Interpelacja w sprawie znacznego niepokoju, trwogi i poniekąd irytacji samorządów (woj. zachodniopomorskiego) wobec znowelizowanej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w aspekcie nowego aktu planowania przestrzennego w postaci planu ogólnego obowiązującego przy sporządzaniu planów miejscowych i wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12375
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie znacznego niepokoju, trwogi i poniekąd irytacji samorządów (woj. zachodniopomorskiego) wobec znowelizowanej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w aspekcie nowego aktu planowania przestrzennego w postaci planu ogólnego obowiązującego przy sporządzaniu planów miejscowych i wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu
Zgłaszający: Czesław Hoc, Marek Gróbarczyk, Artur Szałabawka
Data wpływu: 20-09-2025
Szanowny Panie Ministrze,
ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym znowelizowana ustawą z dnia 7 lipca 2023 roku o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wprowadziła m.in. nowy akt planowania przestrzennego w postaci planu ogólnego, który ma obejmować 13 stref planistycznych. Plan ogólny zastąpi dotychczas obowiązujące „Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego“. Przyjęcie planu ogólnego wydłużono do 30 czerwca 2026 r. Obejmuje całą gminę. Będzie wiążący przy sporządzaniu planów miejscowych i wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Katalog stref planistycznych jest ściśle określony w rozporządzeniu Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 8 grudnia 2023 r. w sprawie projektu planu ogólnego gminy, dokumentowania prac planistycznych w zakresie tego planu oraz wydawania z niego wypisów i wyrysów. Strefy te mają przypisany wykaz dopuszczalnych przeznaczeń, czyli tzw. profil funkcjonalny strefy planistycznej.
Szanowny Panie Ministrze!
Powyższa nowelizacja budzi bardzo wielki niepokój, a nawet trwogę wielu samorządów, w tym Pomorza Środkowego, których przedstawiciele wciąż dostarczają wiele niepokojących ich informacji do naszych biur poselskich.
Niejako wsparciem i potwierdzeniem wielu ich zastrzeżeń i merytorycznych uwag jest powołanie ogólnopolskiego Komitetu „Rozwój Polski – Głos Samorządów dla Obywateli“. Komitet zwraca uwagę na bardzo niepojące zmiany w systemie planowania przestrzennego w zakresie m.in.: ograniczania prawa własności mieszkańców, odbierania gminom skutecznych narzędzi decyzyjnych, osłabienia lokalnego władztwa gwarantowanego przez Konstytucję RP oraz utrudniania rozwoju gmin położonych w sąsiedztwie dużych miast. Jednym z najbardziej jaskrawych przykładów tych ograniczeń jest tzw. limit 130% chłonności terenu. Przepis ten sprawia, że właściciel działki nie zawsze może na niej zrealizować budowę, nawet jeśli działka ma status budowlany. Samorząd lokalny w takich sytuacjach traci możliwość realnego reagowania – decyzje podejmowane są poza gminą.
Oto dodatkowe uwagi, zastrzeżenia przedstawione przez samorządy gmin Pomorza Środkowego:
Otóż plan ogólny jest tworzony na podkładzie mapowym pobranym z ewidencji gruntów i budynków w konkretnym momencie obrazującym granice działek. Jednakże granice działek podlegają nieustannym zmianom w wyniku przeprowadzanych modernizacji ewidencji gruntów i budynków, rozgraniczeń, ustaleń granic nieruchomości czy też ustaleń linii brzegowej w przypadku działek, na których znajdują się wody powierzchniowe. Przesunięcia mogą sięgać nawet kilkunastu metrów. W związku z tym w miarę upływu czasu wcześniej ustalone strefy planistyczne przestają pokrywać się z aktualnymi granicami nieruchomości.
Zatem w przyszłości, po wejściu w życie planu ogólnego, kwestia ta będzie stwarzała ogromne problemy przy wydawaniu wypisów i wyrysów, opracowywaniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego czy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy. W niektórych przypadkach wręcz uniemożliwi stworzenie racjonalnych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Przypisanie konkretnych stref planistycznych do konkretnych działek przestanie odzwierciedlać pierwotną intencję uchwałodawcy.
Co istotne, nie jest też fizycznie możliwe, aby do czasu uchwalenia planu pobierać co jakiś czas aktualny podkład mapowy, na który urbanista musiałby przecież od nowa przenosić cały plan ogólny i go korygować. Zresztą granice zaraz po takiej aktualizacji ponownie zmieniałyby się w innym miejscu.
Pytania:
1. Czy plan ogólny wobec ww. argumentów będzie racjonalnym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i czy nie będzie stwarzał poważnych ww. problemów?
2. Czy zasadne byłoby dokonanie zmian w przepisach, które umożliwiłyby w profilu dodatkowym, np. strefy zieleni i rekreacji, dodanie zabudowy rekreacji indywidualnej (przeniesienie jej ze strefy zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej przy jednoczesnym niewliczaniu takiej zabudowy do chłonności)?
Należy podkreślić, że budynek mieszkalny jednorodzinny [!] zgodnie z art. 3 Prawa budowlanego służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, natomiast budynek rekreacji indywidualnej [!] zgodnie z art. 29 tego Prawa budowlanego przeznaczony jest do okresowego wypoczynku, co jest ich rozróżnieniem w aspekcie ich funkcji, zresztą wzajemnie wykluczających się. Zatem, uchroniłoby to przed blokadą rozwoju małe gminy turystyczne, które służą wielu osobom jedynie jako miejsce wypoczynku i rekreacji, a nie jako stałe miejsce zamieszkania.
3. Czy nie byłoby zasadne, żeby zreformować zasady wydawania decyzji o warunkach zabudowy (WZ), by nie odnosiły się tylko do tzw. obszarów uzupełnienia zabudowy (OUZ)?
WZ będą wydawane na nowych zasadach – po 30 czerwca 2026 r. „wuzetki“ będą wydawane tylko dla tzw. obszarów uzupełnienia zabudowy (OUZ). Może to uniemożliwić niektórym właścicielom działek wybudowanie na nich domu, albowiem, jeśli ktoś np. ma działkę budowlaną, która od 30 czerwca 2026 r. znajdzie się poza obszarem uzupełnienia zabudowy, to już niczego na niej nie zbuduje. Organ administracji publicznej – wójt, burmistrz, prezydent miasta – nie będzie miał podstawy prawnej do wydania takiej osobie decyzji WZ.
4. Czy ministerstwo rozważa dofinasowanie samorządów z tytułu wprost skokowego wzrostu liczby wniosków o warunki zabudowy (WZ) spowodowanego nowelizacją, które zmuszają samorządy do ponoszenia dodatkowych dużych kosztów, w tym do zatrudnienia dodatkowych urzędników, konieczności zwiększenia wynagrodzeń pracowników w związku z wykonywaniem przez nich znacznie większej ilości pracy?
Dodajmy, że wnioski składane są w pośpiechu, często niekompletne, nieuzupełnione, bez załączników; wnioskodawcy pod natłokiem medialnych doniesień i strachu o swoje nieruchomości chcą uzyskać warunki zabudowy przed wejściem w życie planu ogólnego; wydłuża się przez to czas na wydanie warunków zabudowy i tworzą się „zatory“ w rozpatrywaniu spraw; wzrastają też koszty ponoszone przez samorządy w związku z wykonywaniem przez urbanistów projektów decyzji o warunki zabudowy (WZ).
5. W jaki sposób gminni urbaniści mogą wyeliminować „płynność“ granic nieruchomości, które niestety w efekcie powodują nieaktualność planu ogólnego w chwili uchwalenia?
W przypadku jednej z naszych gmin dwukrotnie pobierano mapy z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i one zawierały różnice w przebiegu granic, pomijając już kwestię niedoskonałości w działaniu samego programu Qgis (Quantum GIS).
6. W jaki prawidłowy sposób można ustalać wysokość zabudowy w poszczególnych strefach? Albowiem, zgodnie z art. 2 pkt 30 uopizp, wysokość zabudowy dotyczy również budowli. Zatem, jak w związku z tym wyznaczyć wysokość dla budowli: np. w strefie SO dla potencjalnej lokalizacji wieży telefonii komórkowej czy słupów energetycznych; w strefie SZ albo SR np. dla silosów zbożowych i innych budowli rolniczych; w strefie SP dla budowli technologicznych, kominów, itp., czy też w strefie SI dla np. wieży ciśnień?
Ponadto, o ile nie wiąże gminy – zgodnie z art. 20 ustawy przy sporządzaniu mpzp – wysokość zabudowy określona w POG, to zgodnie z art. 54 ust. 2 przy decyzjach lokalizacyjnych inwestycji celu publicznego i w decyzjach o warunkach zabudowy wysokość musi być brana pod uwagę.
7. Jak interpretować sytuację, jeśli chodzi o kontynuację postępowań wszczętych, ale nie zakończonych (nie ostatecznych) do 30 czerwca 2026 r.?
Zgodnie z zasadami techniki prawodawczej zwykle już samo złożenie wniosku przed upływem ustawowego terminu powoduje, że postępowanie prowadzone jest na podstawie dotychczasowych terminów. Brak zapisu ustawy powoduje dużą nerwowość wśród właścicieli nieruchomości pod koniec bieżącego roku. Przy takiej liczbie wpływających wniosków i opracowywanych projektów decyzji 90-dniowy okres przewidziany na wydanie decyzji wydaje się zbyt krótki na rzetelne przygotowanie decyzji. Niezakończenie postępowań administracyjnych przed wyznaczonym terminem może skutkować koniecznością umorzeń wszczętych postępowań i narazić organa administracji publicznej na odpowiedzialność odszkodowawczą.
8. Jak należy rozumieć i stosować przepis art. 13d tej ustawy, czyli tzw. mechanizm bilansowania i chłonności (suma chłonności terenów niezabudowanych w tych strefach w całej gminie nie może być większa niż 130% wartości zapotrzebowania na nową zabudowę mieszkaniową w gminie) w sytuacji, gdy gminy ten limit już osiągnęły?
Zatem ograniczenia wynikające z mechanizmu bilansu i chłonności w przypadku niektórych gmin woj. zachodniopomorskiego oznaczają zero nowych terenów mieszkaniowych w sołectwach.
9. Czy nie byłoby zasadne, by ograniczenia wynikające z art. 13d tej ustawy zostały usunięte?
To przywróci wójtom i burmistrzom możliwość samodzielnego zarządzania terenami, co gwarantuje Konstytucja RP; te samorządy postulują samodzielne wyznaczanie w planie ogólnym stref mieszkaniowych bez ograniczeń, a następnie w perspektywie rozwoju gminy uchwalanie na ich podstawie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, albowiem właściciele nieruchomości nie powinni być pozbawiani możliwości zabudowy.
10. Czy można stworzyć projekt ustawy o gminach aglomeracyjnych – na wzór gmin uzdrowiskowych?
Taka gmina dostawałaby subwencję wyrównawczą na modernizacją np. dróg, ulic, oświetlenia itd.
11. Czy zmiany granic nieruchomości już po wejściu w życie planu ogólnego i powstanie rozwarstwień między planem ogólnym, a zmienionymi granicami mogą mieć negatywne konsekwencje dla gmin, w tym w szczególności konsekwencje odszkodowawcze?
12. Co w przypadku, gdy w wyniku zmian granic działka „przesunie się“ częściowo do innej strefy planistycznej, a nie ma możliwości wydania wypisu i wyrysu z planu zgodnie z pierwotną intencją uchwałodawcy (ustaloną na podstawie mapy aktualnej na dzień sporządzania planu ogólnego)?
13. Jak będzie w takim przypadku wyglądało opracowywanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego i wydawanie warunków zabudowy, które muszą być przecież zgodne z ustaleniami planu ogólnego?
14. Jakie konsekwencje grożą gminom, które uchwalą plan ogólny, a nie zdążą do tego czasu rozpatrzeć części wniosków o warunkach zabudowy?
Podsekretarz stanu Tomasz Lewandowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (21)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
28897 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DPR-II.054.24.2025
Warszawa, 16 października 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 12375 Panów Posłów Czesława Hoca, Marka Gróbarczyka, Artura
Szałabawki w sprawie znowelizowanej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym w aspekcie nowego aktu planowania przestrzennego w postaci planu
ogólnego obowiązującego przy sporządzaniu planów miejscowych i wydawaniu decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na interpelację nr 12375 z dnia 26.09.2025 r. w sprawie planu
ogólnego gminy.
Na wstępie pragnę poinformować, że nowelizacja ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym, dokonana na mocy ustawy z dnia 7 lipca 2023 r.
o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych
ustaw (Dz. U. poz. 1688 z 2024 r. poz. 1824 oraz z 2025 r. poz. 527), dalej: nowelizacja,
opracowana i przyjęta przez Sejm RP w poprzedniej kadencji, stanowi pierwszy etap
reformy systemu planowania i zagospodarowania przestrzennego. Reforma jest
odpowiedzią na liczne zgłaszane przez wiele lat postulaty samorządów, środowisk
branżowych i mieszkańców na konieczność zmian w istniejącym systemie planowania
przestrzennego.
Nowelizacja, wśród szeregu innych zmian, przede wszystkim zobligowała gminy
do sporządzenia planów ogólnych – nowych opracowań planistycznych w randze aktu
prawa miejscowego, obejmujących całą gminę i sporządzanych wyłącznie w formie
cyfrowej. Dokument ten w znacznej mierze zastąpi dotychczasowe studia uwarunkowań
i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, które stracą moc najpóźniej z dniem
30 czerwca 2026 r. W tym samym terminie zakończy się okres przejściowy i wejdą w życie
wszystkie znowelizowane przepisy reformy systemu planowania przestrzennego.
Plan ogólny, w przeciwieństwie do uchylanego studium, jest aktem prawa miejscowego,
wiążącym jednoznacznie akty planowania przestrzennego oraz decyzje administracyjne.
-- 1 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Plan ogólny jest aktem planowania przestrzennego o krótkiej liście ustaleń:
- podstawowym ustaleniem planu ogólnego są strefy planistyczne, dla których
określa się obowiązkowo profil funkcjonalny podstawowy i można określić profil
funkcjonalny dodatkowy;
- profil funkcjonalny danej strefy obejmuje listę przeznaczeń terenu, które będą
wykorzystane w ramach sporządzania planu miejscowego;
- profil funkcjonalny jest również podstawą do wydawania decyzji o warunkach
zabudowy i zagospodarowania terenu;
- ustalenia dla stref obejmują również parametry zabudowy i zagospodarowania
terenu;
- w planie ogólnym można wyznaczyć, jeśli jest taka potrzeba, obszar zabudowy
śródmiejskiej oraz obszar uzupełnienia zabudowy.
Plan ogólny przedstawia schemat zagospodarowania przestrzeni, a jego ustalenia
są wiążące zarówno dla planów miejscowych, jak i decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu. Normy zawarte w planie ogólnym mają na celu wskazanie ram,
w jakich ma się mieścić docelowe zagospodarowanie przestrzeni i stanowią wytyczne
dla szczegółowych działań projektowych na kolejnych etapach procesu planistycznego,
niezależnie od formy prawnej jakie te działania przyjmą. Plan ogólny jest dokumentem
elastycznym, w takim znaczeniu, że opisane w nim zasady będą dawały projektantowi
swobodę w zakresie wariantowania niekonfliktujących ze sobą rozwiązań na etapie
sporządzania planów miejscowych, nie powodując jednocześnie konieczności zmiany
planu ogólnego. Pomimo dużego zakresu obszarowego opracowania, z uwagi na wąski
zakres tematyczny i niewielką liczbę wymaganych oznaczeń, możliwe będzie zachowanie
dokładności odpowiadającej skali poszczególnych działek ewidencyjnych.
Podkreślić należy, że plan ogólny nie będzie określał przeznaczenia terenu, a będzie
jedynie wskazywał na katalog przeznaczeń terenu możliwych do wyznaczenia w planach
miejscowych. W znowelizowanej ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130, z późn. zm.), dalej: ustawa
upzp, wskazano, że plan ogólny pomimo statusu aktu prawa miejscowego, nie kształtuje
sposobu wykonywania prawa własności, w takim rozumieniu, że normy ustanawiane
w planie ogólnym nie są wiążące wprost w przypadku podejmowania działań bezpośrednio
wpływających na zagospodarowanie terenu, w tym procedur budowlanych (art. 13a ust. 6
ustawy upzp).
Należy podkreślić, że plan ogólny nie jest miejscowym planem zagospodarowania
przestrzennego. Jest odrębnym dokumentem, z którym plany miejscowe mają być zgodne,
na zasadach określonych w przepisach ustawy.
Przepisy ustawy upzp w art. 20 ust. oraz w art. 54 ust. 2 regulują w sposób precyzyjny,
w jaki sposób ustalenia planów miejscowych oraz decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu mają realizować warunek zgodności tych dokumentów
z planem ogólnym.
Zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy upzp, przez zgodność planu miejscowego z planem
ogólnym rozumie się:
1) ustalenie w planie miejscowym:
-- 2 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
a) przeznaczenia terenu mieszczącego się w profilu funkcjonalnym strefy
planistycznej obejmującej teren,
b) sposobu zagospodarowania i zabudowy terenów w zakresie:
- minimalnego udziału powierzchni biologicznie czynnej nie mniejszego niż
minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej określony dla strefy
planistycznej obejmującej teren, a w przypadku terenu położonego w obszarze
zabudowy śródmiejskiej - nie mniejszego niż 2/3 minimalnego udziału powierzchni
biologicznie czynnej określonego dla strefy planistycznej obejmującej teren,
- maksymalnej nadziemnej intensywności zabudowy nie większej niż maksymalna
nadziemna intensywność zabudowy określona dla strefy planistycznej obejmującej
teren,
- maksymalnego udziału powierzchni zabudowy nie większego niż maksymalny
udział powierzchni zabudowy określony dla strefy planistycznej obejmującej
teren;
2) spełnienie wymogu, o którym mowa w art. 13f ust. 4 (spełnienie warunków
fakultatywnego gminnego standardu dostępności infrastruktury społecznej).
Zgodność z art. 54 ust. 2 ustawy upzp, zgodność warunków i szczegółowych zasad
zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy określanych w decyzji o ustaleniu
lokalizacji inwestycji celu publicznego z planem ogólnym zapewnia się przez:
1) ustalenie:
a) funkcji zabudowy i zagospodarowania terenu mieszczącej się w profilu
funkcjonalnym strefy planistycznej obejmującej teren,
b) sposobu zagospodarowania i zabudowy terenu w zakresie:
- minimalnego udziału powierzchni biologicznie czynnej nie mniejszego niż
minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej określony dla strefy
planistycznej obejmującej teren, a w przypadku terenu położonego w obszarze
zabudowy śródmiejskiej - nie mniejszego niż 2/3 minimalnego udziału powierzchni
biologicznie czynnej określonego dla strefy planistycznej obejmującej teren,
- maksymalnej nadziemnej intensywności zabudowy nie większej niż maksymalna
nadziemna intensywność zabudowy określona dla strefy planistycznej obejmującej
ten teren,
- wysokości zabudowy nie większej niż maksymalna wysokość zabudowy określona
dla strefy planistycznej obejmującej teren,
- udziału powierzchni zabudowy nie większego niż maksymalny udział powierzchni
zabudowy określony dla strefy planistycznej obejmującej teren;
2) spełnienie wymogu, o którym mowa w art. 13f ust. 5.
Odnośnie do wątpliwości dotyczących obszaru uzupełnienia zabudowy, wyjaśniam, że
obszar uzupełnienia zabudowy jest jednym z fakultatywnych elementów planu ogólnego,
którego zadaniem jest utrzymanie ładu przestrzennego, ograniczenie niekontrolowanego
rozlewania się zabudowy, a co za tym idzie ograniczenie nadmiernych wydatków
samorządów w ramach zadań własnych na potrzeby realizacji dróg i infrastruktury
technicznej. Należy podkreślić, że obszar uzupełnienia zabudowy jest elementem
fakultatywnym planu ogólnego. Gmina nie ma obowiązku wyznaczenia tego obszaru.
Zgodnie z art. 4 ust.1 ustawy upzp: „Ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie
inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków
zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.”
Oznacza to, że ustawodawca jako podstawowy instrument kształtowania
zagospodarowania terenu wskazał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego,
sporządzany przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta w drodze procedury
planistycznej, z udziałem lokalnej społeczności oraz uchwalany przez radę gminy,
-- 3 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
pochodząca z wyboru mieszkańców. W taki sposób jest realizowane władztwo
planistyczne gminy, o którym ustawa upzp mówi w art. 3 ust. 1.
Realizując władztwo planistyczne gmina za podstawę swoich działań przyjmuje zgodnie
z art. 1 ustawy upzp, ład przestrzenny i zrównoważony rozwój, a jednocześnie - ustalając
przeznaczenie terenu lub określając potencjalny sposób zagospodarowania i korzystania
z terenu, waży interes publiczny i interesy prywatne, w tym zgłaszane w postaci
wniosków i uwag, zmierzające do ochrony istniejącego stanu zagospodarowania terenu,
jak i zmian w zakresie jego zagospodarowania, a także analizy ekonomiczne, środowiskowe
i społeczne.
W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie
sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy.
Jeżeli gmina nie ma opracowanych planów miejscowych na całym swoim obszarze, może
wyznaczyć obszar uzupełnienia zabudowy, który jest niezbędny do wydawania decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Zgodnie z ustawą upzp, decyzje o warunkach zabudowy wydawane będą co do zasady,
na obszarach uzupełnienia zabudowy, wskazywanych w planie ogólnym gminy. Należy
jednak podkreślić, że w przepisach przewidziano cały szereg wyjątków, stąd nie
dla wszystkich inwestycji, warunkiem koniecznym do wydania decyzji o warunkach
zabudowy, jest położenie w obszarze uzupełnienia zabudowy.
Zgodnie z art. 61 ustawy upzp wymóg ten nie dotyczy całego katalogu elementów:
- inwestycji zmieniających zagospodarowanie terenu w sposób inny niż budowa obiektu
budowlanego;
- inwestycji w zakresie budowy obiektu budowlanego polegającej na odbudowie,
rozbudowie lub nadbudowie;
- inwestycji lokalizowanych na terenach zamkniętych;
- inwestycji produkcyjnych lokalizowanych na terenach przeznaczonych na ten cel
w planach miejscowych, które utraciły moc na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy,
o której mowa w art. 88 ust. 1;
- budowy linii kolejowych, dróg i lotnisk;
- budowy obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej;
- budowy instalacji odnawialnego źródła energii;
- budowy urządzeń wodnych;
- budowy stacji paliw;
- budowy ogólnodostępnych stacji ładowania w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy z dnia
11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych (Dz. U. z 2023 r.
poz. 875, 1394, 1506 i 1681);
- budowy obiektów gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2 przeznaczonych
wyłącznie na cele gospodarki rolnej w ramach istniejącego gospodarstwa rolnego;
- zalesienia terenu;
- obiektów budowlanych przeznaczonych na cele gospodarki leśnej;
- pól biwakowych, wież widokowych, kładek, szlaków turystycznych, w tym ścieżek
dydaktycznych, miejsc widokowych oraz parkingów służących obsłudze turystyki;
- budowli ochronnych, o których mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie
ludności i obronie cywilnej.
-- 4 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Dodatkowo w ustawie przewidziano inwestycje, które co do zasady będą zwolnione
z obowiązku uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i są to wszystkie wskazane w
art. 59 ust. 2a ustawy upzp. Dotyczy to większości inwestycji nie wymagających
pozwolenia na budowę, a także wszystkich inwestycji nie wymagających pozwolenia ani
zgłoszenia. Zwolnienia te nie dotyczą obszarów i obiektów chronionych na podstawie
ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2024 r. poz. 1478, z późn.
zm.), oraz ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1292).
Zasady wyznaczania obszaru uzupełnienia zabudowy określa rozporządzenie Ministra
Rozwoju i Technologii z dnia 2 maja 2024 r. w sprawie sposobu wyznaczania obszaru
uzupełnienia zabudowy w planie ogólnym gminy (Dz. U. z 2024 r. poz. 729), wydane
w porozumieniu z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W przepisach tego
rozporządzenia znajdują się przepisy pozwalające na kształtowanie granic obszaru
uzupełnienia zabudowy zgodnie z polityką przestrzenną gminy, zarówno w zakresie jego
powiększania jak i zmniejszania.
Odnośnie do wątpliwości dotyczących przepisów w sprawie bilansowania terenów
przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową, należy podkreślić, że konieczność
bilansowania terenów pod zabudowę mieszkaniową w planowaniu przestrzennym jest
kontynuacją idei sporządzania bilansu terenów w dotychczasowych studiach
uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, wprowadzonej
w 2015 r. do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Obowiązek
sporządzania bilansu terenów w studium był pierwszym i do tej pory jedynym narzędziem
nakładającym jakiekolwiek wymogi racjonalizowania planowania przestrzennego w gminie.
Wprowadzane w ramach nowelizacji zmiany stanowią kontynuację kierunku bilansowania
obranego w 2015 r. i polegają na ujednoliceniu i doprecyzowaniu metodologii.
Zapotrzebowanie na nową zabudowę i chłonność terenów niezabudowanych określa się
na podstawie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz
rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia z dnia 8 grudnia 2023 r. w sprawie
projektu planu ogólnego gminy, dokumentowania prac planistycznych w zakresie tego
planu oraz wydawania z niego wypisów i wyrysów (Dz. U. z 2023 r. poz. 2758, z późn.
zm.), dalej: rozporządzenie POG.
Wprowadzony w ww. rozporządzeniu wykonawczym w sprawie projektu planu ogólnego
gminy, sposób obliczania zapotrzebowania na nową zabudowę mieszkaniową opiera się
na wzorze matematycznym. Poszczególne elementy wzoru zostały zdefiniowane
w rozporządzeniu, określono również źródła i aktualność danych, z których należy
korzystać. W przypadku szacowania chłonności terenów niezabudowanych wskazano
przesłanki, jakimi należy się kierować wykonując obliczenia, które należy wzorować
na terenach zagospodarowanych już w sposób najbardziej zbliżony do planowanego.
Wprowadzone ograniczenie możliwości wyznaczania terenów pod nową zabudowę
mieszkaniową do 130% realnego zapotrzebowania nie jest celem samym w sobie, lecz
narzędziem racjonalizacji decyzji przestrzennych. W połączeniu z metodologią
bilansowania terenów, opartą na jasno zdefiniowanym wzorze i danych, umożliwia
prowadzenie polityki przestrzennej opartej na rzeczywistych potrzebach, a nie
na spekulacyjnych założeniach. Sprzyja zachowaniu przejrzystości procesu planistycznego
i zapewnia wszystkim gminom – niezależnie od wielkości i sytuacji społeczno-
gospodarczej – równy dostęp do narzędzi zarządzania przestrzenią.
-- 5 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Odnośnie do pytania dotyczącego zabudowy rekreacji indywidualnej w kontekście
możliwości przeniesienie jej ze strefy zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, do strefy
zieleni i rekreacji, przy jednoczesnym niewliczaniu takiej zabudowy do chłonności,
wyjaśniam, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17
grudnia 2021 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu
zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2021 r. poz. 2404), „teren zabudowy
letniskowej lub rekreacji indywidualnej” znajduje się poziomie 2 klasy przeznaczenia
terenu „teren zabudowy mieszkaniowej”. W związku z powyższym – nie może znaleźć się
w innej strefie niż strefa z zabudową mieszkaniową. W tym konkretnym przypadku – nie
przewiduje się zmian w przepisach obecnie, w trakcie procedury sporządzania pierwszych
planów ogólnych. Informuję jednak, że w trakcie procesu legislacyjnego jest obecnie
projekt nowego rozporządzenia w sprawie planu miejscowego i poszczególne przepisy
mogą ulec zmianie. Przepisy ustawy obligują do wydania nowego rozporządzenia
w terminie 3 lat od wejścia w życie nowelizacji ustawy, tj. do 24 września 2026 r.
Odnośnie do zmian granic ewidencyjnych nieruchomości w trakcie procedury
sporządzania aktów planowania przestrzennego informuję, że jest to znany problemem,
który nie jest de facto możliwy do wyeliminowania. Występował do tej pory i występuje
nadal przy sporządzaniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Zmiany
granic ewidencyjnych następują w wyniku prowadzonych czynności geodezyjno-
prawnych, takich jak podziały działek, rozgraniczenia, realizacja postanowień sądowych
w sprawach własnościowych jak również w związku modernizacją zasobów ewidencji
gruntów. Urzędowe wstrzymywanie tych procesów na czas sporządzania aktów
planowania przestrzennego spowodowałoby daleko idące konsekwencje dla bieżących
spraw obywateli.
Należy również zauważyć, że trakcie prowadzonej procedury planistycznej mogą nastąpić
różne inne zmiany w uwarunkowaniach dotyczące innych zagadnień, np. ustanowienie
nowych obszarów chronionych czy terenów zamkniętych. Dlatego też w ustawie znajduje
się przepis, który określa jednoznacznie do którego momentu projektant jest zobowiązany
do aktualizacji ustaleń planu ogólnego. Jest nim moment przekazania projektu
do opiniowania i uzgodnień, zgodnie art. 13ba ustawy upzp.
Zgodnie z § 5 pkt 1 rozporządzenia POG, projekt planu ogólnego gminy sporządza się
w formie danych przestrzennych. Dane przestrzenne tworzone dla planu ogólnego
obejmują m.in. lokalizację przestrzenną obszaru objętego aktem oraz stref planistycznych,
obszaru uzupełnienia zabudowy, obszaru zabudowy śródmiejskiej oraz obszarów,
o których mowa w art. 13f ust. 7 pkt 4 ustawy upzp, w postaci wektorowej
w obowiązującym państwowym systemie odniesień przestrzennych (art. 67a ust. 3 i 3a
ustawy upzp).
Dodatkowo zgodnie z art. 13g ustawy upzp, w przypadku, gdy granica planu ogólnego,
stref planistycznych, obszaru uzupełnienia zabudowy, obszaru zabudowy śródmiejskiej
oraz obszarów, o których mowa w art. 13f ust. 7 pkt 4, ma wspólny przebieg z granicą
obiektów przestrzennych pochodzących z baz danych dotyczących ewidencji gruntów
i budynków lub państwowego rejestru granic i powierzchni jednostek podziałów
terytorialnych kraju, wyznacza się ją z wykorzystaniem geometrii tych obiektów
przestrzennych, co wskazuje, że prowadzenie granic stref po granicach działek nie jest
obligatoryjne, chyba, że stoi za tym celowa intencja projektanta. Dodatkowo, w przypadku
braku bazy danych dotyczącej ewidencji gruntów i budynków w wersji wektorowej,
wykorzystuje się geometrię obiektów z Państwowego Rejestru Granic. Obowiązujące
przepisy nie nakładają obowiązku sporządzenia planu ogólnego gminy z wykorzystaniem
mapy zasadniczej.
-- 6 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Zmiana granic nieruchomości nie może być podstawą do roszczeń skierowanych do gminy
z tego tytułu.
Wypis i wyrys z planu ogólnego wydawany jest dla konkretnego terenu wskazanego
we wniosku. Teren ten może obejmować działkę ewidencyjna jak i nieruchomość
gruntową, składającą się z kilku działek ewidencyjnych lub ich części.
Odnośnie do pytania, jak w prawidłowy sposób można ustalać wysokość zabudowy
w poszczególnych strefach planu ogólnego, wyjaśniam, że ustalanie parametrów
zabudowy dla obiektów budowlanych, tzn. budynków i budowli nie jest zagadnieniem
nowym i zgodnie z obowiązującymi przepisami, jest to od dawna obowiązkowe ustalenie
planu miejscowego. Plan ogólny nie wprowadza w tym zakresie żadnych nowych
przepisów. Ustalenie maksymalnej wysokości obiektów budowlanych w planie
miejscowym należy do podstawowych elementów warsztatu planistycznego.
Nadmieniam również, o czym była mowa powyżej, że plan ogólny jest wiążący w zakresie
wysokości jedynie w przypadku decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania
przestrzennego, nie wiąże on w tym zakresie planów miejscowych.
Odnośnie do wątpliwości związanych z wydawaniem decyzji o warunkach zabudowy
w okresie przejściowym, informuję, że nowelizacja zawiera przepisy przejściowe
regulujące szczegółowo zasady postępowania przy wydawaniu decyzji o warunkach
zabudowy i zagospodarowania terenu, pozwalające na dokończenie trwających
postępowań (art. 59 nowelizacji). Zgodnie z art. 59 ust. 2 nowelizacji, do spraw
dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydania decyzji
o warunkach zabudowy, wszczętych od dnia wejścia w życie nowelizacji i przed dniem
utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego
gminy w danej gminie:
- stosuje się przepisy art. 54 oraz art. 61 ust. 1 pkt 1, ust. 2, 3 i 5a upzp w brzmieniu
sprzed wejścia w życie nowelizacji;
- nie stosuje się przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1a i ust. 1a upzp.
Wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu na wniosek złożony
od dnia 30 lipca 2026 r. będzie możliwe, jeżeli w danej gminie wszedł w życie plan ogólny
gminy.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami (art. 51 ust. 2 oraz art. 64 ustawy upzp),
za niewydanie w terminie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
organ wyższego stopnia wymierza organowi właściwemu do wydania decyzji, karę
pieniężną w wysokości 500 zł za każdy dzień zwłoki.
Ze względu na sygnalizowane przez samorządy znaczne zwiększenie liczby wniosków
o wydanie decyzji o warunkach zabudowy - w trakcie procesu legislacyjnego jest projekt
przepisów, które pozwolą na zawieszenie kar za nieterminowe wydawanie warunków
zabudowy. Ochroni to budżety gmin przed ewentualnymi wydatkami z tytułu kar
za przedłużające się postępowania.
Odnośnie do pytania, czy rozważa się dofinasowanie samorządów z tytułu skokowego
wzrostu ilości wniosków o warunki zabudowy, informuję, że Ministerstwo nie prowadzi
prac legislacyjnych w tym kierunku.
Odnośnie do projektu ustawy o gminach aglomeracyjnych, informuję, że Ministerstwo
Funduszy i Polityki Regionalnej przygotowuje projekt ustawy o zrównoważonym rozwoju
miast. Projekt ten jest obecnie na etapie wpisu do wykazu prac legislacyjnych rządu.
Ustawa o zrównoważonym rozwoju miast zakłada rozwiązania prawne zgodne z Krajową
-- 7 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Polityką Miejską 2030, które uregulują zarządzanie rozwojem w miastach i ich obszarach
funkcjonalnych, wzmacniając policentryczny, wieloośrodkowy rozwój Polski. W projekcie
tym znajdą się m.in. zagadnienia rozwoju gmin położony w sąsiedztwie miast,
wchodzących w skład miejskich obszarów funkcjonalnych. W ramach prac nad projektem
odbywają się spotkania z samorządami.
Na zakończenie pragnę dodać, że Ministerstwo cały czas monitoruje problemy związane
ze stosowaniem przepisów związanych z reformą planowania przestrzennego i w razie
potrzeby podejmuje prace legislacyjne w celu ich zmiany. M. in. w nowelizacji ustawy
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (ustawa z dnia 4 kwietnia 2025 r.
o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych
ustaw, Dz. U. z 2025 r. poz. 527) dokonano doprecyzowania przepisów art. 13d ust. 1
ustawy upzp, dotyczących wyznaczania stref planistycznych z zabudową mieszkaniową.
Doprecyzowano również w nowym art. 13ba, do jakiego momentu procedury
planistycznej należy aktualizować projekt planu ogólnego.
Zgłaszane postulaty są na bieżąco analizowane zarówno pod względem merytorycznym,
jak również pod względem rozpoznania czy gminy postulują podobne zmiany. Należy też
zawsze brać pod uwagę, że wprowadzanie zmian w przepisach w trakcie rozpoczętej
procedury sporządzania planu ogólnego nie zawsze może mieć pozytywne skutki
dla wszystkich jego uczestników.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Tomasz Lewandowski
Podsekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 8 of 9 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych w związku z rozpatrzeniem i udzieleniem
odpowiedzi na interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia
2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie
swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r.,
z późn. zm.), zwanego dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Finansów i Gospodarki, którego obsługę
zapewnia Ministerstwo Rozwoju i Technologii z siedzibą w Warszawie, Plac Trzech Krzyży 3/5, mail:
kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP: /MRPIT/SkrytkaESP, adres
do doręczeń elektronicznych: AE:PL-68477-29007-EFSHR-25. Wykonującym obowiązki
administratora jest dyrektor Departamentu Planowania Przestrzennego.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a także
przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować z Inspektorem Ochrony Danych
w MRiT wysyłając informację na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj. w celu
wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora
(Dz. U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku z § 162 uchwały Nr 190 Rady Ministrów z dnia 29
października 2013 r. - Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2024 r. poz. 806) oraz art. 49 uchwały
Senatu RP z dnia 23 listopada 1990 r. Regulamin Senatu (tekst ujednolicony opracowany na podstawie
Monitora Polskiego z 2024 r. poz. 10 ze zm.).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi
na interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub działające
na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które wynikają z przepisów
powszechnie obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów, urzędów skarbowych,
Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT przetwarzają
dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister Finansów i Gospodarki (np.
podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy systemów informatycznych i usług IT oraz
telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu ich
przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a następnie –
w przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym
zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez czas określony w tych
przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji lub
profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do organizacji
międzynarodowych.
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi
na interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub nieaktualne,
zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu w Ministerstwie Rozwoju
i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu
nadzorczego właściwego w sprawach ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony
Danych Osobowych.
-- 9 of 9 --