Interpelacja w sprawie naruszenia standardów dostępności przez przewoźnika RegioJet w krajowych przewozach kolejowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12288
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie naruszenia standardów dostępności przez przewoźnika RegioJet w krajowych przewozach kolejowych
Zgłaszający: Michał Moskal
Data wpływu: 15-09-2025
Szanowna Pani Minister,
z dniem 18 września 2025 r. czeski przewoźnik kolejowy RegioJet rozpocznie regularne połączenia na trasie krajowej Warszawa-Kraków, wprowadzając element konkurencji na polskim rynku kolejowym. Niemniej jednak, szczegółowa analiza standardów świadczonych usług przez tego przewoźnika ujawnia poważne naruszenia praw osób z niepełnosprawnościami oraz dyskryminację w dostępie do usług transportowych, co stoi w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa europejskiego oraz konstytucyjną zasadą równego traktowania obywateli.
Zgodnie z oficjalnymi informacjami zawartymi na stronie internetowej RegioJet, przewoźnik ten wprowadza następujące ograniczenia dyskryminujące osoby z niepełnosprawnościami:
1. przewóz wyłącznie wózków inwalidzkich o szerokości nieprzekraczającej 60 cm i wadze całkowitej do 300 kg (włącznie z pasażerem);
2. całkowite wykluczenie z przewozu osób poruszających się na wózkach elektrycznych;
3. brak toalet przystosowanych dla osób z niepełnosprawnościami (toalet bez barier architektonicznych);
4. brak wydzielonych miejsc dla pasażerów na wózkach inwalidzkich, co wymusza przesiadanie się na standardowe siedzenia.
Powyższe ograniczenia stanowią bezpośrednie naruszenie podstawowych praw osób z niepełnosprawnościami gwarantowanych przez Konwencję ONZ o prawach osób niepełnosprawnych ratyfikowaną przez Polskę, która zapewnia równy dostęp do transportu, rozporządzenie Komisji (UE) nr 1300/2014 (TSI PRM), które określa wózek referencyjny o szerokości 700 mm (70 cm), podczas gdy RegioJet dopuszcza jedynie wózki o szerokości do 60 cm, Konstytucję RP (art. 32) gwarantującą równe traktowanie obywateli oraz ustawę o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami.
Wprowadzone przez RegioJet ograniczenia mają dramatyczne konsekwencje społeczne dla osób z niepełnosprawnościami. Brak dostępu do konkurencyjnego transportu między największymi ośrodkami gospodarczymi (Warszawa-Kraków) ogranicza możliwości zawodowe osób z niepełnosprawnościami, co stoi w sprzeczności z celami polityki społecznej państwa dotyczącymi aktywizacji zawodowej tej grupy. Niemożność skorzystania z usług RegioJet wzmacnia wykluczenie społeczne osób z niepełnosprawnościami, podczas gdy zadaniem państwa jest przeciwdziałanie tej izolacji. Dodatkowo, sytuacja, w której polski przewoźnik (PKP Intercity) musi spełniać wyższe standardy dostępności niż przewoźnik zagraniczny, tworzy nieuczciwą konkurencję i może prowadzić do obniżenia standardów w całym sektorze.
W kontekście kompetencji Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, które obejmują ochronę praw osób z niepełnosprawnościami, przeciwdziałanie dyskryminacji oraz politykę inkluzji społecznej, zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Jakie działania podejmie ministerstwo w celu ochrony praw osób z niepełnosprawnościami przed dyskryminacją ze strony przewoźników kolejowych działających na polskim rynku?
2. Czy ministerstwo wystąpi do organów właściwych (Ministerstwa Infrastruktury, UTK) o zapewnienie przestrzegania standardów dostępności przez wszystkich przewoźników jako warunek działania na polskim rynku kolejowym?
3. Jakie mechanizmy prawne przewiduje ministerstwo w celu egzekwowania przestrzegania praw osób z niepełnosprawnościami w transporcie kolejowym?
4. Czy ministerstwo planuje interwencję w sprawie RegioJet w kontekście naruszenia konstytucyjnej zasady równego traktowania obywateli?
5. Jakie działania edukacyjne i kontrolne podejmie ministerstwo wobec przewoźników w zakresie praw osób z niepełnosprawnościami?
6. W jaki sposób ministerstwo zamierza monitorować wpływ liberalizacji rynku kolejowego na sytuację osób z niepełnosprawnościami i zapobiegać pogorszeniu ich dostępu do usług transportowych?
7. Czy ministerstwo rozważa powołanie mechanizmu kontroli i certyfikacji dostępności dla przewoźników ubiegających się o świadczenie usług transportowych w Polsce?
8. Jakie działania podejmie ministerstwo w celu zapewnienia, że osoby z niepełnosprawnościami nie będą ponosiły dodatkowych kosztów ekonomicznych i społecznych rozwoju konkurencji na rynku kolejowym?
W związku z powyższym, zwracam się do Pani Minister o natychmiastową interwencję u właściwych organów w celu zapewnienia przestrzegania praw osób z niepełnosprawnościami przez RegioJet, opracowanie standardów dostępności jako obligatoryjnego warunku dla wszystkich przewoźników działających w Polsce, powołanie międzyresortowego zespołu ds. monitorowania wpływu liberalizacji transportu na sytuację osób z niepełnosprawnościami oraz przygotowanie przepisów zapewniających równe standardy dostępności dla wszystkich przewoźników niezależnie od ich pochodzenia.
Dostępność transportu kolejowego dla wszystkich obywateli stanowi nie tylko obowiązek wynikający z ratyfikowanych przez Polskę konwencji międzynarodowych, ale także fundamentalną zasadę sprawiedliwości społecznej i solidarności. Nie można dopuścić do sytuacji, w której rozwój gospodarczy i konkurencja odbywają się kosztem praw i godności osób z niepełnosprawnościami.
Jako resort odpowiedzialny za politykę społeczną i ochronę praw osób z niepełnosprawnościami, ministerstwo ma szczególną odpowiedzialność za przeciwdziałanie opisanym praktykom dyskryminacyjnym i zapewnienie, że każda reforma czy liberalizacja rynku uwzględnia potrzeby wszystkich obywateli.
W związku z pilnością sprawy oraz koniecznością natychmiastowej ochrony praw osób z niepełnosprawnościami, zwracam się o udzielenie wyczerpującej odpowiedzi na powyższe pytania oraz o podjęcie zdecydowanych działań mających na celu zapewnienie przestrzegania zasady równego traktowania przez wszystkich uczestników polskiego rynku kolejowego.
Z wyrazami szacunku Michał Moskal
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Sekretarz stanu Łukasz Krasoń
Wysoki stopień unikania odpowiedzi – zidentyfikowano zwroty o braku właściwości, braku danych lub ogólnikowe formułki uspokajające.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Wykryto zwrot wymijający: „należy do właściwości” (brak właściwości / odesłanie do innego organu)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6171 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.467.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelacją nr 12288 Pana Posła Michała Moskala, w sprawie naruszenia
standardów dostępności przez przewoźnika RegioJet w krajowych przewozach kolejowych,
proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Na wstępie pragnę wskazać, że inicjowanie działań w obszarze transportu, kształtowanie
polityki krajowej w tym zakresie - również określanie zasad obowiązujących krajowych
przewoźników kolejowych i określanie mechanizmów kontrolnych, w tym uprawnień organów
kontroli, należy do właściwości Ministra Infrastruktury, w związku z czym to on może przekazać
pełne informacje dotyczące obowiązków nałożonych na krajowych i prywatnych przewoźników
publicznych.
Do Kierownictwa Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie dotarły żadne sygnały
od obywateli wskazujących na zaistnienie opisanego problemu. Niemniej sprawa zostanie
zbadana, a wszystkie możliwości podjęcia interwencji w kontekście naruszenia konstytucyjnej
zasady równego traktowania obywateli – o ile będzie to konieczne – rozważone.
W uzupełnieniu pragnę wskazać, że działania podejmowane przez Kierownictwo Ministerstwa
ukierunkowane są na wspieranie włączenia społecznego i zawodowego osób
z niepełnosprawnościami i prowadzone w ramach właściwości określonej przepisami.
Wskazany cel stanowi fundament wszelkich realizowanych inicjatyw i wyznacza kierunek
podejmowanych działań, zmierzających do zabezpieczenia interesów tej grupy społecznej.
Mowa w szczególności o przeciwdziałaniu wykluczeniu oraz prowadzeniu działań o charakterze
antydyskryminacyjnym, mających na celu zapewnienie równego traktowania osób
z niepełnosprawnościami we wszystkich obszarach życia społecznego i zawodowego.
Kierunek ten jest zgodny z postanowieniami Konwencji Organizacji Narodów Zjednoczonych
o prawach osób niepełnosprawnych i znajduje odzwierciedlenie w „Strategii na rzecz Osób
z Niepełnosprawnościami 2021–2030”, która stanowi ramowy dokument kierunkowy dla
polityki publicznej w tym obszarze.
Informuję, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej działa Zespół do spraw
wykonywania postanowień Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, któremu
przewodniczę jako Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych. Zespół rozpoczął
działalność w październiku 2013 r. Ciało to powołano w celu wsparcia Ministra Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej w pełnieniu powierzonej mu funkcji koordynującej wdrażanie zapisów
konwencji, o której mowa w art. 33 ust. 1 Konwencji. Do zadań zespołu należy:
wymiana informacji w sprawie działań związanych z wdrażaniem postanowień Konwencji;
wymiana informacji na temat planowanych zmian rozwiązań prawnych dotyczących osób
niepełnosprawnych lub mogących mieć wpływ na ich sytuację;
współdziałanie w sprawie przygotowania sprawozdań Rady Ministrów, o których mowa
w art. 35 Konwencji, dotyczących realizacji wynikających z niej zobowiązań.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
W skład zespołu wchodzą przedstawiciele wszystkich ministerstw zobowiązanych do
wdrażania postanowień Konwencji, którzy podczas jego posiedzeń przedstawiają informacje na
temat planowanych i realizowanych przez w resortach działań, mających na celu wdrażanie
postanowień Konwencji.
Do udziału w posiedzeniach zespołu zapraszani są też przedstawiciele organizacji
pozarządowych zrzeszających lub reprezentujących osoby z niepełnosprawnościami, którzy
biorą aktywny udział w dyskusji.
Posiedzenia zespołu odbywają się przynajmniej raz na kwartał. Szczegółowe informacje
o działalności zespołu są publikowane pod adresem:
https://niepelnosprawni.gov.pl/baza-wiedzy/zespol-ds-konwencji%20o-prawach-osob-
niepelnosprawnych/.
Zagadnienia dostępności transportu są stale poruszane na posiedzeniach zespołu, a wątki
dotyczące poszczególnych rodzajów transportu, w tym transportu kolejowego, stanowią temat
przewodni wielu posiedzeń. Dostępność infrastrukturalna, w tym dostępność dworców
i peronów kolejowych dla osób z niepełnosprawnościami, była głównym tematem posiedzenia
Zespołu do spraw wykonywania postanowień Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych,
które odbyło się 18 lutego br.
W spotkaniu, poza przedstawicielami resortów, uczestniczyli również przedstawiciele Urzędu
Transportu Kolejowego oraz przedstawiciele spółek Polskich Kolei Państwowych.
Podkreślam, że na mocy ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze
szczególnymi potrzebami (Dz.U. z 2022 r. poz. 2240) podmioty publiczne mają obowiązek
zapewnić dostępność architektoniczną, cyfrową i informacyjno-komunikacyjną osobom ze
szczególnymi potrzebami, w tym osobom z niepełnosprawnościami. Jest to obowiązek
ustawowy, w przypadku którego jest przewidziana procedura skargowa i sankcje z tytułu
niewywiązywania się podmiotów zobowiązanych.
Aktualnie Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie uczestniczy
w pracach nad wprowadzeniem dodatkowego mechanizmu kontrolującego jakość usług
transportowych kolejowych.
Niemniej Kierownictwo Ministerstwa, a w szczególności Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób
Niepełnosprawnych, stale współpracuje z pozostałymi resortami i wspiera wszelkie działania
mające wpływ na poprawę jakości życia i funkcjonowania w społeczeństwie osób
z niepełnosprawnościami. W praktyce oznacza to wspieranie rozwiązań legislacyjnych,
programowych oraz edukacyjnych, które mają na celu eliminowanie barier – zarówno
fizycznych, jak i społecznych – ograniczających udział osób z niepełnosprawnościami w życiu
publicznym. W resorcie podejmowane są również działania na rzecz promowania równego
traktowania, zwiększania świadomości społecznej oraz wzmacniania mechanizmów ochrony
prawnej przed dyskryminacją.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --