tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.484.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12445 Pana Posła Pawła Masełko, w sprawie „stosowania
procedur administracyjnych oraz zasad prawnych w postępowaniach dotyczących
koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego”, proszę przyjąć poniższe informacje.
Postępowanie w sprawach z zakresu koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego
charakteryzuje się złożonością prawną oraz proceduralną wieloetapowością.
Podstawowymi aktami prawnymi niezbędnymi do prawidłowego procedowania są nie tylko
rozporządzenia unijne z zakresu koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego1, lecz
także ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych2 oraz kodeks postępowania
administracyjnego3.
Rozporządzenia dotyczące koordynacji służą wyłącznie utworzeniu ponadnarodowej
koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich, która umożliwia
zagwarantowanie zasady równego traktowania obywateli na podstawie różnych
ustawodawstw krajowych. Przepisy te nie określają natomiast takich kwestii jak tytuł do
ubezpieczeń społecznych, zasady opłacania i rozliczania składek czy procedura odwoławcza
– kwestie te są regulowane przez wewnętrzne ustawodawstwa poszczególnych państw
członkowskich.
Procedura dialogu i koncyliacji, ustanowiona Decyzją nr A1 Komisji Administracyjnej ds.
Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego z dnia 12 czerwca 2009 r.,4 znajduje
zastosowanie w razie utrzymujących się rozbieżności między instytucjami państw
członkowskich w zakresie ustalenia ustawodawstwa właściwego.
Przywołana w pytaniu uchwała SN z 9 września 2020 r. wskazuje, że Pan Poseł ma na myśli
zastosowanie Decyzji A1 do sytuacji regulowanych art. 13 rozporządzenia (WE) nr
883/2004 i art. 16 rozporządzenia (WE) nr 987/2009. W tym kontekście procedura ta może
mieć zastosowanie m.in. w przypadku zaistnienia wątpliwości co do ważności dokumentu
lub prawidłowości dowodów potwierdzających, stanowiących poświadczenie sytuacji
osoby dla celów stosowania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sytuacji rozbieżności
1 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie
koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego , Dz.U. UE L 166 z 30.04.2004, s. 1 z późn. zm. oraz
rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące
wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego,
Dz. U. UE L 284 z 30.10.2009, s.1, (rozporządzenie wykonawcze),
2 Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, Dz. U. 1998 Nr 137 poz. 887 z późn.
zm.
3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. 1960 Nr 30 poz. 168 z późn.
zm.
4 Decyzja nr A1 z dnia 12 czerwca 2009 r. w sprawie ustanowienia procedury dialogu i koncyliacji w zakresie
ważności dokumentów, określenia ustawodawstwa właściwego oraz udzielania świadczeń na mocy rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004, Dz.U. UE 24.04.2010, C 106/1.

-- 1 of 7 --

tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
opinii pomiędzy państwami członkowskimi w zakresie ustalenia ustawodawstwa
właściwego. Co istotne, nie powoduje to uszczerbku dla procedur administracyjnych
stosowanych na mocy przepisów krajowych zainteresowanych państw członkowskich.
Odnotować należy, iż w przypadku gdy sprawa jest przedmiotem sądowego lub
administracyjnego postępowania odwoławczego na mocy przepisów krajowych państwa
członkowskiego, procedura dialogu i koncyliacji musi zostać zawieszona.
W szczególności art.16 rozporządzenia (WE) nr 987/2009 wskazuje w ustępie 4, iż
w przypadku, gdy z uwagi na brak pewności co do określenia mającego zastosowanie
ustawodawstwa niezbędne jest nawiązanie kontaktów przez instytucje lub władze dwóch
lub więcej państw członkowskich, na wniosek jednej lub więcej instytucji wyznaczonych
przez właściwe władze zainteresowanych państw członkowskich lub na wniosek samych
właściwych władz, ustawodawstwo mające zastosowanie do zainteresowanego jest
określane na mocy wspólnego porozumienia, z uwzględnieniem art. 13 rozporządzenia
podstawowego (nr 883/2004) i odpowiednich przepisów art. 14 rozporządzenia
wykonawczego (nr 987/2009). W dalszej części art. 16 ust. 4 stanowi, iż w przypadku
rozbieżności opinii między zainteresowanymi instytucjami lub właściwymi władzami
podmioty te starają się dojść do porozumienia zgodnie z warunkami ustalonymi powyżej,
a zastosowanie ma art. 6 rozporządzenia wykonawczego. Ten ostatni przepis ustanawia
zasady tymczasowego stosowania ustawodawstwa i tymczasowego przyznawania
świadczeń, w przypadku rozbieżności opinii pomiędzy instytucjami lub władzami dwóch lub
więcej państw członkowskich.
W przypadku rozbieżności opinii pomiędzy zainteresowanymi instytucjami, do momentu ich
wyeliminowania zastosowanie ma procedura ustanowiona na podstawie art. 16
rozporządzenia (WE) nr 987/2009, która dokonuje odesłania do zapisów sformułowanych
w art. 6 rozporządzenia (WE) nr 987/2009. Jeśli wątpliwości nie udało się wyeliminować,
a stanowiska instytucji państw członkowskich w dalszym ciągu są rozbieżne, jedna ze stron
może zainicjować procedurę dialogu ustanowioną na mocy Decyzji A1. Jeśli nie wystąpił
spór albo rozbieżność opinii między instytucjami państw członkowskich dotyczące ustalenia
ustawodawstwa właściwego, nie ma przesłanek, aby odwołać się do przepisów
sformułowanych w Decyzji A1.
Procedura dialogu ustanowiona w Decyzji A1 nie dotyczy więc każdej sprawy. Sięga się po
nią, jeśli po wykorzystaniu trybu z art. 16 rozporządzenia 987/2009 nadal istnieje spór.
W takiej sytuacji podjęcie procedury dialogu jest obligatoryjne.
Odnośnie do uchwały Sądu Najwyższego w składzie siedmiu sędziów z 9 września 2020 r.,
sygn. akt III UZP 4/18 informuję, że Sąd Najwyższy pod pojęciem procedury koncyliacyjnej
rozumie procedurę przewidzianą właśnie w art. 16 rozporządzenia nr 987/2009, a nie
procedurę koncyliacji, o której mówi Decyzja A1. Jeżeli podczas procedury dialogu
osiągnięcie porozumienia nie jest możliwe, Decyzja A1 przewiduje dobrowolną procedurę
koncyliacji.
O ile procedura dialogu dotyczy instytucji państw członkowskich i władz właściwych
państw członkowskich, to procedura koncyliacji oznacza skierowanie sprawy do Komisji
Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego, która stara się
pogodzić opinie państw członkowskich. Komisja Administracyjna z kolei może zdecydować
o skierowaniu sprawy do Komisji Pojednawczej.

-- 2 of 7 --

tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Instytucję interpretacji indywidualnej normuje art. 34 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo
przedsiębiorców (Dz.U z 2024 r., poz. 236). Zakres związania przedsiębiorcy i organów
interpretacją indywidualną określa z kolei art. 35 tej ustawy. Postępowanie w przedmiocie
wydania interpretacji indywidualnej może dotyczyć zaistniałego już stanu faktycznego lub
zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę. Tylko w stosunku do tak
określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego wyrażana jest ocena prawna.
W myśl ust. 2 art. 35 interpretacja indywidualna jest wiążąca dla organów lub państwowych
jednostek organizacyjnych właściwych dla przedsiębiorcy i może zostać zmieniona
wyłącznie w drodze wznowienia postępowania.
Interpretacja jest wiążąca wyłącznie dla organu, który ją wydał i w zakresie objętym
interpretacją oraz w stosunku do podmiotu, który o nią wystąpił. Interpretacja indywidualna
nie ma więc mocy wiążącej dla wszystkich organów administracji publicznej w
prowadzonych przez nie postępowaniach, nawet jeśli przedmiot interpretacji ma znacznie
dla rozstrzygnięcia.
Dokument poświadczający A1, o którym mowa w art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr
987/2009, jest urzędowym poświadczeniem objęcia ubezpieczonego ustawodawstwem
danego państwa członkowskiego. Kwalifikacja prawna dokumentu A1 była przedmiotem
rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego. W uchwale z 18 marca 2010 r., sygn. akt II UZP 2/10,
SN potwierdził, że wydanie zaświadczenia A1 następuje w drodze decyzji ZUS. Takie
rozstrzygnięcie znajduje odzwierciedlenie w art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy systemowej.
Wydanie tego zaświadczenia wiąże się nie tylko z poświadczeniem pewnego stanu
faktycznego, lecz także z władczym objęciem danej osoby polskim ubezpieczeniem
społecznym, co w konsekwencji wyczerpuje przedmiotowe znaczenie wspomnianego art.
83 ust. 1 pkt 2 ustawy systemowej. Zgodnie bowiem z art. 83 ust. 1 pkt 2 ZUS wydaje
decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności przebiegu
ubezpieczeń.
Powyższe wpisuje się w definicję decyzji administracyjnej, która w literaturze została
określona jako jednostronny akt władczy rozstrzygający sprawę co do jej istoty w całości
lub w części, kończący ją w danej instancji. Poprzez wydanie decyzji organ właściwy jest nią
związany od chwili jej doręczenia, co oznacza, że obowiązki lub uprawnienia w niej
określone mogą zostać zmienione jedynie w trybie przewidzianym k.p.a., chyba że ustawa
szczególna stanowi inaczej5.
Weryfikacja ważności i wiążącego charakteru dokumentu A1 następuje na podstawie
przepisów prawa UE: dopóki dokument nie zostanie wycofany lub unieważniony przez
instytucję, która go wydała, wiąże instytucje pozostałych państw członkowskich (utrwalone
orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE, m.in. C-620/15 A-Rosa, w nawiązaniu do linii
orzeczniczej zapoczątkowanej, kiedy funkcjonował dokument E101 zastąpiony przez
dokument A1).
Odnośnie do spraw z obszaru ustawodawstwa właściwego informuję, że postępowanie
prowadzone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) dotyczące ustalenia
ustawodawstwa właściwego, tj. ustawodawstwa, któremu podlega osoba ubezpieczona
w zakresie ubezpieczeń społecznych, prowadzone jest w oparciu o regulacje unijne
5 Zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. zmiana, uchylenie, stwierdzenie nieważności oraz wznowienie postępowania może
nastąpić jedynie w przypadkach przewidzianych w Kodeksie lub ustawach szczególnych (tzw. zasada trwałości
decyzji administracyjnych).

-- 3 of 7 --

tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz przepisy kodeksu
postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 19 rozporządzenia (WE) nr 987/2009 instytucja właściwa państwa
członkowskiego, którego ustawodawstwo zgodnie z przepisami tytułu II rozporządzenia
podstawowego staje się tym mającym zastosowanie, informuje zainteresowanego (oraz
w stosownych przypadkach jego pracodawcę) o obowiązkach przewidzianych w tym
ustawodawstwie. Instytucja ta udziela im niezbędnej pomocy w dopełnianiu formalności
wymaganych przez to ustawodawstwo (ust.1). Na wniosek zainteresowanego lub
pracodawcy instytucja właściwa państwa członkowskiego, którego ustawodawstwo ma
zastosowanie zgodnie z przepisami tytułu II rozporządzenia podstawowego, poświadcza, że
ma ono zastosowanie oraz w stosownych przypadkach wskazuje jak długo i na jakich
warunkach (ust. 2). W praktyce z wnioskiem występuje do ZUS:
– pracodawca, jeśli wniosek dotyczy polskiego pracownika delegowanego czy
wysyłanego do pracy za granicą przez pracodawcę mającego siedzibę na terytorium
Polski;
– w przypadku osób prowadzących działalność na własny rachunek lub zatrudnionych
przez pracodawcę mającego siedzibę w innym państwie członkowskim osoba
zainteresowana.
ZUS ustala ustawodawstwo na wniosek (zainteresowanego lub pracodawcy) i wydaje
wnioskodawcy zaświadczenie A1 w przypadku ustalenia jako właściwego polskiego
ustawodawstwa6. W razie stwierdzenia niewłaściwości polskiego ustawodawstwa ZUS
informuje o tym wnioskodawcę7.
W przypadku wykonywania pracy w dwóch lub więcej państwach członkowskich (art. 13
rozporządzenia nr 883/2004) z wnioskiem najczęściej występuje osoba zainteresowana.
Wówczas, na mocy art. 16 ust. 1 rozporządzenia nr 987/2009, osoba aktywna zawodowo
w dwóch lub większej liczbie państw członkowskich informuje o tym instytucję wyznaczoną
przez właściwą władzę państwa członkowskiego, w którym ma miejsce zamieszkania.
W przypadku zamieszkiwania na terytorium Polski jest to ZUS. W myśl art. 16 ust. 5
instytucja właściwa państwa członkowskiego, którego ustawodawstwo zostało
tymczasowo lub ostatecznie określone jako mające zastosowanie, niezwłocznie informuje o
tym zainteresowanego.
Ani przepis art. 16, ani 19 rozporządzenia nr 987/2009 nie nakłada na instytucję właściwą
(ZUS) obowiązku każdorazowego informowania pracodawcy, osoby zainteresowanej,
niebędącego wnioskodawcą o swoim ustaleniu w przedmiocie ustawodawstwa mającego
zastosowanie. W praktyce ZUS niejednokrotnie tak postępuje, przesyłając równolegle do
wiadomości pracodawcy (również zagranicznego) informację/zaświadczenie A1. Obowiązek
takiego postępowania nie wynika jednak z przepisów.
Postępowanie dowodowe w procesie administracyjnym opiera się na inkwizycyjnej regule
obligującej organ administracji do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału
dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). W tej kwestii wypowiedział się Naczelny Sąd
Administracyjny (NSA) w wyroku z dnia 7 maja 1985 r., w którym stwierdził, że „obowiązek
przeprowadzenia całego postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności spoczywa
6 Zaświadczenie A1 jest dokumentem potwierdzającym właściwość danego ustawodawstwa w zakresie
zabezpieczenia społecznego
7 ZUS może wydać A1 tylko wtedy, gdy polskie ustawodawstwo jest właściwe.

-- 4 of 7 --

tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
na organie i nie może być przerzucony na stronę”. Z kolei w wyroku z 6 stycznia
1994 r. NSA stwierdził, że „zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności
procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy
strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom
postępowania administracyjnego”.
Nałożony na organ administracji obowiązek wyczerpującego zebrania materiału
dowodowego zobowiązuje go do czynnego działania w postępowaniu, polegającego na
poszukiwaniu dowodów pozwalających na dojście do prawdy obiektywnej. Zasada prawdy
obiektywnej (art. 7 k.p.a) ma podstawowy wpływ na kształtowanie całego postępowania
administracyjnego, zwłaszcza postępowania dowodowego. Przenosi ona bowiem ciężar
dowodu w postępowaniu administracyjnym na organ administracji publicznej prowadzący
to postępowanie. Organ ten ma obowiązek z urzędu „zmierzać do pełnego wyświetlenia
stanu faktycznego sprawy w zakresie potrzebnym do jej załatwienia i nie jest pod tym
względem związany wnioskami stron” (E. Ochendowski, Postępowanie administracyjne i
sądowoadministracyjne. Wybór orzecznictwa, Toruń 1997, s. 45).
Spoczywający na organach administracji obowiązek przeprowadzenia wyczerpującego
postępowania dowodowego i rozpatrzenia całości materiału dowodowego jest
przedmiotem wielu orzeczeń sądów administracyjnych. Wskazując na skutki niedopełnienia
tego obowiązku NSA zaznaczył, że zaniechanie przez organ administracji państwowej
podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału
dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności,
jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością
decyzji (wyrok z 19 marca 1981 r., SA 234/81, zob. także wyr. NSA z 29 czerwca 2010 r., I
OSK 1186/09, z 17 czerwca 2010 r., I OSK 1121/09, z 25 marca 2015 r., I OSK 2271/13).
Organ administracji publicznej „nie może oczekiwać, że to strona powinna przedstawić
wszystkie dowody na poparcie swoich oświadczeń” (wyrok WSA w Łodzi z dnia
6 grudnia 2011 r., II SA/Łd 937/11).
Należy przy tym zaznaczyć, że nałożenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego
materiału dowodowego na organy prowadzące postępowanie administracyjne nie zwalnia
strony postępowania z lojalnego współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to
zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej może
prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Liczne przykłady z orzecznictwa
akcentują, że obowiązki organów administracji publicznej w zakresie przeprowadzenia
dowodów z urzędu celem odtworzenia prawdy obiektywnej nie sięgają na tyle daleko, by
zwalniały stronę ze współudziału w zebraniu materiału dowodowego (por. wyroki NSA z:
17.2.2011 r., II GSK 273/10, 10.12.2010 r., II OSK 1677/10). W ramach lojalnego
współdziałania w celu wyjaśnianiu okoliczności faktycznych strona winna przedstawić
wszystkie informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również
udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu lub takie, które tylko ona może
przedstawić, potwierdzające okoliczności istotne dla merytorycznego rozstrzygnięcia
sprawy. Tym niemniej cały czas podkreśla się, że obowiązki te w żaden sposób nie wyłączają
wymogu dążenia przez organ administracji do wyjaśnienia prawdy materialnej.
Samo wyodrębnienie dwóch poziomów administrowania w ZUS (centrala i terenowe
jednostki organizacyjne) nie pozwala przyjąć, że w sensie organizacyjnym ZUS stanowi
zespół urzędów administracyjnych (centrala, poszczególne terenowe jednostki
organizacyjne), z których każdy obsługuje inny organ administracji publicznej mieszczący się

-- 5 of 7 --

tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
w strukturze zakładu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 marca 2007 r. (II GSK
359/06) zauważył, że ustrój, zadania i kompetencje (art. 66-79a ustawy systemowej)
decydują o zakwalifikowaniu ZUS jako jednostki organizacyjnej (osoby prawnej), która jako
całość jest organem administracji publicznej (art. 66 ust. 4 ustawy systemowej). Ani
wewnętrzne organy ZUS, ani terenowe jednostki organizacyjne, mające kompetencje do
działania w jego imieniu, nie występują w roli samodzielnych organów
administracyjnych. Konstatacja ta ma znaczenie z punktu widzenia art. 83a ust. 2 ustawy
systemowej, w myśl którego decyzje ostateczne ZUS mogą być z urzędu przezeń uchylone,
zmienione lub unieważnione na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania
administracyjnego. Artykuł ten określa zasady wzruszania decyzji ostatecznych wydanych
przez ZUS. Organ rentowy może więc, z zachowaniem warunków określonych w ustawie
systemowej, "unieważnić" własną decyzję z przyczyn, o których mowa w art. 156 §
1 k.p.a. (wyrok Sądu Najwyższego z 3 lipca 2019 r., sygn. akt II UK 35/18).
Organem właściwym do jej wydania jest ZUS (jego właściwa terenowa jednostka
organizacyjna), a organem odwoławczym - sąd powszechny8. W każdym bowiem z tych
przypadków decyzja wydana na mocy art. 83a ust. a ustawy systemowej jest indywidualną
decyzją wskazaną w art. 83 ust. 1 tej ustawy, od której przysługuje odwołanie do sądu,
wszczynające postępowanie cywilne. Nie ma tu administracyjnego postępowania w jego
koniecznych według Kodeksu postępowania administracyjnego stadiach instancyjnych, nie
ma też nadzwyczajnych weryfikacji decyzji wadliwych, w specjalnych - również
dwuinstancyjnych - trybach.
Samo wyeliminowanie z obrotu prawnego przez instytucję zagraniczną własnej decyzji (np.
zaświadczenia A1) zasadniczo nie stanowi wystarczającej podstawy do automatycznego
stwierdzenia nieważności decyzji własnej przez ZUS. Może to być podstawą do wznowienia
postępowania w trybie art. 83a ustawy systemowej, ale niekoniecznie do stwierdzenia jej
nieważności.
Sąd Najwyższy w uchwale z 9 września 2020 r., sygn. akt III UZP 4/18, przyjął, że nie można
uznać, że uchylenie decyzji słowackiego organu rentowego w przedmiocie niepodlegania
ubezpieczeniu społecznemu w tym państwie bezpośrednio oddziałuje na obowiązywanie
wcześniej podjętej decyzji polskiego organu ubezpieczeniowego w wyniku uzgodnień,
o których mowa w art. 16 ust. 4 rozporządzenia nr 987/2009. Sam wyrok sądu słowackiego
uchylający decyzję słowackiego organu ubezpieczeniowego nie upoważnia do stwierdzenia,
że skarżący podlegał w spornym okresie ubezpieczeniu społecznemu na Słowacji z tytułu
wykonywania tam pracy najemnej. W przypadku uzyskania przez wnioskodawcę
korzystnego rozstrzygnięcia w przedmiocie jego ubezpieczenia pojawi się możliwość
wznowienia przez ZUS postępowania w trybie art. 83a ustawy z 13 października 1998 r.
o systemie ubezpieczeń społecznych.
Stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją nadzwyczajną, zarezerwowaną dla
przypadków najcięższych, pierwotnych wad decyzji. W momencie wydawania decyzji
w przedmiocie podlegania polskiemu systemowi ubezpieczeń społecznych ZUS działał
prawidłowo, opierając się na obowiązującym i wiążącym dokumencie instytucji zagranicznej.
Zgodnie zaś z art. 5 rozporządzenia nr 987/2009 z 16 września 2009 r., dotyczącego
wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów
zabezpieczenia społecznego, dokumenty wydane przez instytucję państwa członkowskiego,
8B. Gudowska, J. Strusińska-Żukowska (red.), Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych. Komentarz, wyd. 2,
2014.

-- 6 of 7 --

tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
stanowiące poświadczenie sytuacji danej osoby, oraz dowody, na podstawie których je
wydano, są akceptowane przez instytucje pozostałych państw członkowskich tak długo, jak
długo nie zostaną wycofane lub uznane za nieważne przez państwo członkowskie, w którym
zostały wydane. Samo uchylenie przez instytucję zagraniczną jej decyzji może natomiast
kreować potrzebę ponownego wszczęcia procedury uzgodnieniowej pomiędzy instytucjami
zabezpieczenia społecznego państw członkowskich na podstawie art. 16 ust. 4
rozporządzenia nr 987/2009, jeżeli ponowne stanowisko instytucji zagranicznej jest
sprzeczne z decyzją ZUS.
Zgodnie z art. 83 ust. 2–5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, od decyzji ZUS (w
tym decyzji o odmowie wszczęcia postępowania o unieważnienie) przysługuje odwołanie
do sądu powszechnego, w terminie i według zasad określonych w k.p.c. Odwołanie wnosi
się za pośrednictwem jednostki organizacyjnej ZUS, która wydała decyzję (art. 83 ust. 5
ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). W razie złożenia odwołania do sądu
niewłaściwego, zastosowanie ma mechanizm przekazania sprawy do sądu właściwego (por.
art. 200 § 1 k.p.c.). Obowiązek szczegółowego pouczenia strony o środkach zaskarżenia
wynika z przepisów procesowych i jest realizowany w treści decyzji.
Decyzję dotkniętą wadami kwalifikowanymi z art. 156 k.p.a. skutecznie wyeliminuje z
obrotu prawnego decyzja właściwego organu o stwierdzeniu jej nieważności, której można
przypisać walor ostateczności i prawomocności.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/

-- 7 of 7 --