Interpelacja w sprawie potrzeby wsparcia lokalnych pszczelarzy
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12482
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie potrzeby wsparcia lokalnych pszczelarzy
Zgłaszający: Lidia Czechak
Data wpływu: 24-09-2025
Szanowny Panie Ministrze,
pszczelarstwo stanowi niezwykle ważną gałąź rolnictwa i gospodarki mającą fundamentalne znaczenie nie tylko dla produkcji miodu i innych produktów pszczelich, lecz także dla zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego kraju poprzez zapylanie roślin uprawnych i dziko rosnących. Niestety, lokalni pszczelarze borykają się z licznymi trudnościami: wysokimi kosztami utrzymania pasiek, konkurencją ze strony taniego miodu importowanego spoza Unii Europejskiej, a także ograniczoną możliwością dotarcia ze swoimi produktami do szerokiego grona konsumentów. Dużo mniej osób, zwłaszcza młodych, decyduje się na pracę w pszczelarstwie, ponieważ opłacalność sprzedaży miodów jest zbyt mała, żeby była warta wymaganego zaangażowania.
Środowisko ma poczucie, że jest zbyt mało liczną grupą, żeby przebić się ze swoimi postulatami i uzyskać wsparcie na szerszą skalę. Jednym ze sposobów wsparcia może być kampania informacyjno-promocyjna zachęcająca konsumentów do zakupu produktów od lokalnych pszczelarzy, co wzmocniłoby polską gospodarkę i jednocześnie podniosło świadomość społeczną w zakresie wartości żywności regionalnej. Trudno rywalizować w marketach z miodem importowanym z Chin, jeżeli jest on tańszy, choć często pozbawiony walorów leczniczych. Droższy, najwyższej jakości miód, produkowany niejednokrotnie od pokoleń stanowi problem przy sprzedaży na dużą skalę. Potrzebne są akcje, które zwiększą świadomość społeczną dotyczącą wiedzy, dlaczego polski miód jest droższy, ale przez to zdecydowanie bardziej naturalny, zdrowszy i lepszy.
Ponadto wskazane jest stworzenie programu wsparcia dla pszczelarzy o charakterze ogólnopolskim, obejmującego zarówno wsparcie finansowe, jak i ułatwienia w zakresie dystrybucji miodu, a także dofinansowania zakupu sprzętu czy środków do walki z chorobami pszczół.
Nie do przecenienia pozostaje również kwestia zwiększenia liczby nasadzeń drzew i krzewów miododajnych, które stanowią podstawę pożytków pszczelich. Część województw aktywnie wspiera sadzenie drzew miododajnych, ale wsparcie rządowym programem znacznie zwiększy skalę tego pozytywnego zjawiska.
W związku z rozmowami z wieloma pszczelarzami proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo przeprowadzi ogólnopolską kampanię informacyjno-promocyjną zachęcającą do zakupu produktów od lokalnych pszczelarzy?
2. Czy przewidziane są instrumenty wsparcia, które ułatwiłyby pszczelarzom dystrybucję miodu, w tym współpracę z dużymi sieciami handlowymi, np. poprzez zachęty do oferowania w sprzedaży produktów regionalnych?
3. Czy planowane jest wprowadzenie na szeroką skalę rządowego programu sadzenia drzew i krzewów miododajnych, który wsparłby istniejące inicjatywy regionalne i zwiększył bazę pożytkową dla pszczół w całym kraju?
Z wyrazami szacunku
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Minister Stefan Krajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (10)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
15478 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 13 października 2025 r.
znak sprawy: DRE.pz.058.8.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 12482 Pani Poseł Lidii Czechak
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 12482 Pani Poseł Lidii Czechak w sprawie potrzeby
wsparcia lokalnych pszczelarzy, przedstawiam poniżej odpowiedzi na pytania
z interpelacji.
1) Czy Ministerstwo przeprowadzi ogólnopolską kampanię informacyjno-promocyjną,
zachęcającą do zakupu produktów od lokalnych pszczelarzy?
Pod jednym parasolowym hasłem „Kupuj świadomie” MRiRW prowadzi działania
informacyjno-edukacyjne dotyczące oznaczenia PRODUKT POLSKI, rolnictwa
ekologicznego, znaku Poznaj Dobrą Żywność oraz unijnych znaków jakości: Chroniona
Nazwa Pochodzenia, Chronione Oznaczenie Geograficzne i Gwarantowana
Tradycyjna Specjalność. Kampania skierowana jest do krajowego odbiorcy,
upowszechnia wiedzę o systemach znakowania żywności, informacji o kraju
pochodzenia żywności oraz o programie prowadzonym przez Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi. Celem prowadzonych działań jest poszerzanie wiedzy i świadomości
konsumenckiej oraz zachęcenie producentów do inwestowania w jakość
wytwarzanych produktów, a przez to wsparcie rozwoju krajowego rynku żywności
wysokiej jakości. Przekonujemy konsumentów, że ich wybór ma ogromne znaczenie.
Edukujemy w zakresie świadomych decyzji zakupowych oraz zwracania uwagi
na informacje zawarte na etykietach produktów spożywczych, w tym w odniesieniu
-- 1 of 8 --
2
do kraju pochodzenia. W swoich przekazach informacyjno-edukacyjnych
wykorzystujemy miody, zachęcając do zwracania uwagi na kraj ich pochodzenia, logo
produkcji ekologicznej UE lub oznaczenia geograficzne.
Wyniki badania „Polska Wieś i Rolnictwo 2024” potwierdzają trend konsumencki
dotyczący rosnącego patriotyzmu konsumenckiego, który należy wykorzystać
przy promocji miodu i produktów pszczelich. W 2024 r. ponad 85% respondentów
(76% w 2023 r. oraz 61% w 2021 r. i 2022 r.) wskazało, że „bardzo ważne” i „raczej
ważne” jest dla nich by żywność, którą kupują była wyprodukowana w Polsce,
z krajowych surowców.
Ze znakiem PRODUKT POLSKI podczas zakupów żywności spotkało się ponad 84%
respondentów (wobec 74% w 2023 r.) i był on najczęściej wskazywanym przez nich
oznaczeniem żywności. Pozytywny odbiór znaku PRODUKT POLSKI wskazało
również ponad 70% ankietowanych, dla których oznaczenie to było decydujące
przy wyborze produktu. Znak ten staje się powszechnie rozpoznawalny przez
konsumentów, a jednocześnie może mieć decydujące znaczenie przy wyborze przez
nich danego produktu, dlatego powinien być wykorzystywany przez producentów
miodu na swoich produktach.
2) Czy przewidziane są instrumenty wsparcia, które ułatwiłyby pszczelarzom dystrybucję
miodu, w tym współpracę z dużymi sieciami handlowymi, np. poprzez zachęty
do oferowania w sprzedaży produktów regionalnych?
Jednym z rozwiązań systemowych, służących wspieraniu promocji polskich produktów
pszczelarskich są Fundusz Promocji Roślin Oleistych oraz Fundusz Promocji Owoców
i Warzyw, które powstały na mocy ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o funduszach
promocji produktów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1496).
Głównym celem utworzenia funduszy promocji jest wspieranie marketingu, wzrostu
spożycia i promocji produktów rolno-spożywczych.
Od dnia 1 sierpnia 2019 r., tj. od dnia utworzenia funduszu, w ramach Funduszu
Promocji Roślin Oleistych na wsparcie dotyczące produktów pszczelich (tj. miód, pyłek
kwiatowy, pierzga (od dnia 1 kwietnia br.), propolis oraz mleczko pszczele)
przeznaczone jest 15% maksymalnej kwoty środków finansowych przeznaczonych
na realizację wszystkich zadań Funduszu Promocji Roślin Oleistych w danym roku
finansowym.
-- 2 of 8 --
3
Komisja zarządzająca Funduszu Promocji Roślin Oleistych składa się z:
5 członków reprezentujących producentów, w tym 4 reprezentujących
producentów roślin oleistych i jednego reprezentującego producentów produktów
pszczelich, wybranych spośród kandydatów zgłoszonych przez ogólnokrajowe
organizacje tych producentów,
3 członków reprezentujących zakłady przetwórcze roślin oleistych oraz niebędące
zakładami przetwórczymi podmioty skupujące rośliny oleiste, wybranych spośród
kandydatów zgłoszonych przez ogólnokrajowe organizacje zrzeszające zakłady
przetwórcze roślin oleistych oraz niebędące zakładami przetwórczymi podmioty
skupujące rośliny oleiste,
członka reprezentującego izby rolnicze, wybranego spośród kandydatów
zgłoszonych przez Krajową Radę Izb Rolniczych.
Od dnia 1 kwietnia 2025 r., tj. od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 21 lutego 2025 r.
o zmianie ustawy o funduszach promocji produktów rolno-spożywczych (Dz. U. poz.
289), w ramach Funduszu Promocji Owoców i Warzyw na wsparcie dotyczące
produktów pszczelich przeznaczone jest 5% maksymalnej kwoty środków
finansowych przeznaczonych na realizację wszystkich zadań Funduszu Promocji
Owoców i Warzyw w danym roku finansowym.
W ramach tego funduszu w komisji zarządzającej nie ma przedstawiciela produktów
pszczelich, niemniej wyznaczony poziom wsparcia (5%) nie może być przeznaczony
na promocję produktów innych, niż produkty pszczele.
O wsparcie finansowe ze środków funduszy promocji mogą ubiegać się:
ogólnokrajowe organizacje zrzeszające producentów rolnych lub przetwórców
produktów rolno-spożywczych mające miejsce zamieszkania albo siedzibę
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którzy produkują lub dokonują obrotu
roślinami oleistymi, przetworami nasion oleistych lub produktami pszczelimi, lub
ogólnokrajowe organizacje branżowe i międzybranżowe zrzeszające producentów
lub przetwórców produktów rolno-spożywczych inne niż określone powyżej, jeżeli
ich cele statutowe są zgodne z celami funduszy promocji, tj. wspieraniem
marketingu rolnego, wzrostu spożycia i promocji produktów rolno-spożywczych.
-- 3 of 8 --
4
Środki funduszy promocji mogą zostać przeznaczone na działania mające na celu
informowanie o jakości i zaletach produktów oraz działania mające na celu promocję
spożycia poszczególnych produktów, badania naukowe i prace rozwojowe mające
na celu poprawę jakości przetworów zbożowych a także prowadzące do wzrostu
ich spożycia.
Środki zgromadzone na funduszach promocji mogą być wykorzystane jako wkład
własny organizacji w ramach mechanizmu Wspólnej Polityki Rolnej „Wsparcie działań
promocyjnych i informacyjnych na rynkach wybranych produktów rolnych”. Unia
Europejska za pomocą tego mechanizmu współfinansuje działania informacyjne
i promocyjne prowadzone na terenie państw Wspólnoty oraz na obszarze niektórych
państw trzecich. Zasadniczym jego celem jest wsparcie kampanii, które dostarczają
konsumentom wiedzę na temat walorów, specyficznych cech oraz jakości produktów
rolno-spożywczych wyprodukowanych na terenie UE, a tym samym wpływają
na wzrost ich sprzedaży.
O dofinansowanie mogą ubiegać się organizacje zrzeszające producentów,
przetwórców i dystrybutorów, które są reprezentatywne dla danej branży rolnej,
jak również organizacje producentów lub ich zrzeszenia oraz inne organy sektora
rolno-spożywczego, których celem i przedmiotem działalności jest promocja
i informowanie o produktach rolnych.
Szczegółowe informacje dotyczące zasad, sposobu oraz trybu udzielania wsparcia
finansowego w ramach ww. mechanizmów dostępne są na stronie: www.kowr.gov.pl,
w zakładce: promocja.
3) Czy planowane jest wprowadzenie na szeroką skalę rządowego programu sadzenia
drzew i krzewów miododajnych, który wsparłby istniejące inicjatywy regionalne
i zwiększył bazę pożytkową dla pszczół w całym kraju?
W obecnym okresie programowania zagadnienie zwiększenia bazy pożytkowej
dla pszczół oraz wspierania sadzenia roślin miododajnych znajduje odzwierciedlenie
w szeregu interwencji wdrażanych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej
Polityki Rolnej na lata 2023–2027 (PS WPR 2023–2027), jednak nie przewiduje się
wprowadzenia odrębnego rządowego programu poświęconego wyłącznie sadzeniu
drzew i krzewów miododajnych na szeroką skalę.
-- 4 of 8 --
5
W kontekście powyższego w ramach PS WPR 2023–2027 warto zwrócić uwagę
na poniższe interwencje, które mogą stanowić wsparcie dla pszczelarzy:
1. Ekoschemat „Obszary z roślinami miododajnymi”
Celem tej interwencji jest zachęcanie rolników do tworzenia obszarów z roślinami
miododajnymi, stanowiącymi długotrwałe, różnorodne i bezpieczne żerowiska
m.in. dla pszczoły miodnej. Wsparcie w ramach ekoschematu jest przyznawane,
jeżeli rolnik:
utworzy obszar z roślinami miododajnymi przez wysiew mieszanki składającej się
z co najmniej dwóch gatunków roślin miododajnych. Mieszanka ma obejmować
co najmniej jeden gatunek roślin miododajnych z gatunku nieprodukcyjnych
oraz gatunki rośliny o charakterze produkcyjnym.
do 31 sierpnia na tych gruntach nie prowadzi produkcji rolnej, z wyjątkiem
prowadzenia pasiek, w tym nie prowadzi wypasu i koszenia oraz nie stosuje
nawozów i środków ochrony roślin.
Projektowana na 2025 r. stawka płatności wynosi 931,07 zł na hektar powierzchni
obszaru zatwierdzonego do tej płatności.
2. Interwencje rolno-środowiskowo-klimatyczne
Promują praktyki rolnicze przyczyniające się przede wszystkim do ochrony
bioróżnorodności na różnych poziomach m.in. poprzez zachowanie cennych siedlisk
przyrodniczych i zagrożonych gatunków, zachowanie tradycyjnych roślin uprawnych
(rolniczych, warzywnych i sadowniczych), ochronę organizmów pożytecznych, w tym
owadów zapylających oraz ochronę różnorodności krajobrazu. Zobowiązania rolno-
środowiskowo-klimatyczne są podejmowane dobrowolnie na okres 5 lat, w którym
beneficjenci zobowiązani są przestrzegać szczegółowych warunków i wymogów
w ramach poszczególnych interwencji/wariantów.
Na szczególną uwagę zasługuje nowa (niewdrażana w ramach PROW 2014-2020)
Interwencja 7. Bioróżnorodność na gruntach ornych, w tym jej wariant Wieloletnie
pasy kwietne. Celem tego wariantu jest wzbogacenie bioróżnorodności i krajobrazu
wiejskiego oraz zapewnienie miejsca bytowania oraz bazy pokarmowej
dla organizmów pożytecznych, w tym owadów zapylających. W ramach tej interwencji
zaprojektowano wsparcie do wieloletnich pasów kwietnych zakładanych
-- 5 of 8 --
6
z wielogatunkowych (co najmniej 8 gatunków) mieszanek roślin, spełniających
określone parametry wielkości (szerokość od 3 m do 20 m, minimalna powierzchnia
0,1 ha), które beneficjent będzie zobowiązany utrzymać przez 5 lat zobowiązania,
odpowiednio je użytkować i przestrzegać określonych zakazów (w tym zakazu
stosowania środków ochrony roślin, stosowania nawozów).
Stawka płatności w ramach wariantu wynosi 3 501 zł/ha.
Dodatkowo wymogi nałożone na beneficjentów w ramach innych interwencji rolno-
środowiskowo-klimatycznych sprzyjają zachowaniu pszczół, m.in. poprzez
ograniczenie nawożenia oraz stosowania środków ochrony roślin (Interwencja
Ochrona cennych siedlisk i zagrożonych gatunków na obszarach Natura 2000,
Ochrona cennych siedlisk i zagrożonych gatunków poza obszarami Natura 2000,
Ekstensywne użytkowanie łąk i pastwisk na obszarach Natura 2000, Zachowanie
sadów tradycyjnych odmian drzew owocowych).
3. Rolnictwo ekologiczne
Wsparcie przyznawane jest do powierzchni upraw prowadzonej zgodnie z zasadami
rolnictwa ekologicznego, w ramach określonych pakietów (tj. uprawy rolnicze,
warzywne, zielarskie, podstawowe sadownicze, ekstensywne sadownicze, jagodowe,
paszowe, TUZ). Rośliny uprawiane w ramach poszczególnych pakietów zostały
określone w przepisach rozporządzenia ekologicznego.1
Część roślin objętych płatnościami ekologicznymi to tzw. rośliny miododajne,
z których pszczoły dokonując zapylania, mogą czerpać pożytki (np. facelia, gryka,
rzepak). Wysokość wsparcia w ramach płatności ekologicznych jest zróżnicowana
w zależności od rodzaju upraw i etapu produkcji (uprawy w okresie konwersji lub po
konwersji).
Stawki płatności wahają się od 1043 zł/ha do 3105 zł/ha.
4. Interwencje Leśno – zadrzewieniowe2, w których skład wchodzą:
1 Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 kwietnia 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków
i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności ekologicznych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej
Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz.U. z 2025 r. poz. 102 i 330).
2 Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 kwietnia 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków
i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty pomocy finansowej na wsparcie inwestycji leśnych lub
zadrzewieniowych oraz w formie premii z tytułu zalesień, zadrzewień lub systemów rolno- leśnych w ramach Planu
Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. poz. 737, z późn. zm.)
-- 6 of 8 --
7
Zalesianie gruntów rolnych,
Tworzenie zadrzewień śródpolnych,
Zakładanie systemów rolno-leśnych,
Zwiększanie bioróżnorodności lasów prywatnych,
Premie z tytułu zalesień i zadrzewień oraz systemów rolno-leśnych.
Dzięki interwencji „Zalesianie gruntów rolnych” kształtowana jest mozaikowa
struktura krajobrazu rolniczego, co istotnie wpływa na zachowanie różnorodności
biologicznej obszarów wiejskich. Zalesienia zapobiegają fragmentacji kompleksów
leśnych poprzez tworzenie nowych nasadzeń dostosowanych do warunków
siedliskowych, w tym wprowadzanie gatunków domieszkowych i biocenotycznych.
Zakładane od 2004 r. zalesienia nadal są wspierane poprzez wieloletnie premie
pielęgnacyjne i zalesieniowe wypłacane w ramach WPR.
W ramach interwencji „Zwiększanie bioróżnorodności lasów prywatnych”
przyznawane jest wsparcie na wzbogacanie składu gatunkowego drzewostanów
w lasach prywatnych poprzez wprowadzenie II piętra, podszytu oraz dolesianie luk lub
odnowienie drzewostanu uszkodzonego. Działania te wzmacniają rolę lasów
w zakresie zachowania różnorodności biologicznej. Należy podkreślić, że w ramach tej
interwencji preferowane jest zakładanie remiz leśnych, tj. wprowadzanie gatunków
drzew i krzewów o dużym znaczeniu biocenotycznym.
Z uwagi na fakt, że ochrona zapylaczy zarówno w środowisku rolniczym, jak
i naturalnym zależy od stworzenia im odpowiednich warunków bytowania,
rozmnażania i gniazdowania, od 2022 r. wdrażane jest wsparcie na „Tworzenie
zadrzewień śródpolnych”. Zadrzewienia te zakładane są na gruntach ornych ściśle
według wymogów określonych w przepisach krajowych, zgodnie z którymi 90%
nasadzeń drzew i krzewów powinny stanowić gatunki liściaste (w tym biocenotyczne
lub miododajne).
W ramach PS WPR 2023–2027 udzielane jest wsparcie również na „Zakładanie
systemów rolno-leśnych”, które poprzez łączenie produkcji roślinnej ze
współistniejącą na gruncie roślinnością drzewiastą lub krzewiastą spełniają wielorakie
funkcje środowiskowe, w tym ochronę owadów zapylających, w szczególności pszczół,
-- 7 of 8 --
8
dla których drzewa i krzewy oferują nie tylko pokarm, ale również miejsce na założenie
gniazda.
Stawki płatności w ramach inwestycji leśno-zadrzewieniowych: Zalesianie gruntów
rolnych – od ok. 16 000 do 21 000 zł/ha; Tworzenie zadrzewień śródpolnych – od ok.
10 000 do 18 000 zł/ha; Zakładanie systemów rolno-leśnych – od ok. 3 000 do 7 000
zł/ha; Zwiększanie bioróżnorodności lasów prywatnych – od ok. 8 000 do 22 000
zł/ha w przypadku inwestycji polegających na wprowadzaniu podsadzeń oraz od ok. 1
500 do 2 300 zł/ha w przypadku cięć pielęgnacyjnych.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 8 of 8 --