Interpelacja w sprawie ponownego rozważenia budowy wariantu północno-wschodniego obwodnicy Olsztyna
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 1230
do ministra infrastruktury
w sprawie ponownego rozważenia budowy wariantu północno-wschodniego obwodnicy Olsztyna
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 30-01-2024
Szanowny Panie Ministrze,
miasto Olsztyn od wielu lat zmaga się z problemem nadmiernego ruchu samochodowego. Po wybudowaniu południowego odcinka obwodnicy udało się w pewnym zakresie poprawić sytuację, jednakże z trudnościami nadal boryka się północna część miasta. Ruch tranzytowy został tylko częściowo wyprowadzony poza miasto. Aby dotrzeć w kierunku północnym do Lidzbarka Warmińskiego, Bartoszyc czy obwodu królewieckiego w Federacji Rosyjskiej, nadal trzeba pokonywać ciasne i zatłoczone ulice Olsztyna. Specyficzne położenie Olsztyna i fakt, że miasto przecina linia kolejowa, powoduje, że na północ wiodą tylko dwa wiadukty nad torami. Jeden z nich, tj. wiadukt im. Powstańców Węgierskich, jest warunkowo dopuszczony do ruchu. W rezultacie mamy do czynienia ze znacznymi utrudnieniami komunikacyjnymi w mieście.
Wyniki pomiarów natężenia ruchu w województwie warmińsko-mazurskim pokazują, że na odcinku Olsztyn — Dywity przejeżdża średnio kilkadziesiąt tysięcy pojazdów na dobę. Na al. Wojska Polskiego systemy sterowania ruchem w mieście zarejestrowały 36,8 tys. pojazdów, co znacznie przewyższa średnią przyjętą dla województwa, tj. 7 560 pojazdów na dobę.
Obecnie trwają prace nad północną obwodnicą Olsztyna. Do dyspozycji było kilka wariantów w dwóch korytarzach — wschodnim i zachodnim. Wschodni korytarz połączyłby najwięcej miejscowości, dzięki poprowadzeniu blisko strefy przemysłowej wpłynąłby na rozwój gospodarczy Olsztyna, a także odciążyłby ruch z zatłoczonych północnych dzielnic miasta, co w przyszłości pozwoliłoby na remont wspomnianego wcześniej wiaduktu nad linią kolejową. Zachodni korytarz przewiduje natomiast ogromną ingerencję w cenne przyrodniczo lasy okalające Olsztyn oraz w dolinę i rozlewiska Łyny. Zaproponowany został w pewnym oddaleniu od podmiejskich miejscowości, co z pewnością nie wpłynie na zmniejszenie ruchu tranzytowego na ulicach Olsztyna.
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, mając to wszystko na względzie, zdecydowała jednak o realizacji wariantu zachodniego. Stało się wbrew oczekiwaniom lokalnego samorządu, który jednoznacznie opowiadał się za wariantem wschodnim. Podobnie jak sami mieszkańcy Olsztyna i Dywit, którzy w tej sprawie zwrócili się do mnie z prośbą o pomoc.
Nadmienić należy, że powiaty lidzbarski i bartoszycki, leżące na północ od Olsztyna, są wykluczonymi komunikacyjnie regionami. Linia kolejowa do Lidzbarka została zlikwidowana w 1996 roku, a do Bartoszyc w 2002 roku. Sprawna komunikacja z resztą kraju, szczególnie w przypadku braku połączenia kolejowego, jest tym bardziej konieczna.
Działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. 2022 poz. 1339), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Infrastruktury ma świadomość złożoności procesu budowy północnej obwodnicy Olsztyna?
Czy Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad przedstawiała ministerstwu szczegółowe wyjaśnienia odnośnie do wyboru wariantu wschodniej obwodnicy?
Czy Ministerstwo Infrastruktury w świetle przedstawionych argumentów planuje raz jeszcze rozważyć wybranie wschodniego wariantu budowy obwodnicy Olsztyna?
Czy w związku z brakiem linii kolejowej w kierunku Lidzbarka Warmińskiego i Bartoszyc planowane jest w przyszłości połączenie siecią kolejową tych miast powiatowych?
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Podsekretarz stanu Paweł Gancarz
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9913 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DDP-2.054.10.2024
Warszawa, 29 lutego 2024
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 1230 Pani Poseł Pauliny Matysiak dotyczącą
problematyki realizacji inwestycji infrastrukturalnych w woj. warmińsko-mazurskim,
w tym m.in. obwodnicy Olsztyna i Dywit, przedstawiam poniżej informacje w sprawie.
Uprzejmie informuję, że obecnie realizowany jest Program Budowy 100 Obwodnic
na lata 2020-2030. Na liście ww. Programu znalazła się obwodnica Olsztyna i Dywit
w ciągu drogi krajowej nr 51. Obecnie realizowane są prace związane z opracowaniem
dokumentacji na podstawie, której możliwe będzie złożenie wniosku o wydanie decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji (DŚU). W tym celu zawarta
została umowa z wykonawcą dokumentacji. Opracowane zostały warianty przebiegu
obwodnicy, które przedstawione zostały na spotkaniach informacyjnych celem
umożliwienia zapoznania się z opracowaną dokumentacją, zebrania uwag i wniosków,
oraz w przypadku gdy będzie to możliwe, ich uwzględnienia na dalszych etapach
procesu przygotowawczego. Należy wskazać, że na chwilę obecną kwestia
konkretnego przebiegu obwodnicy nie została w sposób ostateczny przesądzona, a dla
zadania prowadzony jest cały czas etap prac przygotowawczych. Ostateczne
określenie przebiegu drogi nastąpi w decyzji administracyjnej – decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia – wydanej przez
właściwy organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania
administracyjnego.
Odnosząc się do kwestii złożoności procesu inwestycyjnego dotyczącego budowy
obwodnicy Olsztyna i Dywit uprzejmie informuję, że budowa drogi jest
przedsięwzięciem bardzo złożonym. Szczególną rolę w tym procesie zajmuje właśnie
etap przygotowawczy, którego odpowiednio dobre i dokładne przeprowadzenie
(dobra, dokładna i szczegółowa dokumentacja) pozwala na uniknięcie wielu
niepotrzebnych sytuacji w przyszłości, które mogą mieć negatywny wpływ na
terminową realizację zadania.
Inwestor zadania, którym jest Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad
(GDDKiA) prowadzi ten proces w oparciu o obowiązujące przepisy prawa jak
i z wykorzystaniem dobrych praktyk i doświadczenia pozyskanego w toku realizacji
wielu zadań inwestycyjnych obejmujących budowę zarówno obwodnic w ciągach dróg
krajowych, jak również zadań dotyczących budowy dróg szybkiego ruchu. Należy
wskazać, że istnieje pełna świadomość co do indywidualnych uwarunkowań
-- 1 of 4 --
2
dotyczących realizacji przedmiotowego zadania. Jednocześnie wskazuję, że takie
zindywidualizowane podejście dotyczy realizacji każdej inwestycji, ponieważ każda
z nich wyróżnia się szczególnymi elementami, realizacją w określonych, warunkach
terenowych, oraz postawionymi określonymi celami i efektami, które ma realizować.
Wszelkie te kwestie są brane pod uwagę w procesie przygotowawczym i stanowią
element oceny.
W kwestii określenia i wyboru wariantu przebiegu obwodnicy Olsztyna i Dywit oraz
czynników przemawiających za poszczególnymi opcjami należy wskazać, że
przeanalizowano 12 kombinacji wariantów w korytarzu wschodnim i zachodnim pod
względem: prognozowanego ruchu, połączenia obwodnicy z siecią dróg lokalnych,
kolizji z zabudową mieszkaniową, konfliktów społecznych, w tym z użytkownikami
rodzinnych ogrodów działkowych, konfliktów z terenami i obiektami cennymi
przyrodniczo, kolizji z terenami wodonośnymi, kolizji z rzekami i ciekami, kolizji
z zabytkami, kolizji z infrastrukturą techniczną uzbrojenia terenu, przydatności
podłoża gruntowego do budowy drogi.
W lutym 2023 r. odbyło się posiedzenie Zespołu Oceny Przedsięwzięć Inwestycyjnych
(ZOPI), podczas którego opracowana dokumentacja w stadium studium
korytarzowego (SK) została poddana analizie i ocenie. W ich wyniku do dalszych prac
zarekomendowane zostały 4 warianty przebiegu korytarzy obwodnicy, jeden
w korytarzu wschodnim i 3 w korytarzu zachodnim. Ze względu jednak na sprzeciw
władz samorządowych Olsztyna wobec przebiegu w korytarzu wschodnim oraz brak
możliwości finansowania przez Prezydenta Olsztyna realizacji odcinka tego wariantu
zlokalizowanego na długości 7 km na terenie administracyjnym Olsztyna, podjęto
decyzję o dostąpieniu od dalszych analiz tego przebiegu drogi.
Uprzejmie informuję, że stanowisko władz samorządowych Olsztyna dotyczące
korytarza wschodniego zostało w sposób szczegółowy przeanalizowane przez GDDKiA.
Dodatkowo stanowiło ono przedmiot spotkań GDDKiA z przedstawicielami zarówno
władz samorządowych Olsztyna jak również gmin ościennych, przez tereny których
droga będzie przebiegała. Wynikiem tych analiz było stwierdzenie prawidłowości
przeprowadzonych dotychczas analiz w ramach prac przygotowawczych. W tym
miejscu cennym będzie wskazać, że wszystkie gminy ościenne Olsztyna, przez które
przebiegają warianty zarówno wschodnie jak i zachodnie, a więc Dywity, Gietrzwałd,
Jonkowo, Barczewo, Purda, opowiedziały się za realizacją obwodnicy w wariantach
zachodnich.
Należy wskazać, że kwestia ewentualnego przebiegu obwodnicy przez teren
administracyjny Olsztyna, jest istotną przesłanką w prowadzonym procesie
przygotowawczym, a deklaracja władz samorządowych o finansowaniu lub jego braku
dla zadania w części przechodzącej przez miasto ma kluczowe znaczenie.
Przedmiotowa kwestia jest uregulowana w obowiązujących przepisach ustawy
o drogach publicznych, a dokładnie w jej art. 19 ust. 5 zgodnie, z którym w granicach
miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem
autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta.
Dodatkowo zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o finansowaniu
infrastruktury transportu lądowego, w granicach miast na prawach powiatu zadania
w zakresie finansowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania, ochrony
-- 2 of 4 --
3
i zarządzania drogami publicznymi, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych,
finansowane są z budżetów tych miast.
Należy, zatem wskazać, że w przypadku dróg publicznych znajdujących się na terenie
miast na prawach powiatu, powyższe kwestie leżą w gestii władz tych miast. Istniejący
i obowiązujący stan prawny implikuje zatem określone zobowiązania po stronie
jednostek samorządu terytorialnego, w tym w szczególności finansowe, dotyczące
realizacji dróg na ich terenie.
Podsumowując, analiza wielokryterialna bierze pod uwagę szereg czynników i wynika
zarówno z przepisów prawa jak i wieloletniego doświadczenia inwestora, tj. GDDKiA.
Dopiero przekrojowa i kompleksowa analiza, która jest stosowana do wszystkich
inwestycji realizowanych przez GDDKiA, może dać odpowiednią ocenę i rzetelne
porównanie analizowanych wariantów.
Odnosząc się do wariantów obwodnicy Olsztyna, analizowany przez GDDKiA wariant
wschodni był korzystny pod kątem finansowym czy środowiskowym, natomiast
wypadał gorzej, jeśli chodzi o kryteria społeczne. Przywołane wyżej przepisy prawne
dotyczące realizacji inwestycji na terenie miasta na prawach powiatu oznaczają, że bez
współpracy i odpowiedniego zaangażowania samorządu Olsztyna, jeśli chodzi
o przygotowanie i realizację, w tym udziału finansowego, nie będzie możliwa realizacja
inwestycji przebiegającej przez teren administracyjny miasta.
Odnosząc się do kwestii ponownej analizy przez Ministerstwo Infrastruktury
wariantów przebiegu obwodnicy Olsztyna i Dywit uprzejmie informuję, że zgodnie
z obowiązującym porządkiem prawnym zadania z zakresu budowy, przebudowy,
remontu, utrzymania i ochrony dróg w odniesieniu do dróg krajowych oraz
zarządzania nimi należą do kompetencji Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych
i Autostrad, który jest zarządcą tych dróg i inwestorem zadań. Zgodnie z powyższym,
to Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad jako urząd obsługujący
Generalnego Dyrektora, prowadzi proces inwestycyjny stanowiący przedmiot
wystąpienia Pani Poseł.
Ministerstwo pragnie ze swojej strony zapewnić, że dokłada wszelkich starań, aby
realizowane zadania w jak najpełniejszy sposób rozwiązały zarówno problemy ruchu
tranzytowego, jak i oczekiwań społecznych oraz były wynikiem porozumień stron.
Niemniej należy zauważyć, że celem jest realizacja inwestycji tak by godziła w możliwie
największym stopniu interes wszystkich stron, w tym np. wszystkich samorządów
przez które mogłaby przebiegać inwestycja.
W zakresie realizacji linii kolejowej łączącej Lidzbark Warmiński i Bartoszyce
informuję, że lista zadań określonych w Krajowym Programie Kolejowym do 2030 roku
(z perspektywą do roku 2032) w zakresie perspektywy finansowej 2021–2027 została
opracowana w oparciu o dokument „PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. - zamierzenia
inwestycyjne na lata 2021-2030 z perspektywą do 2040 roku”. W dokumencie tym
została ujęta inwestycja pn. „Odtworzenie połączenia (Olsztyn) – Dobre Miasto –
Bartoszyce”.
Jednocześnie należy podkreślić, że projekty regionalne określone w zamierzeniach
inwestycyjnych PKP PLK S.A. zostały ujęte w Krajowym Programie Kolejowym zgodnie
z priorytetami Urzędów Marszałkowskich poszczególnych województw, przy
-- 3 of 4 --
4
uwzględnieniu dojrzałości projektów (stanu zaawansowania prac przygotowawczych).
Ponadto informuję, że brak projektu na liście podstawowej lub rezerwowej Krajowego
Programu Kolejowego nie wyklucza realizacji projektu w przyszłości. W przypadku
stosownych decyzji ze strony Urzędu Marszałkowskiego Województwa Warmińsko-
Mazurskiego oraz zapewnienia finansowania, będzie możliwość włączenia projektu do
Programu w kolejnych latach.
Z uwagi na powyższe nie są obecnie prowadzone prace przygotowawcze dla realizacji
ww. inwestycji i nie można jednoznacznie wskazać okresu jej realizacji.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Paweł Gancarz
Podsekretarz Stanu
-- 4 of 4 --