Odpowiedź na interpelację w sprawie niestabilnej sytuacji na granicy Polski Odpowiedź na interpelację nr 12448 w sprawie niestabilnej sytuacji na granicy Polski Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Duszczyk Warszawa, 22-10-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację numer 12448 Pana Posła Mariusza Błaszczaka w sprawie niestabilnej sytuacji na granicy Polski, uprzejmie przedstawiam co następuje. Według stanu na 30 września 2025 r. postępowania w sprawach o ochronę międzynarodową trwają średnio 189 dni. Urząd do Spraw Cudzoziemców (UdSC) nie gromadzi danych dotyczących średniego czasu oczekiwania na przesłuchanie w ww. postępowaniach. Należy podkreślić, że przesłuchanie może zostać wyznaczone dopiero po przeprowadzeniu następujących czynności: założeniu akt sprawy, nadaniu numeru sprawy w Elektronicznym Zarządzaniu Dokumentacją, przejęciu i zarejestrowaniu wniosku przekazanego przez Straż Graniczną do szefa UdSC w systemie informatycznym SI Pobyt, dokonaniu koniecznej korekty danych z wniosku w ww. systemie, sprawdzeniu w SIS i wykazie osób niepożądanych, przygotowaniu pisma dotyczącego opiniowania wniosku przez ustawowo wskazane organy. Powyższe czynności zajmują średnio około miesiąca. Co do zasady przesłuchanie jest wyznaczane po upływie około 3-4 miesięcy od daty złożenia wniosku. Wyznaczenie terminu przesłuchania zależy m.in. od: identyfikacji grup wrażliwych, konieczności asysty psychologa w przypadku pozytywnej identyfikacji w ww. zakresie, dostępności tłumaczy, w szczególności osób tłumaczących z III grupy językowej, tj. z języka tigrinia, amharskiego i somalijskiego na język polski, dla których tłumaczenia są zajęciem dodatkowym poza pracą zawodową, co znacząco ogranicza ich dyspozycyjność, dostępności pokoi przesłuchań, ustanowienia pełnomocnika w sprawie, co wpływa na wydłużenie korespondencji i często obstrukcję postępowania, wpływu do sprawy dokumentacji związanej z postępowaniem, często obszernej i sporządzonej w językach narodowych cudzoziemców, odmowy składania zeznań przez cudzoziemców po otrzymaniu wezwania na przesłuchanie, synchronizacji czasu, miejsca i osób biorących udział w przesłuchaniu (cudzoziemiec, pełnomocnik, tłumacz, psycholog, pracownik), skali wpływających wniosków vs. liczby zatrudnionych pracowników dedykowanych do prowadzenia postępowań administracyjnych o udzielenie ochrony międzynarodowej (w 2025 r. złożono około 8 tys. wniosków, a liczba caseworkerów wynosi 70 osób. Powyższe oznacza, że na jednego pracownika przypada ponad 100 spraw, nie wliczając spraw z lat poprzednich, uchylonych przez Radę ds. Uchodźców, WSA czy NSA, które również znajdują się w referacie caseworkera). Obecnie w Wydziale ds. Detencji Departamentu Postępowań Uchodźczych UdSC jest zatrudnionych 14 osób, z czego 6 osób pełni obowiązki w filiach zamiejscowych wydziału usytuowanych przy Strzeżonych Ośrodkach dla Cudzoziemców w Kętrzynie – 3 osoby, w Białymstoku – 1 osoba i w Przemyślu – 2 osoby. Natomiast w referacie ww. komórki organizacyjnej UdSC są prowadzone 464 sprawy. Informuje, że w okresie od 27 marca do 30 września 2025 r. od 269 cudzoziemców nie przyjęto wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej, przyjęto zaś wnioski od 53 cudzoziemców z grup wrażliwych. Od początku 2025 r. Europejski Trybunał Praw Człowieka zarządził środki tymczasowe wobec Polski w 98 przypadkach tzw. spraw migracyjnych, które dotyczyły łącznie 131 osób. W żadnym z ww. środków Trybunał nie nakazał przyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, wszystkie wskazywały jedynie na niewydalanie skarżącego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (RP) do określonego dnia. Spośród 131 osób objętych zarządzeniem tymczasowym Europejskiego Trybunału Praw Człowieka 100 osób zostało objętych wnioskami o udzielenie ochrony międzynarodowej, w tym: od 62 osób wnioski zostały przyjęte po ich zatrzymaniu (lub w przypadku stawienia się w przejściu granicznym – w trakcie kontroli granicznej), od 38 osób wnioski zostały przyjęte na późniejszym etapie ich pobytu w Polsce. Straż Graniczna (SG) w 2024 r. przyjęła 3 981 wniosków o objecie ochroną międzynarodową, a w 2025 r. – 1 565. Natomiast UdSC w 2024 r. przyjął 5 063 ww. wnioski, a w 2025 r. – 2 142. Należy wskazać, że SG nie gromadzi danych dotyczących zatrzymań związanych z organizacją i przemytem ludzi według kryteriów wskazanych przez Pana Posła. W związku z powyższym przekazanie wnioskowanych informacji jest niemożliwe. Jednocześnie, na podstawie danych przesłanych przez Komendę Główną SG informuję, że w 2024 r. zarzuty karne przedstawiono 597 podejrzanym o popełnienie czynów zabronionych z obszaru szeroko rozumianego organizowania nielegalnej migracji. Do podejrzanych należą organizatorzy, pomocnicy organizatorów, pomocnicy w przekroczeniu granicy RP, a także osoby ułatwiające pobyt cudzoziemców na terytorium Polski w zamian za osiągnięcie korzyści majątkowej lub osobistej. Wobec 155 spośród ww. osób zastosowano środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania. Natomiast według stanu na 30 września 2025 r. w 2025 r. zarzuty w omawianym zakresie przedstawiono 405 podejrzanym, z czego 185 osób zostało aresztowanych. Urząd do Spraw Cudzoziemców nie posiada informacji, czy i które spośród osób korzystających z systemu recepcyjnego lub objętych pomocą socjalną UdSC były zatrzymywane w związku wymienionymi czynami zabronionymi. Jednocześnie należy podkreślić, że zgodnie z art. 70 ust. 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej[1], pomoc socjalna oraz opieka medyczna UdSC nie są udzielane m.in. osobom, które przebywają w strzeżonym ośrodku lub areszcie dla cudzoziemców bądź są tymczasowo aresztowane lub odbywają karę pozbawienia wolności. Dane dotyczące kontroli legalności pobytu i legalności zatrudnienia przeprowadzonych przez SG w 2024 r. oraz w okresie od 1 stycznia do 30 września 2025 r. przedstawiono w poniższej tabeli. Kontrola legalności pobytu 2024 r. 01.01-30.09.2025 r. Liczba przeprowadzonych kontroli 26 192 23 957 Liczba cudzoziemców objętych kontrolą 68 229 63 846 Liczba cudzoziemców, u których podczas kontroli stwierdzono naruszenia 13 935 10 642 Kontrola legalności zatrudnienia 2024 r. 01.01-30.09.2025 r. Liczba przeprowadzonych kontroli 1 826 1 242 Liczba cudzoziemców objętych kontrolą 76 995 50 812 Liczba cudzoziemców, u których podczas kontroli stwierdzono naruszenia 10 755 10 012 Według stanu na 30 września 2025 r. wsparcie w ochronie granicy państwowej z Białorusią zapewniało ponad 2,6 tys. żołnierzy Sił Zbrojnych RP. Jednocześnie należy wskazać, że Policja nie prowadzi zorganizowanych działań ukierunkowanych bezpośrednio na zabezpieczanie strefy nadgranicznej z Republiką Białorusi. Realizacja zadań w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego na ww. obszarze odbywa się w ramach codziennej służby. Odnosząc się do pytania dotyczącego przekazywania polskim służbom przez stronę niemiecką cudzoziemców informuję, że na podstawie procedury Dublin III w 2024 r. z Niemiec do Polski przyjęto 331 cudzoziemców. Natomiast w ramach readmisji (pełnej i uproszczonej) w 2024 r. z Niemiec do Polski przyjęto 357 cudzoziemców. W 2024 r. za nielegalne przekroczenie granicy z Polski do Niemiec zostało zatrzymanych 2 025 cudzoziemców. Od 1 stycznia do 30 września 2025 r., na podstawie procedury Dublin III, z Niemiec do Polski przyjęto 277 cudzoziemców. Natomiast w ramach readmisji (pełnej i uproszczonej) w ww. okresie z Niemiec do Polski przyjęto 269 cudzoziemców. W okresie od 1 stycznia do 30 września 2025 r. za nielegalne przekroczenie granicy z Polski do Niemiec zostało zatrzymanych 2 499 cudzoziemców. Jednocześnie informuję, że w okresie od 7 lipca do 30 września 2025 r. w ramach tymczasowego przywrócenia kontroli granicznej na granicy z Niemcami odmówiono wjazdu 258 cudzoziemcom, w tym głównie obywatelom Ukrainy (29), Syrii (24), Rosji (22), Indii (18), Turcji (16), Iraku (12) i Mołdawii (10). Wnioski o przekazanie w ramach readmisji zawierają dane osoby przekazywanej ustalone w oparciu o procedury określone przepisami prawa obowiązującymi w państwie strony przekazującej. W stosunku do wszystkich cudzoziemców przekazywanych do Polski SG dokonuje ustalenia ich statusu prawno-pobytowego, od którego zależy decyzja o ewentualnym przyjęciu na stronę polską oraz dalsze postępowanie, jak np. umieszczenie w ośrodku strzeżonym lub orzeczenie wobec cudzoziemca środków alternatywnych do detencji. Osoby ubiegające się o udzielenie ochrony międzynarodowej i posiadające uprawnienia do korzystania ze świadczeń socjalnych, trafiają do systemu recepcyjnego prowadzonego przez UdSC. W zależności od ich indywidualnej sytuacji mogą zostać zakwaterowani w jednym z dziewięciu ośrodków dla cudzoziemców lub też skorzystać ze wsparcia udzielanego poza ośrodkiem. Osoby takie są zobowiązane do wskazania miejsca swojego pobytu. W ramach obowiązujących przepisów prawa funkcjonują mechanizmy monitorowania mające na celu zapewnienie, że beneficjenci ww. pomocy faktycznie przebywają pod wskazanym przez siebie adresem. Monitoring obejmuje m.in.: weryfikację odbioru świadczeń pieniężnych wypłacanych za pośrednictwem operatora pocztowego, regularne kontrole uprawnień do korzystania z opieki medycznej, powiązane ze statusem procedury udzielania ochrony międzynarodowej, wizyty pracowników UdSC w miejscach deklarowanego pobytu w celu oceny warunków życia i potwierdzenia faktycznej obecności cudzoziemca, ze szczególnym uwzględnieniem osób należących do grup wrażliwych. Z poważaniem z up. Maciej Duszczyk Podsekretarz Stanu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji [1] Dz. U. z 2025 r. poz. 223, z późn. zm.