Interpelacja nr 1243
Interpelacja w sprawie wprowadzenia Narodowego Programu Zwalczania Zakażeń HCV
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wprowadzenia Narodowego Programu Zwalczania Zakażeń HCV
Interpelacja nr 1243
do ministra zdrowia
w sprawie wprowadzenia Narodowego Programu Zwalczania Zakażeń HCV
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka, Marek Jakubiak
Data wpływu: 31-01-2024
Szanowna Pani Minister,
prof. Krzysztof Tomasiewicz, wiceprezes Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych podczas debaty Medycznej Racji Stanu mówił, iż: nie ma tygodnia, by do jego kliniki nie trafiał pacjent na bardzo zaawansowanym etapie WZW C, z marskością wątroby, dekompensacją i rakiem wątrobowokomórkowym. To szokujące i niepokojące informacje, wobec których nie można pozostać obojętnym. Szacuje się, że w Polsce może być nawet 140 tys. osób zakażonych wirusem HCV, z czego ponad 80 proc. o tym nie wie. Z danych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego wynika, że w ubiegłym roku zdiagnozowano 3,1 tys. przypadków przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C, a ile osób nie wie, że są zakażone?
Sieć przekazuje nam informacje prof. Roberta Flisiaka, iż od 2015 r. prowadzony jest program monitorowania leczenia HCV w kilkudziesięciu ośrodkach, od 2018 r. z roku na rok jest coraz więcej pacjentów kwalifikowanych do leczenia z zaawansowaną chorobą. W tej chwili wśród kwalifikowanych do leczenia, aż jedną czwartą stanowią chorzy z marskością. To znaczy, że to zakażenie jest w Polsce za późno diagnozowane i traci się szansę, jaką daje wysoce skuteczne leczenie.
W Polsce nadal nie ma rozwiązań systemowych, które umożliwiłyby wczesne wykrycie zakażenia. Sytuację miało ułatwić wprowadzenie od lipca 2022 r. do programu świadczeń lekarza POZ bezpłatnych badań przeciwciał przeciw HCV, okazało się jednak, że wskazania do jego zlecenia są bardzo ograniczone. Rozporządzenie zaznacza, że nie jest to badanie przesiewowe i można je zlecić tylko w uzasadnionych przypadkach. Efekty są takie, iż podczas pierwszego roku funkcjonowania budżetu wykonano tylko 50 tys. testów anty-HCV.
Eksperci od lat przekonują o konieczności wprowadzenia Narodowego Programu Zwalczania Zakażeń HCV, który jest jednocześnie profilaktyką onkologiczną. Proponowane rozwiązania wprowadziło wiele państw, np.: Litwa, Francja czy Niemcy. Wytyczne Światowej Organizacji Zdrowia, w tej materii są wymagające, WHO już od 2016 roku oczekuje bowiem wyeliminowania zakażeń wirusami hepatotropowymi do 2030 r., czy Polska ma nadzieję na spełnienie tych oczekiwań?
Specjaliści podkreślają, że szybkie testy anty-HCV powinny być wykonywane rutynowo w placówkach POZ i na szpitalnych SOR-ach. U zdecydowanej większości osób wystarczy wykonanie takiego testu raz w życiu, a jego koszt to zaledwie 5 zł, jeżeli natomiast dojdzie do rozwoju raka wątroby, to jedyną skuteczną metodą leczenia jest przeszczepienie tego narządu, a koszty przeszczepu są ogromne. Jednak jeżeli nowotwór zostanie zdiagnozowany zbyt późno, to chorzy nie kwalifikują się już do przeszczepienia.
Biorąc pod uwagę przyszłość polskiego sytemu zdrowia oraz zdrowie pacjentów, proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo jest skłonne rozważyć przeprowadzenie kampanii informacyjnej dotyczącej skali problemu, jakim jest zapadalność na WZW typu B i C oraz zakażenie HCV w naszym kraju?
Czy ministerstwo rozważy wprowadzenie na szeroką skalę Narodowego Programu Zwalczania Zakażeń HCV poprzez wprowadzenie szybkiego testu anty-HCV?
Proszę podać liczbę przeszczepów wątroby wykonanych w Polsce i finansowanych przez NFZ oraz sumaryczną kwotę kosztu tych zabiegów, proszę o dane z lat: 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022.
Jaka jest średnia przeżywalność pacjentów po przeszczepie wątroby w Polsce?
Interpelacja nr 1243
do ministra zdrowia
w sprawie wprowadzenia Narodowego Programu Zwalczania Zakażeń HCV
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka, Marek Jakubiak
Data wpływu: 31-01-2024
Szanowna Pani Minister,
prof. Krzysztof Tomasiewicz, wiceprezes Polskiego Towarzystwa Epidemiologów i Lekarzy Chorób Zakaźnych podczas debaty Medycznej Racji Stanu mówił, iż: nie ma tygodnia, by do jego kliniki nie trafiał pacjent na bardzo zaawansowanym etapie WZW C, z marskością wątroby, dekompensacją i rakiem wątrobowokomórkowym. To szokujące i niepokojące informacje, wobec których nie można pozostać obojętnym. Szacuje się, że w Polsce może być nawet 140 tys. osób zakażonych wirusem HCV, z czego ponad 80 proc. o tym nie wie. Z danych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego wynika, że w ubiegłym roku zdiagnozowano 3,1 tys. przypadków przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C, a ile osób nie wie, że są zakażone?
Sieć przekazuje nam informacje prof. Roberta Flisiaka, iż od 2015 r. prowadzony jest program monitorowania leczenia HCV w kilkudziesięciu ośrodkach, od 2018 r. z roku na rok jest coraz więcej pacjentów kwalifikowanych do leczenia z zaawansowaną chorobą. W tej chwili wśród kwalifikowanych do leczenia, aż jedną czwartą stanowią chorzy z marskością. To znaczy, że to zakażenie jest w Polsce za późno diagnozowane i traci się szansę, jaką daje wysoce skuteczne leczenie.
W Polsce nadal nie ma rozwiązań systemowych, które umożliwiłyby wczesne wykrycie zakażenia. Sytuację miało ułatwić wprowadzenie od lipca 2022 r. do programu świadczeń lekarza POZ bezpłatnych badań przeciwciał przeciw HCV, okazało się jednak, że wskazania do jego zlecenia są bardzo ograniczone. Rozporządzenie zaznacza, że nie jest to badanie przesiewowe i można je zlecić tylko w uzasadnionych przypadkach. Efekty są takie, iż podczas pierwszego roku funkcjonowania budżetu wykonano tylko 50 tys. testów anty-HCV.
Eksperci od lat przekonują o konieczności wprowadzenia Narodowego Programu Zwalczania Zakażeń HCV, który jest jednocześnie profilaktyką onkologiczną. Proponowane rozwiązania wprowadziło wiele państw, np.: Litwa, Francja czy Niemcy. Wytyczne Światowej Organizacji Zdrowia, w tej materii są wymagające, WHO już od 2016 roku oczekuje bowiem wyeliminowania zakażeń wirusami hepatotropowymi do 2030 r., czy Polska ma nadzieję na spełnienie tych oczekiwań?
Specjaliści podkreślają, że szybkie testy anty-HCV powinny być wykonywane rutynowo w placówkach POZ i na szpitalnych SOR-ach. U zdecydowanej większości osób wystarczy wykonanie takiego testu raz w życiu, a jego koszt to zaledwie 5 zł, jeżeli natomiast dojdzie do rozwoju raka wątroby, to jedyną skuteczną metodą leczenia jest przeszczepienie tego narządu, a koszty przeszczepu są ogromne. Jednak jeżeli nowotwór zostanie zdiagnozowany zbyt późno, to chorzy nie kwalifikują się już do przeszczepienia.
Biorąc pod uwagę przyszłość polskiego sytemu zdrowia oraz zdrowie pacjentów, proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwo jest skłonne rozważyć przeprowadzenie kampanii informacyjnej dotyczącej skali problemu, jakim jest zapadalność na WZW typu B i C oraz zakażenie HCV w naszym kraju?
Czy ministerstwo rozważy wprowadzenie na szeroką skalę Narodowego Programu Zwalczania Zakażeń HCV poprzez wprowadzenie szybkiego testu anty-HCV?
Proszę podać liczbę przeszczepów wątroby wykonanych w Polsce i finansowanych przez NFZ oraz sumaryczną kwotę kosztu tych zabiegów, proszę o dane z lat: 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022.
Jaka jest średnia przeżywalność pacjentów po przeszczepie wątroby w Polsce?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
4 kwot, 3 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
10.1 / 1k zn.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5433 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.3.2024.TK
Warszawa, 10 czerwca 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczpospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją Pana Jarosława Sachajko Posła na Sejm Rzeczpospolitej Polskiej i
grupy posłów, w sprawie wprowadzenia Narodowego Programu Zwalczania Zakażeń HCV,
uprzejmie proszę o przyjęcie następujących informacji.
Ad. 1
Uprzejmie informuję, że obecnie nie jest prowadzona kampania informacyjna odnośnie do
zapadalności na WZW typu B i C oraz zakażenia HCV, powyższa tematyka będzie
przedmiotem analiz, w wyniku których możliwe będzie rozważenie możliwości
wprowadzenia wnioskowanej kampanii.
Ad. 2
W odpowiedzi na pytanie o rozważenie przez Ministerstwo Zdrowia możliwości
wprowadzenia na szeroką skalę Narodowego Zwalczania Zakażeń HCV poprzez
wprowadzenie szybkiego testu anty-HCV, uprzejmie informuję, że od 1 lipca 2022 r.
skierowanie na przedmiotowy test może wystawić lekarz podstawowej opieki zdrowotnej
zaś koszt badania zostanie sfinansowany ze środków z budżetu powierzonego. Ponadto,
aktualnie badania w kierunku zakażeń HCV są wykonywane u kobiet ciężarnych,
kandydatów na dawców krwi, pacjentów dializowanych, dawców narządów. Kwestia
zachorowań na HCV oraz możliwości zmniejszenia liczby zakażonych lub eliminacji zakażeń
HCV jest przedmiotem analiz w Ministerstwie Zdrowia. Na zlecenie Ministra Zdrowia
Prezes Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji
sporządził opracowanie
analityczne w zakresie efektywności kosztowej badań przesiewowych w zakresie zakażeń
HCV łącznie ze wszystkimi kosztami.
Wyniki analizy ukazują, że rozpowszechnienie HCV w populacji ogólnej różni się w
zależności od wieku i płci i sięga do 1,4% wśród mężczyzn w wieku 40-49 lat.
Rozpowszechnienie HCV jest wyższe w grupach ryzyka, tj. u pacjentów SOR z co najmniej
trzema hospitalizacjami w wywiadzie, pacjentów z zakażeniem HIV, osób zażywających
narkotyki w iniekcjach oraz osadzonych w zakładach karnych. Na podstawie
przeprowadzonej analizy dostępnych rekomendacji, wytycznych klinicznych oraz
rozwiązań organizacyjnych i refundacyjnych w innych krajach Prezes Agencji napisał, że
wytyczne kliniczne zalecają badania przesiewowe w kierunku zakażenia HCV w
populacjach wysokiego ryzyka oraz przynajmniej jednokrotne oznaczenie przeciwciał anty-
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
HCV w populacji ogólnej u osób powyżej 18 r.ż. Równocześnie, wyniki analiz pokazują, że w
Australii, Francji, Grecji, Holandii i Stanach Zjednoczonych aktualnie realizowane są
krajowe strategie eliminacji HCV mające na celu poprawę diagnostyki zakażeń HCV,
optymalizację dostępu pacjentów do opieki zdrowotnej, zmniejszenie śmiertelności z
powodu HCV oraz docelowo eliminację wirusa do 2030 r. (zgodnie z planem strategicznym
WHO). Celem realizacji strategii dąży się m.in. do zwiększenia liczby wykonywanych testów
przesiewowych zwłaszcza w populacjach priorytetowych tj. osób przyjmujących narkotyki
drogą iniekcji, homoseksualnych mężczyzn czy osób mieszkające z chorymi na WZW C. Nie
odnaleziono jednak szczegółowych informacji dotyczących finansowania i warunków
realizacji programów przesiewowych w kierunku zakażeń HCV.
Równocześnie, wyniki analizy wpływu na budżet płatnika publicznego wskazują, że
maksymalne roczne koszty prowadzenia badań przesiewowych oscylowałyby na poziomie
25,5 mln zł w pierwszym roku i 151,4 mln zł w drugim roku analizy dla testów
laboratoryjnych oraz 9,0 mln zł w pierwszym roku i 135,0 mln zł w drugim roku analizy dla
testów kasetowych. Kwestia badań w kierunku anty-HCV będzie przedmiotem dalszych
analiz w Ministerstwie Zdrowia, w tym Zespołu do spraw zapobiegania i zwalczania
zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, powołanym przez Ministra Zdrowia.
Ad. 3
Poniżej, uprzejmie przedstawiam dane dotyczące liczby przeszczepów wątroby
wykonywanych w Polsce i finansowanych przez NFZ, oraz sumaryczną kwotę kosztu tych
zabiegów za lat 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022 oraz 2023.
Tabela 1 Liczba przeszczepień wątroby w latach 2017-2023 i wartość świadczeń
Rok realizacji Liczba przeszczepień wątroby Wartość świadczeń
2017 336 72 352 450,10
2018 294 65 501 848,60
2019 322 72 638 528,20
2020 282 62 054 982,60
2021 284 61 587 496,92
2022 346 94 904 465,35
2023 518 155 417 064,85
Razem 584 456 836,62
Ad. 4
W odpowiedzi na pytanie odnośnie do średniej przeżywalności pacjentów po
przeszczepieniu wątroby w Polsce, uprzejmie informuję, że na dzień 1 stycznia 2022 r. z
czynnym przeszczepieniem wątroby żyło 5768 biorców, którzy znajdowali się pod opieką
ośrodków transplantacyjnych.
Wskaźnik rocznego przeżycia biorców wątroby, u których doszło do przeszczepienia od
zmarłego dawcy wyniósł 86%, a od żywego dawcy wyniósł 91%. Przedmiotowy wskaźnik
został wyliczony na podstawie przeszczepień wykonanych w latach 2017-2021.
Tabela 2 Przeżywalność po przeszczepieniu wątroby
Narząd Liczba
przeszczepień
Liczba biorców z min. rocznym
przeżyciem
Wątroba od zmarłego
dawcy
1514 1302
Wątroba od żywego
dawcy
107 97
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.3.2024.TK
Warszawa, 10 czerwca 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczpospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją Pana Jarosława Sachajko Posła na Sejm Rzeczpospolitej Polskiej i
grupy posłów, w sprawie wprowadzenia Narodowego Programu Zwalczania Zakażeń HCV,
uprzejmie proszę o przyjęcie następujących informacji.
Ad. 1
Uprzejmie informuję, że obecnie nie jest prowadzona kampania informacyjna odnośnie do
zapadalności na WZW typu B i C oraz zakażenia HCV, powyższa tematyka będzie
przedmiotem analiz, w wyniku których możliwe będzie rozważenie możliwości
wprowadzenia wnioskowanej kampanii.
Ad. 2
W odpowiedzi na pytanie o rozważenie przez Ministerstwo Zdrowia możliwości
wprowadzenia na szeroką skalę Narodowego Zwalczania Zakażeń HCV poprzez
wprowadzenie szybkiego testu anty-HCV, uprzejmie informuję, że od 1 lipca 2022 r.
skierowanie na przedmiotowy test może wystawić lekarz podstawowej opieki zdrowotnej
zaś koszt badania zostanie sfinansowany ze środków z budżetu powierzonego. Ponadto,
aktualnie badania w kierunku zakażeń HCV są wykonywane u kobiet ciężarnych,
kandydatów na dawców krwi, pacjentów dializowanych, dawców narządów. Kwestia
zachorowań na HCV oraz możliwości zmniejszenia liczby zakażonych lub eliminacji zakażeń
HCV jest przedmiotem analiz w Ministerstwie Zdrowia. Na zlecenie Ministra Zdrowia
Prezes Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji
sporządził opracowanie
analityczne w zakresie efektywności kosztowej badań przesiewowych w zakresie zakażeń
HCV łącznie ze wszystkimi kosztami.
Wyniki analizy ukazują, że rozpowszechnienie HCV w populacji ogólnej różni się w
zależności od wieku i płci i sięga do 1,4% wśród mężczyzn w wieku 40-49 lat.
Rozpowszechnienie HCV jest wyższe w grupach ryzyka, tj. u pacjentów SOR z co najmniej
trzema hospitalizacjami w wywiadzie, pacjentów z zakażeniem HIV, osób zażywających
narkotyki w iniekcjach oraz osadzonych w zakładach karnych. Na podstawie
przeprowadzonej analizy dostępnych rekomendacji, wytycznych klinicznych oraz
rozwiązań organizacyjnych i refundacyjnych w innych krajach Prezes Agencji napisał, że
wytyczne kliniczne zalecają badania przesiewowe w kierunku zakażenia HCV w
populacjach wysokiego ryzyka oraz przynajmniej jednokrotne oznaczenie przeciwciał anty-
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
HCV w populacji ogólnej u osób powyżej 18 r.ż. Równocześnie, wyniki analiz pokazują, że w
Australii, Francji, Grecji, Holandii i Stanach Zjednoczonych aktualnie realizowane są
krajowe strategie eliminacji HCV mające na celu poprawę diagnostyki zakażeń HCV,
optymalizację dostępu pacjentów do opieki zdrowotnej, zmniejszenie śmiertelności z
powodu HCV oraz docelowo eliminację wirusa do 2030 r. (zgodnie z planem strategicznym
WHO). Celem realizacji strategii dąży się m.in. do zwiększenia liczby wykonywanych testów
przesiewowych zwłaszcza w populacjach priorytetowych tj. osób przyjmujących narkotyki
drogą iniekcji, homoseksualnych mężczyzn czy osób mieszkające z chorymi na WZW C. Nie
odnaleziono jednak szczegółowych informacji dotyczących finansowania i warunków
realizacji programów przesiewowych w kierunku zakażeń HCV.
Równocześnie, wyniki analizy wpływu na budżet płatnika publicznego wskazują, że
maksymalne roczne koszty prowadzenia badań przesiewowych oscylowałyby na poziomie
25,5 mln zł w pierwszym roku i 151,4 mln zł w drugim roku analizy dla testów
laboratoryjnych oraz 9,0 mln zł w pierwszym roku i 135,0 mln zł w drugim roku analizy dla
testów kasetowych. Kwestia badań w kierunku anty-HCV będzie przedmiotem dalszych
analiz w Ministerstwie Zdrowia, w tym Zespołu do spraw zapobiegania i zwalczania
zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, powołanym przez Ministra Zdrowia.
Ad. 3
Poniżej, uprzejmie przedstawiam dane dotyczące liczby przeszczepów wątroby
wykonywanych w Polsce i finansowanych przez NFZ, oraz sumaryczną kwotę kosztu tych
zabiegów za lat 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022 oraz 2023.
Tabela 1 Liczba przeszczepień wątroby w latach 2017-2023 i wartość świadczeń
Rok realizacji Liczba przeszczepień wątroby Wartość świadczeń
2017 336 72 352 450,10
2018 294 65 501 848,60
2019 322 72 638 528,20
2020 282 62 054 982,60
2021 284 61 587 496,92
2022 346 94 904 465,35
2023 518 155 417 064,85
Razem 584 456 836,62
Ad. 4
W odpowiedzi na pytanie odnośnie do średniej przeżywalności pacjentów po
przeszczepieniu wątroby w Polsce, uprzejmie informuję, że na dzień 1 stycznia 2022 r. z
czynnym przeszczepieniem wątroby żyło 5768 biorców, którzy znajdowali się pod opieką
ośrodków transplantacyjnych.
Wskaźnik rocznego przeżycia biorców wątroby, u których doszło do przeszczepienia od
zmarłego dawcy wyniósł 86%, a od żywego dawcy wyniósł 91%. Przedmiotowy wskaźnik
został wyliczony na podstawie przeszczepień wykonanych w latach 2017-2021.
Tabela 2 Przeżywalność po przeszczepieniu wątroby
Narząd Liczba
przeszczepień
Liczba biorców z min. rocznym
przeżyciem
Wątroba od zmarłego
dawcy
1514 1302
Wątroba od żywego
dawcy
107 97
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Wojciech Konieczny
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --