Interpelacja nr 12317
Interpelacja w sprawie sposobu realizacji dyspozycji art. 109c ustawy o ochronie zabytków
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (40%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie sposobu realizacji dyspozycji art. 109c ustawy o ochronie zabytków
Interpelacja nr 12317
do ministra sprawiedliwości
w sprawie sposobu realizacji dyspozycji art. 109c ustawy o ochronie zabytków
Zgłaszający: Przemysław Wipler
Data wpływu: 16-09-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie informacji i wyjaśnień w sprawie wynikającej z wykonywania obowiązków poselskich.
Składam niniejszą interpelację w sprawie sposobu realizacji dyspozycji art. 109c ustawy o ochronie zabytków. Przepis ten stanowi poważne zagrożenie dla podstawowych wolności obywatelskich, gdyż kryminalizuje pasję dziesiątek tysięcy zaangażowanych obywateli, którzy poświęcają swój czas i serce, by chronić i pielęgnować dziedzictwo narodowe.
Ten kontrowersyjny przepis traktuje hobbystów jak przestępców. To przykład nadmiernej ingerencji państwa w życie obywateli, naruszenia ich wolności wyboru i prawa do pasji, które od pokoleń kształtują tożsamość naszego narodu.
W związku z powyższym proszę o udzielenie na piśmie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jak przedstawiają się roczne statystyki (za lata 2022, 2023, 2024 i pierwsze półrocze 2025 roku) dotyczące liczby wszczętych postępowań przygotowawczych, wniesionych aktów oskarżenia oraz prawomocnych wyroków skazujących i uniewinniających w sprawach o nielegalne poszukiwania zabytków (art. 109c ustawy o ochronie zabytków)?
2. Jakie rodzaje kar (grzywna, ograniczenie wolności, pozbawienie wolności z warunkowym zawieszeniem, bezwzględne pozbawienie wolności) były najczęściej orzekane przez sądy w sprawach dotyczących nielegalnych poszukiwań w ostatnich trzech latach? Proszę o procentowe przedstawienie tych danych.
3. Ile postępowań w sprawie nielegalnych poszukiwań zostało umorzonych na etapie przygotowawczym w latach 2022-2024 i jakie były najczęstsze przyczyny tych umorzeń?
4. Jakie są koszty sądowe prowadzenia spraw dotyczących nielegalnych poszukiwań z wykorzystaniem wykrywacza metali lub innych urządzeń w latach 2022, 2023, 2024 i 2025?
5. Proszę o przedstawienie danych statystycznych za lata 2023, 2024 oraz pierwsze półrocze 2025 roku, dotyczących liczby postępowań sądowych, w których osobom oskarżonym o czyn z art. 109c ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (nielegalne poszukiwania) postawiono jednocześnie zarzut z art. 263 Kodeksu karnego, tj. nielegalnego posiadania broni palnej lub amunicji.
Interpelacja nr 12317
do ministra sprawiedliwości
w sprawie sposobu realizacji dyspozycji art. 109c ustawy o ochronie zabytków
Zgłaszający: Przemysław Wipler
Data wpływu: 16-09-2025
Szanowny Panie Ministrze,
zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie informacji i wyjaśnień w sprawie wynikającej z wykonywania obowiązków poselskich.
Składam niniejszą interpelację w sprawie sposobu realizacji dyspozycji art. 109c ustawy o ochronie zabytków. Przepis ten stanowi poważne zagrożenie dla podstawowych wolności obywatelskich, gdyż kryminalizuje pasję dziesiątek tysięcy zaangażowanych obywateli, którzy poświęcają swój czas i serce, by chronić i pielęgnować dziedzictwo narodowe.
Ten kontrowersyjny przepis traktuje hobbystów jak przestępców. To przykład nadmiernej ingerencji państwa w życie obywateli, naruszenia ich wolności wyboru i prawa do pasji, które od pokoleń kształtują tożsamość naszego narodu.
W związku z powyższym proszę o udzielenie na piśmie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jak przedstawiają się roczne statystyki (za lata 2022, 2023, 2024 i pierwsze półrocze 2025 roku) dotyczące liczby wszczętych postępowań przygotowawczych, wniesionych aktów oskarżenia oraz prawomocnych wyroków skazujących i uniewinniających w sprawach o nielegalne poszukiwania zabytków (art. 109c ustawy o ochronie zabytków)?
2. Jakie rodzaje kar (grzywna, ograniczenie wolności, pozbawienie wolności z warunkowym zawieszeniem, bezwzględne pozbawienie wolności) były najczęściej orzekane przez sądy w sprawach dotyczących nielegalnych poszukiwań w ostatnich trzech latach? Proszę o procentowe przedstawienie tych danych.
3. Ile postępowań w sprawie nielegalnych poszukiwań zostało umorzonych na etapie przygotowawczym w latach 2022-2024 i jakie były najczęstsze przyczyny tych umorzeń?
4. Jakie są koszty sądowe prowadzenia spraw dotyczących nielegalnych poszukiwań z wykorzystaniem wykrywacza metali lub innych urządzeń w latach 2022, 2023, 2024 i 2025?
5. Proszę o przedstawienie danych statystycznych za lata 2023, 2024 oraz pierwsze półrocze 2025 roku, dotyczących liczby postępowań sądowych, w których osobom oskarżonym o czyn z art. 109c ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (nielegalne poszukiwania) postawiono jednocześnie zarzut z art. 263 Kodeksu karnego, tj. nielegalnego posiadania broni palnej lub amunicji.
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
14.3 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
1955 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.382.2025
Warszawa, 01 października 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przedstawiam odpowiedź na interpelację nr 12317 Pana Posła Przemysława Wiplera
w sprawie sposobu realizacji dyspozycji art. 109c ustawy o ochronie zabytków,
opracowaną na podstawie informacji przekazanych przez Prokuraturę Krajową.
Ad 1
Liczba postępowań przygotowawczych wszczętych o czyn z art. 109c ustawy z dnia 23 lipca
2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2024 r., poz. 1292):
2022 r. – 25;
2023 r. – 35;
2024 r. – 23;
2025 r. – 12.
Liczba wniesionych aktów oskarżenia:
2022 r. – 15;
2023 r. – 10;
2024 r. – 6;
2025 r. – 2.
-- 1 of 2 --
Ad 3
Liczba umorzonych postępowań przygotowawczych o czyn z art. 109c ustawy o ochronie
zabytków i opiece nad zabytkami:
2022 r. – 19;
2023 r. – 26;
2024 r. – 17.
Najczęstszą podstawę prawną umorzenia postępowania stanowił art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.,
w dalszej kolejności art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. oraz art. 322 § 1 k.p.k.
Ad 5
Funkcjonalność systemu „PROK-SYS” uniemożliwia wyszukiwanie danych obejmujących
kumulatywną kwalifikację prawną czynów (każdy przepis zliczany jest odrębnie).
W pozostałym zakresie informuję, że spośród posiadanych źródeł danych o skazaniach
z zakresu spraw karnych w wymiarze sprawiedliwości z kodeksu karnego i innych ustaw,
dostępnych w Ministerstwie Sprawiedliwości za lata 2022 - 2024 oraz I półrocze 2025
roku, nie jest możliwe wyodrębnienie danych z art. 109c ustawy o ochronie zabytków
i opiece nad zabytkami. Dołożymy starań żeby zasób posiadanych danych był pełniejszy,
bogatszy i zaspakajał potrzeby odbiorów danych statystycznych o wymiarze
sprawiedliwości.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 2 of 2 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.382.2025
Warszawa, 01 października 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przedstawiam odpowiedź na interpelację nr 12317 Pana Posła Przemysława Wiplera
w sprawie sposobu realizacji dyspozycji art. 109c ustawy o ochronie zabytków,
opracowaną na podstawie informacji przekazanych przez Prokuraturę Krajową.
Ad 1
Liczba postępowań przygotowawczych wszczętych o czyn z art. 109c ustawy z dnia 23 lipca
2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2024 r., poz. 1292):
2022 r. – 25;
2023 r. – 35;
2024 r. – 23;
2025 r. – 12.
Liczba wniesionych aktów oskarżenia:
2022 r. – 15;
2023 r. – 10;
2024 r. – 6;
2025 r. – 2.
-- 1 of 2 --
Ad 3
Liczba umorzonych postępowań przygotowawczych o czyn z art. 109c ustawy o ochronie
zabytków i opiece nad zabytkami:
2022 r. – 19;
2023 r. – 26;
2024 r. – 17.
Najczęstszą podstawę prawną umorzenia postępowania stanowił art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.,
w dalszej kolejności art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. oraz art. 322 § 1 k.p.k.
Ad 5
Funkcjonalność systemu „PROK-SYS” uniemożliwia wyszukiwanie danych obejmujących
kumulatywną kwalifikację prawną czynów (każdy przepis zliczany jest odrębnie).
W pozostałym zakresie informuję, że spośród posiadanych źródeł danych o skazaniach
z zakresu spraw karnych w wymiarze sprawiedliwości z kodeksu karnego i innych ustaw,
dostępnych w Ministerstwie Sprawiedliwości za lata 2022 - 2024 oraz I półrocze 2025
roku, nie jest możliwe wyodrębnienie danych z art. 109c ustawy o ochronie zabytków
i opiece nad zabytkami. Dołożymy starań żeby zasób posiadanych danych był pełniejszy,
bogatszy i zaspakajał potrzeby odbiorów danych statystycznych o wymiarze
sprawiedliwości.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 2 of 2 --