Interpelacja w sprawie działań kontrolnych UKNF w zakresie zgodności działań polskich giełd kryptowalut z przepisami AML
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12488
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie działań kontrolnych UKNF w zakresie zgodności działań polskich giełd kryptowalut z przepisami AML
Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj
Data wpływu: 24-09-2025
Szanowny Panie Premierze,
mając na względzie fakt, że sprawuje Pan nadzór nad działalnością Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego, zwracam się do Pana w związku z potencjalnymi nieprawidłowościami zaobserwowanymi w ramach działalności giełdy kryptowalut Kanga świadczącej usługi na rzecz polskich klientów. Działalność ta budzi poważne wątpliwości w zakresie m.in. przestrzegania obowiązujących w Polsce przepisów AML, a modele biznesowe promowane przez Kangę wydają się w niewłaściwy sposób zabezpieczać interesy majątkowe jej konsumentów, a także potencjalnie naruszać bezpieczeństwo obrotu środkami pieniężnymi na terenie Polski.
Jak wynika z danych zawartych na stronie internetowej giełdy kryptowalut Kanga, podmiotami będącymi operatorami tej strony są spółki z Polski (dla klientów z obszaru EOG), Słowacji (dla klientów z tego państwa) oraz spółka zarejestrowana na Karaibach - w Saint-Lucii. Mając na względzie to, że 2 z tych 3 podmiotów są zarejestrowane w państwach UE, a jedna ze spółek jest spółką polską - działalność giełdy powinna podlegać m.in. krajowym i wspólnotowym przepisom w zakresie AML, czyli przeciwdziałania praniu pieniędzy. Tymczasem niektóre praktyki stosowane przez Kangę zdają się wskazywać, że regulacje AML nie są w tym przypadku w pełni przestrzegane - mowa tu o obchodzeniu wymogów KYC, poprzez promowanie korzystania z usług Kanga za pośrednictwem VPN i logowania się z adresów IP spoza europejskiego obszaru gospodarczego.
Dla porównania podmioty regulowane i zarejestrowane formalnie jako giełdy kryptowalut na terenie Unii Europejskiej mają obowiązek wykrywania używania VPN przez klientów w celu m.in. zapobiegania obchodzenia sankcji przez obywateli takich państw jak Rosja, jak również w celu uniemożliwienia obrotu środkami finansowymi pochodzącymi z przestępstwa. Tymczasem stosując VPN, możliwe jest transferowanie środków niewiadomego pochodzenia, przez niezidentyfikowane osoby, de facto bez limitów kwotowych. Zresztą, na stronie kangakantor.pl „brak limitów i kontroli” wskazuje się jako jeden z argumentów wobec pytania „Dlaczego warto korzystać z Kanga Kantor?”. Z kolei na stronie usługi Kanga Local możemy przeczytać, że giełda sama de facto zachęca osoby biorące udział w takiej wymianie do unikania rejestracji działalności gospodarczej oraz niewprowadzania środków wymienianych w ramach transakcji z lokalnym pośrednikiem do obrotu bankowego.
W tym kontekście dziwi więc bierność polskich organów kontrolnych w zakresie działalności prowadzonej przez tę giełdę, tym bardziej że w niedawnej opinii opublikowanej na portalu money.pl przewodniczący KNF Jacek Jastrzębski, odnosząc się do m.in. kryptowalut, wskazał że „nie jest to produkt, który zasługuje na szczególną promocję i zaangażowanie sektora publicznego w budowanie instytucjonalnego zaufania do tego rynku”. Przewodniczący KNF stwierdził też, odpierając argumenty o wychodzeniu z Polski kolejnych giełd kryptowalut w przypadku zaostrzenia przepisów, że „Polska, z dużym rynkiem wewnętrznym, takim państwem nie jest i nie widzimy powodów, dla których miałaby do takiego modelu dążyć, rezygnując ze swojego statusu związanego z wysoką reputacją i stabilnym, bezpiecznym, a przy tym bardzo wysoko rozwiniętym technologicznie rynkiem finansowym”. Tymczasem fakt, że Kanga może oferować w Polsce usługi budzące bardzo poważne wątpliwości w zakresie AML, a żadne organy władzy nie podejmują w tej sprawie działań, może budzić poważne wątpliwości, czy Polska dzisiaj faktycznie jest bezpiecznym rynkiem o wysokiej reputacji.
Szanowny Panie Premierze, mając na względzie powyższe, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy przedstawione powyżej praktyki giełdy kryptowalut Kanga są znane UKNF? Jeśli tak, to czy podejmowano w sprawie tych praktyk jakieś działania? Czy analizowano te praktyki pod kątem ewentualnych naruszeń przepisów AML?
Czy UKNF posiada narzędzia umożliwiające kontrole dostawców usług (np. w zakresie pośrednictwa transakcyjnego) dla podmiotów potencjalnie naruszających przepisy AML? Jeśli tak, to czy UKNF stosował lub zamierza zastosować takie narzędzia wobec takich dostawców?
Czy UKNF posiada narzędzia, które mogłyby skutecznie zaprzestać stosowania powyżej opisanych praktyk? Jeśli nie, to czy w polskim systemie prawnym możliwe jest podjęcie działań przez inne organy przeciwko podmiotom naruszającym przepisy o AML w sposób opisany powyżej?
Podsekretarz stanu Jurand Drop
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5636 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 16 października 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 12488 Poseł Agnieszka Ścigaj w sprawie działań
kontrolnych UKNF w zakresie zgodności działań polskich giełd
kryptowalut z przepisami AML
Znak sprawy: FN7.054.10.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji nr 12488, złożonej przez Panią Poseł Agnieszkę Ścigaj,
w sprawie działań kontrolnych UKNF w zakresie zgodności działań polskich giełd
kryptowalut z przepisami AML, poniżej przedstawiam następujące wyjaśnienia.
Na wstępie należy wskazać, że Ministerstwo Finansów nie sprawuje nadzoru nad
Urzędem Komisji Nadzoru Finansowego (dalej: UKNF). Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy
z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz.U. 2025 poz. 640),
nadzór nad działalnością UKNF sprawuje Prezes Rady Ministrów. Niezależnie od
powyższego, poniższe informacje zostały uzyskane od UKNF oraz Generalnego
Inspektora Informacji Finansowej (dalej: GIIF).
Ad 1. Działalność spółki Kanga exchange prowadzona jest na terytorium Polski za
pośrednictwem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ALL4ONE z siedzibą w
Gdańsku (NIP 5833236255), wpisaną do rejestru działalności w zakresie walut
wirtualnych pod nr RDWW-1709. Podmioty prowadzące działalność w zakresie
walut wirtualnych, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o
przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz.U. 2025 poz.
644; dalej: ustawa AML), są instytucjami obowiązanymi i ciążą na nich obowiązki w
zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, o
których mowa w tej ustawie. Należy jednak wskazać, że w Polsce nie obowiązują
jeszcze przepisy krajowe mające zapewnić stosowanie unijnych przepisów
Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1114 z dnia 31 maja
2023 r. w sprawie rynków kryptoaktywów (dalej: rozporządzenie MiCA), tym
samym KNF nie jest jeszcze wyznaczony jako organ właściwy (organ nadzoru) nad
podmiotami rynku kryptoaktywów, w tym również firmy Kanga.
-- 1 of 3 --
2/3
Ad 2. Zgodnie z art. 130 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy AML, Komisja Nadzoru
Finansowego (dalej: KNF) sprawuje kontrolę wykonywania obowiązków w zakresie
przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu w odniesieniu do
instytucji obowiązanych przez i jednocześnie przez nią nadzorowanych. Jak
wskazano powyżej, w obecnym stanie prawnym, KNF nie sprawuje nadzoru nad
podmiotami prowadzącymi działalność w zakresie walut wirtualnych.
Zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy AML, kontrolę w ograniczonym zakresie
wykonywania przez te instytucje obowiązane obowiązków w zakresie
przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu sprawuje GIIF.
Ad 3. Na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy AML, GIIF sprawuje kontrolę
wykonywania przez instytucje obowiązane obowiązków w zakresie
przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu określonych w
ustawie AML. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 12 ustawy AML, instytucjami obowiązanymi
są podmioty prowadzące działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług
w zakresie: wymiany pomiędzy walutami wirtualnymi i środkami płatniczymi;
wymiany pomiędzy walutami wirtualnymi; pośrednictwa w wymianie, o której mowa
w lit. a lub b; prowadzenia rachunków, o których mowa w ust. 2 pkt 17 lit. e.
Od 2019 r. GIIF skontrolował 18 przedsiębiorców, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt
12 ustawy AML. GIIF zlecił Naczelnikom Urzędów Celno- Skarbowych, aby w 2025
r. skontrolowali 87 takich przedsiębiorców wytypowanych przez niego.
Na podstawie przepisów ustawy AML brak spełnienia wymogów określonych w
ustawie powoduje zastosowanie kar administracyjnych, o których mowa w rozdziale
13 ustawy AML, jak m.in. w sytuacji, gdy instytucja obowiązana nie dopełnia
obowiązku stosowania środków bezpieczeństwa finansowego. W takim przypadku
jest możliwość nałożenia kary pieniężnej. Karę pieniężną nakłada się do wysokości
dwukrotności kwoty korzyści osiągniętej lub straty unikniętej przez instytucję
obowiązaną w wyniku naruszenia albo - w przypadku gdy nie jest możliwe ustalenie
kwoty tej korzyści lub straty - do wysokości równowartości kwoty 1 000 000 euro.
W przypadkach stwierdzenia naruszenia przepisów np. ustawy Ordynacja
podatkowa może nastąpić przekazanie sprawy do urzędu celno-skarbowego celem
ustalenia ewentualnej kary za brak odprowadzenia należnych zobowiązań
podatkowych.
GIIF uwzględnia sygnały o nieprawidłowościach i są one jedną ze wskazówek
typowania instytucji obowiązanych do przeprowadzenia kontroli.
Należy zwrócić uwagę, że w Sejmie procedowany jest projekt ustawy o rynku
kryptoaktywów (druk sejmowy: 1424), który zapewnia stosowanie rozporządzenia
MiCA. Przyjęcie projektu jest kluczowe dla bezpieczeństwa klientów i inwestorów
rynku kryptoaktywów w Polsce, ponieważ projekt m.in. wyznacza KNF jako organ
właściwy do nadzoru, m.in. nad scentralizowanymi giełdami kryptowalut (tzw. CEX),
do których należy wspomniana Kanga. Należy również wskazać, że przyjęcie ustawy
o rynku kryptoaktywów jest niezmiernie istotne z uwagi na wysoki procent oszustw
notowanych na polskim rynku z udziałem podmiotów świadczących usługi w
zakresie kryptoaktywów. Co piąty obywatel Polski deklaruje bowiem, że padł ofiarą
oszustwa lub innego rodzaju nadużycia na tym rynku.
-- 2 of 3 --
3/3
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jurand Drop
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 3 of 3 --