Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 08 października 2025 r.
znak sprawy: DWM.ww.058.11.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 12311 z 22.09.2025 r.
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję poniżej odpowiedzi na pytania Posła na Sejm RP Pawła Rychlika zadane w
interpelacji nr 12311 z 22 września 2025 r. wraz z dodatkowymi wyjaśnieniami.
Resortem wiodącym w sprawach polityki handlowej, a więc m.in. właściwym do
opracowania formalnego Stanowiska Rządu wobec umowy UE-Mercosur i
zmodernizowanej umowy z Meksykiem, pozostaje Ministerstwo Rozwoju i
Technologii (MRiT), z którym ściśle współpracujemy.
Negocjacje umowy UE-Mercosur trwały ponad 25 lat. Negocjacje większości
postanowień umowy dotyczących handlu zostały sfinalizowane w 2019 r., a 6
grudnia 2024 r. ogłoszono zakończenie negocjacji umowy UE-Mercosur. W związku
z tym większa część aktywności administracji rządowej, w tym MRiRW, miała miejsce
na etapie, gdy negocjacje postanowień handlowych trwały. Stale podnosiliśmy m.in.
postulat uwzględnienia w umowie UE-Mercosur skutecznej klauzuli ochronnej,
dostosowanej do specyfiki sektora rolnego oraz opowiadaliśmy się za ochroną w
umowie interesów sektora rolnego m.in. poprzez wyłączenie z przyznania preferencji
importu towarów najbardziej wrażliwych bądź przynajmniej ich ograniczenia do
kontyngentów taryfowych. Zakres czasowy pytań Pana Posła tj. od 13 grudnia 2023
r. do 3 września 2025 r. przypada na okres już po zamknięciu zasadniczych negocjacji
postanowień dotyczących handlu (w sprawie liberalizacji ceł).

-- 1 of 6 --

Strona 2 z 6
3 września 2025 r. Komisja Europejska (KE) przekazała do Rady UE wnioski w
sprawie zatwierdzenia i przyjęcia umowy UE-Mercosur. KE zaproponowała
wydzielenie z całościowej Umowy o Partnerstwie UE-Mercosur (EMPA) części
handlowej (zgodnie z prawem traktatowym wspólna polityka handlowa należy do
wyłącznych kompetencji UE) w postaci Umowy przejściowej w sprawie handlu UE-
Mercosur (ITA). Umowa ITA miałaby wejść w życie po jej przyjęciu na poziomie
instytucji UE tj. przez Radę UE (większością kwalifikowaną) oraz Parlament
Europejski. Natomiast docelowa EMPA będzie już wymagała ratyfikacji przez każde z
państw członkowskich UE zgodnie z ich wewnętrznymi procedurami. Sprzeciwiamy
się takiemu podziałowi umowy. Uważamy, że powinna ona być przyjmowana zgodnie
z dyrektywami negocjacyjnymi Rady z 1999 r. w formie Układu o stowarzyszeniu.
Również 3 września 2025 r. KE przekazała do Rady UE wnioski w sprawie
zatwierdzenia i przyjęcia zmodernizowanej Umowy Globalnej UE-Meksyk, o której
wspomina Pan Poseł w treści interpelacji. KE zaproponowała do niej analogiczne
podejście proceduralne jak opisane wyżej w zakresie umowy UE-Mercosur. Zwracam
jednak uwagę, że Umowa Globalna UE-Meksyk z 2000 r. obowiązuje już od wielu lat
nie przynosząc szkód dla sektora rolnego, a obecne działania dotyczą jej
modernizacji. Meksyk jest importerem netto produktów rolnych, a Polska ma
dodatnie saldo w handlu rolno-spożywczym z tym krajem. Umowa zakłada wzajemne
przyznanie koncesji, a więc także poprawę dostępu do meksykańskiego rynku dla
towarów z UE, w tym z Polski. Spodziewane korzyści dla polskich eksporterów mogą
dotyczyć przede wszystkim produktów z sektora mleczarskiego. Ryzyko nadmiernego
wzrostu importu z Meksyku w wyniku wejścia w życie zmodernizowanej umowy nie
wydaje się znaczące m.in. z uwagi na relatywnie niewielkie koncesje przyznane
Meksykowi w dostępie do rynku UE. Warto zaznaczyć, że porozumienia handlowe z
krajami trzecimi nie powinny być rozpatrywane wyłącznie w kategorii zagrożeń.
Dobrze wynegocjowana i zbilansowana umowa handlowa może być korzystna dla
sektora rolnego i całej gospodarki, stwarzając dodatkowe możliwości wzrostu
polskiego eksportu rolno-spożywczego i polskiej produkcji.
 Pytanie: „Jakie działania podjął rząd Donalda Tuska podczas polskiej prezydencji w
celu zablokowania niekorzystnej umowy UE-Mercosur od dnia 13 XII 2023 roku do
dnia 3 IX 2025 roku?”

-- 2 of 6 --

Strona 3 z 6
Informuję, że w okresie prezydencji Polski w Radzie UE - tj. w okresie od 1 stycznia
do 30 czerwca 2025 r. - kwestia podpisania, czy też zatwierdzenia umowy UE-
Mercosur nie była przedmiotem prac na forum UE z uwagi na brak złożenia w ww.
okresie stosownego wniosku przez KE (został on złożony, jak wyżej wskazałem,
3 września 2025 r.). Wobec tego nie było możliwości do podejmowania formalnych
działań sprzeciwiających się jej zatwierdzeniu. Ponadto sprawowanie prezydencji
wiąże się z zasadą neutralności prezydencji tj. powinna ona co do zasady zabiegać o
wypracowanie konsensusu w Radzie UE i nie powinna jednoznacznie opowiadać się
po jednej ze stron dyskusji.
Niemniej jednak podczas polskiej prezydencji w Radzie UE przedstawiciele polskiego
rządu wielokrotnie omawiali kwestię umowy UE-Mercosur z przedstawicielami
państw członkowskich UE i z instytucji UE - zarówno na poziomie premiera,
ministerialnym, jak i eksperckim. Polska konsekwentnie prezentowała stanowisko
spójne z uchwałą Rady Ministrów z 26 listopada 2024 r., wskazujące, że
dotychczasowy kształt umowy UE-Mercosur nie bierze pod uwagę potrzeby
zbalansowanego podejścia do konkurencyjności gospodarczej UE, uwzgledniającego
interesy sektora rolnego w równym stopniu z innymi sektorami gospodarki. W
szczególności Polska wskazywała na konieczność zapewnienia równych warunków
konkurencji i uwzględnienia w ramach umowy klauzuli ochronnej dostosowanej do
specyfiki sektora rolnego, a także podnosiła kwestie budowy europejskiego wymiaru
bezpieczeństwa żywnościowego. Wskazywaliśmy również, że popieramy pomysł KE
dotyczący powołania funduszu, który miałby zrekompensować potencjalne straty
unijnych producentów spowodowane zwiększonym importem z krajów Mercosur w
przypadku wejścia ww. umowy w życie. Zwracaliśmy przy tym uwagę, że taki fundusz
powinien być w odpowiedniej wysokości oraz powinien uwzględniać również
ewentualne skutki pośrednie w postaci wypierania eksportu z krajów członkowskich
UE na rynki innych krajów członkowskich UE przez import z Mercosur.
Kierownictwo wiodącego w sprawach handlowych MRiT odbyło szereg spotkań w
sprawie ww. umowy ze swoimi odpowiednikami z Francji, Austrii, Rumunii, Belgii,
Włoch, Cypru, Litwy, Bułgarii, Niemiec, Niderlandów i Irlandii. Ówczesny minister
rozwoju i technologii Krzysztof Paszyk kilkukrotnie omawiał sprawy tej umowy z
komisarzem UE ds. handlu i bezpieczeństwa gospodarczego Marošem Šefčovičem.
Umowa ta była również wielokrotnie omawiana przez kierownictwo Ministerstwa

-- 3 of 6 --

Strona 4 z 6
Spraw Zagranicznych oraz przez ministra ds. europejskich z ich odpowiednikami.
Informacja o działaniach MRiRW, w tym w czasie polskiej prezydencji w Radzie UE,
zawarta jest w odpowiedzi na pozostałe pytania.
 Pytanie: „Jakie działania podjęło Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w celu
zablokowania niekorzystnej umowy UE - kraje Mercosur od dnia 13 XII 2023 roku do
dnia 3 IX 2025 roku?”
 Pytanie: „Jakie działania podjął osobiście Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w celu
zablokowania niekorzystnej umowy UE-Mercosur od dnia 13 XII 2023 roku do dnia 3
IX 2025 roku?”
W dyskusji na forum krajowym i unijnym MRiRW zgłaszało poważne zastrzeżenia
dotyczące potencjalnego, negatywnego wpływu umowy UE-Mercosur na sektor
rolny. Wskazywaliśmy m.in., że wejście w życie umowy w proponowanym kształcie
może spowodować wzrost importu z krajów Mercosur do UE zwłaszcza w takich
wrażliwych sektorach, jak sektor wołowiny, drobiowy i tytoniowy, co może
powodować zakłócenia rynkowe. Podnosiliśmy też, że obowiązujące w UE wymogi
zrównoważonej produkcji rolnej (m.in. ochrony klimatu i środowiska, standardów
pracy, dobrostanu zwierząt) są często wyższe niż w krajach Mercosur, co może
negatywnie wpływać na konkurencyjność unijnej produkcji.
Przedstawiciele kierownictwa MRiRW prezentowali zastrzeżenia wobec umowy UE-
Mercosur oraz nasze postulaty w czasie rozmów z przedstawicielami innych państw
członkowskich UE oraz instytucji UE m.in. z komisarzem Marošem Šefčovičem oraz
komisarzem ds. rolnictwa i żywności Christophe Hansenem. Najwięcej spotkań
ówczesnego ministra rolnictwa i rozwoju wsi Czesława Siekierskiego miało miejsce z
francuską minister rolnictwa Annie Genevard: 22 listopada 2024 r., 25 lutego 2025
r., 16 czerwca 2025 r. oraz 25 czerwca 2025 r. Po objęciu przeze mnie stanowiska
ministra rolnictwa i rozwoju wsi kontynuowałem te rozmowy. 28 sierpnia 2025 r.
spotkałem się w formule on-line z moim austriackim odpowiednikiem Norbertem
Totschnig’iem1.
M.in. dzięki ww. działaniom Polski i innych państw członkowskich UE zgłaszających
podobne zastrzeżenia KE przedstawiła państwom członkowskim UE propozycję
1 W późniejszych dniach wykraczających poza wskazany przez Pana Posła zakres spotkałem się
również m.in. z komisarzem Ch. Hansenem oraz ministrami ds. rolnictwa Irlandii i Włoch.

-- 4 of 6 --

Strona 5 z 6
unijnego aktu prawnego upraszczającego procedurę wszczęcia postępowania
ochronnego, opartego na bilateralnej klauzuli ochronnej z umowy UE-Mercosur, w
odniesieniu do najbardziej wrażliwych towarów rolnych. Prace w tej sprawie wciąż
trwają.
Jeśli chodzi zaś o działania MRiRW podjęte w czasie prezydencji Polski w Radzie UE -
sprawując funkcję przewodniczącego Rady ds. Rolnictwa i Rybołówstwa (AGRIFISH)
ówczesny minister rolnictwa i rozwoju wsi Czesław Siekierski wprowadził do
porządku obrad styczniowego i czerwcowego AGRIFISH punkty poświęcone
kwestiom rolnym związanym z handlem. Debaty na te tematy stanowiły dla
ministrów ds. rolnictwa z państw członkowskich UE okazję do wymiany zdań w
najistotniejszych aktualnych sprawach dotyczących handlu towarami rolnymi, w tym
na temat umowy UE-Mercosur. Respektując wspomnianą wcześniej zasadę
neutralności prezydencji, ale też dbając o nasze interesy, polska prezydencja
przedstawiła w czasie tych debat dwie inicjatywy, które miały znaczenie również w
kontekście mającej się rozpocząć wkrótce dyskusji dot. zatwierdzenia umowy UE-
Mercosur:
 zgłosiliśmy propozycję przygotowania przez KE analizy wszystkich preferencji
udzielonych przez UE krajom trzecim w dostępie do rynku rolnego UE. Taka
analiza pozwoliłaby umieścić umowę UE-Mercosur w szerszym kontekście już
udzielonych krajom trzecim preferencji i uwypuklić ich skumulowany efekt,
 zaproponowaliśmy państwom członkowskim UE wspólne opracowanie listy
zasad, którymi powinny się kierować instytucje UE w relacjach handlowych z
krajami trzecimi w obszarze handlu rolnego. Zaproponowaliśmy zasady
dotyczące: konieczności sporządzania analiz wpływu, przestrzegania zasady
wzajemności, konieczności zagwarantowania mechanizmów ochronnych
efektywnych w odniesieniu do sektora rolnego i dostosowania importowanych
towarów do unijnych standardów produkcji, także w zakresie zrównoważonego
rozwoju.
Ufamy, że nasze propozycje będą stanowić punkt odniesienia dla kolejnych
prezydencji, a nasze postulaty zostaną wzięte pod uwagę w dyskusji na istotne dla
sektora rolnego tematy, w tym w formalnie rozpoczętej 3 września 2025 r. dyskusji
dotyczącej planów zatwierdzenia umowy UE-Mercosur.

-- 5 of 6 --

Strona 6 z 6
Zapewniam, że w podejmowanych przez MRiRW działaniach związanych z umową
UE-Mercosur kierujemy się interesami polskiego sektora rolnego i staramy się o ich
możliwie jak największe uwzględnienie w dyskusji na forum krajowym oraz unijnym.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
1. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów,
2. Ministerstwo Rozwoju i Technologii.

-- 6 of 6 --