Interpelacja nr 12321
Interpelacja w sprawie działań adaptacyjnych wobec nasilających się ekstremalnych zjawisk pogodowych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Cyfryzacja i Technologie (100%)
Klimat, Energia i Środowisko (95%)
Obrona i Bezpieczeństwo (75%)
Zdrowie i Lecznictwo (64%)
Rolnictwo i Rozwój Wsi (64%)
Podatki i Finanse (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie działań adaptacyjnych wobec nasilających się ekstremalnych zjawisk pogodowych
Interpelacja nr 12321
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie działań adaptacyjnych wobec nasilających się ekstremalnych zjawisk pogodowych
Zgłaszający: Piotr Górnikiewicz
Data wpływu: 16-09-2025
Szanowna Pani Minister,
w ostatnich latach w Polsce obserwujemy nasilenie ekstremalnych zjawisk pogodowych – intensywnych opadów, burz, susz oraz fal upałów. Zjawiska te stwarzają coraz większe ryzyko dla zdrowia obywateli, bezpieczeństwa infrastruktury krytycznej oraz sprawnego funkcjonowania samorządów.
Władze publiczne dysponują już narzędziami wczesnego ostrzegania (takimi jak system Alert RCB czy ostrzeżenia IMGW), jednak doświadczenia ostatnich wydarzeń pokazują, że konieczne jest przyspieszenie i wzmocnienie działań adaptacyjnych, zarówno na poziomie krajowym, jak i lokalnym.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Strategie adaptacyjne – Czy i w jakim terminie ministerstwo prowadzi aktualizację krajowych dokumentów strategicznych dotyczących adaptacji do zmian klimatu (np. Krajowej Strategii Adaptacji)?
Wsparcie finansowe dla samorządów – Jakie instrumenty finansowe i programy (finansowane z budżetu krajowego, środków UE, NFOŚiGW itp.) są obecnie dostępne lub planowane dla gmin i powiatów w zakresie inwestycji zwiększających retencję wód, modernizację sieci wodno-kanalizacyjnej, renaturyzację cieków wodnych oraz rozwój zieleni miejskiej? Proszę o przedstawienie wykazu programów wraz z orientacyjnymi alokacjami oraz warunkami aplikowania.
Systemy wczesnego ostrzegania i koordynacja – W jaki sposób ministerstwo koordynuje współpracę z IMGW, Rządowym Centrum Bezpieczeństwa, Państwowym Gospodarstwem Wodnym „Wody Polskie“, Państwową Strażą Pożarną i samorządami w zakresie systemów wczesnego ostrzegania, reagowania kryzysowego oraz komunikacji z mieszkańcami? Jak Pani Minister ocenia skuteczność funkcjonowania systemu Alert RCB i jakie są plany jego rozwoju? Czy rozważane jest zwiększenie roli aplikacji mObywatel w systemie wczesnego ostrzegania?
Odporność infrastruktury krytycznej – Jakie działania są planowane lub już realizowane w celu zwiększenia odporności infrastruktury krytycznej (takiej jak szpitale, oczyszczalnie ścieków, sieci energetyczne, drogi) na długotrwałe upały, intensywne opady czy przerwy w dostawach energii? Czy przewidziano dedykowane programy wsparcia dla gmin o ograniczonych możliwościach budżetowych?
Z uwagi na wagę problemu oraz jego bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo i zdrowie mieszkańców, proszę o szczegółowe przedstawienie planowanych i realizowanych działań.
Z poważaniem Piotr Górnikiewicz
Interpelacja nr 12321
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie działań adaptacyjnych wobec nasilających się ekstremalnych zjawisk pogodowych
Zgłaszający: Piotr Górnikiewicz
Data wpływu: 16-09-2025
Szanowna Pani Minister,
w ostatnich latach w Polsce obserwujemy nasilenie ekstremalnych zjawisk pogodowych – intensywnych opadów, burz, susz oraz fal upałów. Zjawiska te stwarzają coraz większe ryzyko dla zdrowia obywateli, bezpieczeństwa infrastruktury krytycznej oraz sprawnego funkcjonowania samorządów.
Władze publiczne dysponują już narzędziami wczesnego ostrzegania (takimi jak system Alert RCB czy ostrzeżenia IMGW), jednak doświadczenia ostatnich wydarzeń pokazują, że konieczne jest przyspieszenie i wzmocnienie działań adaptacyjnych, zarówno na poziomie krajowym, jak i lokalnym.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Strategie adaptacyjne – Czy i w jakim terminie ministerstwo prowadzi aktualizację krajowych dokumentów strategicznych dotyczących adaptacji do zmian klimatu (np. Krajowej Strategii Adaptacji)?
Wsparcie finansowe dla samorządów – Jakie instrumenty finansowe i programy (finansowane z budżetu krajowego, środków UE, NFOŚiGW itp.) są obecnie dostępne lub planowane dla gmin i powiatów w zakresie inwestycji zwiększających retencję wód, modernizację sieci wodno-kanalizacyjnej, renaturyzację cieków wodnych oraz rozwój zieleni miejskiej? Proszę o przedstawienie wykazu programów wraz z orientacyjnymi alokacjami oraz warunkami aplikowania.
Systemy wczesnego ostrzegania i koordynacja – W jaki sposób ministerstwo koordynuje współpracę z IMGW, Rządowym Centrum Bezpieczeństwa, Państwowym Gospodarstwem Wodnym „Wody Polskie“, Państwową Strażą Pożarną i samorządami w zakresie systemów wczesnego ostrzegania, reagowania kryzysowego oraz komunikacji z mieszkańcami? Jak Pani Minister ocenia skuteczność funkcjonowania systemu Alert RCB i jakie są plany jego rozwoju? Czy rozważane jest zwiększenie roli aplikacji mObywatel w systemie wczesnego ostrzegania?
Odporność infrastruktury krytycznej – Jakie działania są planowane lub już realizowane w celu zwiększenia odporności infrastruktury krytycznej (takiej jak szpitale, oczyszczalnie ścieków, sieci energetyczne, drogi) na długotrwałe upały, intensywne opady czy przerwy w dostawach energii? Czy przewidziano dedykowane programy wsparcia dla gmin o ograniczonych możliwościach budżetowych?
Z uwagi na wagę problemu oraz jego bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo i zdrowie mieszkańców, proszę o szczegółowe przedstawienie planowanych i realizowanych działań.
Z poważaniem Piotr Górnikiewicz
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Urszula Zielińska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
10 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.9 / 1k zn.
- Zawiera 10 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10994 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DAM-S.050.37.2025.sDAM
3994101.16471869.13431539
Warszawa, 25-11-2025
dot.: odpowiedzi na interpelację Posła Piotra Górnikiewicza (K10INT12321)
temat: działania adaptacyjne wobec nasilających się ekstremalnych zjawisk pogodowych
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przekazuję odpowiedź na interpelację pana posła Piotra Górnikiewicza.
Pytanie 1. Strategie adaptacyjne – Czy i w jakim terminie Ministerstwo prowadzi aktualizację
krajowych dokumentów strategicznych dotyczących adaptacji do zmian klimatu (np. Krajowej
Strategii Adaptacji)?
Ministerstwo opracuje nową Krajową Strategię Adaptacji i Plan Działań Adaptacyjnych
do końca I połowy 2027 r. Aktualnie Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut
Badawczy (IOŚ-PIB) przygotowuje dla Ministerstwa nową analizę ryzyka klimatycznego,
która będzie punktem wyjścia dla ww. aktualizacji.
Pytanie 2. Wsparcie finansowe dla samorządów – Jakie instrumenty finansowe i programy
(finansowane z budżetu krajowego, środków UE, NFOŚiGW itp.) są obecnie dostępne
lub planowane dla gmin i powiatów w zakresie inwestycji zwiększających retencję
wód, modernizację sieci wodno-kanalizacyjnej, renaturyzację cieków wodnych oraz rozwój
zieleni miejskiej? Proszę o przedstawienie wykazu programów wraz z orientacyjnymi alokacjami
oraz warunkami aplikowania.
Poniżej przedstawiam listę aktualnych naborów dot. adaptacji do zmiany klimatu z linkami
do stron internetowych.
a) Realizacja inwestycji adaptacyjnych obejmujących kompleksowe rozwiązania
dla wód deszczowych oraz błękitno-zielonej infrastruktury:
a. link – nabór dla miast, które uczestniczyły w projekcie pilotażowym
Ministerstwa Środowiska dotyczącym miejskich planów adaptacji (MPA),
oraz m. st. Warszawy – minimalna kwota dofinansowania – 1 mln zł,
alokacja w naborze – 500 mln zł;
b. link – nabór dla miast średnich spoza Polski Wschodniej – minimalna kwota
dofinansowania – 500 tys. zł, alokacja w naborze – 500 mln zł;
c. nabór dla miast średnich i obszarów uzrowiskowych z Polski Wschodniej
zostanie ogłoszony 15.12.2025 r. i będzie trwał do 16.03.2026 r.
b) Opracowanie MPA, porządkujących działania na rzecz bezpieczeństwa
klimatycznego mieszkańców oraz ograniczenia podatności infrastruktury
komunalnej na ekstremalne zjawiska pogodowe:
-- 1 of 4 --
a. link – nabór dla miast średnich spoza Polski Wschodniej – alokacja
w naborze – 10 mln zł;
b. nabór dla miast z Polski Wschodniej zostanie ogłoszony 16.02.2026 r.
i będzie trwał do 16.04.2026 r.
c) Wdrożenie projektów edukacyjnych dotyczących zmiany klimatu i odporności
klimatycznej, zawierających komponent infrastrukturalny (nabór dla samorządów
i NGO oraz partnerstw) – link – minimalna kwota dofinansowania – 2 mln zł,
maksymalna kwota dofinansowania – 6 mln zł, alokacja w naborze – 30 mln zł.
Ministerstwo pracuje ponadto nad nowym naborem w ramach funduszy europejskich
w zakresie renaturyzacji ekosystemów wodnych i od wód zależnych (alokacja – 450 mln z).
Środki na działania klimatyczne i środowiskowe są również dostępne w poszczególnych
wojewódzkich funduszach ochrony środowiska i gospodarki wodnej oraz w urzędach
marszałkowskich.
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wdraża Program
Priorytetowy Adaptacja do zmian klimatu. Szczegółowe informacje dostępne są na stronie
internetowej jednostki – link.
Pytanie 3. Systemy wczesnego ostrzegania i koordynacja. W jaki sposób Ministerstwo
koordynuje współpracę z IMGW, Rządowym Centrum Bezpieczeństwa, Państwowym
Gospodarstwem Wodnym „Wody Polskie”, Państwową Strażą Pożarną i samorządami
w zakresie systemów wczesnego ostrzegania, reagowania kryzysowego oraz komunikacji
z mieszkańcami? Jak Pani Minister ocenia skuteczność funkcjonowania systemu Alert RCB
i jakie są plany jego rozwoju? Czy rozważane jest zwiększenie roli aplikacji mObywatel
w systemie wczesnego ostrzegania?
Za koordynację powiadamiania i ostrzegania obywateli o sytuacjach kryzysowych w ramach
systemów wczesnego ostrzegania odpowiada minister właściwy do spraw wewnętrznych.
Podstawą prawną jest ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej z 2025 r., która
wprowadza m.in. systemy powiadamiania, ostrzegania i alarmowania, a także ustawa
o zarządzaniu kryzysowym z 2007 r.
Z kolei w Ministerstwie Klimatu i Środowiska funkcjonuje Centrum Zarządzania
Kryzysowego (CZK MKiŚ), które odpowiada za bieżący kontakt i współpracę z innymi
jednostkami, również z tymi, które uczestniczą w systemach wczesnego ostrzegania i
reagowania kryzysowego. CZK MKiŚ utrzymuje stałą wymianę informacji z kluczowymi
instytucjami, w tym z:
Instytutem Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowym Instytutem
Badawczym (IMGW-PIB) – o zjawiskach meteorologicznych i hydrologicznych oraz
o prognozach i alertach,
Rządowym Centrum Bezpieczeństwa (RCB) – o zagrożeniach,
Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie (PGW WP) – o sytuacji
hydrologiczno-meteorologicznej w Polsce,
samorządami wojewódzkimi – o zagrożeniach lokalnych.
W tym kontekście należy również nadmienić, iż w szczególnym przypadku rzeki Odry, na
podstawie Zarządzenia nr 256 Prezesa Rady Ministrów z dnia 5 lipca 2023 r. w sprawie
Międzyresortowego Zespołu do spraw Przeciwdziałania Sytuacjom Kryzysowym i
Zagrożeniom Środowiskowym na Rzece Odrze (dalej: Zespołu), Ministerstwo Klimatu i
Środowiska koordynuje prace Zespołu, który na bieżąco opracowuje rekomendacje w celu
-- 2 of 4 --
ochrony ekosystemu tej rzeki i monitoruje ich wdrażanie przez właściwe podmioty.
Rekomendacje stanowią bieżący plan działania dla instytucji centralnych i województw. W
skład Zespołu wschodzą przedstawiciele Ministerstwa Infrastruktury, Ministerstwa
Aktywów Państwowych, Ministerstwa Przemysłu/Energii, Ministerstwa Spraw
Wewnętrznych i Administracji, Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, Głównego
Inspektoratu Ochrony Środowiska (GIOŚ), IOS-PIB, PGW WP, IMGW-PIB oraz
Wojewódzkich Centrów Zarządzania Kryzysowego z regionów nadodrzańskich. Prace
Zespołu koordynuje Ministerstwo Klimatu i Środowiska.
Rekomendacje Zespołu opierają się przede wszystkim na danych uzyskanych w ramach
monitoringu interwencyjnego1, prowadzonego przez GIOŚ. Głównym rezultatem tego
monitoringu jest analiza stopnia zagrożenia (stopień ostrzegawczy oraz I, II i III stopień
zagrożenia), która jest udostępniona na portalu GIOŚ – link.
Pytanie 4. Odporność infrastruktury krytycznej – Jakie działania są planowane lub już
realizowane w celu zwiększenia odporności infrastruktury krytycznej (takiej jak szpitale,
oczyszczalnie ścieków, sieci energetyczne, drogi) na długotrwałe upały, intensywne opady
czy przerwy w dostawach energii? Czy przewidziano dedykowane programy wsparcia dla gmin
o ograniczonych możliwościach budżetowych?
Na podstawie informacji przekazanych przez właściwe w tym zakresie Ministerstwo
Infrastruktury oraz Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (zał. 1 i zał. 2)
informuję, że odporność infrastruktury krytycznej (IK) w Polsce obejmuje działania mające
na celu zabezpieczenie kluczowych obiektów — takich jak szpitale, oczyszczalnie ścieków,
sieci energetyczne czy drogi — przed skutkami długotrwałych upałów, intensywnych
opadów oraz przerw w dostawach energii.
W ramach działań prewencyjnych prowadzi się m.in. monitorowanie temperatury
i wilgotności w obiektach (w tym w serwerowniach oraz stacjach energetycznych) oraz
utrzymanie instalacji chłodzenia i wentylacji odpornych na wysokie temperatury.
Przewiduje się także budowę zbiorników retencyjnych i systemów odprowadzania wody
deszczowej w celu ograniczenia ryzyka powodzi oraz zabezpieczenie linii energetycznych
przed przeciążeniem i pożarami.
W zakresie przeciwdziałania skutkom przerw w dostawach energii kluczową rolę odgrywają
systemy awaryjnego zasilania (w tym generatory) oraz wdrażanie inteligentnych sieci
energetycznych typu smart grid. Dodatkowo planowane jest rozwijanie lokalnych źródeł
energii odnawialnej — takich jak instalacje fotowoltaiczne i turbiny wiatrowe — oraz budowa
i utrzymanie magazynów energii w celu zapewnienia redundancji. Operatorzy infrastruktury
krytycznej są zobowiązani do prowadzenia systematycznych analiz zagrożeń i wdrażania
rozwiązań adekwatnych do ich wyników.
W obszarze bezpieczeństwa fizycznego, technicznego, osobowego i cyberbezpieczeństwa
przewidziano szkolenia i ćwiczenia personelu. Operatorzy IK współpracują także
z administracją publiczną, w tym z RCB, w zakresie wymiany informacji i wdrażania dobrych
praktyk. Projekt nowelizacji ustawy o zarządzaniu kryzysowym zakłada zintegrowane
podejście do ochrony IK, oparte na analizie ryzyka, planowaniu prewencyjnym oraz
współpracy międzysektorowej.
W ramach Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026 przewidziano
środki finansowe na modernizację systemu ostrzegania i alarmowania, zakup konsol
dyspozytorskich, rozwój Alertu RCB oraz odbiorników cyfrowych pracujących w paśmie KF.
1 na podstawie Procedury monitorowania interwencyjnego Prymnesium parvum „złotej algi”.
-- 3 of 4 --
System wczesnego ostrzegania funkcjonuje dzięki współpracy RCB, Państwowej Straży
Pożarnej, Policji, IMGW-PIB oraz Ministerstwa Klimatu i Środowiska, co umożliwia wymianę
danych, ocenę ryzyka i przygotowywanie spójnych komunikatów.
W ramach tego programu zaplanowano dedykowane wsparcie dla gmin o ograniczonych
możliwościach budżetowych. Na rok 2025 przewidziano ponad 16 mld zł, a na 2026 —
ponad 17 mld zł na ochronę ludności i obronę cywilną, w tym na modernizację
infrastruktury. Wojewodowie mogą rozdysponowywać te środki — po uzgodnieniach
z MSWiA i MON — dla wspierania jednostek samorządu terytorialnego oraz innych
podmiotów odpowiedzialnych za zwiększanie odporności infrastruktury.
Odporność infrastruktury wzmacnia również system wczesnego ostrzegania oraz stała
osłona hydrologiczno-meteorologiczna realizowana przez IMGW-PIB. Kluczowe działania
obejmują:
wydawanie i dystrybucję prognoz, komunikatów, ostrzeżeń i biuletynów,
stałą wymianę danych i konsultacje IMGW-PIB – RCB (także przy wydawaniu
Alertu RCB),
udział ekspertów IMGW-PIB w aktualizacji Krajowego Planu Zarządzania
Kryzysowego oraz w pracach bieżących sztabów kryzysowych,
udostępnianie ostrzeżeń w wielu kanałach (m.in. aplikacja mObywatel, geoportal,
meteoalarm, API wykorzystywane przez globalne serwisy).
System ten ma na celu wczesne informowanie gmin, służb i mieszkańców o zagrożeniach,
co pozwala ograniczać skutki upałów, powodzi, suszy czy gwałtownych zjawisk. Ponadto
odporność infrastruktury — szczególnie wobec zagrożeń powodziowych — wzmacniają:
wstępna ocena ryzyka powodziowego,
mapy zagrożenia i mapy ryzyka powodziowego,
plany zarządzania ryzykiem powodziowym.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 4 of 4 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DAM-S.050.37.2025.sDAM
3994101.16471869.13431539
Warszawa, 25-11-2025
dot.: odpowiedzi na interpelację Posła Piotra Górnikiewicza (K10INT12321)
temat: działania adaptacyjne wobec nasilających się ekstremalnych zjawisk pogodowych
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przekazuję odpowiedź na interpelację pana posła Piotra Górnikiewicza.
Pytanie 1. Strategie adaptacyjne – Czy i w jakim terminie Ministerstwo prowadzi aktualizację
krajowych dokumentów strategicznych dotyczących adaptacji do zmian klimatu (np. Krajowej
Strategii Adaptacji)?
Ministerstwo opracuje nową Krajową Strategię Adaptacji i Plan Działań Adaptacyjnych
do końca I połowy 2027 r. Aktualnie Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut
Badawczy (IOŚ-PIB) przygotowuje dla Ministerstwa nową analizę ryzyka klimatycznego,
która będzie punktem wyjścia dla ww. aktualizacji.
Pytanie 2. Wsparcie finansowe dla samorządów – Jakie instrumenty finansowe i programy
(finansowane z budżetu krajowego, środków UE, NFOŚiGW itp.) są obecnie dostępne
lub planowane dla gmin i powiatów w zakresie inwestycji zwiększających retencję
wód, modernizację sieci wodno-kanalizacyjnej, renaturyzację cieków wodnych oraz rozwój
zieleni miejskiej? Proszę o przedstawienie wykazu programów wraz z orientacyjnymi alokacjami
oraz warunkami aplikowania.
Poniżej przedstawiam listę aktualnych naborów dot. adaptacji do zmiany klimatu z linkami
do stron internetowych.
a) Realizacja inwestycji adaptacyjnych obejmujących kompleksowe rozwiązania
dla wód deszczowych oraz błękitno-zielonej infrastruktury:
a. link – nabór dla miast, które uczestniczyły w projekcie pilotażowym
Ministerstwa Środowiska dotyczącym miejskich planów adaptacji (MPA),
oraz m. st. Warszawy – minimalna kwota dofinansowania – 1 mln zł,
alokacja w naborze – 500 mln zł;
b. link – nabór dla miast średnich spoza Polski Wschodniej – minimalna kwota
dofinansowania – 500 tys. zł, alokacja w naborze – 500 mln zł;
c. nabór dla miast średnich i obszarów uzrowiskowych z Polski Wschodniej
zostanie ogłoszony 15.12.2025 r. i będzie trwał do 16.03.2026 r.
b) Opracowanie MPA, porządkujących działania na rzecz bezpieczeństwa
klimatycznego mieszkańców oraz ograniczenia podatności infrastruktury
komunalnej na ekstremalne zjawiska pogodowe:
-- 1 of 4 --
a. link – nabór dla miast średnich spoza Polski Wschodniej – alokacja
w naborze – 10 mln zł;
b. nabór dla miast z Polski Wschodniej zostanie ogłoszony 16.02.2026 r.
i będzie trwał do 16.04.2026 r.
c) Wdrożenie projektów edukacyjnych dotyczących zmiany klimatu i odporności
klimatycznej, zawierających komponent infrastrukturalny (nabór dla samorządów
i NGO oraz partnerstw) – link – minimalna kwota dofinansowania – 2 mln zł,
maksymalna kwota dofinansowania – 6 mln zł, alokacja w naborze – 30 mln zł.
Ministerstwo pracuje ponadto nad nowym naborem w ramach funduszy europejskich
w zakresie renaturyzacji ekosystemów wodnych i od wód zależnych (alokacja – 450 mln z).
Środki na działania klimatyczne i środowiskowe są również dostępne w poszczególnych
wojewódzkich funduszach ochrony środowiska i gospodarki wodnej oraz w urzędach
marszałkowskich.
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wdraża Program
Priorytetowy Adaptacja do zmian klimatu. Szczegółowe informacje dostępne są na stronie
internetowej jednostki – link.
Pytanie 3. Systemy wczesnego ostrzegania i koordynacja. W jaki sposób Ministerstwo
koordynuje współpracę z IMGW, Rządowym Centrum Bezpieczeństwa, Państwowym
Gospodarstwem Wodnym „Wody Polskie”, Państwową Strażą Pożarną i samorządami
w zakresie systemów wczesnego ostrzegania, reagowania kryzysowego oraz komunikacji
z mieszkańcami? Jak Pani Minister ocenia skuteczność funkcjonowania systemu Alert RCB
i jakie są plany jego rozwoju? Czy rozważane jest zwiększenie roli aplikacji mObywatel
w systemie wczesnego ostrzegania?
Za koordynację powiadamiania i ostrzegania obywateli o sytuacjach kryzysowych w ramach
systemów wczesnego ostrzegania odpowiada minister właściwy do spraw wewnętrznych.
Podstawą prawną jest ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej z 2025 r., która
wprowadza m.in. systemy powiadamiania, ostrzegania i alarmowania, a także ustawa
o zarządzaniu kryzysowym z 2007 r.
Z kolei w Ministerstwie Klimatu i Środowiska funkcjonuje Centrum Zarządzania
Kryzysowego (CZK MKiŚ), które odpowiada za bieżący kontakt i współpracę z innymi
jednostkami, również z tymi, które uczestniczą w systemach wczesnego ostrzegania i
reagowania kryzysowego. CZK MKiŚ utrzymuje stałą wymianę informacji z kluczowymi
instytucjami, w tym z:
Instytutem Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowym Instytutem
Badawczym (IMGW-PIB) – o zjawiskach meteorologicznych i hydrologicznych oraz
o prognozach i alertach,
Rządowym Centrum Bezpieczeństwa (RCB) – o zagrożeniach,
Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie (PGW WP) – o sytuacji
hydrologiczno-meteorologicznej w Polsce,
samorządami wojewódzkimi – o zagrożeniach lokalnych.
W tym kontekście należy również nadmienić, iż w szczególnym przypadku rzeki Odry, na
podstawie Zarządzenia nr 256 Prezesa Rady Ministrów z dnia 5 lipca 2023 r. w sprawie
Międzyresortowego Zespołu do spraw Przeciwdziałania Sytuacjom Kryzysowym i
Zagrożeniom Środowiskowym na Rzece Odrze (dalej: Zespołu), Ministerstwo Klimatu i
Środowiska koordynuje prace Zespołu, który na bieżąco opracowuje rekomendacje w celu
-- 2 of 4 --
ochrony ekosystemu tej rzeki i monitoruje ich wdrażanie przez właściwe podmioty.
Rekomendacje stanowią bieżący plan działania dla instytucji centralnych i województw. W
skład Zespołu wschodzą przedstawiciele Ministerstwa Infrastruktury, Ministerstwa
Aktywów Państwowych, Ministerstwa Przemysłu/Energii, Ministerstwa Spraw
Wewnętrznych i Administracji, Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, Głównego
Inspektoratu Ochrony Środowiska (GIOŚ), IOS-PIB, PGW WP, IMGW-PIB oraz
Wojewódzkich Centrów Zarządzania Kryzysowego z regionów nadodrzańskich. Prace
Zespołu koordynuje Ministerstwo Klimatu i Środowiska.
Rekomendacje Zespołu opierają się przede wszystkim na danych uzyskanych w ramach
monitoringu interwencyjnego1, prowadzonego przez GIOŚ. Głównym rezultatem tego
monitoringu jest analiza stopnia zagrożenia (stopień ostrzegawczy oraz I, II i III stopień
zagrożenia), która jest udostępniona na portalu GIOŚ – link.
Pytanie 4. Odporność infrastruktury krytycznej – Jakie działania są planowane lub już
realizowane w celu zwiększenia odporności infrastruktury krytycznej (takiej jak szpitale,
oczyszczalnie ścieków, sieci energetyczne, drogi) na długotrwałe upały, intensywne opady
czy przerwy w dostawach energii? Czy przewidziano dedykowane programy wsparcia dla gmin
o ograniczonych możliwościach budżetowych?
Na podstawie informacji przekazanych przez właściwe w tym zakresie Ministerstwo
Infrastruktury oraz Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (zał. 1 i zał. 2)
informuję, że odporność infrastruktury krytycznej (IK) w Polsce obejmuje działania mające
na celu zabezpieczenie kluczowych obiektów — takich jak szpitale, oczyszczalnie ścieków,
sieci energetyczne czy drogi — przed skutkami długotrwałych upałów, intensywnych
opadów oraz przerw w dostawach energii.
W ramach działań prewencyjnych prowadzi się m.in. monitorowanie temperatury
i wilgotności w obiektach (w tym w serwerowniach oraz stacjach energetycznych) oraz
utrzymanie instalacji chłodzenia i wentylacji odpornych na wysokie temperatury.
Przewiduje się także budowę zbiorników retencyjnych i systemów odprowadzania wody
deszczowej w celu ograniczenia ryzyka powodzi oraz zabezpieczenie linii energetycznych
przed przeciążeniem i pożarami.
W zakresie przeciwdziałania skutkom przerw w dostawach energii kluczową rolę odgrywają
systemy awaryjnego zasilania (w tym generatory) oraz wdrażanie inteligentnych sieci
energetycznych typu smart grid. Dodatkowo planowane jest rozwijanie lokalnych źródeł
energii odnawialnej — takich jak instalacje fotowoltaiczne i turbiny wiatrowe — oraz budowa
i utrzymanie magazynów energii w celu zapewnienia redundancji. Operatorzy infrastruktury
krytycznej są zobowiązani do prowadzenia systematycznych analiz zagrożeń i wdrażania
rozwiązań adekwatnych do ich wyników.
W obszarze bezpieczeństwa fizycznego, technicznego, osobowego i cyberbezpieczeństwa
przewidziano szkolenia i ćwiczenia personelu. Operatorzy IK współpracują także
z administracją publiczną, w tym z RCB, w zakresie wymiany informacji i wdrażania dobrych
praktyk. Projekt nowelizacji ustawy o zarządzaniu kryzysowym zakłada zintegrowane
podejście do ochrony IK, oparte na analizie ryzyka, planowaniu prewencyjnym oraz
współpracy międzysektorowej.
W ramach Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026 przewidziano
środki finansowe na modernizację systemu ostrzegania i alarmowania, zakup konsol
dyspozytorskich, rozwój Alertu RCB oraz odbiorników cyfrowych pracujących w paśmie KF.
1 na podstawie Procedury monitorowania interwencyjnego Prymnesium parvum „złotej algi”.
-- 3 of 4 --
System wczesnego ostrzegania funkcjonuje dzięki współpracy RCB, Państwowej Straży
Pożarnej, Policji, IMGW-PIB oraz Ministerstwa Klimatu i Środowiska, co umożliwia wymianę
danych, ocenę ryzyka i przygotowywanie spójnych komunikatów.
W ramach tego programu zaplanowano dedykowane wsparcie dla gmin o ograniczonych
możliwościach budżetowych. Na rok 2025 przewidziano ponad 16 mld zł, a na 2026 —
ponad 17 mld zł na ochronę ludności i obronę cywilną, w tym na modernizację
infrastruktury. Wojewodowie mogą rozdysponowywać te środki — po uzgodnieniach
z MSWiA i MON — dla wspierania jednostek samorządu terytorialnego oraz innych
podmiotów odpowiedzialnych za zwiększanie odporności infrastruktury.
Odporność infrastruktury wzmacnia również system wczesnego ostrzegania oraz stała
osłona hydrologiczno-meteorologiczna realizowana przez IMGW-PIB. Kluczowe działania
obejmują:
wydawanie i dystrybucję prognoz, komunikatów, ostrzeżeń i biuletynów,
stałą wymianę danych i konsultacje IMGW-PIB – RCB (także przy wydawaniu
Alertu RCB),
udział ekspertów IMGW-PIB w aktualizacji Krajowego Planu Zarządzania
Kryzysowego oraz w pracach bieżących sztabów kryzysowych,
udostępnianie ostrzeżeń w wielu kanałach (m.in. aplikacja mObywatel, geoportal,
meteoalarm, API wykorzystywane przez globalne serwisy).
System ten ma na celu wczesne informowanie gmin, służb i mieszkańców o zagrożeniach,
co pozwala ograniczać skutki upałów, powodzi, suszy czy gwałtownych zjawisk. Ponadto
odporność infrastruktury — szczególnie wobec zagrożeń powodziowych — wzmacniają:
wstępna ocena ryzyka powodziowego,
mapy zagrożenia i mapy ryzyka powodziowego,
plany zarządzania ryzykiem powodziowym.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 4 of 4 --