Interpelacja nr 12319
Interpelacja w sprawie konieczności zabezpieczenia w ustawie możliwości podejmowania przez samorządy decyzji o sposobie naliczania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w tym w szczególności w oparciu o zużycie wody
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie konieczności zabezpieczenia w ustawie możliwości podejmowania przez samorządy decyzji o sposobie naliczania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w tym w szczególności w oparciu o zużycie wody
Interpelacja nr 12319
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie konieczności zabezpieczenia w ustawie możliwości podejmowania przez samorządy decyzji o sposobie naliczania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w tym w szczególności w oparciu o zużycie wody
Zgłaszający: Dorota Arciszewska-Mielewczyk
Data wpływu: 16-09-2025
Szanowna Pani Minister,
zgodnie z obowiązującymi przepisami samorządy gminne mają możliwość wyboru metody ustalania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W praktyce jednak często dochodzi do sporów sądowych w przypadku przyjęcia metody opartej na faktycznym zużyciu wody. Organy nadzoru prawnego kwestionują bowiem zasadność takiego rozwiązania, wskazując na brak jednoznacznych regulacji ustawowych.
Tymczasem metoda ta, stosowana już w wielu gminach, jest uważana przez mieszkańców i samorządy za jedną z najbardziej sprawiedliwych – w przeciwieństwie do opłat ustalanych w oparciu o metraż lokalu lub liczbę zadeklarowanych osób w gospodarstwie domowym. Oparta na faktycznym zużyciu wody metoda pozwala bowiem realnie powiązać ilość wytwarzanych odpadów z wysokością ponoszonej opłaty.
Brak jednoznacznej podstawy prawnej dla tej metody rodzi jednak liczne wątpliwości i skutkuje kierowaniem spraw do sądów administracyjnych. Prowadzi to do destabilizacji systemu gospodarki odpadami w gminach i braku pewności prawnej zarówno dla samorządów, jak i dla mieszkańców.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje nowelizację przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w taki sposób, aby jednoznacznie dopuścić możliwość stosowania przez samorządy metody naliczania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w oparciu o zużycie wody?
2. Jakie działania zostały dotychczas podjęte przez ministerstwo w celu ujednolicenia interpretacji prawa i zabezpieczenia samorządów przed podważaniem uchwał w tym zakresie przez organy nadzorcze i sądy administracyjne?
3. Czy ministerstwo przeprowadziło analizę efektywności i społecznej akceptowalności poszczególnych metod naliczania opłat (od metrażu, od liczby mieszkańców, od zużycia wody), a jeśli tak – jakie są jej wyniki?
4. Czy w ocenie ministerstwa metoda oparta na zużyciu wody może stać się docelowym i najsprawiedliwszym mechanizmem rozliczeń w gospodarce odpadami komunalnymi?
Gospodarka odpadami komunalnymi stanowi jedno z największych wyzwań dla jednostek samorządu terytorialnego. Wprowadzanie rozwiązań opartych na faktycznym zużyciu wody sprzyja nie tylko sprawiedliwemu rozłożeniu kosztów wśród mieszkańców, lecz także motywuje do bardziej odpowiedzialnego gospodarowania odpadami. Konieczne jest jednak zapewnienie stabilnych i jednoznacznych ram prawnych, które nie będą narażały gmin na spory sądowe ani niepewność interpretacyjną.
Z poważaniem
Dorota Arciszewska-Mielewczyk
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 12319
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie konieczności zabezpieczenia w ustawie możliwości podejmowania przez samorządy decyzji o sposobie naliczania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w tym w szczególności w oparciu o zużycie wody
Zgłaszający: Dorota Arciszewska-Mielewczyk
Data wpływu: 16-09-2025
Szanowna Pani Minister,
zgodnie z obowiązującymi przepisami samorządy gminne mają możliwość wyboru metody ustalania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W praktyce jednak często dochodzi do sporów sądowych w przypadku przyjęcia metody opartej na faktycznym zużyciu wody. Organy nadzoru prawnego kwestionują bowiem zasadność takiego rozwiązania, wskazując na brak jednoznacznych regulacji ustawowych.
Tymczasem metoda ta, stosowana już w wielu gminach, jest uważana przez mieszkańców i samorządy za jedną z najbardziej sprawiedliwych – w przeciwieństwie do opłat ustalanych w oparciu o metraż lokalu lub liczbę zadeklarowanych osób w gospodarstwie domowym. Oparta na faktycznym zużyciu wody metoda pozwala bowiem realnie powiązać ilość wytwarzanych odpadów z wysokością ponoszonej opłaty.
Brak jednoznacznej podstawy prawnej dla tej metody rodzi jednak liczne wątpliwości i skutkuje kierowaniem spraw do sądów administracyjnych. Prowadzi to do destabilizacji systemu gospodarki odpadami w gminach i braku pewności prawnej zarówno dla samorządów, jak i dla mieszkańców.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje nowelizację przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w taki sposób, aby jednoznacznie dopuścić możliwość stosowania przez samorządy metody naliczania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w oparciu o zużycie wody?
2. Jakie działania zostały dotychczas podjęte przez ministerstwo w celu ujednolicenia interpretacji prawa i zabezpieczenia samorządów przed podważaniem uchwał w tym zakresie przez organy nadzorcze i sądy administracyjne?
3. Czy ministerstwo przeprowadziło analizę efektywności i społecznej akceptowalności poszczególnych metod naliczania opłat (od metrażu, od liczby mieszkańców, od zużycia wody), a jeśli tak – jakie są jej wyniki?
4. Czy w ocenie ministerstwa metoda oparta na zużyciu wody może stać się docelowym i najsprawiedliwszym mechanizmem rozliczeń w gospodarce odpadami komunalnymi?
Gospodarka odpadami komunalnymi stanowi jedno z największych wyzwań dla jednostek samorządu terytorialnego. Wprowadzanie rozwiązań opartych na faktycznym zużyciu wody sprzyja nie tylko sprawiedliwemu rozłożeniu kosztów wśród mieszkańców, lecz także motywuje do bardziej odpowiedzialnego gospodarowania odpadami. Konieczne jest jednak zapewnienie stabilnych i jednoznacznych ram prawnych, które nie będą narażały gmin na spory sądowe ani niepewność interpretacyjną.
Z poważaniem
Dorota Arciszewska-Mielewczyk
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
5 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5293 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-OK.050.27.2025.PL
3994100.16138240.12986786
Warszawa, 07-10-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT 12319 z dnia 22 września 2025 r. Pani Poseł Doroty
Arciszewskiej-Mielewczyk dotyczącej konieczności zabezpieczenia w ustawie możliwości
podejmowania przez samorządy decyzji o sposobie naliczania opłat za gospodarowanie
odpadami komunalnymi, w tym w szczególności w oparciu o zużycie wody, przedstawiam
poniżej wyjaśnienia.
Zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach1, w przypadku
nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, rada gminy dokonuje wyboru metody
ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, spośród metod określonych
w ww. ustawie2 , tj. w zależności od:
a) liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, lub
b) ilości zużytej wody z danej nieruchomości, lub
c) powierzchni lokalu mieszkalnego, lub
d) od gospodarstwa domowego.
W związku z powyższym obecnie przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku
w gminach dają gminom możliwość przyjęcia metody naliczania opłaty w zależności od ilości
zużytej wody na danej nieruchomości – nie jest konieczna zmiana przepisów ustawy w ww.
zakresie.
Każda gmina ma możliwość kształtowania systemu gospodarowania odpadami
komunalnymi indywidualnie, w taki sposób, aby był on dostosowany do warunków
lokalnych oraz charakteru danej gminy – w ramach przepisów określających ramy tego
systemu, wskazanych w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Wybór metody naliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalanie
wysokości stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi znajduje się wyłącznie
w kompetencji rady gminy (miasta).
Ponadto gminy mają nie tylko możliwość samodzielnego wyboru metody naliczania opłaty,
ale również mogą ją różnicować oraz stosować łącznie różne kryteria różnicujące te stawki3.
Odnośnie prowadzonych badań informuję, że Ministerstwo analizowało kwestie dotyczące
stosowanych przez gminy metod naliczania opłaty i należy zauważyć, że jedną z częściej
używanych była tzw. metoda „od osoby”, która w opinii społecznej wydaje się najbardziej
sprawiedliwa, jednak wiąże się również z trudnościami w jej egzekwowaniu.
1 Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2025 r. poz. 733).
2 Art. 6j ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
3 Art. 6j ust. 2a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
-- 1 of 2 --
Jednocześnie zapewniam, że kwestie sprawnego i sprawiedliwego naliczania opłat za
gospodarowanie odpadami komunalnymi są przedmiotem prac w Ministerstwie, które toczą
się przy współudziale przedstawicieli samorządów w ramach prac Zespołu doradczego do
spraw systemowych rozwiązań w zakresie gospodarki odpadami. Zespół ten został
powołany zarządzeniem z dnia 23 listopada 2020 r. przez Ministra Klimatu i Środowiska
i kontynuuje swoje prace.
Powołanie Zespołu wynikało z konieczności dostosowania krajowych rozwiązań do
przepisów Unii Europejskiej, a także poprawy sytuacji na rynku gospodarki odpadami.
Zespół składa się z ekspertów realizujących zadania z zakresu gospodarki odpadami na
poziomie rządowym, samorządowym oraz NGO, w ramach prowadzonej działalności
gospodarczej oraz naukowej.
Ostatnie prace Zespołu obejmowały wprowadzenie rozwiązań umożliwiających gminom
sprawniejsze weryfikowanie informacji dotyczących liczby osób zamieszkujących daną
nieruchomość, tak aby stosowanie metody „od osoby” było łatwiejsze i w miarę możliwości
szerzej stosowane.
Propozycja rozwiązań w tym zakresie znajduje się w aktualnie procedowanej zmianie
ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (UD 252), projekt w najbliższym czasie
zostanie przekazany do konsultacji publicznych.
Ponadto odpowiadając na postulaty mieszkańców, samorządów i przedsiębiorców w 2021
roku wprowadzono zmiany do ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach,
umożliwiające odejście od odpowiedzialności zbiorowej w przypadku niedopełnienia
obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych w budynkach wielolokalowych.
Dodano przepis, który umożliwia, po zapewnieniu technicznych możliwości identyfikacji
odpadów komunalnych wytwarzanych w poszczególnych lokalach, postanowienie przez
radę gminy, w drodze uchwały, o ponoszeniu opłaty za gospodarowanie odpadami
komunalnymi przez właściciela lokalu lub inną osobę, której służy tytuł prawny do lokalu
w budynku wielolokalowym, lub osobę faktycznie zamieszkującą lub użytkującą ten lokal.
Dzięki takiemu rozwiązaniu gmina może odejść od odpowiedzialności zbiorowej
w zabudowie wielolokalowej, przez indywidualne rozliczanie poszczególnych lokali
z selektywnego zbierania odpadów. W rezultacie za niedopełnienie obowiązku segregacji
odpadów komunalnych zapłaci ich wytwórca, a nie np. wszyscy mieszkańcy bloku
mieszkalnego.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 2 of 2 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-OK.050.27.2025.PL
3994100.16138240.12986786
Warszawa, 07-10-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT 12319 z dnia 22 września 2025 r. Pani Poseł Doroty
Arciszewskiej-Mielewczyk dotyczącej konieczności zabezpieczenia w ustawie możliwości
podejmowania przez samorządy decyzji o sposobie naliczania opłat za gospodarowanie
odpadami komunalnymi, w tym w szczególności w oparciu o zużycie wody, przedstawiam
poniżej wyjaśnienia.
Zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach1, w przypadku
nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, rada gminy dokonuje wyboru metody
ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, spośród metod określonych
w ww. ustawie2 , tj. w zależności od:
a) liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, lub
b) ilości zużytej wody z danej nieruchomości, lub
c) powierzchni lokalu mieszkalnego, lub
d) od gospodarstwa domowego.
W związku z powyższym obecnie przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku
w gminach dają gminom możliwość przyjęcia metody naliczania opłaty w zależności od ilości
zużytej wody na danej nieruchomości – nie jest konieczna zmiana przepisów ustawy w ww.
zakresie.
Każda gmina ma możliwość kształtowania systemu gospodarowania odpadami
komunalnymi indywidualnie, w taki sposób, aby był on dostosowany do warunków
lokalnych oraz charakteru danej gminy – w ramach przepisów określających ramy tego
systemu, wskazanych w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Wybór metody naliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalanie
wysokości stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi znajduje się wyłącznie
w kompetencji rady gminy (miasta).
Ponadto gminy mają nie tylko możliwość samodzielnego wyboru metody naliczania opłaty,
ale również mogą ją różnicować oraz stosować łącznie różne kryteria różnicujące te stawki3.
Odnośnie prowadzonych badań informuję, że Ministerstwo analizowało kwestie dotyczące
stosowanych przez gminy metod naliczania opłaty i należy zauważyć, że jedną z częściej
używanych była tzw. metoda „od osoby”, która w opinii społecznej wydaje się najbardziej
sprawiedliwa, jednak wiąże się również z trudnościami w jej egzekwowaniu.
1 Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2025 r. poz. 733).
2 Art. 6j ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
3 Art. 6j ust. 2a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
-- 1 of 2 --
Jednocześnie zapewniam, że kwestie sprawnego i sprawiedliwego naliczania opłat za
gospodarowanie odpadami komunalnymi są przedmiotem prac w Ministerstwie, które toczą
się przy współudziale przedstawicieli samorządów w ramach prac Zespołu doradczego do
spraw systemowych rozwiązań w zakresie gospodarki odpadami. Zespół ten został
powołany zarządzeniem z dnia 23 listopada 2020 r. przez Ministra Klimatu i Środowiska
i kontynuuje swoje prace.
Powołanie Zespołu wynikało z konieczności dostosowania krajowych rozwiązań do
przepisów Unii Europejskiej, a także poprawy sytuacji na rynku gospodarki odpadami.
Zespół składa się z ekspertów realizujących zadania z zakresu gospodarki odpadami na
poziomie rządowym, samorządowym oraz NGO, w ramach prowadzonej działalności
gospodarczej oraz naukowej.
Ostatnie prace Zespołu obejmowały wprowadzenie rozwiązań umożliwiających gminom
sprawniejsze weryfikowanie informacji dotyczących liczby osób zamieszkujących daną
nieruchomość, tak aby stosowanie metody „od osoby” było łatwiejsze i w miarę możliwości
szerzej stosowane.
Propozycja rozwiązań w tym zakresie znajduje się w aktualnie procedowanej zmianie
ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (UD 252), projekt w najbliższym czasie
zostanie przekazany do konsultacji publicznych.
Ponadto odpowiadając na postulaty mieszkańców, samorządów i przedsiębiorców w 2021
roku wprowadzono zmiany do ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach,
umożliwiające odejście od odpowiedzialności zbiorowej w przypadku niedopełnienia
obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych w budynkach wielolokalowych.
Dodano przepis, który umożliwia, po zapewnieniu technicznych możliwości identyfikacji
odpadów komunalnych wytwarzanych w poszczególnych lokalach, postanowienie przez
radę gminy, w drodze uchwały, o ponoszeniu opłaty za gospodarowanie odpadami
komunalnymi przez właściciela lokalu lub inną osobę, której służy tytuł prawny do lokalu
w budynku wielolokalowym, lub osobę faktycznie zamieszkującą lub użytkującą ten lokal.
Dzięki takiemu rozwiązaniu gmina może odejść od odpowiedzialności zbiorowej
w zabudowie wielolokalowej, przez indywidualne rozliczanie poszczególnych lokali
z selektywnego zbierania odpadów. W rezultacie za niedopełnienie obowiązku segregacji
odpadów komunalnych zapłaci ich wytwórca, a nie np. wszyscy mieszkańcy bloku
mieszkalnego.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 2 of 2 --