Interpelacja w sprawie afery korupcyjnej w H. Cegielski - Fabryce Pojazdów Szynowych sp. z o.o. (FPS Cegielski)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12286
do ministra aktywów państwowych
w sprawie afery korupcyjnej w H. Cegielski - Fabryce Pojazdów Szynowych sp. z o.o. (FPS Cegielski)
Zgłaszający: Michał Moskal
Data wpływu: 15-09-2025
Szanowny Panie Ministrze,
Jako poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, w związku z ujawnioną aferą korupcyjną w spółce H. Cegielski - Fabryce Pojazdów Szynowych sp. z o.o. (FPS Cegielski), należącej do Agencji Rozwoju Przemysłu SA (ARP), zwracam się z niniejszą interpelacją. Sprawa ta budzi poważne wątpliwości co do skuteczności nadzoru właścicielskiego nad spółkami Skarbu Państwa, zwłaszcza w kontekście realizacji wielomiliardowych kontraktów publicznych finansowanych ze środków krajowych i unijnych. Afera dotyczy żądania korzyści majątkowej w wysokości 900 tys. zł w zamian za wybór podwykonawcy przy produkcji wagonów kolejowych, co bezpośrednio zagraża stabilności kluczowych inwestycji taborowych.
Przypomnę kluczowe fakty: W lipcu 2024 r., pod rządami koalicji rządzącej, na stanowisko prezesa FPS Cegielski powołano Grzegorza K. Dnia 9 września 2025 r. Centralne Biuro Antykorupcyjne (CBA) zatrzymało Grzegorza K. oraz Andrzeja G. w związku z podejrzeniem korupcji przy realizacji kontraktu z PKP Intercity na dostawę 300 wagonów o wartości ponad 4,2 mld zł (z opcją na dodatkowe 150 wagonów, co podnosi łączną wartość do ok. 6,3 mld zł). Prokuratura Krajowa (Śląski Wydział Zamiejscowy Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji w Katowicach) postawiła zarzuty żądania łapówki od producenta podzespołów do wagonów. Jeden z podejrzanych przyznał się do winy, co wskazuje na zaawansowany charakter śledztwa. Rada Nadzorcza FPS Cegielski odwołała Grzegorza K. z funkcji prezesa 10 września 2025 r., a obowiązki przejął p.o. prezesa Tomasz Zelwowiec.
Ta afera nie jest incydentem izolowanym, lecz symptomem szerszych problemów w zarządzaniu spółkami państwowymi. Powołanie Grzegorza K. na stanowisko prezesa w 2024 r. rodzi pytania o kryteria doboru kadr i ewentualne powiązania polityczne z Ministerstwem Aktywów Państwowych. Brak adekwatnego nadzoru mógł umożliwić proceder korupcyjny, co naraża na szwank zaufanie do instytucji publicznych i efektywność wykorzystania funduszy unijnych na rozwój kolei. ARP, jako podmiot nadzorujący, deklaruje “zero tolerancji” dla nieprawidłowości i pełną współpracę z organami ścigania, jednak te zapewnienia wydają się spóźnione w obliczu zatrzymań przez CBA. Co więcej, sprawa może opóźnić realizację kontraktu z PKP Intercity, w tym premierę pierwszego wagonu na Targach TRAKO w Gdańsku (planowaną na 23 września 2025 r.), co zagrozi terminowości inwestycji taborowych.
Krytycznie oceniam brak wcześniejszych mechanizmów prewencyjnych, takich jak wzmocnione procedury antykorupcyjne w spółkach zależnych od ARP. Ta afera podkreśla konieczność pilnych reform w nadzorze nad spółkami Skarbu Państwa. Rząd, utrzymując CBA mimo wcześniejszych zapowiedzi jego likwidacji, paradoksalnie korzysta z jego działań, ale nie zapobiega patologiom na poziomie powołania kadr.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Jakie kryteria i procedury zostały zastosowane przy powołaniu Grzegorza K. na stanowisko prezesa FPS Cegielski w lipcu 2024 r.? Czy Ministerstwo Aktywów Państwowych przeprowadziło weryfikację jego powiązań politycznych lub biznesowych?
Jakie działania podjęło Ministerstwo Aktywów Państwowych oraz ARP w celu wzmocnienia nadzoru antykorupcyjnego w FPS Cegielski przed ujawnieniem afery? Czy wdrożono nowe procedury po zatrzymaniach z 9 września 2025 r.?
Czy afera korupcyjna wpłynie na realizację kontraktu z PKP Intercity o wartości ponad 4,2 mld zł? Jakie kroki podjęto, aby zapobiec opóźnieniom lub unieważnieniu umowy, w tym w zakresie wyboru podwykonawców?
Jakie konsekwencje finansowe i prawne poniosą spółki Skarbu Państwa w związku z aferą? Czy ministerstwo planuje audyt wewnętrzny w ARP i FPS Cegielski w celu wykluczenia podobnych incydentów?
Czy Ministerstwo Aktywów Państwowych zamierza rozszerzyć współpracę z CBA w zakresie monitorowania spółek państwowych, aby zapobiegać korupcji w przyszłości?
Z wyrazami szacunku Michał Moskal
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Minister Wojciech Balczun
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „pozostaje w stałym kontakcie” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11516 znakówMinisterstwo Aktywów Państwowych, ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, tel. +48 222 500 122
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.375.2025
IK: 1162039
Warszawa, 31 października 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację K10INT12286 Pana Michała Moskala, Posła
na Sejm RP z dnia 22 września 2025 r. w sprawie afery korupcyjnej w H.Cegielski Fabryka
Pojazdów Szynowych sp. z o.o. (FPS Cegielski).
H.Cegielski - Fabryka Pojazdów Szynowych Sp. o.o. z siedzibą w Poznaniu (dalej: FPS
Cegielski, Spółka) wchodzi w skład Grupy Kapitałowej Agencji Rozwoju Przemysłu S.A.
(dalej: ARP i GK ARP – jako Grupa). Skarb Państwa nie jest bezpośrednio zaangażowany
kapitałowo w FPS Cegielski. Ministerstwo Aktywów Państwowych w związku z zaistniałym
zdarzeniem wystąpiło do Zarządu ARP, który wykonuje uprawnienia w Spółce jako
większościowy wspólnik FPS Cegielski, z wnioskiem o przestawienie informacji na temat
podjętych oraz planowanych do podjęcia działań zmierzających do wyjaśnienia sprawy,
a także zabezpieczenia funkcjonowania FPS Cegielski.
W odniesieniu do pytania przedstawionego w interpelacji dotyczącego procedury
wyłonienia Członków Zarządu FPS Cegielski, według informacji przedstawionych przez
Zarząd ARP, w Spółce obowiązują regulacje określające tryb i zasady przeprowadzenia
postępowań kwalifikacyjnych na członków Zarządu Spółki. Członkowie Zarządu FPS
Cegielski powoływani są przez Radę Nadzorczą Spółki po przeprowadzeniu postępowania
konkursowego, którego celem jest wyłonienie najlepszego kandydata oraz potwierdzenie,
że kandydat spełnia wymogi ustawowe (formalne) określone przede wszystkim w art. 22
ustawy z 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym, tj. m.in. czy
posiada: wykształcenie wyższe, co najmniej 5-letni okres zatrudnienia na podstawie umowy
o pracę, powołania, wyboru, mianowania, etc. oraz czy posiada co najmniej 3-letnie
doświadczenie na stanowiskach kierowniczych. Ponadto Rada Nadzorcza w trakcie
postępowań konkursowych bada czy nie wystąpiły przeszkody w powołaniu kandydata do
organu zarządzającego m.in. czy dana osoba nie jest zatrudniona w biurze poselskim lub
senatorskim, czy nie jest członkiem partii politycznej oraz czy jej aktywność społeczna lub
zarobkowa nie rodzi konfliktu interesów wobec działalności spółki.
Według przedstawionych informacji postępowanie kwalifikacyjne na członków Zarządu
FPS Cegielski zostało wszczęte przez Radę Nadzorczą Spółki w czerwcu 2024 r. Ogłoszenie
o wszczęciu postępowania kwalifikacyjnego zostało opublikowane na stronie internetowej
Spółki oraz w Biuletynie Informacji Publicznej ARP. W treści ogłoszenia zawarto kryteria
oraz wymagania stawiane potencjalnym kandydatom na stanowisko Prezesa Zarządu
Spółki, w tym przede wszystkim wymagania ustawowe (formalne) opisane powyżej.
W terminie wskazanym w ogłoszeniu o wszczęciu postępowania kwalifikacyjnego, Rada
Nadzorcza Spółki dokonała komisyjnego otwarcia zgłoszeń kandydatów i dokonała ich
weryfikacji pod względem formalnym. Wszyscy kandydaci zostali dopuszczeni do kolejnego
-- 1 of 3 --
etapu postępowania, tj. rozmów kwalifikacyjnych. Rada Nadzorcza przeprowadziła
rozmowy kwalifikacyjnych z kandydatami, które podlegały indywidualnej ocenie każdego
Członka Rady Nadzorczej. Przedmiotem rozmów były zagadnienia wskazane w ogłoszeniu.
Na podstawie zbiorczej karty wyników postępowania kwalifikacyjnego Rada Nadzorcza
stwierdziła, że najwyższą ocenę punktową otrzymał Pan Grzegorz K., który uzyskał
najwyższą ocenę punktową, także w postępowaniu kwalifikacyjnym na funkcję Członka
Zarządu ds. Finansowych Spółki, wszczętym równolegle przez Radę Nadzorczą Spółki.
W wyniku przeprowadzonego postępowania, Pan Grzegorz K. został uznany za najlepszego
kandydata na funkcję Prezesa Zarządu Spółki i na mocy Uchwały Rady Nadzorczej Spółki
z dnia 1 lipca 2024 r. został powołany na funkcję Prezesa Zarządu Spółki.
W przedmiocie pytania dotyczącego działań jakie zostały podjęte w celu wzmocnienia
nadzoru antykorupcyjnego w FPS Cegielski, ARP poinformował, że w listopadzie 2022 r.
ARP i wybrane spółki GK ARP, w tym FPS Cegielski, zawarły Umowę o Współpracy
w ramach GK ARP. Współpraca ta miała na celu realizację wspólnych interesów
gospodarczych oraz stosowanie polityk organizacyjnych GK ARP przyczyniających się do
profesjonalizacji zarządzania i standaryzacji funkcjonowania w wybranych obszarach spółek
z GK ARP, przekładającej się w założeniu na rozwój ich potencjału biznesowego i wzrost
konkurencyjności w sektorach gospodarki, w których prowadzą działalność.
Jednym z kluczowych obszarów współpracy w ramach realizacji interesu GK ARP było
zidentyfikowanie obszaru przeciwdziałania korupcji poprzez wprowadzenie Polityki
Antykorupcyjnej GK ARP stanowiącej Politykę organizacyjną GK ARP dla obszaru
przeciwdziałania korupcji. Polityka ta została przyjęta Uchwałą Zarządu ARP w dniu
14 listopada 2023 r. i dotyczy wszelkich działań korupcyjnych, sytuacji określanych mianem
konfliktu interesów oraz innych nadużyć z udziałem pracowników spółek GK ARP, jak
również ich interesariuszy, partnerów biznesowych i wszelkich podmiotów pozostających
w relacjach ze spółkami GK ARP.
W ramach Umowy o Współpracy, FPS Cegielski wdrożył do stosowania Politykę Zakupową,
określającą zasady i warunki wyboru dostawcy oraz prowadzenia zakupu procesów /
towarów / usług niezbędnych do prawidłowej realizacji procesów produkcyjnych, jak
również zakupu pozostałych dóbr. W ramach tej Polityki współpraca z dostawcami powinna
opierać się na dobrych praktykach, w tym m.in. na przeciwdziałaniu korupcji,
transparentności ustalonych zasad współpracy, przestrzeganiu zasad uczciwej konkurencji
praktyki biznesowej i innych. Spółka powinna świadomie kontrolować i zarządzać ryzykiem
na poziomie dostawców oraz na poziomie dostaw mających wpływ na jakość procesów
realizowanych w FPS Cegielski. Odpowiedzialność za stworzenie odpowiednich warunków
do prawidłowej realizacji procesu zakupów spoczywa na Zarządzie Spółki.
Ponadto, w ramach Umowy o Współpracy z ARP, Spółka wdrożyła do stosowania Politykę
zgłaszania naruszeń i ochrony sygnalistów GK ARP, której celem jest zapewnienie
możliwości zgłaszania naruszeń, biorąc pod uwagę obowiązujące przepisy prawa krajowego,
międzynarodowego oraz zbiór dobrych praktyk rynkowych związanych z tzw. compliance.
Polityka zawiera obowiązek stworzenia kanału, którym będą mogły być zgłaszane
potencjalne naruszenia i opisuje mechanizm rozpatrywania zgłoszeń i zasady ich
przyjmowania oraz podjęcie odpowiednich działań naprawczych i zapobiegawczych.
W związku z zatrzymaniem w dniu 9 września 2025 r. przez Centralne Biuro Antykorupcyjne
Prezesa Zarządu FPS Cegielski w sprawie ujawnionych nieprawidłowości w realizowanym
kontrakcie na dostawę nowych wagonów dla PKP Intercity S.A., ARP - jako większościowy
wspólnik Spółki - niezwłocznie podjął niezbędne działania w celu wyjaśnienia zaistniałej
sytuacji. W dniu 10 września 2025 r. Rada Nadzorcza FPS Cegielski podjęła uchwałę
o odwołaniu dotychczasowego Prezesa Zarządu Spółki i powierzenie obowiązków Prezesa
Zarządu dotychczasowemu Członkowi Zarządu. Jednocześnie Rada Nadzorcza Spółki
podjęła uchwałę w sprawie wszczęcia postępowania kwalifikacyjnego na wybór Prezesa
Zarządu Spółki. Ogłoszenie o postępowaniu ukazało się na stronie internetowej Spółki oraz
w Biuletynie Informacji Publicznej ARP. Nadto w dniu 10 września 2025 r. Zarząd ARP
powołał Zespół Zadaniowy ds. przeprowadzenia audytu w Spółce związanego z realizacją
umów dotyczących kontraktu z PKP Intercity S.A.
-- 2 of 3 --
Zdaniem Zarządu ARP, wydarzenia związane z zatrzymaniem byłego już Prezesa Zarządu
FPS Cegielski pozostają bez wpływu na bieżącą działalność operacyjną Spółki. Kontrakt
z PKP Intercity S.A. na dostawę nowoczesnych wagonów pasażerskich jest realizowany
zgodnie z przyjętym harmonogramem i nie jest zagrożony. ARP nie znajduje podstaw,
by którakolwiek z zawartych umów powiązana z dostawami 300 nowych wagonów miała
zostać unieważniona. FPS Cegielski pozostaje w stałym kontakcie z Zamawiającym
i wspólnie realizuje uzgodnione przez strony cele. Harmonogramy dostaw są
monitorowane, a w sytuacji czynników zewnętrznych uruchamiane są procedury
zarządzania ciągłością dostaw (w tym kwalifikacja dostawców alternatywnych
i odpowiednie zabezpieczenia magazynowe).
Dodatkowo, ARP wskazała, że w FPS Cegielski funkcjonuje jednolity, sformalizowany
i wieloetapowy system nabywania produktów i usług, którego celem jest zapewnienie
pełnej przejrzystości, konkurencyjności oraz należytej staranności na każdym etapie
postępowania zakupowego. Procedury zakupowe są uregulowane wewnętrznymi aktami
(politykami i instrukcjami), a ich stosowanie jest obligatoryjne dla wszystkich komórek
organizacyjnych i podlega bieżącej kontroli wewnętrznej oraz audytom okresowym.
Powyższe mechanizmy mają na celu eliminację konfliktów interesów oraz zapewnienie
równego traktowanie dostawców, ograniczając ryzyko zakupowe. Jednocześnie trzeba mieć
na uwadze, że pomimo konsekwentnego stosowania opisanych mechanizmów kontrolnych
oraz ich wysokiej skuteczności w ograniczaniu ryzyka, całkowite jego wyeliminowanie nie
jest obiektywnie możliwe. W związku z zaistnieniem niepożądanego incydentu w FPS w tym
obszarze zostały uruchomione przewidziane procedury wyjaśniające, Spółka podjęła
działania korygujące i zapobiegawcze oraz wzmocniła nadzór nad obszarem zakupów.
W odpowiedzi na pytanie dotyczące rozszerzenia współpracy z Centralnym Biurem
Antykorupcyjnym, uprzejmie informuję, że resort aktywów, dostrzega istotną rolę
współdziałania z organami odpowiedzialnymi za zwalczanie przestępczości korupcyjnej
w kontekście nadzoru nad spółkami z udziałem Skarbu Państwa. W sytuacji
zidentyfikowania istotnych projektów i przedsięwzięć inwestycyjnych, które mogą być
szczególne narażone na ryzyko wystąpienia nieprawidłowości o charakterze korupcyjnym,
bądź w sytuacji zgłoszenia takich projektów przez same zainteresowane spółki, resort
aktywów państwowych podejmuje odpowiednie działania mające na celu zapewnienie
właściwego nadzoru nad projektem lub przedsięwzięciem. W szczególności z własnej
inicjatywy lub w związku z wystąpieniem zainteresowanych spółek bezpośrednio lub
pośrednio zaangażowanych w projekt, Minister Aktywów Państwowych na podstawie
Wytycznych Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 marca 2024 r. w sprawie funkcjonowania
osłony antykorupcyjnej, kieruje do Koordynatora Służb Specjalnych wnioski o objęcie
osłoną antykorupcyjną, umożliwiającą bieżące monitorowanie procesów inwestycyjnych
pod kątem potencjalnych zagrożeń i nieprawidłowości. Działanie to stanowi wyraz
odpowiedzialnego podejścia do zarządzania majątkiem publicznym oraz jest elementem
konsekwentnie realizowanej polityki transparentności i prewencji antykorupcyjnej.
Ministerstwo Aktywów Państwowych pozostaje otwarte na intensyfikację współpracy
z Centralnym Biurem Antykorupcyjnym, zwłaszcza w zakresie wypracowywania
skutecznych mechanizmów monitorowania procesów przetargowych, identyfikowania
potencjalnych nieprawidłowości oraz wdrażania rozwiązań prewencyjnych. Celem tych
działań jest wzmocnienie transparentności i efektywności funkcjonowania podmiotów
z udziałem Skarbu Państwa oraz minimalizacja ryzyka występowania działań o charakterze
korupcyjnym.
Z poważaniem
Wojciech Balczun
Minister
dokument podpisany elektronicznie
1162039.4341402.3476816
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --