Interpelacja nr 12503
Interpelacja w sprawie emerytur dla rolników tzw. dwuzawodowców
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie emerytur dla rolników tzw. dwuzawodowców
Interpelacja nr 12503
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie emerytur dla rolników tzw. dwuzawodowców
Zgłaszający: Cezary Tomczyk
Data wpływu: 25-09-2025
Do mojego biura poselskiego zwracają się osoby urodzone przed 1949 r. w sprawie emerytur dla rolników tzw. dwuzawodowców, czyli takich, którzy zmieniali rodzaj działalności zarobkowej i byli ubezpieczeni zarówno w ZUS, jak i KRUS.
Nie każdy rolnik, który zmieniał rodzaj działalności zarobkowej i w związku z tym był objęty zarówno ZUS-em, jak i KRUS-em, może otrzymać dwie emerytury z obu systemów. Wszystko zależy od tego, kiedy się urodził. Osoby urodzone po 31 grudnia 1948 r. są objęte zasadą odrębności systemów ubezpieczeń, czyli mogą pobierać dwie emerytury z ZUS i KRUS. Natomiast osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 r. mają prawo do wypłaty tylko jednego rodzaju świadczenia.
Takie rozwiązanie jest bardzo niesprawiedliwe, właśnie tym najstarszym emerytom do świadczenia nie wlicza się części przepracowanych lat i odłożonych składek. Jeden z moich rozmówców urodził się o dwa miesiące za wcześnie, by móc pobierać emerytury z obu organów, tym samym świadczenie to jest niższe niż byłoby, gdyby urodził się później, co jest dla niego wyjątkowo krzywdzące.
W związku z powyższym, na podstawie art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się do Pana Ministra z prośbą o odpowiedź na pytanie:
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi planuje podjęcie działań mających na celu zmianę przepisów, by emerytowani rolnicy urodzeni przed 1.01.1949 r. mogli otrzymać świadczenie za wszystkie przepracowane lata w rolnictwie i poza rolnictwem?
Interpelacja nr 12503
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie emerytur dla rolników tzw. dwuzawodowców
Zgłaszający: Cezary Tomczyk
Data wpływu: 25-09-2025
Do mojego biura poselskiego zwracają się osoby urodzone przed 1949 r. w sprawie emerytur dla rolników tzw. dwuzawodowców, czyli takich, którzy zmieniali rodzaj działalności zarobkowej i byli ubezpieczeni zarówno w ZUS, jak i KRUS.
Nie każdy rolnik, który zmieniał rodzaj działalności zarobkowej i w związku z tym był objęty zarówno ZUS-em, jak i KRUS-em, może otrzymać dwie emerytury z obu systemów. Wszystko zależy od tego, kiedy się urodził. Osoby urodzone po 31 grudnia 1948 r. są objęte zasadą odrębności systemów ubezpieczeń, czyli mogą pobierać dwie emerytury z ZUS i KRUS. Natomiast osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 r. mają prawo do wypłaty tylko jednego rodzaju świadczenia.
Takie rozwiązanie jest bardzo niesprawiedliwe, właśnie tym najstarszym emerytom do świadczenia nie wlicza się części przepracowanych lat i odłożonych składek. Jeden z moich rozmówców urodził się o dwa miesiące za wcześnie, by móc pobierać emerytury z obu organów, tym samym świadczenie to jest niższe niż byłoby, gdyby urodził się później, co jest dla niego wyjątkowo krzywdzące.
W związku z powyższym, na podstawie art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się do Pana Ministra z prośbą o odpowiedź na pytanie:
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi planuje podjęcie działań mających na celu zmianę przepisów, by emerytowani rolnicy urodzeni przed 1.01.1949 r. mogli otrzymać świadczenie za wszystkie przepracowane lata w rolnictwie i poza rolnictwem?
Odpowiedź urzędowa
Minister Stefan Krajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
12
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
9 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5337 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 03 października 2025 r.
znak sprawy: DOS.zs.058.33.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacja nr 12503 Pana Posła Cezarego Tomczyka w sprawie emerytur
dla rolników tzw. dwuzawodowców
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację w sprawie sytuacji rolników dwuzawodowców.
przedstawiam następujące wyjaśnienia.
Należy zwrócić uwagę, że inne reguły pobierania świadczeń emerytalnych w tzw.
zbiegu obowiązują osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 r., a inne urodzone po 31
grudnia 1948 r., co jest konsekwencją reformy powszechnego systemu
emerytalnego, wprowadzonej w 1999 r.
Zgodnie z podstawową zasadą określoną w ustawie o ubezpieczeniu społecznym
rolników (1), w razie zbiegu prawa do emerytury lub renty przysługującej na
podstawie ustawy z prawem do emerytury lub renty z innego ubezpieczenia
społecznego, uprawnionemu wypłaca się jedno wybrane przez niego świadczenie z
zaliczeniem do prawa i wysokości okresu podlegania ubezpieczeniu społecznemu w
drugim systemie ubezpieczenia społecznego.
Z powyższego wynika, że dla osób urodzonych przed 1 stycznia 1949 r., których nie
objęła reforma powszechnego systemu emerytalnego w razie zbiegu prawa do
świadczeń emerytalnych i rentowych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz z
-- 1 of 3 --
Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, do wypłaty przysługuje jedno wybrane
świadczenie.
Emerytura rolnicza przysługuje osobie, która ukończyła wiek emerytalny (dla
mężczyzn 65 lat, dla kobiet 60 lat) oraz podlegała ubezpieczeniu emerytalno-
rentowemu przez okres co najmniej 25 lat (2). Dla osób urodzonych przed 1 stycznia
1949 r. do wymaganego okresu ubezpieczenia zalicza się okresy:
1. podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych i członków
ich rodzin w latach 1983-1990,
2. prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym, po
ukończeniu 16. roku życia, przed dniem I stycznia 1983 r.,
3. od których zależy prawo do emerytury zgodnie z przepisami emerytalnymi (3).
Należy przy tym pamiętać, że do wysokości świadczenia osobom urodzonym przed 1
stycznia 1949 r. dolicza się okresy podlegania ubezpieczeniu emerytalnemu i
rentowemu określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych,
podlegania ubezpieczeniu społecznemu lub zaopatrzeniu emerytalnemu przed dniem
1 stycznia 1999 r. oraz podlegania zaopatrzeniu emerytalnemu przepadającemu po
tej dacie (4). Zatem okresy ubezpieczenia w obu systemach dla tych osób nie
pozostają bez wpływu na przyznane świadczenie emerytalne.
W przypadku zaś osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. wprowadzono zasadę
całkowitej odrębności w części emerytalnej obu systemów ubezpieczeń społecznych.
Ubezpieczenie emerytalne rolników nie zostało zreformowane w ten sam sposób jak
ubezpieczenie emerytalne w systemie powszechnym i prawo do emerytury rolniczej
nadal jest uzależnione nie tylko od osiągnięcia wieku emerytalnego, ale także od
posiadania wymaganego co najmniej 25-letniego stażu ubezpieczeniowego. Prawo
do emerytury rolniczej dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. jest ustalane
wyłącznie na podstawie okresów opłacania składek na ubezpieczenie społeczne
rolników. Zniesienie możliwości uzupełniania stażu emerytalnego rolniczego
okresami ubezpieczenia w powszechnym systemie ubezpieczeń społecznych dla
osób objętych reformą systemu powszechnego, stworzyło możliwość pobierania
przez te osoby zarówno emerytury rolniczej jak i emerytury z systemu
powszechnego, jeżeli podlegały ubezpieczeniu w obu systemach.
-- 2 of 3 --
Powyższe oznacza, że osoby ubezpieczone, urodzone po dniu 31 grudnia 1948 r.,
które w okresie aktywności zawodowej podlegały zarówno ubezpieczeniu
społecznemu rolników, jak i powszechnemu systemowi ubezpieczeń społecznych,
mogą nabyć prawo i korzystać z wypłaty obu świadczeń. Warunkiem jest jednak, aby
po osiągnięciu wieku emerytalnego osoby te w przypadku emerytury rolniczej mogły
wykazać się co najmniej 25 letnim okresem podlegania ubezpieczeniu społecznemu
rolników oraz odprowadzały składki w systemie powszechnym. Każda z instytucji
ubezpieczeniowych (Zakład Ubezpieczeń Społecznych i Kasa Rolniczego
Ubezpieczenia Społecznego) przyznane świadczenie emerytalne wypłaca niezależnie.
Natomiast ubezpieczony, który posiada okresy opłacania składek na ubezpieczenie
społeczne rolników, w wymiarze krótszym niż 25 lat, może ubiegać się o emeryturę
powszechną zwiększoną o tzw. część rolną, ustalaną według zasad wymiaru części
składkowej emerytury rolniczej.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie planuje zmiany przepisów regulujących
nabywanie prawa do emerytury rolniczej w stosunku do osób urodzonych przed 1
stycznia 1949 r., ponieważ takie osoby mają już zaliczone okresy ubezpieczenia z
tytułu pracy w rolnictwie oraz poza nim do ustalonego świadczenia.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Art. 33 ust 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym
rolników (Dz. U. z 2025 r. poz. 197 z późn. zm.).
(2) Tamże, art. 19 ust. 1.
(3) Tamże, art. 20.
(4) Tamże, art. 25 ust 2a.
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów – Departament Spraw Parlamentarnych
-- 3 of 3 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 03 października 2025 r.
znak sprawy: DOS.zs.058.33.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacja nr 12503 Pana Posła Cezarego Tomczyka w sprawie emerytur
dla rolników tzw. dwuzawodowców
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację w sprawie sytuacji rolników dwuzawodowców.
przedstawiam następujące wyjaśnienia.
Należy zwrócić uwagę, że inne reguły pobierania świadczeń emerytalnych w tzw.
zbiegu obowiązują osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 r., a inne urodzone po 31
grudnia 1948 r., co jest konsekwencją reformy powszechnego systemu
emerytalnego, wprowadzonej w 1999 r.
Zgodnie z podstawową zasadą określoną w ustawie o ubezpieczeniu społecznym
rolników (1), w razie zbiegu prawa do emerytury lub renty przysługującej na
podstawie ustawy z prawem do emerytury lub renty z innego ubezpieczenia
społecznego, uprawnionemu wypłaca się jedno wybrane przez niego świadczenie z
zaliczeniem do prawa i wysokości okresu podlegania ubezpieczeniu społecznemu w
drugim systemie ubezpieczenia społecznego.
Z powyższego wynika, że dla osób urodzonych przed 1 stycznia 1949 r., których nie
objęła reforma powszechnego systemu emerytalnego w razie zbiegu prawa do
świadczeń emerytalnych i rentowych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz z
-- 1 of 3 --
Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, do wypłaty przysługuje jedno wybrane
świadczenie.
Emerytura rolnicza przysługuje osobie, która ukończyła wiek emerytalny (dla
mężczyzn 65 lat, dla kobiet 60 lat) oraz podlegała ubezpieczeniu emerytalno-
rentowemu przez okres co najmniej 25 lat (2). Dla osób urodzonych przed 1 stycznia
1949 r. do wymaganego okresu ubezpieczenia zalicza się okresy:
1. podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych i członków
ich rodzin w latach 1983-1990,
2. prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym, po
ukończeniu 16. roku życia, przed dniem I stycznia 1983 r.,
3. od których zależy prawo do emerytury zgodnie z przepisami emerytalnymi (3).
Należy przy tym pamiętać, że do wysokości świadczenia osobom urodzonym przed 1
stycznia 1949 r. dolicza się okresy podlegania ubezpieczeniu emerytalnemu i
rentowemu określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych,
podlegania ubezpieczeniu społecznemu lub zaopatrzeniu emerytalnemu przed dniem
1 stycznia 1999 r. oraz podlegania zaopatrzeniu emerytalnemu przepadającemu po
tej dacie (4). Zatem okresy ubezpieczenia w obu systemach dla tych osób nie
pozostają bez wpływu na przyznane świadczenie emerytalne.
W przypadku zaś osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. wprowadzono zasadę
całkowitej odrębności w części emerytalnej obu systemów ubezpieczeń społecznych.
Ubezpieczenie emerytalne rolników nie zostało zreformowane w ten sam sposób jak
ubezpieczenie emerytalne w systemie powszechnym i prawo do emerytury rolniczej
nadal jest uzależnione nie tylko od osiągnięcia wieku emerytalnego, ale także od
posiadania wymaganego co najmniej 25-letniego stażu ubezpieczeniowego. Prawo
do emerytury rolniczej dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. jest ustalane
wyłącznie na podstawie okresów opłacania składek na ubezpieczenie społeczne
rolników. Zniesienie możliwości uzupełniania stażu emerytalnego rolniczego
okresami ubezpieczenia w powszechnym systemie ubezpieczeń społecznych dla
osób objętych reformą systemu powszechnego, stworzyło możliwość pobierania
przez te osoby zarówno emerytury rolniczej jak i emerytury z systemu
powszechnego, jeżeli podlegały ubezpieczeniu w obu systemach.
-- 2 of 3 --
Powyższe oznacza, że osoby ubezpieczone, urodzone po dniu 31 grudnia 1948 r.,
które w okresie aktywności zawodowej podlegały zarówno ubezpieczeniu
społecznemu rolników, jak i powszechnemu systemowi ubezpieczeń społecznych,
mogą nabyć prawo i korzystać z wypłaty obu świadczeń. Warunkiem jest jednak, aby
po osiągnięciu wieku emerytalnego osoby te w przypadku emerytury rolniczej mogły
wykazać się co najmniej 25 letnim okresem podlegania ubezpieczeniu społecznemu
rolników oraz odprowadzały składki w systemie powszechnym. Każda z instytucji
ubezpieczeniowych (Zakład Ubezpieczeń Społecznych i Kasa Rolniczego
Ubezpieczenia Społecznego) przyznane świadczenie emerytalne wypłaca niezależnie.
Natomiast ubezpieczony, który posiada okresy opłacania składek na ubezpieczenie
społeczne rolników, w wymiarze krótszym niż 25 lat, może ubiegać się o emeryturę
powszechną zwiększoną o tzw. część rolną, ustalaną według zasad wymiaru części
składkowej emerytury rolniczej.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie planuje zmiany przepisów regulujących
nabywanie prawa do emerytury rolniczej w stosunku do osób urodzonych przed 1
stycznia 1949 r., ponieważ takie osoby mają już zaliczone okresy ubezpieczenia z
tytułu pracy w rolnictwie oraz poza nim do ustalonego świadczenia.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Art. 33 ust 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym
rolników (Dz. U. z 2025 r. poz. 197 z późn. zm.).
(2) Tamże, art. 19 ust. 1.
(3) Tamże, art. 20.
(4) Tamże, art. 25 ust 2a.
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów – Departament Spraw Parlamentarnych
-- 3 of 3 --