Interpelacja w sprawie niewypłacenia wynagrodzeń pracownikom spółki RAFAKO SA
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12313
do ministra aktywów państwowych
w sprawie niewypłacenia wynagrodzeń pracownikom spółki RAFAKO SA
Zgłaszający: Michał Woś
Data wpływu: 16-09-2025
Szanowny Panie Premierze,
zwracam się do Pana w związku z dramatyczną sytuacją około 600 byłych pracowników spółki RAFAKO SA w Raciborzu, którzy do dnia dzisiejszego — mimo licznych zapewnień i publicznych deklaracji — nie otrzymali należnych wynagrodzeń za styczeń i luty 2025 roku. Pracownicy ci zostali wprowadzeni w błąd i kolejny raz oszukani. Publicznie zapewniano, że spółka RAFAKO nie upadnie, a następnie doprowadzono do jej faktycznego upadku. Równocześnie ogłoszono utworzenie nowego podmiotu – RFK – który miał przejąć część majątku RAFAKO i zatrudnić jego dotychczasowych pracowników. Mimo tych obietnic, od blisko roku panuje całkowita cisza w sprawie zatrudnienia tych osób, a dotychczasowe działania wokół nowo tworzonego podmiotu RFK nie przyniosły żadnych realnych efektów w postaci przywrócenia miejsc pracy dla byłych pracowników RAFAKO. Co więcej, z opublikowanego sprawozdania finansowego RAFAKO SA za I kwartał 2025 roku wynika, że spółka dysponowała wówczas blisko siedemnastoma milionami złotych środków pieniężnych i ich ekwiwalentów. Firma jednocześnie czerpie zyski z dzierżawy hal podmiotom zewnętrznym. W przestrzeni medialnej panuje cisza na temat dramatycznej sytuacji pracowników, a rząd przedstawia samo ogłoszenie utworzenia nowej spółki RFK jako swój sukces. W rzeczywistości nie przyniosło to żadnych realnych efektów — poza samym ogłoszeniem nic się nie dzieje, a byli pracownicy RAFAKO wciąż pozostają bez pracy i bez należnych im pieniędzy. Co więcej, w regionie narasta obawa, że podobny los może spotkać inne lokalne przedsiębiorstwo o kluczowym znaczeniu gospodarczym — Rafamet SA.
W związku z powyższym, zwracam się do Pana Premiera z następującymi pytaniami:
Czy rząd uznaje za dopuszczalne, że setki pracowników RAFAKO od miesięcy pozostają bez wypłaty należnych im wynagrodzeń?
Dlaczego mimo wcześniejszych deklaracji i obietnic nie doszło do zatrudnienia byłych pracowników RAFAKO w nowej spółce RFK?
Czy i kiedy zostaną wypłacone zaległe wynagrodzenia dla pracowników RAFAKO oraz kto poniesie odpowiedzialność za wielomiesięczne lekceważenie ich praw?
Jakie działania prewencyjne zostały podjęte w odniesieniu do innych zakładów przemysłowych w regionie, w tym Rafamet SA, aby nie dopuścić do powtórzenia się podobnego scenariusza?
Oczekuję pilnej i konkretnej odpowiedzi na powyższe pytania, gdyż sprawa dotyczy podstawowych praw obywateli i bezpieczeństwa socjalnego setek rodzin.
Z poważaniemMichał Woś
Minister Wojciech Balczun
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 6 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14030 znakówMinisterstwo Aktywów Państwowych, ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, tel. +48 222 500 122
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.386.2025
IK: 1164889
Warszawa, 03 listopada 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację K10INT12313 Pana Michała Wosia, Posła
na Sejm RP w sprawie niewypłacenia wynagrodzeń pracowników RAFAKO S.A.
Na wstępie należy wskazać, że aktualna kondycja RAFAKO S.A. (dalej: RAFAKO) wynika
z długoletnich zaniedbań oraz niewłaściwych decyzji podejmowanych przez zarządzających.
Sytuacja RAFAKO zaczęła się istotnie pogarszać od 2019 r., kiedy to narastały problemy
finansowe i operacyjne Spółki, wynikające zarówno ze złych decyzji biznesowych, jak
i braku odpowiedniego wsparcia oraz strategii stabilizacyjnej. Niedostateczne działania
naprawcze w tamtym czasie doprowadziły do poważnego zagrożenia dla przyszłości
RAFAKO, a w konsekwencji do postawienia Spółki w 2024 r. w stan upadłości.
Ministerstwo Aktywów Państwowych przez wiele miesięcy prowadziło prace nad
wypracowaniem rozwiązań zmierzających do ustabilizowania sytuacji Spółki oraz ochrony
miejsc pracy, a także zabezpieczenia kontraktów RAFAKO. Problemy finansowe Spółki oraz
wyzwania związane z jej dalszym funkcjonowaniem nie pozostawały bez wpływu na polski
przemysł energetyczny, na podmioty współpracujące, a przede wszystkim na lokalną
społeczność.
Z uwagi na to, że Minister Aktywów Państwowych nie dysponuje instrumentami
umożliwiającymi bezpośrednie wsparcie podmiotów znajdujących się w trudnej sytuacji
finansowej, resort zwrócił się do spółek z udziałem Skarbu Państwa, w tym Agencji Rozwoju
Przemysłu S.A. (dalej: ARP) oraz Polskiego Funduszu Rozwoju S.A., których podstawowa
działalność gospodarcza polega na podejmowaniu działań wspierających rozwój
gospodarczy oraz udzielaniu środków pomocowych w procesach restukturyzacyjnych
przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji lub działających w sektorach
kluczowych dla gospodarki, z prośbą o przedstawienie możliwości ewentualnego wsparcia
RAFAKO. Przeprowadzone jeszcze w 2024 r. rozmowy z udziałem ww. spółek i
przedstawione propozycje zmierzające do ustabilizowania sytuacji RAFAKO, nie pozwoliły
jednak osiągnąć porozumienia, z uwagi na brak akceptacji ze strony Zarządu RAFAKO jak i
jej głównych akcjonariuszy i wierzycieli.
W Ministerstwie Aktywów Państwowych prowadzone były również konsultacje z udziałem
potencjalnych interesariuszy, mające na celu ocenę dostępnych możliwości oraz wybór
optymalnej ścieżki działania w zakresie umożliwienia prowadzenia działalności
przedsiębiorstwa Rafako w perspektywie długoterminowej. Efektem tych rozmów jest
zawarcie w kwietniu 2025 r. przez dwie spółki z udziałem Skarbu Państwa ARP
i Towarzystwo Finansowe Silesia Sp. z o.o. (dalej: TFS) oraz spółkę publiczną Polimex
Mostostal S.A. (dalej: POLIMEX) jedną z największych polskich firm inżynieryjno-
-- 1 of 4 --
budowlanych, warunkowej umowy inwestycyjnej zakładającej przystąpienie do wspólnego
projektu przejęcia potencjału majątku i kompetencji upadającej spółki RAFAKO.
W tym samym miesiącu po uzyskaniu zgody Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
na utworzenie wspólnego przedsiębiorcy ARP zbyła 2/3 udziałów w swojej spółce zależnej
ARP Doradztwo Sp. z o.o. na rzecz POLIMEXU i TFS (po 1/3 udziałów każdy). W II kwartale
2025 r. nastąpiło dokapitalizowanie Spółki kwotą 27 mln zł, każdy z trzech Wspólników
wniósł do Spółki po 9 mln zł. Po podwyższeniu kapitału zakładowego i zmianie nazwy na
RFK Sp. z o.o. (dalej: RFK), Spółka ta rozpoczęła działania zmierzające do przejęcia istotnych
aktywów i kompetencji RAFAKO.
Zaangażowanie ARP, TFS oraz POLIMEXU w proces dzierżawy majątku RAFAKO stanowi
istotny impuls rozwojowy dla regionu raciborskiego, wzmacniając lokalne łańcuchy dostaw
i wspierając współpracujące przedsiębiorstwa. Działalność RFK w sektorach kolejowym
i zbrojeniowym nie tylko przyczynia się do utrzymania miejsc pracy, ale również aktywizuje
lokalnych dostawców i usługodawców, wpływając pozytywnie na konkurencyjność
przemysłu Śląska. Jednym z takich działań jest zawarcie w dniu 14 października 2025 r.
w Raciborzu przez przedstawicieli ARP, Polskiej Grupy Zbrojeniowej S.A. (PGZ), oraz Jelcz
Sp. z o.o. (Jelcz) oraz RFK, listu intencyjnego w sprawie współpracy przy zagospodarowaniu
aktywów produkcyjnych przedsiębiorstwa RAFAKO. Inicjatywa ta łączy szacunek do
dziedzictwa przemysłowego zakładu, ale też stanowi asumpt do gospodarczego ożywienia
regionu raciborskiego. Kooperacja RFK z partnerami jak PGZ i Jelcz stwarza warunki do
zagospodarowania potencjału aktywów i kompetencji RAFAKO oraz daje realną szansę
przywrócenia zdolności produkcyjnych w raciborskich zakładach i wniesienia konkretnego
wkładu w odbudowę przemysłowej siły regionu oraz zapewniania miejsc pracy.
Podpisanie listu intencyjnego stanowi punkt wyjścia do szczegółowych analiz ekonomiczno-
finansowych i technicznych, które nadadzą ostateczny kształt potencjalnym inwestycjom.
Sukces tego projektu może stać się modelowym przykładem na to, w jaki sposób można
efektywnie i z pożytkiem dla państwa oraz regionu zagospodarowywać aktywa upadłych,
dużych przedsiębiorstw.
Z uwagi na to, że Skarb Państwa nie posiada udziałów w spółce w RFK, Ministerstwo
Aktywów Państwowych wystąpiło do ARP, jednego z trzech wspólników RFK, z prośbą
o przedstawienie informacji w zakresie pytań przedstawionych w interpelacji odnoszących
się do działalności RFK oraz spółki Fabryka Obrabiarek RAFAMET S.A. w restrukturyzacji
(dalej: RAFAMET) i jej spółki zależnej.
Odnosząc się do pytania dotyczącego braku wypłaty wynagrodzeń pracownikom RAFAKO,
należy wskazać, że w związku z ogłoszeniem upadłości RAFAKO obejmującej likwidację
majątku, z dniem wydania postanowienia upadły – zgodnie z art. 75 ust. 1 ustawy z dnia
28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 794, z późn. zm.) – utracił
prawo zarządu oraz możliwość korzystania z mienia wchodzącego do masy upadłości
i rozporządzania nim. W konsekwencji powyższego od chwili ogłoszenia upadłości,
wyłączne uprawnienie do zarządzania majątkiem spółki, w tym do realizowania zobowiązań
(takich jak należności wobec pracowników), przysługuje syndykowi masy upadłości. To on
odpowiada za prawidłowe gospodarowanie masą upadłości, zabezpieczenie majątku i jego
likwidację, zgodnie z przepisami ww. ustawy.
Wobec powyższego, kwestie związane z wypłatą zaległych wynagrodzeń leżą w wyłącznej
kompetencji syndyka, a rozstrzygnięte mogą zostać wyłącznie w toku postępowania
upadłościowego, prowadzonego pod nadzorem sądu upadłościowego, zgodnie
z kolejnością zaspokojenia wierzytelności określoną w art. 342 ust. 1 Prawa
upadłościowego, w którym roszczenia pracownicze należą do pierwszej kategorii
zaspokojenia. W przypadku braku wystarczających środków w masie upadłości, pracownicy
mogą również uzyskać wypłatę zaległych świadczeń za pośrednictwem Funduszu
Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, na zasadach określonych w ustawie z dnia
13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy
(t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1087).
Przedstawiając powyższe, jednocześnie należy wskazać, że Minister Aktywów
Państwowych nie posiada ustawowych kompetencji do ingerowania w działania syndyka
ani do zastępowania go w zakresie wykonywanych obowiązków.
-- 2 of 4 --
W kwestii pytania wskazującego na niezatrudnienie pracowników RAFAKO w nowej spółce
RFK pomimo wcześniejszych deklaracji, Zarząd ARP w odpowiedzi stanowczo nie zgodził
się z postawioną przez Pana Posła tezą. Według przedstawionych wyjaśnień przez ARP, od
momentu powołania RFK jej Zarząd, we współpracy z ARP, prowadzi intensywne działania
mające na celu wypracowanie docelowego modelu działalności operacyjnej oraz nawiązanie
trwałej współpracy z partnerami biznesowymi. W szczególności przeprowadzono szereg
spotkań z potencjalnymi kontrahentami, m.in. z sektora zbrojeniowego i kolejowego, które
są uznawane za strategiczne z punktu widzenia budowy portfela zamówień i przyszłego
zatrudnienia. Na obecnym etapie rozmowy te nie zostały jeszcze sfinalizowane, a tym
samym nie jest możliwe jednoznaczne wskazanie, który z analizowanych wariantów
współpracy przejdzie do fazy realizacji i w jakim zakresie wygeneruje zapotrzebowanie
na nowych pracowników, w tym byłych pracowników RAFAKO.
Niezależnie od trwających negocjacji, RFK już teraz aktywnie pozyskuje zlecenia z rynku,
w szczególności w zakresie wykonawstwa konstrukcji stalowych. Pozwala to na stopniowe
budowanie potencjału produkcyjnego i tworzenie podstaw do przyszłego zwiększania
zatrudnienia, proporcjonalnie do skali pozyskanych projektów.
W tym kontekście teza o braku zatrudnienia byłych pracowników RAFAKO w RFK jest
niezgodna z faktami – w rzeczywistości niemal wszyscy obecnie zatrudnieni w RFK to byli
pracownicy RAFAKO. Jednocześnie Zarząd RFK wskazuje na kilka obiektywnych
uwarunkowań, które uniemożliwiają w tej chwili zatrudnienie większej liczby byłych
pracowników RAFAKO, mimo deklarowanej woli ich dalszego angażowania:
aktualne zatrudnienie w RFK odpowiada rzeczywistemu zapotrzebowaniu –
zarówno w zakresie kadry administracyjnej i handlowej, jak i w obszarze
pracowników fizycznych, którzy rozpoczęli realizację pierwszych zleceń
produkcyjnych. Zatrudnienie już teraz większej liczby osób przed ustabilizowaniem
się sytuacji z liczbą realizowanych kontraktów wiązałoby się z ryzykiem
niegospodarności i nieefektywnego wydatkowania środków publicznych;
znaczna część byłych pracowników RAFAKO znalazła już zatrudnienie na lokalnym
rynku pracy, na którym stopa bezrobocia na koniec sierpnia 2025 r. wynosiła 4,1%,
co jest poziomem zbliżonym do tzw. bezrobocia naturalnego. W trakcie rekrutacji
spółka RFK regularnie spotyka się z odmowami spotkań ze strony potencjalnych
kandydatów lub z brakiem zainteresowania podjęciem pracy w RFK. Według
szacunków Zarządu, odsetek odmów sięga nawet 50%;
część potencjalnych pracowników jest obecnie objęta okresem wypowiedzenia
u innych pracodawców i deklaruje gotowość do dołączenia do RFK po jego upływie.
W związku z tym, pewna liczba zatrudnionych może dojść do skutku w kolejnych
tygodniach lub miesiącach.
Jednocześnie ARP podniosło, że z uwagi na powyższe, proces budowy potencjału
kadrowego w RFK ma charakter stopniowy, a jego tempo jest ściśle powiązane z rozwojem
działalności gospodarczej spółki oraz realnymi możliwościami finansowymi. RFK deklaruje
chęć dalszego zatrudniania byłych pracowników RAFAKO w miarę rozwoju działalności
i wzrostu zapotrzebowania produkcyjnego.
W odpowiedzi na pytanie dotyczące wskazania jakie działania prewencyjne zostały podjęte
w odniesieniu do innych zakładów przemysłowych w regionie, w tym RAFAMET, aby nie
dopuścić do powtórzenia się podobnego scenariusza, Zarząd ARP działając w reżimie
regulacji dotyczących udzielania informacji przez spółki publiczne przedstawił, że RAFAMET
podejmuje szereg działań mających na celu poprawę swojej sytuacji finansowej oraz
operacyjnej. Kluczowym elementem trwającego procesu jest przygotowanie planu
restrukturyzacyjnego, opracowywanego przez Zarząd Spółki we współpracy z zarządcą
sanacyjnym – spółką Rymarz Zdort Maruta Kubiczek Restructuring S.A. (dalej: Zarządca).
Złożenie tego planu w sądzie, za pośrednictwem Krajowego Rejestru Zadłużonych,
planowane jest tak, aby umożliwić przeprowadzenie drugiej transzy podwyższenia kapitału
zakładowego Spółki jeszcze w 2025 r. W ramach podpisanej w maju umowy inwestycyjnej
z ARP, przewidziano cztery transze dokapitalizowania Spółki o łącznej wartości 80 mln zł.
Pierwsza z nich – o wartości 30 mln zł – została już zrealizowana. Środki pozyskane z tej
-- 3 of 4 --
emisji mają zostać przeznaczone na realizację przyjętego przez Zarząd planu
restrukturyzacji, bieżące finansowanie działalności oraz wybrane inwestycje. Realizacja
kolejnych transz została obwarowana konkretnymi warunkami, m.in. złożenie planu
restrukturyzacyjnego oraz udzielenie przez RAFAMET pożyczki spółce zależnej – Odlewni
RAFAMET sp. z o.o. z siedzibą w Kuźni Raciborskiej (dalej: Odlewnia RAFAMET), a przede
wszystkim pozyskanie przez Spółkę kontaktów, które mają być realizowane w 2026 r.
o wartości nie niższej niż 40 mln zł dla III transzy dokapitalizowania i o wartości nie niższej
niż 70 mln zł dla IV transzy dokapitalizowania, wdrożenia programu dobrowolnych odejść
pracowników (PDO), wprowadzenia systemu ERP oraz opracowania projektów
energetycznych (np. fotowoltaika, termomodernizacja).
W kontekście restrukturyzacji Zarząd ARP wskazał także na działania wobec Odlewni
RAFAMET – spółki zależnej RAFAMET, która wcześniej zawarła układ w ramach własnego
postępowania restrukturyzacyjnego. Z uwagi na pogarszającą się sytuację finansową
Odlewni RAFAMET, jej Zarząd poinformował o zamiarze wystąpienia do sądu z wnioskiem
o uchylenie zatwierdzonego układu i otwarcie nowego postępowania sanacyjnego. Pomimo
tych trudności, Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Odlewni RAFAMET w sierpniu
2025 roku podjęło uchwałę o dalszym istnieniu Spółki, co świadczy o kontynuowaniu prób
jej restrukturyzacji.
RAFAMET korzysta obecnie z ochrony sądowej w ramach postępowania sanacyjnego,
a nadzór nad procesem restrukturyzacyjnym sprawuje wyznaczony Zarządca. Należy
podkreślić, że podjęte działania mają na celu nie tylko stabilizację sytuacji ekonomicznej
RAFAMET, lecz także zabezpieczenie potencjału przemysłowego regionu oraz ochronę
przed negatywnymi skutkami społecznymi, jakie mogą wynikać z ewentualnego upadku
dużego pracodawcy lokalnego.
Jednocześnie należy zaznaczyć, że w przypadku podmiotów gospodarczych działających
w formule spółek prawa handlowego, bez względu na strukturę właścicielską, decyzje
operacyjne oraz odpowiedzialność za realizację strategii biznesowej spoczywają
na organach korporacyjnych spółek.
Z poważaniem
Wojciech Balczun
Minister
dokument podpisany elektronicznie
1164889.4339657.3479840
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --