Interpelacja nr 1246
Interpelacja w sprawie krzywdzących zasad wypłacania emerytur i rent z KRUS oraz możliwości podjęcia pilnych prac legislacyjnych znoszących owe zasady
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Podatki i Finanse (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie krzywdzących zasad wypłacania emerytur i rent z KRUS oraz możliwości podjęcia pilnych prac legislacyjnych znoszących owe zasady
Interpelacja nr 1246
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie krzywdzących zasad wypłacania emerytur i rent z KRUS oraz możliwości podjęcia pilnych prac legislacyjnych znoszących owe zasady
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Marek Jakubiak
Data wpływu: 31-01-2024
Szanowny Panie Ministrze,
renciści pobierający świadczenia z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego żądają objęcia ich takimi samymi przepisami jak emerytów w nawiązaniu do zaprzestania działalności rolniczej. Po ostatnich zmianach prawa zaprzestanie działalności rolniczej nie jest już warunkiem koniecznym do wypłaty części uzupełniającej emerytury rolniczej. Ustawodawca nie zdecydował, aby takie rozwiązanie wprowadzić również w stosunku do rencistów. Na podstawie przepisów w celu podjęcia przez KRUS wypłaty części uzupełniającej renty rolniczej konieczne jest zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej, tzn. rencista powinien przenieść własność lub posiadanie gospodarstwa rolnego na inną osobę. Rencista, który nie chce wyzbywać się własności gospodarstwa rolnego, spełni warunek zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli wydzierżawi gospodarstwo rolne innej osobie fizycznej lub prawnej. Aby umowa dzierżawy mogła być podstawą wypłaty części uzupełniającej renty rolniczej – oprócz warunków określonych przepisami Kodeksu cywilnego – musi spełniać warunki szczegółowo określone w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników. Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników przewiduje, w ściśle określonych przypadkach, wypłatę 50% lub 75% albo 100% części uzupełniającej renty rolniczej, mimo że rencista nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Przepisy przewidują m.in., że gdy rencista prowadzi działalność rolniczą z małżonkiem podlegającym ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z mocy ustawy, wypłata renty nie ulega zawieszeniu. Wtedy część uzupełniającą renty wypłaca się w pełnej wysokości.
Od roku 2022 jest teoretycznie możliwość przejścia na emeryturę bez konieczności przekazywania gospodarstwa i przerywania pracy w gospodarstwie. Jednak dla małżeństwa, gdy jedna z osób otrzymuje rentę, a druga przechodzi na emeryturę to w znacznej części renta jest zabierana. Żeby zachować rentę w pełnej kwocie konieczne jest wtedy pozbycie się gospodarstwa. Jest to mocno krzywdząca sytuacja. Przy zachowaniu gospodarstwa zostanie mocno obcięta renta albo, żeby tego uniknąć, osoba przechodząca na emeryturę nie może dalej prowadzić gospodarstwa.
Problem ów zauważono w dyskusji nad ustawą o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników podczas posiedzenia 10 stycznia 2023 r. sejmowych Komisji Polityki Społecznej i Rodziny oraz Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W marcu ubiegłego roku z ministerstwa wypłynęła jasna deklaracja, skierowana na ręce rzecznika praw obywatelskich jako odpowiedź na jego pisma z lutego ubiegłego roku dotyczące tej materii, iż w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi analizowana jest możliwość podjęcia prac legislacyjnych dotyczących zawieszania części uzupełniającej renty rolniczej w przypadku, gdy małżonek rencisty przejdzie na emeryturę. Do dzisiejszego dnia nie ma jednak w tej kwestii jasnego stanowiska i żadna wykładnia zmieniająca krzywdzące zasady wypłat emerytur nie została sformułowana.
Z uwagi na istotność przedstawionej kwestii, jak również kierując się troską o sprawiedliwe i równe zasady wypłacania rolnikom świadczeń z KRUS, zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na postawione poniżej pytania:
Czy ministerstwo dostrzega problem, a co za tym idzie - potrzebę zmian w cytowanej wyżej ustawie - by zasady wypłat emerytur i rent były dla rolników sprawiedliwe, a nie krzywdzące?
W jaki sposób ministerstwo planuje zrealizować deklarację złożoną przez poprzedni rząd, dotyczącą możliwości podjęcia prac legislacyjnych dotyczących zawieszania części uzupełniającej renty rolniczej w przypadku, gdy małżonek rencisty przejdzie na emeryturę? Kiedy wskazane prace mogą zostać podjęte?
Interpelacja nr 1246
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie krzywdzących zasad wypłacania emerytur i rent z KRUS oraz możliwości podjęcia pilnych prac legislacyjnych znoszących owe zasady
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Marek Jakubiak
Data wpływu: 31-01-2024
Szanowny Panie Ministrze,
renciści pobierający świadczenia z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego żądają objęcia ich takimi samymi przepisami jak emerytów w nawiązaniu do zaprzestania działalności rolniczej. Po ostatnich zmianach prawa zaprzestanie działalności rolniczej nie jest już warunkiem koniecznym do wypłaty części uzupełniającej emerytury rolniczej. Ustawodawca nie zdecydował, aby takie rozwiązanie wprowadzić również w stosunku do rencistów. Na podstawie przepisów w celu podjęcia przez KRUS wypłaty części uzupełniającej renty rolniczej konieczne jest zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej, tzn. rencista powinien przenieść własność lub posiadanie gospodarstwa rolnego na inną osobę. Rencista, który nie chce wyzbywać się własności gospodarstwa rolnego, spełni warunek zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, jeżeli wydzierżawi gospodarstwo rolne innej osobie fizycznej lub prawnej. Aby umowa dzierżawy mogła być podstawą wypłaty części uzupełniającej renty rolniczej – oprócz warunków określonych przepisami Kodeksu cywilnego – musi spełniać warunki szczegółowo określone w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników. Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników przewiduje, w ściśle określonych przypadkach, wypłatę 50% lub 75% albo 100% części uzupełniającej renty rolniczej, mimo że rencista nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Przepisy przewidują m.in., że gdy rencista prowadzi działalność rolniczą z małżonkiem podlegającym ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z mocy ustawy, wypłata renty nie ulega zawieszeniu. Wtedy część uzupełniającą renty wypłaca się w pełnej wysokości.
Od roku 2022 jest teoretycznie możliwość przejścia na emeryturę bez konieczności przekazywania gospodarstwa i przerywania pracy w gospodarstwie. Jednak dla małżeństwa, gdy jedna z osób otrzymuje rentę, a druga przechodzi na emeryturę to w znacznej części renta jest zabierana. Żeby zachować rentę w pełnej kwocie konieczne jest wtedy pozbycie się gospodarstwa. Jest to mocno krzywdząca sytuacja. Przy zachowaniu gospodarstwa zostanie mocno obcięta renta albo, żeby tego uniknąć, osoba przechodząca na emeryturę nie może dalej prowadzić gospodarstwa.
Problem ów zauważono w dyskusji nad ustawą o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników podczas posiedzenia 10 stycznia 2023 r. sejmowych Komisji Polityki Społecznej i Rodziny oraz Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W marcu ubiegłego roku z ministerstwa wypłynęła jasna deklaracja, skierowana na ręce rzecznika praw obywatelskich jako odpowiedź na jego pisma z lutego ubiegłego roku dotyczące tej materii, iż w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi analizowana jest możliwość podjęcia prac legislacyjnych dotyczących zawieszania części uzupełniającej renty rolniczej w przypadku, gdy małżonek rencisty przejdzie na emeryturę. Do dzisiejszego dnia nie ma jednak w tej kwestii jasnego stanowiska i żadna wykładnia zmieniająca krzywdzące zasady wypłat emerytur nie została sformułowana.
Z uwagi na istotność przedstawionej kwestii, jak również kierując się troską o sprawiedliwe i równe zasady wypłacania rolnikom świadczeń z KRUS, zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na postawione poniżej pytania:
Czy ministerstwo dostrzega problem, a co za tym idzie - potrzebę zmian w cytowanej wyżej ustawie - by zasady wypłat emerytur i rent były dla rolników sprawiedliwe, a nie krzywdzące?
W jaki sposób ministerstwo planuje zrealizować deklarację złożoną przez poprzedni rząd, dotyczącą możliwości podjęcia prac legislacyjnych dotyczących zawieszania części uzupełniającej renty rolniczej w przypadku, gdy małżonek rencisty przejdzie na emeryturę? Kiedy wskazane prace mogą zostać podjęte?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Michał Kołodziejczak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5.3 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4222 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 21 lutego 2024 r.
Znak sprawy: DOS.zs.058.6.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedź na interpelację nr 1246 Posłów Jarosława Sachajko i Marka
Jakubiaka
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację w sprawie krzywdzących zasad wypłacania emerytur i
rent z KRUS oraz możliwości podjęcia pilnych prac legislacyjnych znoszących owe
zasady, przedstawiam następujące wyjaśnienia.
Renta rolnicza składa się z części składkowej oraz części uzupełniającej. Część
składkowa renty rolniczej jest wypłacana zawsze, natomiast wypłata części
uzupełniającej ulega zawieszeniu w całości lub określonej części, jeżeli
świadczeniobiorca nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej.
W przypadku, gdy rencista prowadzi działalność rolniczą z małżonkiem podlegającym
ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z mocy ustawy, do momentu przejścia małżonka
na emeryturę rolniczą rencista uprawniony jest do pobierania świadczenia w pełnej
wysokości. Z chwilą przejścia małżonka na emeryturę i niezaprzestania działalności
rolniczej przez małżonków, renciście zostaje zawieszona część uzupełniająca renty
rolniczej. Należy zaznaczyć, że rozwiązanie, zgodnie z którym renciście nie jest
zawieszana wypłata świadczenia, jeżeli prowadzi działalność z małżonkiem
podlegającym ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu jest konsekwencją potrzeby
zapewnienia możliwości osiągnięcia przez ubezpieczonego małżonka wymaganego stażu
ubezpieczeniowego do nabycia prawa do emerytury rolniczej. W przeciwnym razie
-- 1 of 3 --
mogłyby powstać problemy z nabyciem przez niego prawa do emerytury rolniczej po
osiągnięciu wieku emerytalnego.
Wobec tego, zgodnie z przepisami art. 28 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r.
o ubezpieczeniu społecznym rolników1, rencista chcąc otrzymać świadczenie w pełnej
wysokości (tzn. zarówno część składkową jak i część uzupełniającą) powinien zaprzestać
prowadzenia działalności rolniczej, np. poprzez przeniesienie własności gospodarstwa
rolnego na inną osobę. Dokonać tego można w każdej dozwolonej prawem formie, np.
przez wydzierżawienie gospodarstwa rolnego, umowę darowizny, umowę o dożywocie,
umowę sprzedaży. Ewentualnie rolnik po udowodnieniu, że nie prowadzi działalności
rolniczej w posiadanym gospodarstwie również otrzyma świadczenie w pełnej
wysokości. Jeśli chodzi o możliwość wydzierżawienia gospodarstwa rolnego, dokonuje
się tego na podstawie umowy pisemnej zawartej na co najmniej 10 lat, której zawarcie
potwierdza wójt, właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotu dzierżawy.
W myśl orzecznictwa sądowego, dzierżawcą może być również dziecko rolnika.
Przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników
przewidują zatem zróżnicowane formy zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej,
które pozwalają uwzględnić różne potrzeby osób korzystających z rolniczych świadczeń
emerytalno-rentowych.
Należy również zauważyć, że rolnik-rencista, otrzymując rentę w pełnej wysokości,
może użytkować grunty rolne, pod warunkiem, że nie stanowią one gospodarstwa
rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, a więc ich łączna powierzchnia nie
może przekraczać 1 ha lub 1 ha przeliczeniowego.
Należy zwrócić uwagę, że przesłanką zawieszenia wypłaty części uzupełniającej renty,
na podstawie art. 28 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym
rolników, jest prowadzenie działalności rolniczej, a nie samo posiadanie lub dysponowanie
własnością gospodarstwa.
Powyżej opisane zostały obowiązujące przepisy prawa. Niemniej jednak informuję, że
w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi analizujemy wszystkie napływające postulaty
dotyczące rolniczych świadczeń emerytalnych i rentowych, w tym te dotyczące rent, tak
aby w możliwie najwyższym stopniu służyły obywatelom i korzystnie wpływały na
poprawę ich sytuacji społeczno-gospodarczej.
1 Dz.U. z 2024 r. poz. 90.
-- 2 of 3 --
Z wyrazami szacunku
z. up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Michał Kołodziejczak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów – Departament Spraw Parlamentarnych
-- 3 of 3 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 21 lutego 2024 r.
Znak sprawy: DOS.zs.058.6.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedź na interpelację nr 1246 Posłów Jarosława Sachajko i Marka
Jakubiaka
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację w sprawie krzywdzących zasad wypłacania emerytur i
rent z KRUS oraz możliwości podjęcia pilnych prac legislacyjnych znoszących owe
zasady, przedstawiam następujące wyjaśnienia.
Renta rolnicza składa się z części składkowej oraz części uzupełniającej. Część
składkowa renty rolniczej jest wypłacana zawsze, natomiast wypłata części
uzupełniającej ulega zawieszeniu w całości lub określonej części, jeżeli
świadczeniobiorca nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej.
W przypadku, gdy rencista prowadzi działalność rolniczą z małżonkiem podlegającym
ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z mocy ustawy, do momentu przejścia małżonka
na emeryturę rolniczą rencista uprawniony jest do pobierania świadczenia w pełnej
wysokości. Z chwilą przejścia małżonka na emeryturę i niezaprzestania działalności
rolniczej przez małżonków, renciście zostaje zawieszona część uzupełniająca renty
rolniczej. Należy zaznaczyć, że rozwiązanie, zgodnie z którym renciście nie jest
zawieszana wypłata świadczenia, jeżeli prowadzi działalność z małżonkiem
podlegającym ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu jest konsekwencją potrzeby
zapewnienia możliwości osiągnięcia przez ubezpieczonego małżonka wymaganego stażu
ubezpieczeniowego do nabycia prawa do emerytury rolniczej. W przeciwnym razie
-- 1 of 3 --
mogłyby powstać problemy z nabyciem przez niego prawa do emerytury rolniczej po
osiągnięciu wieku emerytalnego.
Wobec tego, zgodnie z przepisami art. 28 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r.
o ubezpieczeniu społecznym rolników1, rencista chcąc otrzymać świadczenie w pełnej
wysokości (tzn. zarówno część składkową jak i część uzupełniającą) powinien zaprzestać
prowadzenia działalności rolniczej, np. poprzez przeniesienie własności gospodarstwa
rolnego na inną osobę. Dokonać tego można w każdej dozwolonej prawem formie, np.
przez wydzierżawienie gospodarstwa rolnego, umowę darowizny, umowę o dożywocie,
umowę sprzedaży. Ewentualnie rolnik po udowodnieniu, że nie prowadzi działalności
rolniczej w posiadanym gospodarstwie również otrzyma świadczenie w pełnej
wysokości. Jeśli chodzi o możliwość wydzierżawienia gospodarstwa rolnego, dokonuje
się tego na podstawie umowy pisemnej zawartej na co najmniej 10 lat, której zawarcie
potwierdza wójt, właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotu dzierżawy.
W myśl orzecznictwa sądowego, dzierżawcą może być również dziecko rolnika.
Przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników
przewidują zatem zróżnicowane formy zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej,
które pozwalają uwzględnić różne potrzeby osób korzystających z rolniczych świadczeń
emerytalno-rentowych.
Należy również zauważyć, że rolnik-rencista, otrzymując rentę w pełnej wysokości,
może użytkować grunty rolne, pod warunkiem, że nie stanowią one gospodarstwa
rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, a więc ich łączna powierzchnia nie
może przekraczać 1 ha lub 1 ha przeliczeniowego.
Należy zwrócić uwagę, że przesłanką zawieszenia wypłaty części uzupełniającej renty,
na podstawie art. 28 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym
rolników, jest prowadzenie działalności rolniczej, a nie samo posiadanie lub dysponowanie
własnością gospodarstwa.
Powyżej opisane zostały obowiązujące przepisy prawa. Niemniej jednak informuję, że
w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi analizujemy wszystkie napływające postulaty
dotyczące rolniczych świadczeń emerytalnych i rentowych, w tym te dotyczące rent, tak
aby w możliwie najwyższym stopniu służyły obywatelom i korzystnie wpływały na
poprawę ich sytuacji społeczno-gospodarczej.
1 Dz.U. z 2024 r. poz. 90.
-- 2 of 3 --
Z wyrazami szacunku
z. up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Michał Kołodziejczak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów – Departament Spraw Parlamentarnych
-- 3 of 3 --