Interpelacja w sprawie renty wdowiej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12397
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie renty wdowiej
Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski
Data wpływu: 22-09-2025
Szanowna Pani Minister,
1 stycznia 2025 roku do polskiego prawa zostały wprowadzone przepisy w sprawie tzw. renty wdowiej. Jest to program, który ułatwi życie wielu Polkom i Polakom, którzy po śmierci swoich małżonków często borykają się z problemami finansowymi ze względu na utratę wsparcia finansowego. Jest to jedna z największych zmian w systemie emerytalnym Polski od lat.
Program ten od momentu jego wdrożenia cieszy się bardzo dużą popularnością wśród polskich obywateli pobierających emerytury. Według informacji podanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na dzień 1 kwietnia do instytucji tej wpłynęło już 694 359 wniosków w celu uzyskania wyżej wspomnianego świadczenia, co pokazuje, jak pozytywny odbiór ma ten projekt.
Od 1 lipca 2025 roku tzw. renty wdowie, z wyrównaniem od dnia złożenia dokumentów, mają zacząć być wypłacane osobom, które spełniły warunki programu. Niezaprzeczalnie projekt ten będzie cieszył się popularnością również wśród Polaków, którzy dopiero mają przejść na emeryturę.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania.
1. Czy ministerstwo ma informacje odnośnie do liczby wniosków, które do tej pory zostały pozytywnie rozpatrzone?
2. Czy ministerstwo ma informacje odnośnie do liczby wniosków, które do tej pory zostały rozpatrzone negatywnie?
3. Czy ministerstwo ma informacje jakie są najczęstsze powody, dla których wnioski w sprawie tzw. renty wdowiej były odrzucane?
4. Jakie tendencje we wzroście liczby wniosków w sprawie tzw. renty wdowiej przewiduje ministerstwo?
5. Jakie kroki marketingowe w celu dalszej promocji tego projektu i jego efektów przewiduje ministerstwo po rozpoczęciu wypłacania tych świadczeń?
6. Jakie środki zamierza rząd przeznaczyć na promowanie efektów i skutków tzw. renty wdowiej?
7. Jakie dalsze kroki podejmie ministerstwo w celu dalszego rozwijania kwestii wsparcia seniorów, którzy po śmierci swoich małżonków, znaleźli się w trudnej sytuacji?
8. Jakiej wysokości środki ma zamiar przeznaczyć rząd w celu utrzymania tego świadczenia w okresie najbliższych kilku lat?
Z poważaniem Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 6 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10582 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.475.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12397 Pana Posła Krzysztofa Piątkowskiego, w sprawie
renty wdowiej, proszę przyjąć poniższe informacje.
Ustawa z dnia 26 lipca 2024 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1243) wprowadziła od
1 stycznia 2025 r. nową regułę zbiegu prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku
z prawem do własnego świadczenia o charakterze emerytalno-rentowym. Zgodnie z ustawą,
w przypadku zbiegu prawa do tych świadczeń, począwszy od 1 lipca 2025 r., jedno
świadczenie wypłacane jest wdowie lub wdowcowi w całości, zaś drugie w wysokości 25%
(w okresie przejściowym, tj. od 1 lipca 2025 r. do 31 grudnia 2026 r. będzie to 15%).
Przywołany akt wprowadza nową regułę zbiegu prawa do nabytej renty rodzinnej, którą
wnioskodawcy ustawy nazwali „rentą wdowią”.
Zgodnie z przepisami ustawy osoby ubiegające się o ustalenie nowej reguły zbiegu prawa do
renty rodzinnej po zmarłym małżonku z prawem do innego świadczenia emerytalno-
rentowego muszą spełnić warunki:
osiągnięcia wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1 ustawy o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;
pozostawania we wspólności małżeńskiej do dnia śmierci małżonka;
nabycia prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nie wcześniej niż 5 lat przed
osiągnięciem wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1 ustawy o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;
niewstąpienia w nowy związek małżeński (wypłata świadczeń w zbiegu na zasadach tzw.
renty wdowiej będzie ustawała z dniem poprzedzającym dzień zawarcia nowego
związku małżeńskiego przez osobę uprawnioną).
Ustawa wprowadza limit pobieranych świadczeń w zbiegu w ramach tzw. renty wdowiej do
poziomu trzykrotności najniższej emerytury (wynoszącej od marca 2025 r. 1 878,91 zł), tj. do
wysokości 5 636,73 zł.
Z danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że do 30 września br. złożono 1 120,3
tys. wniosków o rentę wdowią, z czego decyzję przyznającą prawo do zbiegu świadczeń
z rentą rodzinną otrzymało 905,3 tys. osób, decyzję odmowną natomiast 113,2 tys.
wnioskodawców.
-- 1 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Do najczęstszych przyczyn decyzji odmownych, wg stanu na 30 września br., należą1: zbyt
wysoka kwota świadczenia aktualnie wypłacanego (powyżej trzykrotności kwoty najniższej
emerytury) - w 46,5 tys. przypadków; nabycie prawa do renty rodzinnej po zmarłym
małżonku wcześniej niż 5 lat przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego - 28,5
tys. przypadków; brak prawa do renty rodzinnej - 23,2 tys. przypadków; brak prawa do
własnego świadczenia - 21,1 tys. przypadków; niepozostawanie we wspólności małżeńskiej
do dnia śmierci małżonka - 944 przypadków; zawarcie nowego związku małżeńskiego - 736
przypadków; nieosiągnięcie powszechnego wieku emerytalnego - 726 przypadków.
Statystyka dotycząca zarejestrowanych w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wniosków
o ustalenie zbiegu świadczeń z rentą rodzinną w poszczególnych miesiącach br. kształtuje się
następująco: styczeń – 313,1 tys. wniosków; luty – 182,5 tys. wniosków; marzec – 161,2 tys.
wniosków; kwiecień – 104,9 tys. wniosków; maj – 113,9 tys. wniosków; czerwiec – 118,7 tys.
wniosków; lipiec – 83,5 tys. wniosków; sierpień – 25,4 tys. wniosków; wrzesień – 17,1 tys.
wniosków.
Analiza danych wskazuje, że najwięcej wniosków o ustalenie zbiegu świadczeń z rentą
rodzinną zostało zarejestrowanych w styczniu br., w pierwszym miesiącu po wejściu w życie
przepisów ustawy wprowadzającej rentę wdowią. W kolejnych miesiącach występuje
zauważalny spadek liczby składanych wniosków. Nieznaczny wzrost dotyczył maja i czerwca
br. (miesięcy poprzedzających bezpośrednio miesiąc, od którego rozpoczęto wypłatę renty
wdowiej). Od sierpnia br. obserwujemy znaczący spadek rejestrowanych w ZUS wniosków.
Wynika to z faktu, że osoby, które spełniały warunki do ustalenia renty wdowiej,
wnioskowały o to najczęściej do 31 lipca br., aby otrzymać wypłatę od początku miesiąca.
Obecnie trudno jest określić na jakim poziomie ustabilizuje się miesięczny wpływ wniosków.
Można jednak przypuszczać, że będzie się on kształtował na podobnym poziomie, jak
w sierpniu i wrześniu br. Wnioski będą składać osoby, które mają ustalone prawo do
własnego świadczenia emerytalno-rentowego i nabędą prawo do renty rodzinnej oraz te,
które mają prawo do renty rodzinnej i osiągną wiek emerytalny (odpowiednio 60 i 65 lat
w przypadku kobiet i mężczyzn).
Wejście ustawy w życie, zgodnie z przyjętymi na etapie projektu założeniami, spowoduje
skutki finansowe szacowane w 2025 r. na kwotę w przedziale od 3,2 mld do 4,2 mld zł, w 2026
r. od 6,7 mld do 9 mld zł, a w 2027 r. od 11,9 mld do 15,8 mld zł - w zależności od tego ilu
potencjalnych beneficjentów skorzysta z przysługującego im prawa. Zgodnie z projektem
ustawy budżetowej na rok 2026 (druk sejmowy nr 1749) łączne przychody Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych zostały zaplanowane w 2026 r. na kwotę 508.850.092 tys. zł, co
oznacza wzrost o 41.970.324 tys. zł, tj. o 9%, w stosunku do planu na rok 2025 (466.879.768
tys. zł). Z uzasadnienia projektu wynika, że: „w stosunku do ustawy budżetowej na rok 2025
transfery na rzecz ludności rosną o 32.576.802 tys. zł, tj. o 7,1%, co jest w głównej mierze
rezultatem prognozowanej waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych, wypłaty przez
cały 2026 rok tzw. renty wdowiej (implementacja przedmiotowego świadczenia nastąpiła
1 lipca 2025 r.), wzrostu podstawy wymiaru pozostałych świadczeń pieniężnych
1 powodem wydania decyzji odmownej mogła być więcej niż jedna przyczyna
-- 2 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
finansowanych z Funduszu wynikającego z prognozowanego wzrostu wynagrodzeń, a także
podwyższenia kwoty zasiłku pogrzebowego z 4 tys. zł do 7 tys. zł.”
Renta wdowia jest jednym z wielu programów Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Stale rozpowszechniane są informacje o programie i zachęty do korzystania z niego przez
osoby uprawnione za pośrednictwem różnych kanałów. Na głównej stronie ministerstwa
znajduje się belka informacyjna, która po kliknięciu przekierowuje do szczegółowego opisu
programu. Osoby zainteresowane mogą znaleźć tam informacje dotyczące tego, kto jest
uprawniony do świadczenia i gdzie złożyć stosowny wniosek. Przygotowano też publikacje
sponsorowane w prasie. Teksty informujące o rencie wdowiej pojawiły się w gazetach takich
jak Fakt, Super Express, Angora i w prasie lokalnej. W gazetach zamieszczono infografiki
informujące o tym, kto jest uprawniony do otrzymania renty wdowiej oraz teksty
informujące o sposobach składania wniosków.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych, jako główny realizator ustawy o rencie wdowiej, w ramach
kampanii informacyjnej i marketingowej dotyczącej świadczenia w zbiegu podjął
kompleksowe działania w skali ogólnokrajowej, których celem jest dotarcie do jak
największej liczby uprawnionych do pobierania świadczeń w zbiegu. Do działań
informacyjno-promocyjnych wykorzystano elektroniczne i tradycyjne środki przekazu,
dostosowane do potrzeb i uwarunkowań różnych grup klientów ZUS. W ramach akcji
informacyjnej przygotowano m.in.:
ulotki „Renta wdowia, czyli łączenie wypłaty renty rodzinnej z innymi świadczeniami”;
liczne artykuły i informacje prasowe dla mediów m.in. FAKTU, INTERII.pl, redakcji
serwisu Polskie Radio 24.pl, INFOR.PL;
materiały informacyjne zamieszczone na stronie www.zus.pl, w tym informację
wynikającą ze zobowiązania ustawowego.
ZUS przygotował również dla klientów narzędzie do sprawdzenia uprawnień do renty
wdowiej – na stronie www.zus.pl zamieszczono ankietę, która pozwala krok po kroku
sprawdzić, odpowiadając na kolejne pytania, czy spełnia się wszystkie warunki wymagane do
przyznania renty wdowiej. Od stycznia 2025 r. ankieta jest połączona z kalkulatorem do
wyliczenia szacunkowej kwoty połączonych świadczeń.
Działania mające na celu popularyzację wiedzy o rencie wdowiej były i nadal są realizowane
z wykorzystaniem kanałów komunikacji ZUS oraz we współpracy z mediami ogólnopolskimi
i lokalnymi. Wszelkie informacje dotyczące ustalenia zbiegu świadczeń z rentą rodzinną są
udostępniane na stronie internetowej ZUS. Ponadto osoby zainteresowane rentą wdowią
mogą pozyskać interesujące je informacje podczas bezpośredniej obsługi w salach obsługi
klientów w każdej placówce ZUS. Pomocą służą także konsultanci Centrum Kontaktu
Klientów pod numerem telefonu 22 560 16 00 i adresem e-mail cot@zus.pl.
Pragnę zapewnić, że seniorzy są jedną z grup znajdujących się w centrum zainteresowania
polityki społecznej Rządu. W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
analizowanych jest wiele postulatów dotyczących zmiany przepisów emerytalno-rentowych
w zakresie, który mógłby pozytywnie wpłynąć na poziom materialnego zabezpieczenia
wdów i wdowców. Należy jednak pamiętać, iż ze względu na fakt, że każda zmiana w systemie
emerytalnym niesie ze sobą poważne konsekwencje finansowe i dotyczy wielu osób,
propozycje wprowadzenia nowych rozwiązań w tym obszarze winny być skrupulatnie
-- 3 of 4 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
analizowane. Jednocześnie, biorąc pod uwagę aktualną i prognozowaną sytuację Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych, każde działanie będzie się wiązało z koniecznością zwiększenia
dotacji do funduszu z budżetu państwa. Kluczowe w tej sprawie pozostaje zatem stanowisko
Ministra Finansów i Gospodarki, zgodnie z którym aktualne rozwiązania odpowiadają
możliwością budżetu państwa.
Przypominam też, że zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 26 lipca 2024 r. Rada Ministrów dokona
w 2028 roku weryfikacji wskaźnika wysokości świadczeń w zbiegu celem oceny zasadności
jego podwyższenia, uwzględniającym na tle sytuacji społeczno-gospodarczej kraju położenie
osób uprawnionych do wypłaty świadczeń w zbiegu. Będzie to okazja do całościowego
przeglądu przepisów dotyczących renty wdowiej – także tych określających krąg osób
uprawnionych do skorzystania z tego rozwiązania.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --