Interpelacja w sprawie realizacji Programu wieloletniego na rzecz Osób Starszych "Aktywni+" na lata 2012-2025 - edycja 2025
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12333
do prezesa Rady Ministrów
w sprawie realizacji Programu wieloletniego na rzecz Osób Starszych "Aktywni+" na lata 2012-2025 - edycja 2025
Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj, Anna Dąbrowska-Banaszek, Marcin Ociepa
Data wpływu: 17-09-2025
Szanowna Pani Minister,
program „Aktywni+” został ustanowiony uchwałą nr 167 Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2020 r., a jego aktualizacja nastąpiła uchwałą nr 70 Rady Ministrów z dnia 26 czerwca 2024 r. Program obowiązuje w latach 2021-2025 i zakłada coroczne finansowanie działań w kwocie około 40 mln zł. Głównym celem programu jest zwiększenie uczestnictwa osób starszych we wszystkich dziedzinach życia społecznego poprzez wsparcie aktywności organizacji pozarządowych działających na rzecz seniorów. Cele szczegółowe obejmują m.in. wzrost zaangażowania seniorów w kontakty społeczne, zwiększenie ich partycypacji społecznej, rozwój kompetencji cyfrowych, a także budowanie pozytywnego wizerunku starości i zapewnienie bezpieczeństwa osób starszych.
Beneficjentami programu mogą być organizacje pozarządowe oraz inne podmioty uprawnione ustawą o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Projekty finansowane są w czterech priorytetowych obszarach: aktywność społeczna, partycypacja społeczna, włączenie cyfrowe oraz przygotowanie do starości. Kwoty dotacji wahały się od 25 000 zł do 250 000 zł, a wnioskodawcy musieli zapewnić minimum 10% wkładu własnego, który mógł być finansowy, osobowy lub mieszany. Planowany termin realizacji projektów w edycji 2025 obejmował okres od 1 marca do 31 grudnia 2025 r.
W komunikatach medialnych oraz w dokumentach rządowych wielokrotnie podkreślano, że celem programu jest transparentność, co znalazło odzwierciedlenie m.in. w komunikacie KPRM z 31 lipca 2024 r., w którym wskazano na zmiany w regulaminie konkursu mające wyeliminować ingerencję polityczną w oceny ofert. Udostępnione są regulamin i załączniki konkursowe, generator ofert, publikowane są wyniki konkursów oraz sprawozdania z realizacji poprzednich edycji programu, np. 2022, w których można znaleźć dane dotyczące liczby ofert oraz liczby seniorów objętych działaniami.
Z informacji dostępnych publicznie wynika, że nabór ofert w edycji 2025 trwał do 31 stycznia 2025 r., przy zapewnieniu, że wyniki zostaną ogłoszone najpóźniej do 1 marca 2025 r. Tymczasem rzeczywiste ogłoszenie wyników nastąpiło dopiero 30 maja 2025 r., co oznaczało znaczne opóźnienie względem pierwotnych deklaracji. W relacjach organizacji pozarządowych wskazuje się, że skutkiem tego opóźnienia był skrócony czas realizacji projektów – część beneficjentów miała do dyspozycji tylko kilka miesięcy na zrealizowanie zadań przewidzianych w umowie.
Ponadto wnioskodawcy sygnalizują niedostatki w zakresie komunikacji i transparentności. Brak było automatycznych powiadomień o zmianach terminów, przez co konieczne było samodzielne monitorowanie komunikatów na stronach rządowych. Dodatkowo nie udostępniono wnioskodawcom kart oceny merytorycznej ani listy ekspertów, którzy oceniali projekty. Takie praktyki budzą pytania o rzeczywistą przejrzystość procedur i sprawiedliwość w traktowaniu wnioskodawców, co jest szczególnie istotne w kontekście polityki senioralnej, która powinna cechować się otwartością i transparentnością.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czym były spowodowane opóźnienia w ogłoszeniu wyników konkursu edycji 2025 oraz podpisywaniu umów?
Jak ministerstwo ocenia skutki tych opóźnień dla realizacji projektów, w tym ewentualne ograniczenie skali działań lub konieczność skrócenia okresu realizacji?
W jaki sposób zapewniono, aby wszyscy wnioskodawcy byli informowani o zmianach terminów lub opóźnieniach i dlaczego nie zastosowano automatycznych powiadomień dla wnioskodawców?
W jaki sposób ministerstwo dba o transparentność polityki senioralnej w kontekście programu „Aktywni+”, w szczególności w odniesieniu do udostępnienia kart oceny merytorycznej oraz list ekspertów oceniających projekty?
Jak zapewniana jest kontrola i nadzór nad procedurami konkursowymi, aby uniknąć zarzutów o nierówne traktowanie wnioskodawców?
Czy administracja rządowa w ramach programu „Aktywni+” stosuje te same mechanizmy przejrzystości i kontroli, jakie obowiązują w innych programach wsparcia NGO, takich jak procedury NIOW czy NIW?
Czy w planach jest publikacja dobrych praktyk i wzorców postępowania w celu zwiększenia bezpieczeństwa i przejrzystości procedur konkursowych w kolejnych edycjach programu?
Sekretarz stanu Marzena Okła-Drewnowicz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4761 znakówadres email: sekretariatMOD@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
Sekretarz Stanu
Marzena Okła-Drewnowicz
DS.WMM.4510.23.2025
Warszawa, 31 października 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12333 Pani Poseł Agnieszki Ścigaj wraz z grupą posłów
w sprawie realizacji Programu wieloletniego na rzecz Osób Starszych "Aktywni+" na lata
2012-2025 - edycja 2025”, proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Ostateczne rozstrzygnięcie konkursu – edycja 25 nastąpiło 30 maja 2025 r. Przesunięcie
terminu rozstrzygnięcia konkursu wynikało przede wszystkim z konieczności oceny
formalnej 1717 ofert, a także przeprowadzenia ze względów bezpieczeństwa, dotychczas
niestosowanej weryfikacji kandydatów na ekspertów konkursowych przez Służbę Ochrony
Państwa oraz zawierania z nimi umów w formie papierowej. W wyniku tej weryfikacji nie
wszyscy kandydaci na ekspertów przeszli ją pozytywnie. Dodatkowo, po raz pierwszy
podczas realizacji programu, podjęta została decyzja o konieczności złożenia deklaracji
bezstronności przez ekspertów oceniających oferty względem wszystkich podmiotów,
które złożyły oferty w ramach edycji 2025 programu „Aktywni+”. Proces ten także okazał
się właściwym działaniem, gdyż kilku ekspertów z uwagi na powiązania z oferentami
złożyło rezygnację z oceny ofert, co świadczyło o wysokiej transparentności wydatkowania
środków publicznych. Jednocześnie należy wskazać, że ocena ekspertów nie mogła się
rozpocząć wcześniej, niż po etapie oceny formalnej. Biorąc powyższe pod uwagę,
Przewodnicząca Komisji konkursowej wnioskowała trzykrotnie do Ministra do Spraw
Polityki Senioralnej o przedłużenie terminu oceny ofert.
Zgodnie z zapisami rozdziału VI pkt 1 Regulaminu otwartego konkursu ofert w ramach
programu wieloletniego na rzecz Osób Starszych „Aktywni+” na lata 2021–2025, Edycja
2025, po ogłoszeniu wyników konkursu następują uzgodnienia ostatecznej wersji oferty,
biorąc pod uwagę decyzję o przyznaniu dotacji. Proces ten obejmuje w szczególności
doprecyzowanie i aktualizację kalkulacji przewidywanych kosztów realizacji zadania
publicznego oraz dostosowanie harmonogramu działań do planowanego okresu realizacji
projektu.
Informowanie wnioskodawców o zmianach odbywało się poprzez publikację komunikatów
na stronie internetowej www.gov.pl/web/premier. Ponadto wszystkie organizacje
otrzymały informacje o przyznaniu dotacji na adresy e-mail podane w ofertach. Oferenci
uzyskiwali również szczegółowe informacje od pracowników Departamentu Polityki
Senioralnej. Ustawodawca nie przewidział obowiązku stosowania automatycznych
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 694 75 17 adres: Al. Ujazdowskie 1/3
adres email: sekretariatMOD@kprm.gov.pl 00-583 Warszawa
adres strony internetowej: www.gov.pl/premier
powiadomień, a wybór oficjalnych kanałów publikacji zapewnia równe traktowanie
wszystkim oferentom.
Karty oceny merytorycznej sporządzone przez ekspertów zostały udostępnione każdemu
wnioskodawcy, który złożył wniosek o udostępnienie karty oceny merytorycznej.
Procedura ta wynika z art. 15 ust. 2i ustawy o działalności pożytku publicznego
i o wolontariacie, który określa, że każdy Oferent w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia
wyników Konkursu, może żądać uzasadnienia wyboru lub odrzucenia oferty.
Należy zaznaczyć, że wszyscy eksperci złożyli oświadczenia o bezstronności i braku
konfliktu interesów. Regulamin konkursu, ogłoszenie naboru, listy rankingowe i wykazy
ofert niespełniających kryteriów formalnych były publikowane na stronie internetowej
premier.gov.pl.
Całość procedury konkursowej objęta jest nadzorem wewnętrznym oraz zewnętrznym.
Komisja konkursowa dla edycji 2025 programu została powołana decyzją Ministra do
spraw Polityki Senioralnej, a każdy jej członek złożył oświadczenia o bezstronności
i poufności. Należy również zaznaczyć, że strona społeczna miała swoją reprezentację w
Komisji.
W ramach programu „Aktywni+” zapewniono mechanizmy gwarantujące transparentność
procesu wyboru ofert oraz nadzór nad realizacją zadań, takie jak m.in.:
zapewnienie jawności postępowań konkursowych,
ocena merytoryczna ofert przeprowadzana przez ekspertów zewnętrznych,
jednolite kryteria oceny stosowane wobec wszystkich ofert,
oświadczenia o bezstronności składane przez ekspertów oceniających oferty
i członków komisji konkursowej.
Wszystkie powyższe podjęte działania odpowiadały najwyższej staranności,
a nade wszystko przejrzystości wydatkowania środków publicznych.
Z wyrazami szacunku,
z upoważnienia
Marzena Okła-Drewnowicz
Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
/podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/
-- 2 of 2 --