Interpelacja nr 12393
Interpelacja w sprawie wykazu tytułów aktów prawnych na egzamin wstępny na aplikację adwokacką i radcowską
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wykazu tytułów aktów prawnych na egzamin wstępny na aplikację adwokacką i radcowską
Interpelacja nr 12393
do ministra sprawiedliwości
w sprawie wykazu tytułów aktów prawnych na egzamin wstępny na aplikację adwokacką i radcowską
Zgłaszający: Henryka Krzywonos-Strycharska, Rafał Siemaszko, Anna Wojciechowska
Data wpływu: 22-09-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z ogłoszeniem wykazu tytułów aktów prawnych na egzamin wstępny na aplikację adwokacką i radcowską w 2025 r., uprzejmie proszę o rozważenie uzupełnienia tej listy w roku 2026 o ustawę z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów.
Ustawa ta implementuje dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii i stanowi przełomowy krok w kierunku budowy nowoczesnej, etycznej i przejrzystej kultury prawnej w Polsce. Ma również bezpośredni wpływ na funkcjonowanie licznych podmiotów publicznych i prywatnych, a także na praktykę prawniczą w zakresie prawa pracy, compliance, ochrony danych osobowych, procedur wewnętrznych, odpowiedzialności organizacji oraz standardów praworządności.
Uzasadnienie potrzeby włączenia ustawy do wykazu:
Rozwój zawodu prawnika w stronę compliance i odpowiedzialności organizacyjnej
Prawnicy coraz częściej pełnią funkcje doradcze i audytowe w zakresie zgodności działania podmiotów z normami prawnymi i etycznymi. Znajomość regulacji o sygnalistach staje się w tej praktyce niezbędna.
Praktyczne znaczenie ustawy
Obecnie wszystkie podmioty prywatne zatrudniające powyżej 50 osób oraz liczne instytucje publiczne są zobowiązane do wdrożenia procedur zgłaszania naruszeń prawa. Każdy prawnik - niezależnie od specjalizacji - może zostać poproszony o ich opiniowanie, tworzenie lub obronę prawną zgłaszających i organizacji.
Kształtowanie świadomości prawnej nowych pokoleń prawników
Obecność ustawy o ochronie sygnalistów w katalogu aktów obowiązujących na egzaminie wstępnym może pomóc ugruntować wśród młodych adeptów prawa przekonanie o wadze przejrzystości, odwagi obywatelskiej i standardów etycznych w życiu publicznym.
W związku z powyższym, uprzejmie proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości rozważa aktualizację wykazu aktów prawnych uwzględniających nowoczesne regulacje prawne, takie jak ustawa o ochronie sygnalistów?
Czy możliwe jest wprowadzenie elastycznego mechanizmu aktualizacji wykazu w odpowiedzi na istotne zmiany w otoczeniu prawnym, społecznym i instytucjonalnym?
Czy planowane są konsultacje środowiskowe w sprawie dostosowania zakresu egzaminu wstępnego do realnych potrzeb zawodowych aplikantów i rynku usług prawnych?
Interpelacja nr 12393
do ministra sprawiedliwości
w sprawie wykazu tytułów aktów prawnych na egzamin wstępny na aplikację adwokacką i radcowską
Zgłaszający: Henryka Krzywonos-Strycharska, Rafał Siemaszko, Anna Wojciechowska
Data wpływu: 22-09-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z ogłoszeniem wykazu tytułów aktów prawnych na egzamin wstępny na aplikację adwokacką i radcowską w 2025 r., uprzejmie proszę o rozważenie uzupełnienia tej listy w roku 2026 o ustawę z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów.
Ustawa ta implementuje dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii i stanowi przełomowy krok w kierunku budowy nowoczesnej, etycznej i przejrzystej kultury prawnej w Polsce. Ma również bezpośredni wpływ na funkcjonowanie licznych podmiotów publicznych i prywatnych, a także na praktykę prawniczą w zakresie prawa pracy, compliance, ochrony danych osobowych, procedur wewnętrznych, odpowiedzialności organizacji oraz standardów praworządności.
Uzasadnienie potrzeby włączenia ustawy do wykazu:
Rozwój zawodu prawnika w stronę compliance i odpowiedzialności organizacyjnej
Prawnicy coraz częściej pełnią funkcje doradcze i audytowe w zakresie zgodności działania podmiotów z normami prawnymi i etycznymi. Znajomość regulacji o sygnalistach staje się w tej praktyce niezbędna.
Praktyczne znaczenie ustawy
Obecnie wszystkie podmioty prywatne zatrudniające powyżej 50 osób oraz liczne instytucje publiczne są zobowiązane do wdrożenia procedur zgłaszania naruszeń prawa. Każdy prawnik - niezależnie od specjalizacji - może zostać poproszony o ich opiniowanie, tworzenie lub obronę prawną zgłaszających i organizacji.
Kształtowanie świadomości prawnej nowych pokoleń prawników
Obecność ustawy o ochronie sygnalistów w katalogu aktów obowiązujących na egzaminie wstępnym może pomóc ugruntować wśród młodych adeptów prawa przekonanie o wadze przejrzystości, odwagi obywatelskiej i standardów etycznych w życiu publicznym.
W związku z powyższym, uprzejmie proszę o odpowiedź na poniższe pytania:
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości rozważa aktualizację wykazu aktów prawnych uwzględniających nowoczesne regulacje prawne, takie jak ustawa o ochronie sygnalistów?
Czy możliwe jest wprowadzenie elastycznego mechanizmu aktualizacji wykazu w odpowiedzi na istotne zmiany w otoczeniu prawnym, społecznym i instytucjonalnym?
Czy planowane są konsultacje środowiskowe w sprawie dostosowania zakresu egzaminu wstępnego do realnych potrzeb zawodowych aplikantów i rynku usług prawnych?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Maria Ejchart
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.1 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6170 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Maria Ejchart
BK-VII.0520.388.2025
Warszawa, 25 listopada 2025 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11963 Pani Poseł Henryki Krzywonos-Strychalskiej,
Pani Poseł Anny Wojciechowskiej oraz Pana Posła Rafała Siemaszki w sprawie wykazu
tytułów aktów prawnych na egzamin wstępny na aplikację adwokacką i radcowską -
przedstawiam stanowisko Ministra Sprawiedliwości.
Zgodnie z ustawą – Prawo o adwokaturze1, egzamin wstępny polega na sprawdzeniu
wiedzy kandydata na aplikanta adwokackiego z zakresu: materialnego i procesowego
prawa karnego, materialnego i procesowego prawa wykroczeń, prawa karnego
skarbowego, materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego
i opiekuńczego, prawa gospodarczego, spółek prawa handlowego, prawa pracy
i ubezpieczeń społecznych, materialnego i procesowego prawa administracyjnego,
postępowania sądowoadministracyjnego, prawa Unii Europejskiej, prawa
konstytucyjnego oraz prawa o ustroju sądów i prokuratur, samorządu adwokackiego,
radcowskiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej.
Analogiczne regulacje zawarte są w ustawie o radcach prawnych2 w odniesieniu do
egzaminu wstępnego na aplikację radcowską.
Na podstawie przepisów wskazanych ustaw Minister Sprawiedliwości powołuje każdego
roku, w drodze zarządzenia, zespół do przygotowania pytań testowych na egzamin
wstępny dla kandydatów na aplikantów adwokackich i radcowskich (dalej: Zespół).
1 art. 75a ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2024 r. poz. 1564
2 art. 331 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 499),
-- 1 of 3 --
Nie później niż 90 dni przed terminem egzaminu wstępnego przewodniczący Zespołu
podaje do publicznej wiadomości, na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości
oraz w Biuletynie Informacji Publicznej, ustalony przez zespół do przygotowania pytań
testowych i zatwierdzony przez Ministra Sprawiedliwości wykaz tytułów aktów prawnych,
według stanu prawnego obowiązującego w dniu ogłoszenia, z których wybrane stanowią
podstawę opracowania pytań testowych na egzamin wstępny.
Odnosząc się zatem do zadanych w interpelacji pytań stwierdzić należy, że obowiązujące
regulacje ustawowe określają precyzyjnie zakres egzaminu wstępnego na aplikację
adwokacką i radcowską. Wykaz tytułów aktów prawnych musi obejmować pytania
z dziedzin prawa wymienionych w ustawie, nie może więc obejmować pytań spoza tego
zakresu.
Jak wskazano powyżej, zespół do przygotowania pytań testowych jest powoływany
corocznie i każdego roku członkowie Zespół poddają analizie obowiązujące regulacje
prawne oraz wspólnie ustalają – w obrębie zakresu ustawowego – z jakich aktów
prawnych w danym roku konstruowane będą pytania testowe.
Należy zwrócić także uwagę, przy ustalaniu wykazu tytułów aktów prawnych, Zespół
powinien brać pod uwagę również program studiów prawniczych, gdyż do egzaminu
wstępnego na aplikacje przystępują absolwenci tych studiów.
Decyzja w przedmiocie dodania danego aktu prawnego do wykazu powinna więc
uwzględniać okoliczność, czy materia objęta przedmiotem danego aktu, np. wskazana
w interpelacji ustawa o ochronie sygnalistów, była objęta nauczaniem prawa na studiach
uniwersyteckich.
Wyjaśniam ponadto, że struktura testu obejmuje przede wszystkim pytania z zasadniczych
aktów prawnych, a tym samym znaczna ich część dotyczy materii kodeksowej oraz aktów
rangi zasadniczej, tj. Konstytucji RP i traktatów europejskich3.
Pomimo że w każdym roku inny zespół ustala wykaz tytułów aktów prawnych, niektóre
ustawy, jak na przykład: Kodeks karny, Kodeks cywilny, Kodeks postępowania karnego,
czy Kodeks postępowania cywilnego, pozostają niezmiennie w tym wykazie. Wynika to
3 W tegorocznym teście egzaminacyjnym, liczącym 150 pytań, 94 (czyli blisko dwie trzecie) zostały
sformułowane na podstawie kodeksów, Konstytucji RP i traktatów UE, a pozostałe 54 pytania dotyczyły ustaw
szczególnych (w przypadku 27 zadano tylko po jednym pytaniu).
-- 2 of 3 --
z ustawowego zakresu egzaminu. Wykaz jest natomiast modyfikowany w zakresie ustaw
szczególnych4.
Odnosząc się do pytania o konsultacje środowiskowe w sprawie dostosowania zakresu
egzaminu do realnych potrzeb zawodowych aplikantów i rynku usług prawnych wskazać
należy, że w skład zespołu do przygotowania pytań testowych wchodzą przedstawiciele
różnych środowisk prawniczych, to jest sędziowie jako przedstawiciele Ministra
Sprawiedliwości, adwokaci delegowani przez Naczelną Radę Adwokacką oraz radcowie
prawni delegowani przez Krajową Radę Radców Prawnych.
Wszyscy członkowie Zespołu, mając na uwadze charakter egzaminu, aktualne
ustawodawstwo i rangę poszczególnych aktów prawnych, corocznie dokonują analizy
wykazu ich tytułów pod kątem zasadności i potrzeby jego modyfikacji, poprzez dodanie
lub elimanację poszczególnych ustaw.
Podkreślenia wymaga także, że egzamin wstępny na aplikację adwokacką i radcowską ma
na celu sprawdzenie wiedzy absolwentów studiów prawniczych, aspirujących do tego,
żeby w przyszłości – po ukończeniu aplikacji – wykonywać zawód adwokata albo radcy
prawnego.
Kwestia realnych potrzeb zawodowych aplikantów i rynku usług prawnych pojawia się
zatem dopiero w toku aplikacji i odnosić się może do egzaminu zawodowego,
weryfikującego przydatność aplikantów do samodzielnego wykonywania zawodów
zaufania publicznego.
Jednocześnie informuję, że wskazana w interpelacji propozycja aktu prawnego zostanie
przedstawiona członkom zespołu do przygotowania pytań testowych.
Z wyrazami szacunku
Maria Ejchart
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
4 Przykładowo, wykaz tytułów aktów prawnych na egzamin wstępny w roku 2024 obejmował 49 aktów
prawnych, m.in. ustawę o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji
dla Przedsiębiorcy, zaś wykaz na rok 2025 nie zawierał już tej ustawy, lecz obejmował 51 aktów prawnych, w
tym między innymi ustawę o fundacjach i ustawę o przeciwdziałaniu narkomanii.
-- 3 of 3 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Maria Ejchart
BK-VII.0520.388.2025
Warszawa, 25 listopada 2025 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11963 Pani Poseł Henryki Krzywonos-Strychalskiej,
Pani Poseł Anny Wojciechowskiej oraz Pana Posła Rafała Siemaszki w sprawie wykazu
tytułów aktów prawnych na egzamin wstępny na aplikację adwokacką i radcowską -
przedstawiam stanowisko Ministra Sprawiedliwości.
Zgodnie z ustawą – Prawo o adwokaturze1, egzamin wstępny polega na sprawdzeniu
wiedzy kandydata na aplikanta adwokackiego z zakresu: materialnego i procesowego
prawa karnego, materialnego i procesowego prawa wykroczeń, prawa karnego
skarbowego, materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego
i opiekuńczego, prawa gospodarczego, spółek prawa handlowego, prawa pracy
i ubezpieczeń społecznych, materialnego i procesowego prawa administracyjnego,
postępowania sądowoadministracyjnego, prawa Unii Europejskiej, prawa
konstytucyjnego oraz prawa o ustroju sądów i prokuratur, samorządu adwokackiego,
radcowskiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej.
Analogiczne regulacje zawarte są w ustawie o radcach prawnych2 w odniesieniu do
egzaminu wstępnego na aplikację radcowską.
Na podstawie przepisów wskazanych ustaw Minister Sprawiedliwości powołuje każdego
roku, w drodze zarządzenia, zespół do przygotowania pytań testowych na egzamin
wstępny dla kandydatów na aplikantów adwokackich i radcowskich (dalej: Zespół).
1 art. 75a ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2024 r. poz. 1564
2 art. 331 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 499),
-- 1 of 3 --
Nie później niż 90 dni przed terminem egzaminu wstępnego przewodniczący Zespołu
podaje do publicznej wiadomości, na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości
oraz w Biuletynie Informacji Publicznej, ustalony przez zespół do przygotowania pytań
testowych i zatwierdzony przez Ministra Sprawiedliwości wykaz tytułów aktów prawnych,
według stanu prawnego obowiązującego w dniu ogłoszenia, z których wybrane stanowią
podstawę opracowania pytań testowych na egzamin wstępny.
Odnosząc się zatem do zadanych w interpelacji pytań stwierdzić należy, że obowiązujące
regulacje ustawowe określają precyzyjnie zakres egzaminu wstępnego na aplikację
adwokacką i radcowską. Wykaz tytułów aktów prawnych musi obejmować pytania
z dziedzin prawa wymienionych w ustawie, nie może więc obejmować pytań spoza tego
zakresu.
Jak wskazano powyżej, zespół do przygotowania pytań testowych jest powoływany
corocznie i każdego roku członkowie Zespół poddają analizie obowiązujące regulacje
prawne oraz wspólnie ustalają – w obrębie zakresu ustawowego – z jakich aktów
prawnych w danym roku konstruowane będą pytania testowe.
Należy zwrócić także uwagę, przy ustalaniu wykazu tytułów aktów prawnych, Zespół
powinien brać pod uwagę również program studiów prawniczych, gdyż do egzaminu
wstępnego na aplikacje przystępują absolwenci tych studiów.
Decyzja w przedmiocie dodania danego aktu prawnego do wykazu powinna więc
uwzględniać okoliczność, czy materia objęta przedmiotem danego aktu, np. wskazana
w interpelacji ustawa o ochronie sygnalistów, była objęta nauczaniem prawa na studiach
uniwersyteckich.
Wyjaśniam ponadto, że struktura testu obejmuje przede wszystkim pytania z zasadniczych
aktów prawnych, a tym samym znaczna ich część dotyczy materii kodeksowej oraz aktów
rangi zasadniczej, tj. Konstytucji RP i traktatów europejskich3.
Pomimo że w każdym roku inny zespół ustala wykaz tytułów aktów prawnych, niektóre
ustawy, jak na przykład: Kodeks karny, Kodeks cywilny, Kodeks postępowania karnego,
czy Kodeks postępowania cywilnego, pozostają niezmiennie w tym wykazie. Wynika to
3 W tegorocznym teście egzaminacyjnym, liczącym 150 pytań, 94 (czyli blisko dwie trzecie) zostały
sformułowane na podstawie kodeksów, Konstytucji RP i traktatów UE, a pozostałe 54 pytania dotyczyły ustaw
szczególnych (w przypadku 27 zadano tylko po jednym pytaniu).
-- 2 of 3 --
z ustawowego zakresu egzaminu. Wykaz jest natomiast modyfikowany w zakresie ustaw
szczególnych4.
Odnosząc się do pytania o konsultacje środowiskowe w sprawie dostosowania zakresu
egzaminu do realnych potrzeb zawodowych aplikantów i rynku usług prawnych wskazać
należy, że w skład zespołu do przygotowania pytań testowych wchodzą przedstawiciele
różnych środowisk prawniczych, to jest sędziowie jako przedstawiciele Ministra
Sprawiedliwości, adwokaci delegowani przez Naczelną Radę Adwokacką oraz radcowie
prawni delegowani przez Krajową Radę Radców Prawnych.
Wszyscy członkowie Zespołu, mając na uwadze charakter egzaminu, aktualne
ustawodawstwo i rangę poszczególnych aktów prawnych, corocznie dokonują analizy
wykazu ich tytułów pod kątem zasadności i potrzeby jego modyfikacji, poprzez dodanie
lub elimanację poszczególnych ustaw.
Podkreślenia wymaga także, że egzamin wstępny na aplikację adwokacką i radcowską ma
na celu sprawdzenie wiedzy absolwentów studiów prawniczych, aspirujących do tego,
żeby w przyszłości – po ukończeniu aplikacji – wykonywać zawód adwokata albo radcy
prawnego.
Kwestia realnych potrzeb zawodowych aplikantów i rynku usług prawnych pojawia się
zatem dopiero w toku aplikacji i odnosić się może do egzaminu zawodowego,
weryfikującego przydatność aplikantów do samodzielnego wykonywania zawodów
zaufania publicznego.
Jednocześnie informuję, że wskazana w interpelacji propozycja aktu prawnego zostanie
przedstawiona członkom zespołu do przygotowania pytań testowych.
Z wyrazami szacunku
Maria Ejchart
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
4 Przykładowo, wykaz tytułów aktów prawnych na egzamin wstępny w roku 2024 obejmował 49 aktów
prawnych, m.in. ustawę o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji
dla Przedsiębiorcy, zaś wykaz na rok 2025 nie zawierał już tej ustawy, lecz obejmował 51 aktów prawnych, w
tym między innymi ustawę o fundacjach i ustawę o przeciwdziałaniu narkomanii.
-- 3 of 3 --