Interpelacja w sprawie skuteczności stosowania tzw. ustawy antyszpiegowskiej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12389
do ministra sprawiedliwości, ministra - członka Rady Ministrów, koordynatora służb specjalnych
w sprawie skuteczności stosowania tzw. ustawy antyszpiegowskiej
Zgłaszający: Jarosław Krajewski, Małgorzata Wassermann, Waldemar Andzel, Agnieszka Anna Soin, Wojciech Michał Zubowski, Michał Kowalski, Lidia Czechak, Jerzy Polaczek
Data wpływu: 22-09-2025
Panie Ministrze,
w dniu 17 sierpnia 2023 r. Sejm RP uchwalił ustawę o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2023 poz. 1834). Nowelizacja ta została określona jako „ustawa antyszpiegowska”, ponieważ miała na celu:
zaostrzenie sankcji za działalność szpiegowską przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej, w tym możliwość orzekania kary dożywotniego pozbawienia wolności,
rozszerzenie zakresu odpowiedzialności karnej na nowe formy aktywności wywiadowczej, w tym działania o charakterze niemilitarnym czy cybernetycznym,
wzmocnienie kompetencji służb specjalnych odpowiedzialnych za przeciwdziałanie i ściganie sprawców przestępstwa szpiegostwa przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej,
dostosowanie przepisów prawa karnego do zmieniającej się sytuacji geopolitycznej i rozwoju technologicznego.
Ustawa została przyjęta w 2023 roku w Sejmie RP przez 271 posłów, przy 1 głosie przeciwnym i 179 głosach wstrzymujących się. Ustawa została bardzo pozytywnie przyjęta przez ekspertów jako wyczekiwana zmiana prawa, która wzmocniła możliwości ścigania sprawców najgorszych przestępstw przeciwko naszej wspólnocie narodowej oraz w sposób bezsporny działa prewencyjnie, wskazując potencjalnym sprawcom najwyższy możliwy wymiar kary za przestępstwo szpiegostwa przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej. Od wejścia w życie powyższych przepisów mijają 2 lata, co skłania do refleksji nad koniecznością sprawdzenia, jak uchwalone prawo jest stosowane w praktyce.
W związku z powyższym zwracamy się do Pana Ministra z prośbą o udzielenie wyczerpujących odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Sprawiedliwości wraz z Ministrem Koordynatorem Służb Specjalnych podsumowało 2 lata stosowania ustawy antyszpiegowskiej i czy planuje jakiekolwiek zmiany prawa w tym zakresie?
Ile zarzutów zostało przedstawionych przez prokuraturę w latach 2024–2025 sprawcom przestępstwa szpiegostwa przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej (z podziałem na poszczególne typy przestępstw określonych w art. 130 K.k.)? Proszę również o wskazanie wysokości żądanej kary przez prokuraturę w każdym z wyżej wymienionych przypadków.
Ile aktów oskarżenia w sprawach o szpiegostwo przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej skierowała prokuratura w latach 2024-2025 do sądów i wobec ilu osób oraz jakiej narodowości? Proszę również o wskazanie wysokości żądanej kary przez prokuraturę w każdym z wyżej wymienionych przypadków.
Jakie wyroki zostały wydane przez sądy w sprawach dotyczących szpiegostwa przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2024-2025 (z podziałem na typy czynów, wymiar orzeczonej kary oraz narodowość sprawcy)?
Ile aktualnie w prokuraturze jest prowadzonych postępowań przygotowawczych dotyczących przestępstwa szpiegostwa przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej? Jaka jest tendencja w porównaniu do poprzednich 10 lat?
W jaki sposób w latach 2024-2025 wzmocniono działalność kontrwywiadowczą Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Służby Kontrwywiadu Wojskowego?
O ile procent w ostatnich 2 latach zwiększono procentowo liczbę funkcjonariuszy i żołnierzy ABW i SKW w pionach kontrwywiadu?
Jakie rząd planuje podjąć pilne działania na rzecz wzmocnienia i rozbudowy pracy pionów kontrywywiadowczych w ABW i SKW? Czy w projekcie budżetu państwa na rok 2026 są zapewnione wystarczające środki na ten cel?
Z poważaniem
Minister Tomasz Siemoniak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7545 znakówsmk@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
gov.pl/premier
Tomasz Siemoniak
DBN.ZSPK.4510.20.2025
Warszawa, 20 października 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12389 Posła na Sejm RP Jarosława Krajewskiego oraz grupy
posłów w sprawie skuteczności stosowania tzw. ustawy antyszpiegowskiej, niniejszym
przedstawiam następujące informacje pozostające w zakresie kompetencji Ministra
Koordynatora Służb Specjalnych.
Zagadnienia związane z przeciwdziałaniem działalności szpiegowskiej pozostają
przedmiotem stałej analizy i działań właściwych organów administracji rządowej. Podległe
mi służby, wykonując zadania określone w obowiązujących przepisach, na bieżąco
monitorują przestrzeganie prawa oraz oceniają skuteczność stosowanych rozwiązań
w zakresie ochrony bezpieczeństwa państwa. Przepisy tzw. ustawy antyszpiegowskiej
podlegają ocenie pod względem ich efektywności i dostosowania do aktualnych potrzeb, a w
przypadku stwierdzenia konieczności dostosowania regulacji do zmieniających się
warunków prawnych lub operacyjnych, zostaną rozważone odpowiednie propozycje zmian
legislacyjnych.
Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Służba Kontrwywiadu Wojskowego
odgrywają kluczową rolę w ochronie kontrwywiadowczej Rzeczypospolitej Polskiej.
W latach 2024-2025 działania służb determinowane były m.in. wzmożoną aktywnością grup
dywersyjnych operujących w Polsce z inspiracji obcych służb. Służby rozpoznają
i neutralizują również działania propagandowo – dezinformacyjne, które są elementem
wojny hybrydowej obliczanej na destabilizację sytuacji wewnętrznej w naszym kraju.
Odnosząc się do kwestii wzmocnienia działalności służb kontrwywiadowczych warto
podkreślić, że kluczowym rozstrzygnięciem w tym zakresie było przywrócenie, z dniem
1 lipca 2024 r., decyzją Premiera Donalda Tuska , delegatur ABW w: Bydgoszczy, Krakowie,
Łodzi, Olsztynie, Opolu, Radomiu, Rzeszowie, Szczecinie, Wrocławiu i Zielonej Górze.
Powrót na mapę likwidowanych w 2017 r. jednostek w wyraźny sposób uporządkował
i usprawnił pracę funkcjonariuszy Agencji w regionie.
-- 1 of 2 --
+48 (22) 694 75 54 Al. Ujazdowskie 1/3
smk@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
gov.pl/premier
Ponadto w odpowiedzi na rosnące zagrożenia ze strony służb specjalnych państw obcych
oraz mając na względzie rozbudowę Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Służba
Kontrwywiadu Wojskowego od 1.01.2025 r. realizuje proces reformy swoich struktur1
skupiając wysiłek na rozwoju zdolności operacyjno – rozpoznawczych,
cyberkontrwywiadowczych oraz szkoleniowych, a także wzmocnieniu potencjału
terenowego poprzez utworzenie nowych jednostek organizacyjnych (cztery nowe
inspektoraty i pięć ekspozytur) na wschodnich rubieżach państwa oraz rejonach
koncentracji wojsk sojuszniczych.
Rząd zamierza kontynuować działania ukierunkowane na wzmocnienie i rozwój pionów
kontrwywiadowczych w ABW i SKW. Obejmują one m.in. zwiększenie potencjału
kadrowego, modernizację infrastruktury technicznej oraz rozwój narzędzi analitycznych
i cyberbezpieczeństwa.
Z wyrazami szacunku
Tomasz Siemoniak
Minister - Członek Rady Ministrów, Koordynator Służb Specjalnych
/dokument podpisany elektronicznie/
1 na podstawie Zarządzenia Ministra Obrony Narodowej dnia 13 grudnia 2024 r. zmieniającego zarządzenie w sprawie nadania
statutu Służbie Kontrwywiadu Wojskowego (M.P. poz. 1076).
-- 2 of 2 --
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
Warszawa, 22 października 2025 roku
Znak sprawy: BK-VII.0520.409.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 12389 Pana Posła Jarosława Krajewskiego i grupy posłów,
skierowaną do Ministra Sprawiedliwości i do Ministra - Członka Rady Ministrów
Koordynatora służb specjalnych, uprzejmie przekazuję odpowiedź w zakresie właściwości
Ministra Sprawiedliwości Prokuratora Generalnego.
Ad 1
Obecne brzmienie art. 130 Kodeksu karnego (przestępstwo szpiegostwa) zostało ustalone
na mocy ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych
innych ustaw1. Następstwem tej nowelizacji była istotna zmiana zakresu przestępstwa
szpiegostwa. Zmiana polegała między innymi na modyfikacji znamion w art. 130 § 1 – 4
Kodeksu karnego oraz dodaniu nowych typów czynów zabronionych, takich jak:
1 Dz. U. poz. 1834
-- 1 of 3 --
2
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
udział w działalności obcego wywiadu nieskierowanej przeciwko Rzeczypospolitej
Polskiej prowadzonej na jej terytorium bez zgody właściwego organu udzielonej
na podstawie odrębnych przepisów,
dokonanie dywersji, sabotażu lub dopuszczenie się przestępstwa o charakterze
terrorystycznym poprzez udział w działalności obcego wywiadu albo działanie
na jego rzecz oraz przygotowanie takiej dywersji, sabotażu lub przestępstwa
o charakterze terrorystycznym,
rozpowszechnianie nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd informacji,
mające na celu wywołanie poważnych zakłóceń w ustroju lub gospodarce
Rzeczypospolitej Polskiej, państwa sojuszniczego lub organizacji
międzynarodowej, której członkiem jest Rzeczpospolita Polska albo skłonienie
organu władzy publicznej Rzeczypospolitej Polskiej, państwa sojuszniczego
lub organizacji międzynarodowej, której członkiem jest Rzeczpospolita Polska,
do podjęcia lub zaniechania określonych czynności.
Istotnemu zaostrzeniu uległy także granice ustawowego zagrożenia zarówno w typie
podstawowym (aktualnie jest to zbrodnia zagrożona karą pozbawienia wolności na czas
nie krótszy od lat 5 - art. 130 § 1 kodeksu karnego), jak i w typach kwalifikowanych
np. w przypadku udzielenia obcemu wywiadowi wiadomości, której przekazanie może
wyrządzić szkodę Rzeczypospolitej Polskiej (aktualnie jest to zbrodnia zagrożona karną
pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 8 albo karą dożywotniego pozbawienia
wolności).
W Ministerstwie Sprawiedliwości obecnie nie toczą się prace nad zmianą art. 130 Kodeksu
karnego. W naszej ocenie okres obowiązywania tych przepisów nie jest wystarczający,
aby możliwe było dokonanie kompleksowej oceny nowelizacji z 2023 roku, a tym samym
ustalenie ewentualnej potrzeby interwencji legislacyjnej.
-- 2 of 3 --
3
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Ad 2, 3, 5
Poniższe informacje przygotowała Prokuratura Krajowa, zgodnie z właściwością.
W 2025 roku w powszechnych jednostkach organizacyjnych prokuratury wszczęto
24 postępowania o czyny z art. 130 § 1-4 Kodeksu karnego. W trakcie ostatnich 10 lat
odnotowano tendencję wzrostową dotyczącą tej kategorii przestępczości. Przykładowo,
w roku 2021 wszczęto 4 takie postępowania, w 2022 – 12, w 2023 - 16, a w roku 2024 –
17.
Od 1 stycznia 2024 roku do 13 października 2025 roku do sądów skierowano akty
oskarżenia przeciwko 15 osobom oskarżonym o przestępstwa z art. 130 § 1-4 Kodeksu
karnego.
Funkcjonalność ogólnopolskiego systemu teleinformatycznego „PROK-SYS” nie obejmuje
możliwości „zliczania” zarzutów przedstawionych osobom podejrzanym, niezależnie
od przyjętej kwalifikacji prawnej czynu. Określenie wysokości kary żądanej przez
prokuratora za popełnienie przestępstwa następuje na etapie postępowania sądowego,
a nie przygotowawczego.
Łączę wyrazy szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
Sekretarz Stanu Arkadiusz Myrcha
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --