Interpelacja w sprawie działań kontrolnych Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (GIIF) w zakresie zgodności działań polskich giełd kryptowalut z przepisami AML
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12336
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie działań kontrolnych Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (GIIF) w zakresie zgodności działań polskich giełd kryptowalut z przepisami AML
Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj, Anna Dąbrowska-Banaszek
Data wpływu: 17-09-2025
Szanowny Panie Ministrze,
mając na względzie fakt, że sprawuje Pan nadzór nad działalnością Generalnego Inspektora Informacji Finansowej, zwracam się do Pana w związku z potencjalnymi nieprawidłowościami zaobserwowanymi w ramach działalności giełdy kryptowalut Kanga świadczącej usługi na rzecz polskich klientów. Działalność ta budzi poważne wątpliwości w zakresie m.in. przestrzegania obowiązujących w Polsce przepisów AML, a modele biznesowe promowane przez tą giełdę wydają się w niewłaściwy sposób zabezpieczać interesy majątkowe jej konsumentów, a także potencjalnie naruszać bezpieczeństwo obrotu środkami pieniężnymi na terenie Polski.
Jak wynika z danych, zawartych na stronie internetowej giełdy kryptowalut Kanga, podmiotami będącymi operatorami tej strony są spółki z Polski (dla klientów z obszaru EOG), Słowacji (dla klientów z tego państwa) oraz spółka zarejestrowana na Karaibach, w Saint-Lucii. Mając na względzie, że 2 z tych 3 podmiotów są zarejestrowane w państwach UE, a jedna ze spółek jest spółką polską, działalność giełdy powinna podlegać m.in. krajowym i wspólnotowym przepisom w zakresie AML - czyli przeciwdziałania praniu pieniędzy. Tymczasem podmioty prowadzące giełdę promują korzystanie z usług Kanga Kantor i Kanga Local, polegających na wymianie kryptoaktywów na gotówkę lub odwrotnie, za pośrednictwem VPN i logowania się z adresów IP spoza europejskiego obszaru gospodarczego, co utrudnia - a w niektórych przypadkach uniemożliwia - spełnienie wymogów KYC, czyli pozyskania wiedzy o kliencie korzystającym z usług objętych regulacją AML.
Dla porównania podmioty regulowane i zarejestrowane formalnie jako giełdy kryptowalut na terenie Unii Europejskiej mają obowiązek wykrywania używania VPN przez klientów w celu m.in. zapobiegania obchodzenia sankcji przez obywateli takich państw jak Rosja, jak również w celu uniemożliwienia obrotu środków finansowych pochodzących z przestępstwa. Tymczasem stosując VPN, możliwe jest transferowanie środków niewiadomego pochodzenia, przez niezidentyfikowane osoby, de facto bez limitów kwotowych. Zresztą, na stronie kangakantor.pl „brak limitów i kontroli” wskazuje się jako jeden z argumentów do pytania „Dlaczego warto korzystać z Kanga Kantor”. Z kolei na stronie usługi Kanga Local możemy przeczytać, że giełda sama de facto zachęca osoby biorące udział w takiej wymianie do unikania rejestracji działalności gospodarczej oraz niewprowadzania środków wymienianych w ramach transakcji z lokalnym pośrednikiem do obrotu bankowego.
Analizując komunikację reklamową giełdy Kanga, można odnieść zdumiewające wrażenie, że jej działalność jest poza jakimkolwiek nadzorem organów zobowiązanych do dbania o przestrzeganie przepisów AML, co z kolei stoi w kontrze do wyrażanej niedawno przez Przewodniczącego KNF opinii, iż Polska jest państwem z wysoką reputacją i stabilnym, bezpiecznym sektorem finansowym.
Szanowny Panie Ministrze,
mając na względzie powyższe, zwracam się do Pana z prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy powyżej przedstawione praktyki działania giełdy kryptowalut Kanga są znane GIIF? Czy podejmowano w sprawie tych praktyk jakieś działania? Czy analizowano te praktyki pod kątem ewentualnych naruszeń przepisów?
Czy GIIF posiada dzisiaj jakiekolwiek narzędzia, które mogłyby skutecznie zaniechać stosowania powyżej opisanych praktyk? Jeśli nie, to czy w polskim systemie prawnym możliwe jest podjęcie działań przeciwko podmiotom naruszającym przepisy o AML przez inne organy? Jeśli tak, to jakie? Czy GIIF powiadamiał lub zamierza powiadomić te organy o powyższych praktykach?
Podsekretarz stanu Jurand Drop
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3801 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/2
Warszawa, 30 września 2025 roku
Sprawa: odpowiedź na interpelacje 12336
Znak sprawy: IF9.054.7.2025
Kontakt: sekretariat IF
tel.: +48 22 694 30 60
e-mail: sekretariat.if@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelacje nr 12336 Posłanek na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej Pani
Agnieszki Ścigaj i Pani Anny Dąbrowskiej - Banaszek, uprzejmie informuję co następuje.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 12 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu
terroryzmu (Dz. U. z 2025 r. poz. 644) – zwana dalej ustawą, instytucjami obowiązanymi są
podmioty prowadzące działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług w zakresie:
a) wymiany pomiędzy walutami wirtualnymi i środkami płatniczymi,
b) wymiany pomiędzy walutami wirtualnymi,
c) pośrednictwa w wymianie, o której mowa w lit. a lub b,
d) prowadzenia rachunków, o których mowa w ust. 2 pkt 17 lit. e.
Działalność gospodarcza to zorganizowana działalność zarobkowa, prowadzona we
własnym imieniu i w sposób ciągły. Organizowanie zarobkowej działalności polegającej np. na
wymianie pomiędzy walutami wirtualnymi i środkami płatniczymi, które nie jest
jednorazowym przypadkiem, spełnia kryteria art. 2 ust. 1 pkt 12 ustawy, a rejestracja w
serwisie strony internetowej Kanga Local stanowi dowód na organizowanie takiej
działalności.
Tego typu podmioty mają obowiązki wynikające z ustawy, jak m.in. stosowanie środków
bezpieczeństwa finansowego (art. 33 ustawy i następne), dokonywanie zgłoszeń do
Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (GIIF) o transakcjach ponadprogowych (art.
72 ustawy), uzyskanie wpisu do rejestru działalności w zakresie walut wirtualnych (art. 129m
ustawy).
W przypadku przeprowadzania transferu środków pieniężnych za pomocą systemu BLIK
należy zauważyć, że transakcja odbywa się poprzez system danego banku, który zgodnie z art.
-- 1 of 2 --
2/2
2 ust. 1 pkt 1 ustawy jest instytucją obowiązaną i musi realizować obowiązki określone w
ustawie. Dlatego w takich przypadkach zagrożenie naruszenia wymogów przeciwdziałania
praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu wydaje się niższe.
Na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy GIIF sprawuje kontrolę wykonywania przez instytucje
obowiązane obowiązków w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu
terroryzmu określonych w ustawie. Od 2019 r. GIIF skontrolował 18 przedsiębiorców, o
których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 12 ustawy. GIIF zlecił Naczelnikom Urzędów Celno-
Skarbowych, aby w 2025 r. skontrolowali 87 takich przedsiębiorców wytypowanych przez
niego.
Brak spełnienia wymogów określonych w ustawie spowoduje zastosowanie kar
administracyjnych, o których mowa w rozdziale 13 ustawy, jak m.in. w sytuacji, gdy instytucja
obowiązana nie dopełnia obowiązku stosowania środków bezpieczeństwa finansowego. W
takim przypadku jest możliwość nałożenia kary pieniężnej. Karę pieniężną nakłada się do
wysokości dwukrotności kwoty korzyści osiągniętej lub straty unikniętej przez instytucję
obowiązaną w wyniku naruszenia albo - w przypadku gdy nie jest możliwe ustalenie kwoty tej
korzyści lub straty - do wysokości równowartości kwoty 1 000 000 euro.
W przypadkach stwierdzenie naruszenia przepisów np. ustawy Ordynacja podatkowa
nastąpi przekazanie sprawy do urzędu celno-skarbowego celem ustalenia ewentualnej kary
za brak odprowadzenia należnych zobowiązań podatkowych.
GIIF uwzględnia sygnały o nieprawidłowościach i są one jedną ze wskazówek typowania
instytucji obowiązanych do przeprowadzenia kontroli.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jurand Drop
podsekretarz stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 2 of 2 --