierunkami Polityki
Ekologicznej Państwa oraz Polityki Energetycznej Polski. Jednym z priorytetów NFOŚiGW
oraz WFOŚiGW są programy związane z gospodarką odpadami. Biorąc powyższe pod uwagę
przedsięwzięcia ukierunkowane na ograniczenie zagrożeń dla życia ludzi czy
nieodwracalnych szkód w środowisku, w tym spowodowanych porzuconymi odpadami, od
wielu lat są systematycznie dofinansowywane przez poszczególne WFOŚiGW w ramach ich
zasad i możliwości finansowych, ze wskazaniem na priorytetowe zwalczanie
nadzwyczajnych zagrożeń środowiska i przeciwdziałanie nieodwracalnym szkodom,
wynikających z zagrożeń nagłych czy interwencji kryzysowych.
Natomiast nabór wniosków w programie „Usuwanie porzuconych odpadów”
realizowanym przez NFOŚiGW o dofinansowanie usuwania porzuconych odpadów w formie
pożyczki trwa do 31 grudnia 2024 r., a w formie bezzwrotnej został zakończony 31 grudnia
1 Dz.U. z 2023 r. poz. 1587, z późn. zm.

-- 2 of 3 --

2023 r. Do końca lutego 2024 zawarte zostały 23 umowy, w tym dofinansowanie w formie
dotacji zostało przyznane w ramach 21 umów. Do dnia 8 lutego 2024 r. wydatkowano łącznie
3 501 100,16 zł na dofinansowania w formie pożyczek i 162 873 624,52 zł w formie dotacji.
W przypadku 3 z 21 lokalizacji nie rozpoczęło się jeszcze usuwanie odpadów, w pozostałych
przypadkach przedsięwzięcia są już zakończone albo są w trakcie realizacji. Przedstawione
dane dotyczą wyłącznie przedsięwzięć realizowanych przy udziale NFOŚiGW.
Warto również zaznaczyć, że miasto Zielona Góra uzyskało dofinansowanie
w formie dotacji w wysokości 43 000 000,00 zł na realizację przedsięwzięcia pn. „Likwidacja
magazynu odpadów niebezpiecznych w Przylepie”.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
- Departament Spraw Parlamentarnych w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

-- 3 of 3 --