Interpelacja w sprawie przeprowadzania kontroli skarbowych na przykładzie dożynek w Trzebielinie w pow. bytowskim
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12307
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie przeprowadzania kontroli skarbowych na przykładzie dożynek w Trzebielinie w pow. bytowskim
Zgłaszający: Michał Kowalski
Data wpływu: 16-09-2025
Na początku września br. w gminie Trzebielino w powiecie bytowskim odbyły się tradycyjne dożynki, w czasie których na uczestników czekało wiele stoisk gastronomicznych.
Na wydarzeniu, według relacji świadków, pojawili się kontrolerzy skarbowi, którzy zarzucili sprzedawcy lodów, że ten nie wydał paragonu. Problem polegał na tym, że część oferowanych produktów była wydawana po przekazaniu sprzedawcy specjalnie wcześniej przygotowanych voucherów, czyli bezgotówkowo.
Za to sprzedawca otrzymał mandat w wysokości 1000 zł.
Wywołało to duży sprzeciw mieszkańców obecnych na dożynkach, co spowodowało, że kontrolerzy opuścili teren wydarzenia. Jednak wielki niesmak pozostał. Przedstawiciele urzędu skarbowego swoim działaniem zakłócili poważnie tradycyjne, rodzinne święto.
Oburzeni są również samorządowcy, którzy uważają, że takie działania zniechęcają kupców i rolników do wystawiania swoich stoisk na festynach, zabawach czy dożynkach, co jednoznacznie wpływa na pomniejszanie prestiżu i atrakcyjności wydarzenia.
Nadmienię, iż według relacji świadków kontrolerzy skarbowi zachowywali się w sposób arogancki i skandaliczny. Czy takie zachowanie przystoi osobom reprezentującym organ państwowy?
W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy jest zasadne przeprowadzanie kontroli skarbowych podczas imprez plenerowych o charakterze kulturalnym i integracyjnym, takich jak dożynki?
Czy w tej sytuacji kontrolerzy nie przekroczyli granic proporcjonalności, skoro sprzedaż odbywała się w oparciu o bony, a kara dotknęła drobnego sprzedawcę?
Jakie działania należy podjąć, aby chronić lokalnych wystawców i gospodarzy przed nadmiernymi kontrolami, które – zdaniem wielu – mają znikomy efekt fiskalny, a powodują duże straty społeczne?
Czy nie należałoby skupić wysiłków kontroli skarbowej na dużych podmiotach gospodarczych, generujących poważne straty podatkowe, zamiast na drobnych sprzedawcach podczas wydarzeń gminnych?
Czy sprawa zostanie przez Ministerstwo Finansów zbadana z przeanalizowaniem sposobu prowadzenia tego typu kontroli i uwzględnieniem głosów płynący z gminy Trzebielino?
Czy nie wskazuje to na potrzebę zmiany procedur kontroli w miejscach publicznych?
Podsekretarz stanu Zbigniew Stawicki
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10299 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/4
Warszawa, 6 października 2025 roku
Sprawa: Interpelacja poselska nr 12307
Znak sprawy: DZP1.K43.10.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 12307 z 22 września 2025 r. Posła na Sejm
Rzeczypospolitej Polskiej Pana Michała Kowalskiego w sprawie przeprowadzenia
kontroli skarbowych na przykładzie dożynek w Trzebielinie w pow. bytowskim
przedstawiam następujące informacje.
W odpowiedzi na pytanie nr 1 interpelacji: „Czy jest zasadne przeprowadzanie
kontroli skarbowych podczas imprez plenerowych o charakterze kulturalnym
i integracyjnym, takich jak dożynki?” oraz pytanie nr 4 interpelacji „Czy nie
należałoby skupić wysiłków kontroli skarbowej na dużych podmiotach
gospodarczych, generujących poważne straty podatkowe, zamiast na drobnych
sprzedawcach podczas wydarzeń gminnych?” uprzejmie wyjaśniam, co następuje.
Krajowa Administracja Skarbowa prowadzi ustawowe działania zarówno w ramach
kontroli celno-skarbowej, czynności mandatowych, jak również nabycia
sprawdzającego, w stosunku do podatników prowadzących działalność gospodarczą
w różnych branżach i zobowiązanych do prowadzenia ewidencji sprzedaży
z zastosowaniem kasy rejestrującej począwszy od niewielkich straganów
na festynach, dożynkach i małych punktów handlowo-gastronomicznych,
przewoźników osób, w tym w taksówkach, po duże restauracje, salony SPA
czy hotele. Działania te prowadzone są w sposób ciągły, w trakcie całego roku,
również w sezonie wakacyjnym, z wykorzystaniem dostępnych ww. narzędzi
prawnych. W okresie wiosenno-letnim wzrasta liczba kontroli na imprezach
plenerowych, a doświadczenia z przeprowadzonych dotychczasowych wieloletnich
działań potwierdzają ryzyko nieprawidłowości w obszarze ewidencjonowania
obrotu z zastosowaniem kasy rejestrującej na tego typu wydarzeniach.
Ustawowe działania, o których mowa wyżej, prowadzone wobec podatników lub
obejmujące określone branże, mogą być poprzedzone wcześniejszym typowaniem
-- 1 of 4 --
2/4
na podstawie wyników analizy ryzyka. Działania te kierowane są, w szczególności
tam gdzie najczęściej identyfikowane są przypadki braku ewidencjonowania
sprzedaży towarów lub usług z zastosowaniem kasy rejestrującej, czy wydawania
nabywcy paragonu fiskalnego, przez podatników działających całorocznie
lub sezonowo.
Należy nadmienić, że działania te mają charakter prewencyjny, tj. zapobiegający
niepożądanym i negatywnym zjawiskom oraz zagrożeniom, a także usuwający ich
przyczyny.
Odpowiadając na pytanie nr 2 interpelacji „Czy w tej sytuacji kontrolerzy
nie przekroczyli granic proporcjonalności, skoro sprzedaż odbywała się w oparciu
o bony, a kara dotknęła drobnego sprzedawcę?” wyjaśnienia wymaga, że obowiązek
stosowania kasy fiskalnej, w tym przy organizacji imprez plenerowych zależy od
rodzaju sprzedawanych towarów lub usług i wielkości obrotu. W większości
przypadków sprzedaż na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności
gospodarczej oraz rolników ryczałtowych musi być rejestrowana na kasie fiskalnej,
chyba że obroty nie przekraczają określonego w prawie limitu.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2024 r. w sprawie
zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas
rejestrujących (Dz. U. poz. 1902), bezwzględny obowiązek rejestrowania sprzedaży
na kasie fiskalnej dotyczy m.in. wyrobów alkoholowych, tytoniowych czy usług
związanych z wyżywieniem.
W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w obszarze ewidencjonowania
sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej lub wydawania nabywcy paragonu
fiskalnego, zastosowanie ma przepis art. 61 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r.
- Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2025 r. poz. 633), dalej: „kks”, który penalizuje
nierzetelne prowadzenie księgi, zagrożone karą grzywny do 240 stawek dziennych.
W wypadku mniejszej wagi sprawca czynu zabronionego określonego w § 1 podlega
karze grzywny za wykroczenie skarbowe (art. 61 § 2 kks). W myśl art. 53 § 21 kks
księgą są także urządzenia ewidencyjne do których prowadzenia zobowiązuje
ustawa, w szczególności zapisy kasy rejestrującej. Za wykroczenie skarbowe
przewidziana jest kara grzywny od jednej dziesiątej do dwudziestokrotnej
wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, tj. od 1 stycznia 2025 r. –
od 466,60 zł do 93 320 złotych. Karę grzywny można również nałożyć w drodze
mandatu karnego w wysokości, która nie przekracza pięciokrotnej wysokości
minimalnego wynagrodzenia - czyli 23 330 złotych.
Działania podjęte w punkcie handlowym (stoisko z lodami, o którym mowa
w przedmiotowej interpelacji) zostały przeprowadzone w formie nabycia
sprawdzającego, na podstawie art. 94k ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej
Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131), które polega na nabyciu
towarów lub usług w celu sprawdzenia wywiązywania się przez sprawdzanego
z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego, w zakresie
prawidłowości:
1) ewidencjonowania sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej;
2) wydawania nabywcy paragonu fiskalnego.
W myśl art. 111 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
(Dz. U. z 2025 r. poz. 775, z późn. zm.) podatnicy dokonujący sprzedaży towarów lub
usług na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej lub
rolników ryczałtowych są zobowiązani do rejestrowania obrotu przy użyciu kas
rejestrujących.
-- 2 of 4 --
3/4
W opisanym przypadku, zakup lodów został dokonany przez sprawdzających
z wykorzystaniem gotówki, tym samym sprzedający, będący podatnikiem
prowadzącym działalność gospodarczą, zobowiązany był do zaewidencjonowania
sprzedaży i wydania paragonu fiskalnego. Przepisy obowiązujące w tym zakresie
nie odnoszą się do „proporcjonalności”, tylko do zaistniałego stanu faktycznego.
Odnosząc się do pytania nr 3 interpelacji „Jakie działania należy podjąć, aby chronić
lokalnych wystawców i gospodarzy przed nadmiernymi kontrolami, które – zdaniem
wielu – mają znikomy efekt fiskalny, a powodują duże straty społeczne?” należy
wskazać, że według danych na 1 stycznia 2025 roku, w Polsce istnieje 2479 gmin.
Liczba stoisk handlowych na festynie dożynkowym jest zmienna i zależy od wielkości
wydarzenia, organizatora, lokalizacji oraz budżetu. Nie można określić ich stałej
liczby, ponieważ są to wydarzenia o różnej skali. Od lokalnych spotkań po duże,
ogólnopolskie święta, które mogą mieć nawet kilkadziesiąt lub kilkaset stoisk.
Wiele gmin czy urzędów zamieszcza na swoich stronach internetowych informacje
(nawet w formie stacjonarnej przeprowadza szkolenia, czy też prowadzą inne akcje
informacyjne) dotyczące organizacji imprez plenerowych przez lokalne
społeczności i wskazuje na pojawiające się w związku z nimi obowiązki podatkowe,
również związane z ewidencjonowaniem sprzedaży z zastosowaniem kasy
rejestrującej.
Działania Krajowej Administracji Skarbowej prewencyjne, informacyjne
i edukacyjne są podejmowane równocześnie z tymi o charakterze kontrolno-
sankcyjnym.
Dodatkowo należy nadmienić, że obowiązujące przepisy podatkowe w sposób
szczególny traktują lokalnych wystawców i gospodarzy wystawiających swoje
wyroby na tego typu wydarzeniach jak dożynki.
Dotyczy to m.in.:
Kół Gospodyń Wiejskich, które nie muszą posiadać kasy rejestrującej, jeśli
prowadzą uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów, która obejmuje
sprzedaż wyrobów sztuki ludowej, żywności regionalnej i biletów na
występy. Kasa fiskalna jest obowiązkowa, jeśli KGW sprzedaje alkohol
(o stężeniu powyżej 1,2%) lub inne towary i usługi nieobjęte zwolnieniem,
lub gdy obrót ze sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących
działalności gospodarczej przekroczył 20 000 zł w poprzednim roku;
towarów będących własnością sprzedającego, jak na przykład kwiaty,
warzywa czy owoce z własnych upraw, jeżeli taka sprzedaż (często
dokonywana jest np. na festynach) nie jest prowadzona w sposób
zarobkowy i ciągły, czyli nie posiada znamion działalności gospodarczej.
Odnośnie pytania nr 5 interpelacji „Czy sprawa zostanie przez Ministerstwo
Finansów zbadana z przeanalizowaniem sposób prowadzenia tego typu kontroli
i uwzględnieniem głosów płynący z gminy Trzebielino?” uprzejmie informuję,
że opisana w przedmiotowej interpelacji sytuacja została przeanalizowana przez
właściwy w Ministerstwie Finansów departament. Z materiałów otrzymanych
do weryfikacji wynika, że sprzedaż odbywała się z pominięciem kasy rejestrującej,
a kasa była wyłączona. Osoba obsługująca punkt przyjmowała zarówno gotówkę
oraz „bony”. Sprzedawczyni przyjęła mandat.
Należy zauważyć, że podatki są jednym z podstawowych źródeł dochodów państwa,
które pozwalają na finansowanie usług publicznych, takich jak edukacja, służba
zdrowia, obronność i bezpieczeństwo czy infrastruktura. Obowiązek uiszczania
podatków spoczywa na każdym obywatelu oraz przedsiębiorcy, którzy osiągają
-- 3 of 4 --
4/4
dochody z tytułu prowadzonej działalność bez względu na miejsce i okoliczności
wykonywania czynności opodatkowanych.
Przechodząc do udzielenia odpowiedzi na pytanie nr 6 interpelacji „Czy nie
wskazuje to na potrzebę zmiany procedur kontroli w miejscach publicznych?” należy
zaznaczyć, że resort finansów nie pracuje nad szczególnym trybem postępowania,
czy wprowadzania wyjątków dla uroczystości, takich jak różnego rodzaju
wydarzenia plenerowe. Takie imprezy w świetle obwiązujących przepisów,
w szczególności prawa podatkowego, podlegają ogólnym zasadom w nich
określonym. W przedmiotowej sprawie mają zastosowanie obowiązujące przepisy
prawa dotyczące kontroli celno-skarbowej, czynności mandatowych, jak również
nabycia sprawdzającego określone w ustawie o Krajowej Administracji Skarbowej,
ustawie o podatku od towarów i usług i rozporządzeniach wykonawczych do tych
ustaw.
Przedstawiając powyższe mam nadzieję, że zaprezentowane informacje stanowią
wyczerpującą odpowiedź na złożoną interpelację i spotkają się z uprzejmą
akceptacją Pana Marszałka.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Zbigniew Stawicki
Podsekretarz Stanu Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej
w Ministerstwie Finansów
-- 4 of 4 --