Interpelacja w sprawie decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia oraz wniosków o przyznawanie świadczeń wspierających
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12473
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia oraz wniosków o przyznawanie świadczeń wspierających
Zgłaszający: Marek Wesoły, Jerzy Polaczek, Bożena Borys-Szopa, Robert Warwas, Jarosław Wiesław Wieczorek, Michał Woś
Data wpływu: 24-09-2025
W imieniu wszystkich osób z niepełnosprawnościami, w szczególności z województwa śląskiego, ubiegających się o świadczenie wspierające, zwracamy się z formalnym żądaniem pilnej interwencji w związku z wyjątkowo długim oczekiwaniem na wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia (a w konsekwencji – na przyznanie świadczenia wspierającego).
Zgodnie z obowiązującymi przepisami wojewódzkie zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności (WZON) powinny rozpatrzyć wniosek o wydanie takiej decyzji w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od dnia jego wpływu. Niestety, w rzeczywistości postępowania we wszystkich przypadkach trwają znacznie dłużej – często kilka, a nawet kilkanaście miesięcy. Taka sytuacja jest dla obywateli – przede wszystkim osób z niepełnosprawnościami, często w podeszłym wieku lub w stanie ciężkim, bardzo schorowanych – wręcz dramatyczna.
Trwające wiele miesięcy oczekiwanie na decyzję naraża wnioskodawców na skrajne ryzyko: brak środków do życia, pogorszenie stanu zdrowia, a w skrajnych przypadkach – śmierć zanim otrzymają prawo do świadczenia wspierającego.
Szybki i skuteczny dostęp do decyzji administracyjnej o poziomie potrzeby wsparcia, a zatem do świadczenia wspierającego, to fundamentalny element sprawiedliwości społecznej. Państwo, które wprowadza nowe instrumenty wsparcia finansowego, nie może w praktyce uniemożliwiać ich uzyskanie przez administracyjną zapaść.
W związku z powyższym kierujemy zapytania do Ministra:
1. Jakie są przyczyny nierealizowania weryfikacji wniosków w ustawowym terminie?
2. Kiedy zostaną podjęte działania przez ministerstwo, we współpracy z wojewodami i kierownictwem WZON, mające na celu skrócenie czasu oczekiwania na decyzje?
3. Kiedy ministerstwo wprowadzi i upubliczni system monitoringu średniego czasu rozpatrywania wniosków przez poszczególne WZON?
4. Kiedy i jakie zostaną podjęte adekwatne działania naprawcze w województwach o szczególnie długich opóźnieniach?
5. Czy ministerstwo planuje publiczne informowanie obywateli o stanie tej reformy oraz harmonogramie działań naprawczych?
Sekretarz stanu Łukasz Krasoń
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7719 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.487.2025.
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12473 Pana Posła Marka Wesołego wraz grupą posłów,
w sprawie decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia oraz wniosków o przyznawanie
świadczeń wspierających, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Na wstępie pragnę zapewnić, że sprawy związane z kontrolą realizacji przez wojewodów
zadania, jakim jest wydawanie osobom z niepełnosprawnościami decyzji ustalających
poziom potrzeby wsparcia, a także kwestie dotyczące wydatków z tym związanych, są przez
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej traktowane bardzo
poważnie. Zdając sobie sprawę ze zwiększonego zapotrzebowania w obszarze orzecznictwa,
we wrześniu br. w Ministerstwie podjęto decyzję o uruchomieniu na ten cel rezerwy
w wysokości 12 010 906 zł. Środki z rezerwy celowej poz. 38 na dofinansowanie zadań
realizowanych przez zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, na realizację karty
parkingowej oraz na realizację legitymacji osoby niepełnosprawnej rozdysponowano
pomiędzy poszczególnych Wojewodów (na działalność powiatowych zespołów
przeznaczono kwotę 9 832 800 zł).
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych na bieżąco monitoruje sytuację
w powiatowych i wojewódzkich zespołach do spraw orzekania o niepełnosprawności
i pozostaje w stałym kontakcie z Wojewodami oraz Przewodniczącymi Wojewódzkich
Zespołów.
Odnosząc się bezpośrednio do pytań Państwa Posłów trzeba zacząć od ważnego
dopowiedzenia. Zgodnie z art. 6b4 ust. 5 ustawy o rehabilitacji społecznej i zawodowej osób
niepełnosprawnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 913) wnioski o wydanie decyzji ustalającej poziom
potrzeby wsparcia rozpatrywane są w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od dnia ich
wpływu do wojewódzkiego zespołu. Niemniej należy przy tym podkreślić, że na podstawie
art. 35 § 5 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, z 2025 r.,
poz. 769) do terminów wskazanych w przepisach nie wlicza się tych przewidzianych dla
dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi
hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach
elektronicznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 285, 1860 i 2699), okresów zawieszenia postępowania,
okresu trwania mediacji, a także okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przez
przyczyny niezależne od organu.
Wyjaśniam ponadto, że obecnie Wojewódzkie Zespoły do Spraw Orzekania
o Niepełnosprawności prowadzą postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy (instancja
odwoławcza) oraz postępowania wszczęte w wyniku zmiany stanu zdrowia wnioskodawców,
co zwiększa liczbę wymagających rozpatrzenia wniosków o ustalenie poziomu potrzeby
wsparcia. Należy też zauważyć, że sytuacje przekroczenia terminu rozpatrzenia wniosków
o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia przez wojewódzkie zespoły do
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
spraw orzekania o niepełnosprawności mają charakter wieloaspektowy i należy przy ich
ocenie brać pod uwagę szereg czynników, które mogą wpływać na wydłużenie czasu
oczekiwania na wydanie decyzji w sprawie. Są to między innymi:
składanie wniosku przez osoby niepełnosprawne albo ich opiekunów prawnych za
pośrednictwem operatora pocztowego albo bezpośrednio do organu wydającego
decyzję, a nie drogą elektroniczną, pomimo, że taka funkcjonalność została
zaimplementowana na portalu Emp@tia. Skutkuje to wymogiem przekonwertowania
dokumentów na postać cyfrową i wprowadzenia ich do systemu informatycznego, co jest
działaniem czasochłonnym;
niespełnianie przez część wniosków wymogów formalnych do ich rozpatrzenia lub
wniesienie ich przez osobę nieposiadającą legitymacji do zainicjowania postępowania
o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia;
fakt występowania z wnioskiem o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia
również przez osoby niepełnosprawne (legitymujące się np. orzeczeniem o zaliczeniu do
lekkiego stopnia niepełnosprawności lub orzeczeniem o celowości przekwalifikowania
zawodowego), które nie utraciły lub utraciły w znikomym stopniu autonomię fizyczną,
psychiczną, intelektualną lub sensoryczną. Postępowania prowadzone są natomiast
zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego według daty wpływu
wniosku, także zespoły są obowiązane do prowadzenia postępowań dla osób w każdym
wieku i różną zdolnością do samodzielnego funkcjonowania. Taki stan rzeczy przyczynia
się do wydłużonego oczekiwania na rozpatrzenie wniosku osób, które mogłyby wsparcia
wymagać w pierwszej kolejności.
Celem zapewnienia należytego monitoringu związanych z tym procesów resort pozostaje
w stałym kontakcie z Wojewodami i urzędnikami bezpośrednio odpowiedzialnymi za
realizację omawianego zadania. Podjętych zostało szereg działań naprawczych, które
przyczyniają się do coraz sprawniejszej realizacji wydawania decyzji ustalających poziom
potrzeby wsparcia przez wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, są
to między innymi:
zwiększenie środków finansowych na wynagrodzenia osobowe celem należytego
zabezpieczenia realizacji zadania (zatrudnienie w 2025 roku 192 dodatkowych
pracowników do obsługi administracyjnej wojewódzkich zespołów);
przeprowadzanie przez Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób niepełnosprawnych
kolejnych szkoleń dla specjalistów do spraw ustalania poziomu potrzeby wsparcia
przyczyniając się tym samym do zwiększania liczby specjalistów w poszczególnych
wojewódzkich zespołach uprawnionych do wydawania decyzji;
delegowanie pracowników urzędów wojewódzkich do wykonywania zadań
pomocniczych związanych z ustaleniem poziomu potrzeby wsparcia, zatrudnianie
stażystów, a ponadto zawieranie umów cywilno-prawnych osobami wykonującymi
prace administracyjne związane z obsługą wniosków i infolinii;
organizowanie posiedzeń składów ustalających poziom potrzeby wsparcia w dni wolne
od pracy;
pozyskiwanie i wyposażanie kolejnych pomieszczeń do obsługi administracyjnej oraz
posiedzeń składów ustalających poziom potrzeby wsparcia.
Prowadzane na bieżąco działania naprawcze przynoszą pozytywny skutek. Znacznie
zwiększyła się liczba wydawanych decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia w skali
kraju ( 25 944 - grudzień 2024, 36 653 – wrzesień 2025). Wszędzie udział rozpatrzonych
wniosków wśród wniosków złożonych zwiększa się, ale widoczne są różnice między
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
województwami. W znacznej części województw rozpatrzono przynajmniej 2/3 złożonych
wniosków, a w kilku zdecydowaną większość (zachodniopomorskie: 93%, kujawsko-
pomorskie: 89%, świętokrzyskie: 91%). Najtrudniejsza sytuacja jest na Śląsku, gdzie jedynie
1/3 wniosków zakończyło się decyzją, oraz w Wielkopolsce (40% rozpatrzonych wniosków),
co w głównej mierze wynika z wpływu bardzo dużej liczby wniosków o ustalenie poziomu
potrzeby wsparcia w tych regionach. W Biurze Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób
Niepełnosprawnych prowadzony jest stały monitoring średniego czasu rozpatrywania
wniosków przez poszczególne Wojewódzkie Zespoły do Spraw Orzekania
o Niepełnosprawności, a jego członkowie pozostają w stałym kontakcie z Wojewodami
i Zespołami.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --