Interpelacja w sprawie problemów kadrowych, organizacyjnych i naruszeń niezależności w prokuraturze
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12483
do ministra sprawiedliwości
w sprawie problemów kadrowych, organizacyjnych i naruszeń niezależności w prokuraturze
Zgłaszający: Przemysław Wipler
Data wpływu: 24-09-2025
Szanowny Panie Ministrze,
proszę o przedstawienie informacji dotyczących przyczyn poważnych problemów dotyczących stabilności kadrowej i wydajności pracy prokuratury. Mam na myśli w szczególności problem częstych rotacji kadrowych, przedłużające się wakaty na stanowiskach prokuratorskich i asesorskich, duże obciążenie prokuratorów wpływem i prowadzeniem spraw, jak również zjawiska naruszające niezależność prokuratorów, w tym mobbing, działania dyskryminacyjne i represje wobec sygnalistów.
Moje obawy znajdują potwierdzenie w publicznie dostępnych informacjach i komunikatach instytucji oraz prasy branżowej. W dniu 4 stycznia 2024 r. prokurator generalny zakończył łącznie 144 delegacje (94 do Prokuratury Krajowej i 50 do prokuratur regionalnych), wskazując na trudną sytuację kadrową jednostek niższego szczebla, unaoczniając skalę rotacji i potrzebę wzmocnienia prokuratur rejonowych i okręgowych. We wrześniu 2025 r. media branżowe odnotowały odwołanie kolejnych 10 prokuratorów z delegacji do Prokuratury Krajowej i ich powrót do macierzystych jednostek, co pokazuje, że przepływy kadr nadal mają miejsce i wywołują skutki organizacyjne w całej strukturze. W tym samym okresie regularnie publikowane obwieszczenia prokuratora generalnego o wolnych stanowiskach prokuratorskich (między innymi z 28 lutego i 21 lipca 2025 r.) oraz bieżące ogłoszenia o wolnych stanowiskach asesorskich potwierdzają istnienie poważnego problemu przedłużających się wakatów.
Sprawozdania Prokuratury Krajowej wskazują, że średnie miesięczne obciążenie prokuratorów rejonowych w skali kraju w pierwszym półroczu 2025 r. wyniosło 25,31 sprawy. Jest to obciążenie duże i istotnie wpływające na jakość i tempo pracy prokuratury i wymiaru sprawiedliwości w ogólności.
W obszarze nadzoru i organizacji pracy odnotowano uchylenie licznych poleceń i praktyk ograniczających niezależność oraz likwidację nieformalnego nadzorowania spraw z jednostek niższego szczebla, zaś Prokuratura Krajowa powołała Zespół do spraw przeciwdziałania mobbingowi i dyskryminacji, a po wejściu w życie ustawy o ochronie sygnalistów (25 września 2024 r.) opublikowała zasady dotyczące zgłoszeń w tym zakresie. Świadczy to o trwającej pracy nad standardami i organizacją pracy, ale również potwierdza, że w obszarze tym istnieją nierozwiązane problemy systemowe. W debacie branżowej i publicystycznej wielokrotnie podnoszono zarzut, że mechanizmy te bywają wykorzystywane jako narzędzie wpływu na niezależnych prokuratorów. W prasie pojawiały się opisy spraw, w których wszczynanie postępowań dyscyplinarnych wobec prokuratorów miało związek z ich publicznymi wypowiedziami lub krytyką praktyk wewnętrznych. Przykładem są doniesienia o sprawie asesorki z Koszalina, gdzie zwrócenie uwagi na problemy w jednostce miało skutkować zarzutami dyscyplinarnymi. Takie przypadki, wraz z krytycznymi stanowiskami środowiska prokuratorskiego, w tym uchwałą Stowarzyszenia Prokuratorów „Lex super omnia” z grudnia 2024 r., pokazują, że sposób prowadzenia postępowań dyscyplinarnych nie tylko budzi wątpliwości co do zgodności z zasadą niezależności prokuratorskiej, ale może również wskazywać na poważne zaniedbania w zakresie ochrony praw prokuratorów i standardów państwa prawa.
Istotne znaczenie ma również decyzja Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, która wraz z Ministerstwem Sprawiedliwości poinformowała o zakończeniu roczników aplikacji i o rekrutacjach na stanowiska asesorskie w 2025 r., co w obliczu pilnej potrzeby uzupełniania braków kadrowych budzi poważne wątpliwości co do zasadności takiego rozwiązania.
Omówione zjawiska stanowią poważny problem społeczny, ponieważ mają bezpośredni wpływ na jakość pracy prokuratury, terminowość i koszty postępowań oraz przede wszystkim na zaufanie obywateli do państwa.
Wobec powyższego, na podstawie art. 14 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2022 r. poz. 1743, z późn. zm.), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Ilu prokuratorów wyższego szczebla (krajowych, regionalnych, okręgowych) zostało delegowanych do prokuratur rejonowych w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 20 września 2025 r., w tym poza miejsce zamieszkania, z wyszczególnieniem ich tytułów służbowych, podstaw delegacji oraz czasu jej trwania?
Ilu prokuratorów rejonowych w tym samym okresie zostało delegowanych do innych jednostek organizacyjnych prokuratury, z podaniem podstaw delegacji oraz okresu jej obowiązywania?
Ile postępowań dyscyplinarnych prowadzonych jest obecnie wobec prokuratorów, z wyszczególnieniem zarzucanych przewinień oraz liczby spraw w poszczególnych kategoriach przewinień?
Ile postępowań i jakiego rodzaju objął nadzorem prokurator krajowy w ww. okresie oraz jakie były przesłanki objęcia nadzorem tych spraw?
Ile postępowań i jakiego rodzaju objęła nadzorem Prokuratura Regionalna w Warszawie oraz Prokuratura Okręgowa w Warszawie w ww. okresie, wraz ze wskazaniem podstaw nadzoru?
Ile wakatów istnieje obecnie w jednostkach organizacyjnych prokuratury na terenie całego kraju oraz jaki jest podział na szczeble organizacyjne?
Jakie jest średnie obciążenie prokuratorów liczbą spraw w skali kraju oraz w okręgach warszawskim i gdańskim?
Ilu absolwentów Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury zostało powołanych rocznie na stanowiska asesorów oraz ilu następnie na stanowiska prokuratorów w latach 2024–2025?
Jakie rozwiązania legislacyjne w zakresie polityki kadrowej Prokuratura Krajowa proponuje ustawodawcy w celu zapewnienia stabilności kadrowej w prokuraturze?
Czy w Prokuraturze Krajowej rozważane jest przywrócenie modelu aplikacji sprzed utworzenia Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury jako rozwiązania bardziej efektywnego szkoleniowo?
Ile osób wykonujących zawodów adwokata, radcy prawnego, notariusza oraz ze środowiska naukowego zostało powołanych w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 20 września 2025 r. na stanowiska prokuratorskie?
Ile osób w ww. okresie zrezygnowało z wykonywania zawodu prokuratora i jakie były główne przyczyny tego zjawiska?
Ile skarg o mobbing i dyskryminację zostało zgłoszonych przez prokuratorów w ww. okresie, ile z nich zostało skierowanych do sądów pracy oraz jakie były ich rozstrzygnięcia, z podziałem na okręgi?
Ile spraw sądowych, w których jednostki prokuratury występowały jako pracodawca, odnotowano w ww. okresie, z jakich przyczyn były wytoczone i w których okręgach najczęściej?
Jakie praktyki i procedury antydyskryminacyjne oraz antymobbingowe zostały wdrożone w prokuraturze celem zapobiegania kierowaniu skarg w tym zakresie?
Ile zgłoszeń naruszeń prawa zostało odnotowanych w prokuraturze od wejścia w życie ustawy o sygnalistach, jakie zarzuty obejmowały te zgłoszenia i w jaki sposób zostały rozstrzygnięte?
Ilu prokuratorów zostało objętych tzw. delegacją w dół (z jednostek wyższego szczebla do prokuratur rejonowych), jakie posiadali doświadczenie i tytuły służbowe oraz jakie były przyczyny podjęcia decyzji o delegacji w okresie od 1 stycznia 2024 r. do daty datowania pisma?
Ilu prokuratorów wojskowych funkcyjnych zostało odwołanych w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 20 września 2025 r. oraz jakie były przyczyny tych decyzji?
Jak obecnie sprawowany jest nadzór nad sprawami wojskowymi? Proszę o przedstawienie mechanizmów nadzoru i ocenę ich skuteczności.
Jakie stanowiska co do spraw wojskowych zajmował zastępca prokuratora generalnego do spraw wojskowych w ww. okresie?
Ile wolnych etatów w prokuraturze wojskowej istnieje obecnie (IX 2025 r.) oraz ile osób, z podaniem tytułów służbowych, zostało skierowanych do odbycia kursu oficerskiego w 2025 i 2026 r. w ramach korpusu aplikantów, asesorów i prokuratorów?
Ilu aplikantów, asesorów i prokuratorów wojskowych pełni obecnie służbę, z wyszczególnieniem struktury wiekowej i posiadanych kwalifikacji wojskowych?
Jak kształtuje się odpływ prokuratorów do innych zawodów prawniczych – ilu prokuratorów przeszło do adwokatury, radcostwa, notariatu, sądownictwa bądź administracji publicznej w latach 2024-2025?
Ile spraw prowadzonych przez prokuraturę przekroczyło ustawowe terminy postępowania przygotowawczego w latach 2024-2025 i jakie działania zostały podjęte w celu ograniczenia opóźnień?
Ilu prokuratorów zostało powołanych lub odwołanych ze stanowisk funkcyjnych (np. kierowniczych w jednostkach organizacyjnych) w ww. okresie oraz z jakich przyczyn?
Jakie środki przeznaczono na wydatki funkcyjne, specjalne oraz nagrody w Prokuraturze Krajowej, a także na dojazdy do i z miejsca zamieszkania osób funkcyjnych?
Proszę o wskazanie kalendarza prokuratora krajowego z września 2025 r. z wyszczególnieniem, w jakich miejscach przebywał na terenie kraju co do dnia i jakie sprawy związane z funkcjonowaniem prokuratury prowadził, z kim się spotykał?
Podsekretarz stanu Dariusz Mazur
Wysoki stopień unikania odpowiedzi – zidentyfikowano zwroty o braku właściwości, braku danych lub ogólnikowe formułki uspokajające.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada informacji” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8996 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Dariusz Mazur
BK-VII.0520.397.2025
Warszawa, 27 października 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przedstawiam odpowiedź na interpelację nr 12483 Pana Posła Przemysława Wiplera
w sprawie problemów kadrowych, organizacyjnych i naruszeń niezależności
w prokuraturze.
Zgodnie z art. 192 ust.1 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. –
Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M.P. z 2022 r., poz. 990), posłowi przysługuje
prawo złożenia interpelacji w sprawach o zasadniczym charakterze i odnoszących się do
problemów związanych z polityką państwa.
Pytania zawarte w interpelacji zdecydowanie wykraczają poza zakres przewidziany dla tej
formy aktywności parlamentarnej.
Jak wynika z informacji przekazanej przez Prokuraturę Krajową, zebranie informacji
pozwalających na udzielenie odpowiedzi na szczegółowe pytania, odnoszące się do tak
szerokiego spektrum działalności prokuratury, wymagałoby znacznego zaangażowania sił
i środków i to nie tylko ze strony Prokuratury Krajowej, ale również jednostek podległych,
utrudniając im tym samym realizację bieżących zadań.
-- 1 of 6 --
2
Poniżej przekazuję odpowiedź na pytania dotyczące zakresu właściwości Ministerstwa
Sprawiedliwości.
Ad 8
Z informacji przekazanej przez Krajową Szkołę Sądownictwa i Prokuratury wynika, że na
stanowisko asesorów w jednostkach organizacyjnych prokuratury w 2024 r. zostało
powołanych 107 absolwentów Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury (dalej:
„KSSiP”), natomiast w 2025 r. do 16 października 2025 r. 106 absolwentów KSSiP.
Na stanowiska prokuratorów w 2024 r. zostało powołanych 186 absolwentów KSSiP,
natomiast w 2025 r. do 16 października 2025 r. 107 absolwentów KSSiP.
Ad 10
Resort nie posiada informacji o wszczęciu w Prokuraturze Krajowej ewentualnych prac
mających na celu „przywrócenie modelu aplikacji sprzed utworzenia Krajowej Szkoły
Sądownictwa i Prokuratury jako rozwiązania bardziej efektywnego szkoleniowo”.
Natomiast z uwagi na sprawowany przez Ministra Sprawiedliwości nadzór nad KSSiP,
w ministerstwie prowadzone są kompleksowe prace analityczne związane z naborem do
KSSiP, przebiegiem odbywanych aplikacji, jak i egzaminami zawodowymi po ich
ukończeniu.
Ad 11
Resort nie dysponuje danymi dotyczącymi liczby osób z zawodów adwokata, radcy
prawnego i notariusza, które w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 20 września 2025 r. zostały
powołane na stanowiska prokuratorskie. Dane te są gromadzone w postępowaniach
dotyczących powołania na stanowiska prokuratorskie.
W świetle przepisów ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2024
r., poz. 1564) i ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2024 r., poz.
499), dane dotyczące członków samorządu adwokackiego i radcowskiego pozostają
w dyspozycji właściwych organów samorządowych. Organy tych samorządów właściwe są
-- 2 of 6 --
3
m.in. w sprawach o skreśleniach z listy adwokatów lub radców prawnych. Zatem właściwe
okręgowe rady adwokackie i rady okręgowych izb radców prawnych mogą posiadać
informacje o osobach, które złożyły wniosek o skreślenie z listy adwokatów lub radców
prawnych na rzecz wykonywania zawodu prokuratora.
Ministerstwo prowadzi postępowania administracyjne o odwołanie ze stanowiska
notariusza na podstawie art. 16 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (Dz.
U. z 2024 r., poz. 1001), tzn. gdy notariusz:
zrezygnował z prowadzenia kancelarii;
z powodu choroby lub ułomności został uznany orzeczeniem lekarza orzecznika
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za trwale niezdolnego do pełnienia
obowiązków notariusza lub bez uzasadnionej przyczyny odmówił poddania się
ocenie niezdolności do pracy, mimo zalecenia rady właściwej izby notarialnej;
ukończył 70 lat;
został pozbawiony prawa prowadzenia kancelarii orzeczeniem sądu
dyscyplinarnego;
ma orzeczony zakaz wykonywania zawodu na mocy prawomocnego wyroku sądu;
utracił prawa publiczne lub pełną zdolność do czynności prawnych.
W przypadku rezygnacji notariusza z prowadzenia kancelarii, nie ma on obowiązku
wskazywać powodów złożenia tego oświadczenia, a zatem w przypadku rezygnacji na
rzecz wykonywania zawodu prokuratora, resort nie dysponuje taką informacją.
Ad 23
W latach 2024-2025 do resortu wpłynęło 14 uchwał okręgowych rad adwokackich
o wpisie prokuratorów na listy adwokatów (w tym 7 w 2024 r. oraz 7 w 2025 r.), wobec
których Minister Sprawiedliwości nie skorzystał z uprawnienia do złożenia sprzeciwu.
Ponadto, w tym samym okresie do resortu wpłynęło 5 uchwał okręgowych izb radców
prawnych o wpisie prokuratorów na listy radców prawnych (w tym 3 w 2024 r. i 2 w 2025
r.). Wobec jednej uchwały Minister Sprawiedliwości wniósł sprzeciw.
-- 3 of 6 --
4
Odnosząc się do liczby prokuratorów, którzy przeszli do notariatu w latach 2024–2025
informuję, że resort nie prowadzi tego rodzaju statystyk i wykazów, a analiza spełnienia
przez kandydata przesłanek do powołania na stanowisko notariusza następuje w drodze
decyzji administracyjnej wydanej w indywidualnej sprawie. W związku z powyższym,
ewentualne informacje o wykonywaniu wcześniej zawodu prokuratora przez kandydata
znajdować się mogą jedynie w aktach konkretnych spraw administracyjnych
prowadzonych przez resort. W 2024 r. zostało zarejestrowanych łącznie 200 spraw
o powołanie na stanowisko notariusza, w 2025 r. do tej pory - 121. W celu zweryfikowania
czy w latach 2024-2025 toczyły się postępowania o powołanie na stanowisko notariusza
osoby, która wskazała, że wykonywała wcześniej zawód prokuratora należałoby zatem
przejrzeć akta wszystkich prowadzonych w tych latach postępowań.
Resort nie gromadzi danych dotyczących liczby prokuratorów, którzy przeszli do
sądownictwa.
Niezależnie od powyższego należy wskazać, że niezrozumiałe jest stwierdzenie zawarte
w interpelacji, iż „Istotne znaczenie ma również decyzja Krajowej Szkoły Sądownictwa
i Prokuratury, która wraz z Ministerstwem Sprawiedliwości poinformowała o zakończeniu
roczników aplikacji i o rekrutacjach na stanowiska asesorskie w 2025 r., co w obliczu pilnej
potrzeby uzupełniania braków kadrowych budzi poważne wątpliwości co do zasadności
takiego rozwiązania.”.
W tym zakresie wymaga wyjaśnienia, że aplikacje sędziowska i prokuratorska trwają 36
miesięcy, a aplikacje prowadzone w formie uzupełniającej – 18 miesięcy. Okres trwania
tych aplikacji, tj. ich rozpoczęcie i zakończenie, określany jest w zarządzeniu Dyrektora
KSSiP dla danego rocznika aplikacji zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o KSSiP (Dz. U. z 2022
r., poz. 217 ze zm.). Także zasady związane z dokonywaniem wyboru stanowisk
asesorskich są uregulowane w przepisach tej ustawy.
-- 4 of 6 --
5
Nadto stosownie do art. 17 ust. 1 ustawy o KSSiP Minister Sprawiedliwości ogłasza,
w drodze zarządzenia, w zależności od potrzeb kadrowych sądów i prokuratury, nabór na
aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską oraz aplikację sędziowską i aplikację
prokuratorską prowadzone w formie aplikacji uzupełniających i jednocześnie wyznacza
limity przyjęć na te aplikacje.
Z tych względów, w Ministerstwie Sprawiedliwości, przed zarządzeniem naboru na
wymienione aplikacje, każdorazowo prowadzone są szczegółowe prace analityczne,
w których uwzględnia się m. in. aktualne obciążenie i bieżące potrzeby kadrowe sądów
powszechnych i prokuratury, jak również możliwości budżetowe oraz organizacyjne KSSiP.
Na powyższe wpływa także liczebność poprzednich roczników aplikacji prowadzonych
w KSSiP. Należy także zaakcentować, że wyznaczenie odpowiedniego limitu przyjęć na te
aplikacje ma na celu zagwarantowanie aplikantom poszczególnych aplikacji możliwości
wyboru stanowisk asesorskich w sądach albo w prokuraturze po zdanym egzaminie
sędziowskim albo prokuratorskim.
Ponadto informuję, że planowane powstanie filii KSSiP na Pomorzu w 2026 r. umożliwi
prowadzenie szkolenia wstępnego dla aplikantów KSSiP w nowej lokalizacji,
a w konsekwencji zwiększy możliwości organizacyjne KSSiP, które – jak wskazano –
stanowią jeden z czynników uwzględnianych w toku prac analitycznych związanych
z określeniem limitu miejsc na aplikacji sędziowskiej i aplikacji prokuratorskiej w danym
roku.
Potwierdzeniem podejmowanych działań związanych z zapewnieniem poprawy aktualnej
sytuacji kadrowej w sądownictwie powszechnym i prokuraturze jest chociażby wydane
przez Ministra Sprawiedliwości zarządzenie z dnia 24 września 2025 r. zmieniające
zarządzenie w sprawie naboru na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską w 2025 r.
(Dz. Urz. Min. Sprawiedl. poz. 183), na mocy którego zwiększone zostały limity przyjęć na
aplikacje, które aktualnie wynoszą: 185 miejsc na aplikacji sędziowskiej i 115 miejsc na
aplikacji prokuratorskiej. Pierwszy etap tego naboru zostanie przeprowadzony już 30
października 2025 r.
-- 5 of 6 --
6
Z wyrazami szacunku
Dariusz Mazur
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 6 of 6 --