tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 16 października 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 12345 Poseł Agnieszka Górska Waldemar Andzel
Kazimierz Choma Tadeusz Chrzan Grzegorz Gaża Małgorzata
Golińska Agata Wojtyszek Tadeusz Woźniak Wojciech Zubowski
Maria Kurowska Wioletta Kulpa w sprawie bezpieczeństwa
finansowego obywateli
Znak sprawy: FN7.054.9.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji nr 12345, złożonej przez Państwa Posłów i Posłanki:
Agnieszkę Górską, Waldemara Andzela, Kazimierza Bogusława Choma, Tadeusza
Chrzana, Grzegorza Gaża, Małgorzatę Golińską, Agatę Wojtyszek, Tadeusza
Woźniaka, Wojciecha Michała Zubowskiego, Marię Kurowską, Wiolettę Marię
Kulpę, Pawła Sałka i Dariusza Stefaniuka, w sprawie bezpieczeństwa finansowego
obywateli, poniżej przedstawiam następujące wyjaśnienia.
Ad 1
Należy wskazać, że sprawowanie nadzoru systemowego nad infrastrukturą
płatniczą w Polsce należy do zadań Narodowego Banku Polskiego. Zadania
realizowane w ramach sprawowania nadzoru systemowego Prezesa NBP
koncentrują się na ocenie zasad funkcjonowania nadzorowanej infrastruktury
płatniczej, monitorowaniu i analizowaniu funkcjonowania tej infrastruktury oraz
podejmowaniu działań na rzecz wprowadzenia zmian wspierających prawidłowe jej
funkcjonowanie. Realizując te zadania, NBP kieruje się kryteriami zgodności
z przepisami prawa oraz zapewnieniem sprawności i bezpieczeństwa
funkcjonowania infrastruktury płatniczej.
W związku z powyższym, Ministerstwo Finansów zwróciło się o informacje w tej
sprawie do NBP. Z przekazanych informacji, wynika, że według stanu na koniec I kw.
2025 r., w Polsce działało 1,36 mln terminali płatniczych POS. Urządzenia te są
obsługiwane przez agentów rozliczeniowych świadczących usługę acquiringu. Na

-- 1 of 5 --

2/5
polskim rynku płatniczym działają agenci rozliczeniowi z większościowym udziałem
polskiego kapitału (np. Bank Pekao S.A.), ale są też podmioty, w przypadku których
określenie, czy jest to podmiot polski czy zagraniczny, wymagałoby doprecyzowania
kryteriów takiej oceny. Dlatego, o ile unijne instytucje płatnicze można
bezsprzecznie zakwalifikować jako podmioty zagraniczne, o tyle określenie
przynależności podmiotów krajowych do grupy polskich lub zagranicznych agentów,
wymagałoby uprzedniego doprecyzowania kryteriów uznania danego podmiotu za
polski, w zakresie m.in. struktury właścicielskiej i sprawowaniu kontroli
właścicielskiej w ww. podmiotach
Ad 2
W zakresie zaangażowania kapitałowego podmiotów mających siedzibę na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podmiotów krajowych, podmiotów
zarejestrowanych w Polsce lub podmiotów prawa polskiego, w akcjonariat lub
strukturę udziałową podmiotów prowadzących systemy płatności (czyli podlegające
prawu polskiemu prawne powiązania pomiędzy co najmniej trzema instytucjami
(uczestnikami), w ramach których obowiązują wspólne dla tych uczestników zasady
przeprowadzania rozliczeń lub realizacji ich zleceń rozrachunku), informuję, że lista
nadzorowanych przez Prezesa NBP systemów płatności, wskazująca również ich
operatorów, jest dostępna na stronie internetowej NBP
(https://static.nbp.pl/systemy/platniczy/lista-systemow-i-schematow.pdf).
W Polsce, oprócz prowadzonego przez NBP systemu płatności wysokokwotowych
pn. SORBNET3, działa sześć systemów płatności detalicznych: Elixir, Euro Elixir,
Express Elixir, BLIK, BlueCash i Krajowy System Rozliczeń (KSR). Operatorem
trzech z nich – Elixir, Euro Elixir, Express Elixir – jest Krajowa Izba Rozliczeniowa
S.A., której akcjonariuszami są NBP i banki krajowe podlegające nadzorowi KNF.
Operatorem systemu BlueCash jest Autopay S.A., operatorem BLIK jest Polski
Standard Płatności S.A., a w przypadku KSR – Fiserv Polska S.A.
Jednocześnie informuję, że dane dotyczące podmiotów prowadzących systemy
płatności w Polsce (tj. Krajowej Izby Rozliczeniowej S.A., Polskiego Standardu
Płatności sp. z o.o., Autopay S.A. i Fiserv Polska S.A.) są publicznie dostępne.
Ad 3
NBP w ramach sprawowania nadzoru systemowego dokonuje bieżących i
cyklicznych analiz oceniających między innymi ryzyka systemowe. W ramach tych
działań przeprowadzane są m.in. cyklicznie scenariuszowe testy warunków
skrajnych jak również oceny krytyczności uczestników w systemach płatności
wysokokwotowych i detalicznych. Raporty przedstawiające wyniki tych ekspertyz
są wewnętrznymi dokumentami NBP. Natomiast syntetyczny opis działań
podejmowanych w ramach nadzoru systemowego jest corocznie zamieszczany na
stronie internetowej NBP.
Należy zwrócić uwagę, że niezależnie od struktury właścicielskiej poszczególnych
podmiotów stanowiących i tworzących infrastrukturę płatniczą lub podmiotów
świadczących usługi płatnicze, pozostają one objęte wymogami wynikającymi z
przepisów prawa, a także są one poddane nadzorowi systemowemu lub
ostrożnościowemu władz publicznych (tj. banków centralnych w przypadku m.in.
systemów płatności i organów nadzoru w przypadku podmiotów świadczących
usługi płatnicze). Dzięki temu zapewniane jest ich funkcjonowania w sposób
sprawny i bezpieczny, niezależnie od domicylu (adresu lub siedziby) podmiotu, który
sprawuje kontrolę właścicielską nad konkretnym operatorem lub dostawcą usług
płatniczych.

-- 2 of 5 --

3/5
Ponadto należy dostrzec uwarunkowania, które w istotnym stopniu odróżniają
polską infrastrukturę płatniczą od europejskiej. Otóż w konsekwencji rozwoju
schematu płatniczego i systemu płatności BLIK, polscy użytkownicy powszechnie
korzystają z rozwiązań płatniczych, które są zapewniane przez rodzimy podmiot (tj.
Polski Standard Płatności S.A.) i które w ostatnich latach stały się realną alternatywą
dla usług oferowanych przez globalne organizacje kartowe (VISA i Mastercard).
Niezależnie od powyższego, zgodnie z informacjami przekazanymi przez NBP,
problem związany z ograniczonym udziałem kapitału europejskiego wśród
znaczących aktorów rynku usług płatniczych UE, został zauważony przez Europejski
Bank Centralny i zaakcentowany w ramach prac związanych z określeniem strategii
rozwoju płatności detalicznych
(https://www.ecb.europa.eu/pub/pdf/other/ecb.eurosystemretailpaymentsstrateg
y~5a74eb9ac1.en.pdf). Należy wskazać, że „The ECB retail payments strategy” jest
kluczową inicjatywą Europejskiego Banku Centralnego, zainicjowaną w 2020 r.
i rozwijaną w kolejnych latach, której celem jest stworzenie bezpiecznego,
innowacyjnego i paneuropejskiego ekosystemu płatności detalicznych. Dokument
ten odnosi się m.in. do potrzeby odejścia od fragmentacji rynków krajowych i silnej
zależności od globalnych schematów kartowych.
Ad 4
Odnośnie budowy własnego krajowego systemu płatności, uzupełniając w tym
zakresie informacje przedstawione w pkt 2. i 3., należy wskazać, że w dniu 8 września
2025 r. Narodowy Bank Polski uruchomił nowy system płatności
wysokokwotowych – SORBNET3, który zastąpił działający od 2013 r. system
SORBNET2. Jest to w pełni polski system płatności, który został zbudowany przez
bank centralny, w którym rozliczane są operacje polityki pieniężnej, transakcje
międzybankowe z rynku finansowego i wysokokwotowe zlecenia klientowskie oraz
odbywa się rozrachunek zleceń rozliczanych w innych systemach płatności oraz
systemach rozrachunku papierów wartościowych (https://nbp.pl/nbpuruchomil-
system-platnosci-sorbnet3/).
Ad 5
Należy wskazać, że Ministerstwo Finansów podejmuje rozmaite działania mające na
celu wsparcie polskich firm fintechowych i technologicznych. W zakresie działań
legislacyjnych, ułatwiających działalność na rynku usług płatniczych, należy
wskazać, że Polska jako jedno z nielicznych państw członkowskich przy nowelizacji
ustawy o usługach płatniczych implementującej dyrektywę PSD2 skorzystała z opcji
narodowej wprowadzającej do porządku krajowego pojęcie małej instytucji
płatniczej.
Opcja ta umożliwia małym podmiotom, w szczególności start-up’om, świadczenie
większości usług płatniczych przy mniej rygorystycznych wymogach niż Krajowe
Instytucje Płatnicze (które muszą mieć określony, minimalny kapitał założycielski,
poziom funduszy własnych o określonej wysokości, czy system zarządzania
ryzykiem i kontroli wewnętrznej). Mała Instytucja Płatnicza jest szczególnie
atrakcyjnym rozwiązaniem dla przedsiębiorców, którzy chcą wypróbować polski
rynek, przyzwyczaić się do wymogów prawnych, podejścia Komisji Nadzoru
Finansowego oraz potrzeb docelowych klientów. Działanie polegające na
wprowadzeniu regulacji odnośnie Małych Instytucji Płatniczych z perspektywy
czasu należy określić jako pro-rozwojowe dla polskiego sektora Fintech, pozwalając
na zwiększenie poziomu konkurencyjności sektora, a co za tym idzie
i innowacyjności usług.

-- 3 of 5 --

4/5
Według stanu na dzień 9 października 2025 r., w rejestrze Komisji Nadzoru
Finansowego zarejestrowanych jest 174 Małych Instytucji Płatniczych, czyli ponad
trzykrotnie więcej niż Krajowych Instytucji Płatniczych (tj. 46).
W zakresie konkurencyjności w sektorze płatniczym wiele się obecnie dzieje na
arenie unijnej. Na przykład, rozporządzenie IPR (Instant Payments Regulation)
z 2024 r. wprowadziło przepisy, które mają na celu umożliwienie instytucjom
płatniczym (niebankowym podmiotom) uzyskania bezpośredniego dostępu do
systemów płatności, co do tej pory było ograniczone. Obecnie prowadzone są prace
legislacyjne mające na celu implementację tych przepisów do prawa krajowego.
Ponadto rozporządzenie PSR (Payment Services Regulation) – dla którego za
Polskiej Prezydencji osiągnięto mandat negocjacyjny w Radzie UE – wprowadza
zasady dotyczące dostępu instytucji płatniczej do rachunku w banku, które mają na
celu poprawę rynkowej pozycji niebankowych podmiotów, w tym tych
innowacyjnych i świadczących usługi w zakresie kryptoaktywów. Każda odmowa
banku lub cofnięcie dostępu do rachunku bankowego będzie musiała opierać się na
poważnych podstawach, na przykład na zasadnym podejrzeniu nielegalnej
działalności. Powody odmowy lub cofnięcia dostępu będą musiały zostać
przedstawione na piśmie oraz uzasadnione szczegółowo. Co więcej instytucje
płatnicze, które otrzymały od banku decyzję odmowną lub decyzję o zamknięciu
rachunku płatniczego, będą mogły odwołać się do właściwego organu, jest to realna
odpowiedz na podnoszony od lat problem relacji miedzy bankami a innowacyjnymi
podmiotami.
Ad 6
Z informacji przekazanych przez NBP wynika, że prowadzi on działania mające na
celu zapewnienie sprawności i bezpieczeństwa nadzorowanej infrastruktury
płatniczej w kontekście zarządzania ryzykiem operacyjnym. Zadania te koncentrują
się na ocenie zasad funkcjonowania nadzorowanej infrastruktury płatniczej.
Jednocześnie, należy wskazać, że przedmiotowe prace są zorientowane na
zapewnieniu sprawności i bezpieczeństwa (poprzez zapewnienie zgodności
z odpowiednimi wymogami ujętymi w przepisach prawa i uznawanych standardach
międzynarodowych) systemów i schematów objętych nadzorem systemowym
banku centralnego. W wyniku tych prac, wzmacniane jest bezpieczeństwo
i sprawność, a także cyberbezpieczeństwo (i obszar związany z „planami
awaryjnymi”) w ramach poszczególnych podmiotów, co przekłada się na
bezpieczeństwo ogólnie rozumianej infrastruktury płatniczej, przyczyniając się do
wzmocnienia stabilności systemu finansowego w Polsce.
Ad 7
Ministerstwo Finansów informuje, że począwszy od wczesnego etapu
projektowania systemu KSeF ogromny nacisk stawia się na bezpieczeństwo
przetwarzanych informacji w aspekcie ochrony podstawowych atrybutów
bezpieczeństwa (poufności, integralności, dostępności oraz rozliczalności) jak
również odporności na cyberzagrożenia. Zapewnienie należytego poziomu
bezpieczeństwa realizowane jest przez zastosowanie wielu warstw wzajemnie
uzupełniających się zabezpieczeń, zapewniających ochronę w różnych obszarach
funkcjonowania systemu tj.:
• Mechanizmy kontroli fizycznej – np. zabezpieczenie infrastruktury fizycznej,
kontrola dostępu,
• Mechanizmy organizacyjne – np. dokumentacja bezpieczeństwa systemu,
polityki, procedury, regulaminy,

-- 4 of 5 --

5/5
• Mechanizmy techniczne – np. technologie i systemy bezpieczeństwa jak
systemy zapobiegania i wykrywania włamań IPS/IDS, firewall aplikacyjny
WAF, system antywirusowy itp.
Dobór, skuteczność oraz adekwatność poszczególnych mechanizmów kontrolnych
realizowany jest w procesie cyklicznego szacowania ryzyka bezpieczeństwa
informacji. Dodatkowo na każdym istotnym etapie wdrażania systemu KSeF
wykonywane są testy bezpieczeństwa w obszarze aplikacyjnym
i infrastrukturalnym.
System KSeF jest budowany w oparciu o kilka ośrodków przetwarzania w celu
osiągnięcia niezawodności i ciągłości działania. Dzięki rozmieszczeniu zasobów
w różnych lokalizacjach możliwe jest zapewnienie dostępności usług nawet
w przypadku awarii jednego z centrów. Taka architektura zwiększa odporność
systemu na zakłócenia, minimalizując ryzyko przestojów i utraty danych.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jurand Drop
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów

-- 5 of 5 --