Interpelacja w sprawie decyzji o likwidacji czterech ostatnich bloków węglowych w Elektrowni Dolna Odra
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12441
do ministra aktywów państwowych
w sprawie decyzji o likwidacji czterech ostatnich bloków węglowych w Elektrowni Dolna Odra
Zgłaszający: Artur Szałabawka, Marek Gróbarczyk, Dariusz Matecki
Data wpływu: 23-09-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zarząd Polskiej Grupy Energetycznej Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna Spółka Akcyjna podjął decyzję o likwidacji czterech ostatnich bloków węglowych w Elektrowni Dolna Odra i zwolnieniu 800 osób w ciągu kilkunastu miesięcy, do końca sierpnia 2026 r. Wyłączenie dwóch bloków nastąpi do końca tego roku, pozostałe dwa zostaną wyłączone do końca sierpnia 2026 r. Decyzje zarządu i rady nadzorczej PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna SA w Bełchatowie uchwałą zaakceptował zarząd PGE SA w Warszawie, a więc dwa podmioty stanowiące większościową własność Skarbu Państwa. Planowane wyłączenia dotyczą bloków energetycznych, w które w ostatnich latach zainwestowano setki milionów złotych, zaś bloki działają i są często włączane do systemu na polecenie Polskich Sieci Energetycznych. Jedyną przesłanką likwidacji jest koszt wytwarzania energii. W ocenie PGE oraz części ministrów rządu takie działanie godzi w bezpieczeństwo energetyczne państwa i jest wynikiem przyjętych w przeszłości założeń o odchodzeniu od węgla.
Z uwagi na powyższe, w związku ze światową zmianą w podejściu dla paliw kopalnych, należy zwrócić uwagę na wystąpienia przywódców czołowych państw – USA i Niemiec. W dniu 21 stycznia 2025 r. Stany Zjednoczone Ameryki podjęły decyzję o wycofaniu się z porozumienia paryskiego. Prezydent USA Donald Trump oznajmił, że przywróci paliwa kopalne dla gospodarki. Z oświadczeniem prezydenta USA korespondują wystąpienia kanclerza Niemiec Friedricha Merza, który oznajmił, że Niemcy opóźniają zamykanie elektrowni węglowych. Jak informuje Bloomberg, kanclerz Republiki Federalnej Niemiec podkreślił: „że choć Niemcy pozostają zobowiązane do odejścia od węgla, obecne tempo transformacji może zagrażać stabilności dostaw energii. Niemcy mają zakończyć korzystanie z węgla w produkcji energii do 2038 roku. W ostatnim czasie wykorzystanie węgla w energetyce Niemiec wzrosło o 23%. Wszystkie elektrownie węglowe będą funkcjonować w rezerwie systemu energetycznego. Federalna Agencja Sieci (Bundesnetzagentur) nie wydała w tym roku żadnych zakazów eksploatacji elektrowni węglowych“. Kolejnym aspektem jest zagrożenie wojenne i warunki techniczne elektrowni Nowe Czarnowo, gdzie znajdują się tysiące metrów kwadratowych hal przesyłowych, urządzeń technicznych i nowe schrony na wypadek wojny.
Z informacji uzyskanych na rynku gospodarczym wynika, że inwestycjami w przebudowę elektrowni węglowej, na opalaną biomasą, były zainteresowane korporacje z USA, tak jak i wybudowaniem centrum danych. Jednocześnie firma z Norwegii, z udziałem kapitału państwowego, była zainteresowana przejęciem hali elektrowni z wyłączonymi blokami, w których chciała zatrudnić od 200 do 500 pracowników. Zgodnie z informacjami uzyskanymi od władz gminy Gryfino, dla PGE GiEK te sprawy nie stały się inspiracją do podjęcia działań i zabezpieczenia rynku pracy.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy rząd Polski dokonał, z uwzględnieniem stanowisk prezydenta USA i kanclerza Niemiec, analizy podejścia władz tych krajów do spalania węgla?
Stare elektrownie mają odpowiednią strukturę energetyczną – na jakim etapie są działania, w związku z zainteresowaniem okazanym przez podmioty z USA, w kwestii wykorzystania starych elektrowni na centra danych (np. Amazon i Microsoft)?
Czy rząd Polski zamierza wykorzystać wspaniałą infrastrukturę elektrowni w Nowym Czarnowie dla potrzeb przemysłu obronnego?
Minister Wojciech Balczun
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada informacji” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6383 znakówMinisterstwo Aktywów Państwowych, ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, tel. +48 222 500 122
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.382.2025
IK: 1164030
Warszawa, 22 października 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację nr K10INT12441, Panów Artura Szałabawki,
Marka Gróbarczyka, Dariusza Mateckiego, Posłów na Sejm RP, z dnia 26 września 2025 r.
w sprawie decyzji o likwidacji czterech ostatnich bloków węglowych w Elektrowni Dolna
Odra.
W ciągu ostatnich lat obserwowane są zmiany zachodzące na rynku energii elektrycznej,
związane z postępującą transformacją w kierunku zwiększania udziału odnawialnych źródeł
energii w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym (KSE). Dynamiczny przyrost mocy
jednostek OZE w ostatnich latach sprawia, że produkcja energii elektrycznej ze źródeł
konwencjonalnych jest zastępowana produkcją ze źródeł odnawialnych, wpływając
jednocześnie na obniżenie cen energii elektrycznej na rynku hurtowym. W najtrudniejszej
sytuacji finansowej, przy aktualnej sytuacji rynkowej, są oddziały Spółki PGE Górnictwo
i Energetyka Konwencjonalna S.A. produkujące energię z węgla kamiennego,
w szczególności stare jednostki na węgiel kamienny, charakteryzujące się niską sprawnością
wytwarzania oraz wysoką emisyjnością CO2. Do tej grupy zalicza się jednostki wytwórcze
w Elektrowni Dolna Odra (dalej: ELD). ELD, przy aktualnych cenach energii na rynku
terminowym, nie jest w stanie uzyskać dodatniej marży handlowej. Cena sprzedaży energii
elektrycznej w ELD nie pokrywa kosztów zmiennych jej wytworzenia. Z pozostałych
elementów przychodowych, takich jak mechanizm Rynku Mocy, Moce Bilansujące itd.
Oddział ELD musi jeszcze pokryć całość swoich kosztów stałych (m.in. remonty oraz koszty
osobowe), a także konieczne nakłady inwestycyjne.
Zgodnie z informacjami przekazanymi Ministerstwu Aktywów Państwowych przez PGE
Polską Grupę Energetyczną S.A. (dalej: PGE lub Spółka) wynika, iż skumulowane wyniki
finansowe w latach 2020-2024 dla Oddziału ELD były ujemne. W lipcu 2025 r. sporządzone
zostały kolejne projekcje finansowe, których celem było ponowne sprawdzenie
prognozowanych wyników generowanych przez ELD w latach 2025 - 2029. Dodatkowo
w ramach prowadzonych prac rozważano również warianty konwersji bloków z ewentualną
modernizacją bloków nr 5-8 w kierunku ich przystosowania do spalania innych paliw
tj.: gazu ziemnego i/lub biomasy. Na podstawie przeprowadzonych analiz efektywności
ekonomicznej, wariantem najbardziej uzasadnionym ekonomicznie, czyli w tym przypadku
przynoszącym najmniejszą stratę finansową dla Grupy Kapitałowej PGE S.A. jest wariant
polegający na wycofaniu z eksploatacji bloków nr 5 i 8 z dniem 31 grudnia 2025 r. oraz
bloków nr 6 i 7 z dniem 31 sierpnia 2026 r.
Mając na uwadze szczególne umiejscowienie Oddziału ELD w szeroko pojętym systemie
bezpieczeństwa Państwa, Zarząd PGE GiEK S.A. podjął wszelkie działania niezbędne
z punktu widzenia przepisów prawa, szczególnie w aspekcie informowania o zamiarze
trwałego wyłączenia jednostek wytwórczych. Operator Systemu Przesyłowego w dniu 30
-- 1 of 2 --
grudnia 2020 r. został powiadomiony przez poprzedni Zarząd PGE GiEK S.A. o zamiarze
wyłączenia bloków ELD, a następnie w roku 2024 został ponownie zapytany, czy zgłoszenie
z roku 2020 jest nadal w mocy, co zostało przez tegoż operatora potwierdzone.
Ponadto należy zwrócić uwagę na fakt, iż decyzja korporacyjna o wyłączeniu jednostek
wytwórczych ELD nie podlega zatwierdzeniu przez URE bądź PSE. To, czy jednostki po ich
wycofaniu z eksploatacji będą mogły być przywrócone do pracy, zależy wyłącznie od tego,
czy znajdzie się inwestor, który zapewniłby dalsze prowadzenie na tym majątku działalności
koncesjonowanej.
Mając powyższe na uwadze należy podkreślić, iż Polska energetyka stoi przed jednym
z kluczowych wyzwań, jakim jest konieczność sprawiedliwej i odpowiedzialnej transformacji
w kierunku źródeł niskoemisyjnych. Węgiel wciąż stanowi i jeszcze przez wiele lat stanowić
będzie istotny element krajowego miksu energetycznego, zapewniając stabilność dostaw
energii elektrycznej, zwłaszcza w okresach niskiej generacji z OZE, zanim do eksploatacji
oddana zostanie elektrownia jądrowa.
Co do zasady, węgiel będzie obecny w strukturze bilansu energetycznego do czasu,
w którym realizacja inwestycji w zeroemisyjne źródła pozwoli na pokrywanie
zapotrzebowania na energię. Kluczowe jest bowiem zagwarantowanie pewności dostaw
energii do gospodarki. Docelowo model rozproszonej produkcji energii ma także
tę przewagę, że skala ewentualnych awarii małych mocy nie ma tak dużych skutków jak
problemy dużych bloków wytwórczych, powodujące duże ubytki mocy. Atutem źródeł
opartych na tym paliwie jest ich dyspozycyjność, pozwalająca na produkcję energii
powiązaną z czasem występowania popytu. Z tego względu zmniejszanie wykorzystania
węgla musi być skorelowane w czasie z budową nowych, pewnych i stabilnych źródeł oraz
osiągnięciem dojrzałości technologicznej innych ekonomicznych rozwiązań takich jak
magazynowanie energii. To stanowi główną determinantę popytu na krajowy surowiec.
Zgodnie z postanowieniami Umowy Społecznej dotyczącej transformacji sektora górnictwa
węgla kamiennego oraz wybranych procesów transformacji województwa śląskiego,
ostatnie kopalnie produkujące węgiel kamienny energetyczny zakończą eksploatację
w 2049 r.
Jednocześnie informuję, iż Ministerstwo Aktywów Państwowych nie posiada informacji
dotyczących podmiotów z USA zainteresowanych ulokowaniem na terenie starych
elektrowni na centrów danych, a polskie spółki z sektora obronnego nadzorowane przez
Skarb Państwa nie prowadzą czynności analitycznych dotyczących wykorzystania
infrastruktury Elektrowni Dolna Odra w Nowym Czarnowie na potrzeby przemysłu
obronnego.
Jednakże należy podkreślić, iż w ramach Strategii Grupy PGE do 2035 r., spółki z Grupy
Kapitałowej PGE, planują realizacje strategicznych inwestycji w lokalizacji Gryfino Dolna
Odra, w takich obszarach jak:
• elastyczne moce gazowe (nakłady w wysokości ponad 6 mld PLN),
• magazynowanie energii (nakłady ponad 1 mld PLN),
• nowoczesne ciepłownictwo,
• inne, w tym potencjalnie z obszaru data center.
Z poważaniem
Wojciech Balczun
Minister
dokument podpisany elektronicznie
1164030.4328442.3460973
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --