Interpelacja nr 12303
Interpelacja w sprawie ograniczenia zjawiska natrętnego telemarketingu w Polsce
Zgłaszający:
•
Adresat:
Cyfryzacja i Technologie (64%)
Edukacja i Szkolnictwo (35%)
Obrona i Bezpieczeństwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie ograniczenia zjawiska natrętnego telemarketingu w Polsce
Interpelacja nr 12303
do ministra cyfryzacji
w sprawie ograniczenia zjawiska natrętnego telemarketingu w Polsce
Zgłaszający: Tomasz Głogowski
Data wpływu: 16-09-2025
Warszawa, 16.09.2025 r.
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnich latach obywatele Polski coraz częściej zgłaszają skargi dotyczące uciążliwego telemarketingu. Zjawisko to przybiera formy naruszające prywatność – konsumenci otrzymują liczne niechciane telefony i wiadomości SMS, często z automatycznych systemów lub od podmiotów, którym nigdy nie udzielili zgody na kontakt. Mimo obowiązujących regulacji prawnych, m.in. art. 172 ustawy – Prawo telekomunikacyjne czy przepisów RODO, praktyka pokazuje, że prawo to nie jest wystarczająco egzekwowane.
Szczególnym problemem pozostają:
- używanie tzw. spoofingu numerów, czyli podszywania się pod inne numery telefoniczne,
- brak skutecznego mechanizmu rejestrowania sprzeciwu konsumenta wobec dalszych kontaktów,
- niska skuteczność sankcji wobec firm naruszających przepisy,
- brak centralnego systemu ochrony konsumentów na wzór rozwiązań europejskich.
Warto wskazać, że w Polsce istnieje rozwiązanie samoregulacyjne w postaci tzw. listy Robinsona prowadzonej przez organizacje branżowe. Konsument może umieścić na niej swoje dane, aby ograniczyć kierowanie do niego materiałów marketingowych przez firmy, które dobrowolnie respektują ten rejestr. Jednak brak obowiązku prawnego dla wszystkich przedsiębiorców powoduje, że lista ta ma ograniczoną skuteczność.
Dla porównania we Włoszech funkcjonuje Registro Pubblico delle Opposizioni (RPO) – publiczny rejestr sprzeciwu wobec kontaktów marketingowych. Każdy obywatel może w prosty sposób i bezpłatnie zarejestrować swój numer telefonu (zarówno stacjonarny, jak i komórkowy), co powoduje, że przedsiębiorstwa nie mogą legalnie kierować do niego ofert handlowych. Za naruszenia grożą tam wysokie kary finansowe. System ten znacząco ograniczył zjawisko natrętnego telemarketingu i przyczynił się do poprawy ochrony konsumentów.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:
Czy rząd planuje wprowadzenie w Polsce centralnego, obowiązkowego rejestru sprzeciwu konsumentów wobec kontaktów marketingowych, wzorowanego na włoskim RPO?
Czy rozważane jest przekształcenie listy Robinsona w rozwiązanie ustawowe, obejmujące wszystkich przedsiębiorców działających na rynku telemarketingowym?
Czy przewidziane jest wzmocnienie współpracy pomiędzy UKE, UOKiK a operatorami telekomunikacyjnymi w celu ograniczenia nadużyć?
Jakie środki egzekucyjne stosowane są obecnie wobec firm naruszających przepisy i czy rozważane jest ich zaostrzenie?
Wprowadzenie rozwiązań wzorowanych na włoskim RPO, wzmocnionych ustawowym obowiązkiem respektowania rejestru sprzeciwu (zamiast dobrowolnych mechanizmów, jak lista Robinsona), pozwoliłoby skutecznie chronić polskich obywateli i zwiększyć zaufanie do uczciwie działających przedsiębiorców.
Z wyrazami szacunku
Tomasz Głogowski
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 12303
do ministra cyfryzacji
w sprawie ograniczenia zjawiska natrętnego telemarketingu w Polsce
Zgłaszający: Tomasz Głogowski
Data wpływu: 16-09-2025
Warszawa, 16.09.2025 r.
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnich latach obywatele Polski coraz częściej zgłaszają skargi dotyczące uciążliwego telemarketingu. Zjawisko to przybiera formy naruszające prywatność – konsumenci otrzymują liczne niechciane telefony i wiadomości SMS, często z automatycznych systemów lub od podmiotów, którym nigdy nie udzielili zgody na kontakt. Mimo obowiązujących regulacji prawnych, m.in. art. 172 ustawy – Prawo telekomunikacyjne czy przepisów RODO, praktyka pokazuje, że prawo to nie jest wystarczająco egzekwowane.
Szczególnym problemem pozostają:
- używanie tzw. spoofingu numerów, czyli podszywania się pod inne numery telefoniczne,
- brak skutecznego mechanizmu rejestrowania sprzeciwu konsumenta wobec dalszych kontaktów,
- niska skuteczność sankcji wobec firm naruszających przepisy,
- brak centralnego systemu ochrony konsumentów na wzór rozwiązań europejskich.
Warto wskazać, że w Polsce istnieje rozwiązanie samoregulacyjne w postaci tzw. listy Robinsona prowadzonej przez organizacje branżowe. Konsument może umieścić na niej swoje dane, aby ograniczyć kierowanie do niego materiałów marketingowych przez firmy, które dobrowolnie respektują ten rejestr. Jednak brak obowiązku prawnego dla wszystkich przedsiębiorców powoduje, że lista ta ma ograniczoną skuteczność.
Dla porównania we Włoszech funkcjonuje Registro Pubblico delle Opposizioni (RPO) – publiczny rejestr sprzeciwu wobec kontaktów marketingowych. Każdy obywatel może w prosty sposób i bezpłatnie zarejestrować swój numer telefonu (zarówno stacjonarny, jak i komórkowy), co powoduje, że przedsiębiorstwa nie mogą legalnie kierować do niego ofert handlowych. Za naruszenia grożą tam wysokie kary finansowe. System ten znacząco ograniczył zjawisko natrętnego telemarketingu i przyczynił się do poprawy ochrony konsumentów.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:
Czy rząd planuje wprowadzenie w Polsce centralnego, obowiązkowego rejestru sprzeciwu konsumentów wobec kontaktów marketingowych, wzorowanego na włoskim RPO?
Czy rozważane jest przekształcenie listy Robinsona w rozwiązanie ustawowe, obejmujące wszystkich przedsiębiorców działających na rynku telemarketingowym?
Czy przewidziane jest wzmocnienie współpracy pomiędzy UKE, UOKiK a operatorami telekomunikacyjnymi w celu ograniczenia nadużyć?
Jakie środki egzekucyjne stosowane są obecnie wobec firm naruszających przepisy i czy rozważane jest ich zaostrzenie?
Wprowadzenie rozwiązań wzorowanych na włoskim RPO, wzmocnionych ustawowym obowiązkiem respektowania rejestru sprzeciwu (zamiast dobrowolnych mechanizmów, jak lista Robinsona), pozwoliłoby skutecznie chronić polskich obywateli i zwiększyć zaufanie do uczciwie działających przedsiębiorców.
Z wyrazami szacunku
Tomasz Głogowski
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Michał Gramatyka
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
10%
Konkretność
90%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
10
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.5 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14375 znaków
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Michał Gramatyka
BM.WP.057.160.2025
Warszawa, 13 października 2025 r.
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 22 września br. Posła na Sejm RP Pana Tomasza Głogowskiego w sprawie
ograniczenia zjawiska natrętnego telemarketingu w Polsce (interpelacja nr 12303)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane przez Posła pytania.
Ad 1) Czy rząd planuje wprowadzenie w Polsce centralnego, obowiązkowego rejestru
sprzeciwu konsumentów wobec kontaktów marketingowych, wzorowanego na włoskim
RPO?
Wybór krajowych rozwiązań regulujących ochrony użytkowników przed niezamówioną
informacją handlową zależny jest od regulacji Unii Europejskiej. Art. 398 oraz inne przepisy
ustawy – Prawo komunikacji elektronicznej (Dz. U. z 2024 poz. 1221), dalej „Pke”, dotyczące
ochrony przed marketingiem wdrażają do polskiego systemu prawnego przepisy dyrektywy
2002/58/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 lipca 2002 r. dotyczącej
przetwarzania danych osobowych i ochrony prywatności w sektorze łączności elektronicznej
(dyrektywa o prywatności i łączności elektronicznej), dalej „Dyrektywa 2002/58/WE”.
Zgodnie z art. 13 ust. 3 Dyrektywy 2002/58/WE państwa członkowskie mogą wybrać sposób
ochrony użytkowników przed marketingiem: decydując się na zakaz przesyłania marketingu
bez zgody abonentów lub użytkowników, albo zakaz przesyłania marketingu do abonentów
lub użytkowników, którzy nie życzą sobie otrzymywania tego typu komunikatów. Zgodnie
z tym, państwa mogą wprowadzić w kraju tzw. zasadę „opt-in”, według której to użytkownik
musi uprzednio wyrazić zgodę na przesyłanie marketingu, bądź tzw. rejestr „do not call”, czyli
tzw. zasadę „opt-out”, w którym to użytkownik może wpisać się na listę osób, do których nie
można wysyłać marketingu.
Wprowadzając w Polsce zasadę „opt-in”, ustawodawca obrał za cel zagwarantowanie
najwyższego poziomu ochrony przed niezamówioną informacją handlową, dążąc przy tym
do umożliwienia użytkownikom kontroli nad dotyczącymi ich danymi. Należy podkreślić,
że wszyscy użytkownicy mogą w dowolnym momencie wycofać udzieloną zgodę oraz zgłosić
naruszenie ich praw do odpowiednich organów - Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej,
dalej „Prezesa UKE”, Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, dalej „Prezesa UODO”
lub Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, dalej „Prezesa UOKiK”.
W nawiązaniu do przedstawionego rozwiązania włoskiego, RPO, wskazać trzeba, że na chwilę
obecną Ministerstwo Cyfryzacji nie planuje wprowadzenia rozwiązań mających na celu
utworzenie rejestru sprzeciwu co do przesyłania informacji handlowej. Jednakże trendy
i europejskie rozwiązania regulacyjne w zakresie ochrony użytkowników przed
telemarketingiem są analizowane i monitorowane w Ministerstwie. Mając to na uwadze,
w ocenie Ministerstwa rejestry posiadają ograniczoną skuteczność zapewniania praw
użytkowników, która uzależniona jest w głównej mierze od rzetelności przedsiębiorców
co do weryfikowania numerów wpisanych do baz sprzeciwów, a dodatkowo w przypadku
takich rejestrów wzrasta ryzyko nadużyć ze strony podmiotów spoza UE.
-- 1 of 4 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Zgodnie z obserwacjami Ministerstwa Cyfryzacji, zasada „opt-in” zapewnia każdemu
użytkownikowi automatyczną ochronę bez konieczności wykonywania dodatkowych działań
z jego strony w tym zakresie, tj. zapisywania się na określoną listę osób, które nie chcą
otrzymywać niezamówionej informacji handlowej tzw. lista Robinsona. To rozwiązanie
przesuwa ciężar dowodu na przedsiębiorców, którzy dowieść muszą, że posiadają zgodę
na kontakt. Ponadto, jak wynika z analiz regulacji z innych państw europejskich, coraz większa
liczba państw rezygnuje z rozwiązania opartego na liście „do not call”. Przykładowo w Holandii
w 2021 r. rejestr „Bel-me-niet Register” (rejestr „do not call”) zastąpiony został zasadą „opt-
in”, określającą, że telemarketing dozwolony jest wyłącznie w przypadku, w którym wyrażona
została na to wyraźna, uprzednia zgoda użytkownika. Analogiczna zmiana została
wprowadzona we Francji, w którym to kraju w czerwcu 2025 r. uchwalono ustawę, zgodnie
z którą w miejsce obowiązującej od 2016 r. listy sprzeciwu „Bloctel” zobowiązano
przedsiębiorców do uzyskiwania uprzednich zgód na kontakt w celach telemarketingowych.
Jak wynikało z uzasadnienia tej zmiany, podyktowane to było niską skutecznością
dotychczasowych przepisów. Wskazać trzeba, że m.in. również w innych krajach UE,
jak na przykład w Austrii, Czechach, Niemczech, na Litwie i Słowacji obowiązują przepisy
analogiczne do tych przyjętych w Polsce.
Ad 2) Czy rozważane jest przekształcenie listy Robinsona w rozwiązanie ustawowe,
obejmujące wszystkich przedsiębiorców działających na rynku telemarketingowym?
Obecnie Ministerstwo Cyfryzacji nie planuje wprowadzenia tzw. rejestru sprzeciwu
co do przesyłania informacji handlowej. Zdaniem Ministerstwa obecnie obowiązujące
systemowe rozwiązania prawne zapewniają lepszy poziom ochrony konsumentów niż tzw.
lista Robinsona. Wyżej wymienione w piśmie przykłady zmian regulacji prawnych –
jak rezygnacja z list sprzeciwu we Francji i w Holandii - pokazują, że zasada „opt-in” zapewnia
użytkownikom automatyczną ochronę prawną przed tzw. cold callingiem. Jak podkreślono
to powyżej w piśmie tzw. zasada „opt-in” zobowiązuje wszystkich przedsiębiorców
działających na rynku marketingu w komunikacji elektronicznej do uzyskania uprzedniej
zgody od użytkownika/konsumenta na przesyłanie informacji handlowej. W opinii
Ministerstwa jest to bardziej przyjazne konsumentom rozwiązanie niż wspomniana lista
sprzeciwów, która wymaga od użytkownika uprzedniego podjęcia szeregu czynności
związanych z wpisem na taką listę.
Ad 3) Czy przewidziane jest wzmocnienie współpracy pomiędzy UKE, UOKiK a operatorami
telekomunikacyjnymi w celu ograniczenia nadużyć?
Należy podkreślić, że Ministerstwo Cyfryzacji na bieżąco analizuje rozwiązania prawne
z zakresu marketingu w komunikacji elektronicznej oraz ich możliwą skuteczność
w odniesieniu zarówno do ochrony konsumentów jak i interesów rynku. Jednak w opinii
Ministerstwa jest jeszcze za wcześnie na szczegółową ewaluację efektywności
funkcjonowania przepisów Pke, w tym tych dotyczących niezamówionej informacji
handlowej. Dotyczy to w szczególności skuteczności ich egzekwowania przez organy
właściwe, które mogłoby spowodować nowe rozwiązania regulacyjne. Warto w tym miejscu
jeszcze raz podkreślić, że wciąż nie minął rok od wejścia w życie przepisów Pke.
Niezależnie od powyższego stanowiska Ministra, w związku z licznymi interpelacjami
poselskimi wpływającymi do Ministerstwa Cyfryzacji w przedmiotowej sprawie, w celu
poznania opinii wyżej wymienionych organów Ministerstwo wystąpiło pismem z 16 września
2025, znak: DT.WPKE.401.5.2025, z zapytaniem m.in. do Prezesa UKE i Prezesa UOKiK.
W odpowiedzi na wspomniane wyżej pismo Ministerstwa Cyfryzacji, UKE przekazało swoje
stanowisko w piśmie z 23 września 2025 r., znak: DP.WOP2.025.1.2025.2. UKE wskazał,
że przepisy „Pke”, w szczególności zaś art. 398, 421 i 423, ustanawiają mechanizmy mające
na celu ochronę użytkowników końcowych przed niezamówioną informacją handlową
oraz marketingiem bezpośrednim bez uprzedniej zgody. Zdaniem UKE praktyka stosowania
-- 2 of 4 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
tych regulacji wskazuje jednak, że obszar ten jest dynamiczny i rodzi szereg wyzwań
interpretacyjnych oraz egzekucyjnych. W tym kontekście, zdaniem UKE, funkcjonujące
w innych państwach członkowskich rozwiązania o charakterze systemowym, takie jak
rejestry sprzeciwów typu „do not call”, powinny stać się przedmiotem dalszych analiz,
z uwzględnieniem doświadczeń tych państw oraz potrzeb rynku krajowego.
Według UKE praktyka stosowania przepisów dotyczących uzyskiwania zgód marketingowych
pokazuje, że niektóre kwestie – takie jak sposób formułowania oświadczeń woli, łączenie
zgód marketingowych z innymi zgodami, stosowanie domyślnie zaznaczonych pól wyboru czy
informowanie użytkowników o źródle pozyskania danych – mogą rodzić szereg problemów
interpretacyjnych i praktycznych, co przemawia za zasadnością analizy możliwości
wprowadzenia ww. rozwiązań systemowych. Jak podkreśla UKE ochrona konsumentów
przed niezamówioną informacją handlową powinna być bowiem realizowana przez skuteczne
mechanizmy ochronne zapewniające prawo do prywatności i bezpieczeństwo w sieci.
Natomiast zdaniem UOKiK, wyrażonym w piśmie z 23 września 2025 r., znak: DOZIK-
6.071.4.2025.Amar, obecnie stosowany w Pke mechanizm „opt-in” do celów uzyskania zgody
na przesyłanie informacji handlowej należy uznać za korzystny dla konsumentów
i odpowiedni do ochrony ich interesów.
Należy ponadto podkreślić, że oprócz przytaczanych w niniejszym piśmie przepisów Pke
funkcjonują już rozwiązania systemowe w zakresie ograniczania nadużyć, jak chociażby
ustawa z 28 lipca 2023 r. o zwalczaniu nadużyć w komunikacji elektronicznej, dalej „uznke”.
Przepisy uznke przewidują współpracę między Prezesem UKE a operatorami
telekomunikacyjnymi w zakresie realizacji przepisów tej ustawy. Na podstawie art. 19 uznke,
Prezes UKE podpisał 22 lutego 2024 r. porozumienie z operatorami telekomunikacyjnymi
w celu zapobiegania i zwalczania CLI spoofingowi, które zostało uregulowane w art. 16 uznke.
W zakresie przepisów uznke dotyczących ochrony przed innego rodzaju nadużyciami
jak generowanie sztucznego ruchu, smishing czy nieuprawniona zmiana informacji adresowej,
ustawa obejmuje współpracę z Prezesem UKE, CSiRT NASK oraz Centralnym Biurem
Zwalczania Cyberprzestępczości Policji.
Ad 4) Jakie środki egzekucyjne stosowane są obecnie wobec firm naruszających przepisy, i
czy rozważane jest ich zaostrzenie?
Ministerstwo Cyfryzacji na bieżąco analizuje poziom ochrony obywateli przed różnymi
zagrożeniami związanymi z korzystaniem z usług komunikacji elektronicznej, w tym przed
przesyłaniem niezamówionej informacji handlowej. Obecnie nie ma planów nowelizacji
przepisów dotyczących ochrony przed przesyłaniem informacji handlowej bez uprzedniej
zgody. Podyktowane jest to dość krótkim czasem obowiązywania Pke, która zastąpiła ustawę
z 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne, dalej „Pt”. W 2024 r., wraz z wejściem w życie
Pke ujednolicono przepisy z zakresu ochrony użytkowników przed przesyłaniem
niezamówionej informacji handlowej. W Pke znalazły się przepisy z tego zakresu, które
wcześniej usytuowane były we wspomnianym, uchylonym obecnie Pt oraz ustawie z dnia 18
lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Wprowadzone zmiany podyktowane
były dążeniem do zapewnienia większej pewności prawa oraz usprawnienia ochrony
obywateli.
W art. 398 Pke elektronicznej wprost określono, że marketing bezpośredni jest częścią
informacji handlowej, jak i że konieczne jest uzyskanie uprzedniej zgody użytkownika
na przesyłanie informacji handlowej. Przepis ten rozszerzył także ochronę, obejmując
wszystkie osoby fizyczne (także jednoosobowe działalności gospodarcze) na równi
z jednostkami organizacyjnymi (tj. osobami prawnymi, takimi jak spółki kapitałowe, fundacje
czy uczelnie).
-- 3 of 4 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Należy także wskazać, że obowiązek uzyskania uprzedniej zgody dotyczy każdej formy
kontaktu, w tym m.in. informacji przesyłanej telefonicznie bądź na skrzynkę e-mail. Nie jest
również dozwolony kontakt wykonywany na potrzeby uzyskania zgody, co potwierdziły
decyzje Prezesa UKE oraz Prezesa UOKiK. Co ważne, zgoda na przesyłanie informacji
handlowej dotyczy różnych kanałów, a to znaczy, że przedsiębiorca musi pozyskać i móc
wykazać uzyskanie oddzielnej zgody na każdy kanał komunikacji. Niedozwolone jest również
wykorzystywanie automatycznych systemów wywołujących w celu przesyłania
niezamówionej informacji handlowej. Trzeba podkreślić, że nawet w przypadku korzystania
z zakupionej bazy danych kontaktów, przedsiębiorca nie jest zwolniony z obowiązków
wykazanych w ustawie.
Obok tego pozyskiwanie zgody musi spełniać wymogi określone w ogólnym rozporządzeniu
o ochronie danych (RODO), które przewidują, że zgoda musi być dobrowolna, świadoma,
jednoznaczna i konkretna. W tym przypadku konkretność dotyczy konieczności wskazania
określonego kanału komunikacji. Niewywiązywanie się z tych obowiązków wiąże się
z sankcjami przewidzianymi w Pke. Według art. 446 ust. 5 Pke w przypadku naruszenia
obowiązku uzyskania zgody na przesyłanie informacji handlowej, Prezes UKE nakłada karę w
wysokości do 3% przychodu ukaranego podmiotu, osiągniętego w poprzednim roku
kalendarzowym lub do 1 mln zł, przy czym zastosowanie ma kwota wyższa. Obok tego art.
448 Pke przewiduje, że kto przesyła za pomocą środków komunikacji elektronicznej
informacje handlowe bez uprzedniego uzyskania zgody abonenta lub użytkownika
końcowego, podlega karze grzywny. Dodatkowo, jak wskazywano wcześniej, takie działanie
stanowi czyn nieuczciwej konkurencji. Wskazane w Pke kary są - w opinii Ministerstwa -
wystarczająco wysokie, zwłaszcza mając na uwadze fakt, że przepisy Pke weszły w życie
w zeszłym roku. a sama ustawa byłą poprzedzona procesem szerokich konsultacji
publicznych.
Trzeba także zwrócić uwagę, że uregulowanie ochrony prywatności w znacznej mierze
zależne jest od kształtu prawodawstwa unijnego. Do 2025 r. trwały prace nad projektem
unijnego rozporządzenia w sprawie prywatności i łączności elektronicznej, które miało
zastąpić dyrektywę 2002/58/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 lipca 2002 r.
dotyczącej przetwarzania danych osobowych i ochrony prywatności w sektorze łączności
elektronicznej (dyrektywa o prywatności i łączności elektronicznej). Mimo wycofania projektu
przez Komisję Europejską w lutym 2025 r., Polska podtrzymała stanowisko, że konieczne jest
wykonanie nowej analizy ochrony prywatności (ze względu na wiek obecnej dyrektywy)
i podjęcie odpowiednich działań na forum unijnym.
Z wyrazami szacunku
Michał Gramatyka
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Departament Spraw Parlamentarnych
-- 4 of 4 --
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Michał Gramatyka
BM.WP.057.160.2025
Warszawa, 13 października 2025 r.
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 22 września br. Posła na Sejm RP Pana Tomasza Głogowskiego w sprawie
ograniczenia zjawiska natrętnego telemarketingu w Polsce (interpelacja nr 12303)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane przez Posła pytania.
Ad 1) Czy rząd planuje wprowadzenie w Polsce centralnego, obowiązkowego rejestru
sprzeciwu konsumentów wobec kontaktów marketingowych, wzorowanego na włoskim
RPO?
Wybór krajowych rozwiązań regulujących ochrony użytkowników przed niezamówioną
informacją handlową zależny jest od regulacji Unii Europejskiej. Art. 398 oraz inne przepisy
ustawy – Prawo komunikacji elektronicznej (Dz. U. z 2024 poz. 1221), dalej „Pke”, dotyczące
ochrony przed marketingiem wdrażają do polskiego systemu prawnego przepisy dyrektywy
2002/58/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 lipca 2002 r. dotyczącej
przetwarzania danych osobowych i ochrony prywatności w sektorze łączności elektronicznej
(dyrektywa o prywatności i łączności elektronicznej), dalej „Dyrektywa 2002/58/WE”.
Zgodnie z art. 13 ust. 3 Dyrektywy 2002/58/WE państwa członkowskie mogą wybrać sposób
ochrony użytkowników przed marketingiem: decydując się na zakaz przesyłania marketingu
bez zgody abonentów lub użytkowników, albo zakaz przesyłania marketingu do abonentów
lub użytkowników, którzy nie życzą sobie otrzymywania tego typu komunikatów. Zgodnie
z tym, państwa mogą wprowadzić w kraju tzw. zasadę „opt-in”, według której to użytkownik
musi uprzednio wyrazić zgodę na przesyłanie marketingu, bądź tzw. rejestr „do not call”, czyli
tzw. zasadę „opt-out”, w którym to użytkownik może wpisać się na listę osób, do których nie
można wysyłać marketingu.
Wprowadzając w Polsce zasadę „opt-in”, ustawodawca obrał za cel zagwarantowanie
najwyższego poziomu ochrony przed niezamówioną informacją handlową, dążąc przy tym
do umożliwienia użytkownikom kontroli nad dotyczącymi ich danymi. Należy podkreślić,
że wszyscy użytkownicy mogą w dowolnym momencie wycofać udzieloną zgodę oraz zgłosić
naruszenie ich praw do odpowiednich organów - Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej,
dalej „Prezesa UKE”, Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, dalej „Prezesa UODO”
lub Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, dalej „Prezesa UOKiK”.
W nawiązaniu do przedstawionego rozwiązania włoskiego, RPO, wskazać trzeba, że na chwilę
obecną Ministerstwo Cyfryzacji nie planuje wprowadzenia rozwiązań mających na celu
utworzenie rejestru sprzeciwu co do przesyłania informacji handlowej. Jednakże trendy
i europejskie rozwiązania regulacyjne w zakresie ochrony użytkowników przed
telemarketingiem są analizowane i monitorowane w Ministerstwie. Mając to na uwadze,
w ocenie Ministerstwa rejestry posiadają ograniczoną skuteczność zapewniania praw
użytkowników, która uzależniona jest w głównej mierze od rzetelności przedsiębiorców
co do weryfikowania numerów wpisanych do baz sprzeciwów, a dodatkowo w przypadku
takich rejestrów wzrasta ryzyko nadużyć ze strony podmiotów spoza UE.
-- 1 of 4 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Zgodnie z obserwacjami Ministerstwa Cyfryzacji, zasada „opt-in” zapewnia każdemu
użytkownikowi automatyczną ochronę bez konieczności wykonywania dodatkowych działań
z jego strony w tym zakresie, tj. zapisywania się na określoną listę osób, które nie chcą
otrzymywać niezamówionej informacji handlowej tzw. lista Robinsona. To rozwiązanie
przesuwa ciężar dowodu na przedsiębiorców, którzy dowieść muszą, że posiadają zgodę
na kontakt. Ponadto, jak wynika z analiz regulacji z innych państw europejskich, coraz większa
liczba państw rezygnuje z rozwiązania opartego na liście „do not call”. Przykładowo w Holandii
w 2021 r. rejestr „Bel-me-niet Register” (rejestr „do not call”) zastąpiony został zasadą „opt-
in”, określającą, że telemarketing dozwolony jest wyłącznie w przypadku, w którym wyrażona
została na to wyraźna, uprzednia zgoda użytkownika. Analogiczna zmiana została
wprowadzona we Francji, w którym to kraju w czerwcu 2025 r. uchwalono ustawę, zgodnie
z którą w miejsce obowiązującej od 2016 r. listy sprzeciwu „Bloctel” zobowiązano
przedsiębiorców do uzyskiwania uprzednich zgód na kontakt w celach telemarketingowych.
Jak wynikało z uzasadnienia tej zmiany, podyktowane to było niską skutecznością
dotychczasowych przepisów. Wskazać trzeba, że m.in. również w innych krajach UE,
jak na przykład w Austrii, Czechach, Niemczech, na Litwie i Słowacji obowiązują przepisy
analogiczne do tych przyjętych w Polsce.
Ad 2) Czy rozważane jest przekształcenie listy Robinsona w rozwiązanie ustawowe,
obejmujące wszystkich przedsiębiorców działających na rynku telemarketingowym?
Obecnie Ministerstwo Cyfryzacji nie planuje wprowadzenia tzw. rejestru sprzeciwu
co do przesyłania informacji handlowej. Zdaniem Ministerstwa obecnie obowiązujące
systemowe rozwiązania prawne zapewniają lepszy poziom ochrony konsumentów niż tzw.
lista Robinsona. Wyżej wymienione w piśmie przykłady zmian regulacji prawnych –
jak rezygnacja z list sprzeciwu we Francji i w Holandii - pokazują, że zasada „opt-in” zapewnia
użytkownikom automatyczną ochronę prawną przed tzw. cold callingiem. Jak podkreślono
to powyżej w piśmie tzw. zasada „opt-in” zobowiązuje wszystkich przedsiębiorców
działających na rynku marketingu w komunikacji elektronicznej do uzyskania uprzedniej
zgody od użytkownika/konsumenta na przesyłanie informacji handlowej. W opinii
Ministerstwa jest to bardziej przyjazne konsumentom rozwiązanie niż wspomniana lista
sprzeciwów, która wymaga od użytkownika uprzedniego podjęcia szeregu czynności
związanych z wpisem na taką listę.
Ad 3) Czy przewidziane jest wzmocnienie współpracy pomiędzy UKE, UOKiK a operatorami
telekomunikacyjnymi w celu ograniczenia nadużyć?
Należy podkreślić, że Ministerstwo Cyfryzacji na bieżąco analizuje rozwiązania prawne
z zakresu marketingu w komunikacji elektronicznej oraz ich możliwą skuteczność
w odniesieniu zarówno do ochrony konsumentów jak i interesów rynku. Jednak w opinii
Ministerstwa jest jeszcze za wcześnie na szczegółową ewaluację efektywności
funkcjonowania przepisów Pke, w tym tych dotyczących niezamówionej informacji
handlowej. Dotyczy to w szczególności skuteczności ich egzekwowania przez organy
właściwe, które mogłoby spowodować nowe rozwiązania regulacyjne. Warto w tym miejscu
jeszcze raz podkreślić, że wciąż nie minął rok od wejścia w życie przepisów Pke.
Niezależnie od powyższego stanowiska Ministra, w związku z licznymi interpelacjami
poselskimi wpływającymi do Ministerstwa Cyfryzacji w przedmiotowej sprawie, w celu
poznania opinii wyżej wymienionych organów Ministerstwo wystąpiło pismem z 16 września
2025, znak: DT.WPKE.401.5.2025, z zapytaniem m.in. do Prezesa UKE i Prezesa UOKiK.
W odpowiedzi na wspomniane wyżej pismo Ministerstwa Cyfryzacji, UKE przekazało swoje
stanowisko w piśmie z 23 września 2025 r., znak: DP.WOP2.025.1.2025.2. UKE wskazał,
że przepisy „Pke”, w szczególności zaś art. 398, 421 i 423, ustanawiają mechanizmy mające
na celu ochronę użytkowników końcowych przed niezamówioną informacją handlową
oraz marketingiem bezpośrednim bez uprzedniej zgody. Zdaniem UKE praktyka stosowania
-- 2 of 4 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
tych regulacji wskazuje jednak, że obszar ten jest dynamiczny i rodzi szereg wyzwań
interpretacyjnych oraz egzekucyjnych. W tym kontekście, zdaniem UKE, funkcjonujące
w innych państwach członkowskich rozwiązania o charakterze systemowym, takie jak
rejestry sprzeciwów typu „do not call”, powinny stać się przedmiotem dalszych analiz,
z uwzględnieniem doświadczeń tych państw oraz potrzeb rynku krajowego.
Według UKE praktyka stosowania przepisów dotyczących uzyskiwania zgód marketingowych
pokazuje, że niektóre kwestie – takie jak sposób formułowania oświadczeń woli, łączenie
zgód marketingowych z innymi zgodami, stosowanie domyślnie zaznaczonych pól wyboru czy
informowanie użytkowników o źródle pozyskania danych – mogą rodzić szereg problemów
interpretacyjnych i praktycznych, co przemawia za zasadnością analizy możliwości
wprowadzenia ww. rozwiązań systemowych. Jak podkreśla UKE ochrona konsumentów
przed niezamówioną informacją handlową powinna być bowiem realizowana przez skuteczne
mechanizmy ochronne zapewniające prawo do prywatności i bezpieczeństwo w sieci.
Natomiast zdaniem UOKiK, wyrażonym w piśmie z 23 września 2025 r., znak: DOZIK-
6.071.4.2025.Amar, obecnie stosowany w Pke mechanizm „opt-in” do celów uzyskania zgody
na przesyłanie informacji handlowej należy uznać za korzystny dla konsumentów
i odpowiedni do ochrony ich interesów.
Należy ponadto podkreślić, że oprócz przytaczanych w niniejszym piśmie przepisów Pke
funkcjonują już rozwiązania systemowe w zakresie ograniczania nadużyć, jak chociażby
ustawa z 28 lipca 2023 r. o zwalczaniu nadużyć w komunikacji elektronicznej, dalej „uznke”.
Przepisy uznke przewidują współpracę między Prezesem UKE a operatorami
telekomunikacyjnymi w zakresie realizacji przepisów tej ustawy. Na podstawie art. 19 uznke,
Prezes UKE podpisał 22 lutego 2024 r. porozumienie z operatorami telekomunikacyjnymi
w celu zapobiegania i zwalczania CLI spoofingowi, które zostało uregulowane w art. 16 uznke.
W zakresie przepisów uznke dotyczących ochrony przed innego rodzaju nadużyciami
jak generowanie sztucznego ruchu, smishing czy nieuprawniona zmiana informacji adresowej,
ustawa obejmuje współpracę z Prezesem UKE, CSiRT NASK oraz Centralnym Biurem
Zwalczania Cyberprzestępczości Policji.
Ad 4) Jakie środki egzekucyjne stosowane są obecnie wobec firm naruszających przepisy, i
czy rozważane jest ich zaostrzenie?
Ministerstwo Cyfryzacji na bieżąco analizuje poziom ochrony obywateli przed różnymi
zagrożeniami związanymi z korzystaniem z usług komunikacji elektronicznej, w tym przed
przesyłaniem niezamówionej informacji handlowej. Obecnie nie ma planów nowelizacji
przepisów dotyczących ochrony przed przesyłaniem informacji handlowej bez uprzedniej
zgody. Podyktowane jest to dość krótkim czasem obowiązywania Pke, która zastąpiła ustawę
z 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne, dalej „Pt”. W 2024 r., wraz z wejściem w życie
Pke ujednolicono przepisy z zakresu ochrony użytkowników przed przesyłaniem
niezamówionej informacji handlowej. W Pke znalazły się przepisy z tego zakresu, które
wcześniej usytuowane były we wspomnianym, uchylonym obecnie Pt oraz ustawie z dnia 18
lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Wprowadzone zmiany podyktowane
były dążeniem do zapewnienia większej pewności prawa oraz usprawnienia ochrony
obywateli.
W art. 398 Pke elektronicznej wprost określono, że marketing bezpośredni jest częścią
informacji handlowej, jak i że konieczne jest uzyskanie uprzedniej zgody użytkownika
na przesyłanie informacji handlowej. Przepis ten rozszerzył także ochronę, obejmując
wszystkie osoby fizyczne (także jednoosobowe działalności gospodarcze) na równi
z jednostkami organizacyjnymi (tj. osobami prawnymi, takimi jak spółki kapitałowe, fundacje
czy uczelnie).
-- 3 of 4 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Należy także wskazać, że obowiązek uzyskania uprzedniej zgody dotyczy każdej formy
kontaktu, w tym m.in. informacji przesyłanej telefonicznie bądź na skrzynkę e-mail. Nie jest
również dozwolony kontakt wykonywany na potrzeby uzyskania zgody, co potwierdziły
decyzje Prezesa UKE oraz Prezesa UOKiK. Co ważne, zgoda na przesyłanie informacji
handlowej dotyczy różnych kanałów, a to znaczy, że przedsiębiorca musi pozyskać i móc
wykazać uzyskanie oddzielnej zgody na każdy kanał komunikacji. Niedozwolone jest również
wykorzystywanie automatycznych systemów wywołujących w celu przesyłania
niezamówionej informacji handlowej. Trzeba podkreślić, że nawet w przypadku korzystania
z zakupionej bazy danych kontaktów, przedsiębiorca nie jest zwolniony z obowiązków
wykazanych w ustawie.
Obok tego pozyskiwanie zgody musi spełniać wymogi określone w ogólnym rozporządzeniu
o ochronie danych (RODO), które przewidują, że zgoda musi być dobrowolna, świadoma,
jednoznaczna i konkretna. W tym przypadku konkretność dotyczy konieczności wskazania
określonego kanału komunikacji. Niewywiązywanie się z tych obowiązków wiąże się
z sankcjami przewidzianymi w Pke. Według art. 446 ust. 5 Pke w przypadku naruszenia
obowiązku uzyskania zgody na przesyłanie informacji handlowej, Prezes UKE nakłada karę w
wysokości do 3% przychodu ukaranego podmiotu, osiągniętego w poprzednim roku
kalendarzowym lub do 1 mln zł, przy czym zastosowanie ma kwota wyższa. Obok tego art.
448 Pke przewiduje, że kto przesyła za pomocą środków komunikacji elektronicznej
informacje handlowe bez uprzedniego uzyskania zgody abonenta lub użytkownika
końcowego, podlega karze grzywny. Dodatkowo, jak wskazywano wcześniej, takie działanie
stanowi czyn nieuczciwej konkurencji. Wskazane w Pke kary są - w opinii Ministerstwa -
wystarczająco wysokie, zwłaszcza mając na uwadze fakt, że przepisy Pke weszły w życie
w zeszłym roku. a sama ustawa byłą poprzedzona procesem szerokich konsultacji
publicznych.
Trzeba także zwrócić uwagę, że uregulowanie ochrony prywatności w znacznej mierze
zależne jest od kształtu prawodawstwa unijnego. Do 2025 r. trwały prace nad projektem
unijnego rozporządzenia w sprawie prywatności i łączności elektronicznej, które miało
zastąpić dyrektywę 2002/58/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 lipca 2002 r.
dotyczącej przetwarzania danych osobowych i ochrony prywatności w sektorze łączności
elektronicznej (dyrektywa o prywatności i łączności elektronicznej). Mimo wycofania projektu
przez Komisję Europejską w lutym 2025 r., Polska podtrzymała stanowisko, że konieczne jest
wykonanie nowej analizy ochrony prywatności (ze względu na wiek obecnej dyrektywy)
i podjęcie odpowiednich działań na forum unijnym.
Z wyrazami szacunku
Michał Gramatyka
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Departament Spraw Parlamentarnych
-- 4 of 4 --