Interpelacja w sprawie wsparcia ochotniczych straży pożarnych w zakresie możliwości objęcia zwolnieniem podatkowym ekwiwalentów wypłacanych strażakom ratownikom OSP na podstawie art. 15a ustawy o ochotniczych strażach pożarnych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12280
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie wsparcia ochotniczych straży pożarnych w zakresie możliwości objęcia zwolnieniem podatkowym ekwiwalentów wypłacanych strażakom ratownikom OSP na podstawie art. 15a ustawy o ochotniczych strażach pożarnych
Zgłaszający: Anna Sobolak, Łukasz Horbatowski, Sylwia Bielawska, Marek Jan Chmielewski, Małgorzata Gromadzka, Iwona Małgorzata Krawczyk
Data wpływu: 15-09-2025
Interpelacja w sprawie możliwości objęcia zwolnieniem, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 44 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych; art. 21. [Zwolnienia przedmiotowe] Wolne od podatku dochodowego są: przychody członków Ochotniczych Straży Pożarnych, uzyskane z tytułu uczestnictwa w szkoleniach, ćwiczeniach, działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych i akcjach związanych z likwidowaniem klęsk żywiołowych; ekwiwalentów wypłacanych strażakom ratownikom OSP na podstawie art. 15a ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych. Art. 15a. [Ekwiwalent pieniężny za wykonywanie innych zadań] Rada gminy może, w drodze uchwały, przyznać ekwiwalent pieniężny strażakom ratownikom OSP za wykonywanie zadań innych niż wymienione w art. 15. W uchwale wskazuje się te zadania oraz wysokość i sposób ustalenia ekwiwalentu pieniężnego.
Szanowny Panie Ministrze,
ochotnicze straże pożarne odgrywają kluczową rolę w systemie bezpieczeństwa publicznego, wspierając działania Państwowej Straży Pożarnej oraz często, jako pierwsi reagując na lokalne zagrożenia – pożary, klęski żywiołowe czy wypadki, ale też często wykonują zadania inne, jako zlecone i określone przez lokalne samorządy (np. wyjazdy gospodarcze, zabezpieczenie imprez i wydarzeń, zawody sportowo-pożarnicze, etc.). W uznaniu ich ogromnego wkładu ustawodawca wprowadził art. 15a ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych, który umożliwia wypłatę ekwiwalentu pieniężnego strażakom ratownikom OSP. Ekwiwalent ten jest formą rekompensaty za czas poświęcony na udział w działaniach ratowniczych, szkoleniach czy zabezpieczaniu imprez.
Obecnie jednak świadczenia te podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Powoduje to, że faktyczna wysokość wypłacanego ekwiwalentu jest niższa niż nominalnie przyznana, co w praktyce mocno umniejsza znaczenie tego rozwiązania.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Finansów dostrzega potrzebę objęcia zwolnieniem podatkowym ekwiwalentów wypłacanych strażakom ratownikom OSP na podstawie art. 15a ustawy o ochotniczych strażach pożarnych?
Czy resort rozważa możliwość dokonania zmiany brzmienia lub interpretacji art. 21 ust. 1 pkt 44 ustawy o PIT w taki sposób, aby świadczenia te były traktowane, jako zwolnione z opodatkowania, podobnie jak inne świadczenia o charakterze społeczno-obywatelskim?
Jeśli obecne przepisy nie dają podstaw do takiej interpretacji, czy ministerstwo planuje podjęcie inicjatywy legislacyjnej zmierzającej do jednoznacznego zwolnienia ekwiwalentów strażaków OSP z podatku dochodowego od osób fizycznych?
Strażacy ochotnicy stanowią fundament lokalnego systemu bezpieczeństwa i ich bezinteresowna działalność zasługuje na szczególne wsparcie państwa. Zwolnienie ekwiwalentów z opodatkowania byłoby wyrazem uznania dla ich poświęcenia i służby na rzecz naszej wspólnoty.
Z wyrazami szacunku Anna Sobolak
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4510 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/2
Warszawa, 3 października 2025 roku
Sprawa: Odpowiedź na interpelację nr 12280
Znak sprawy: DD3.054.43.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12280 złożoną przez grupę posłów, w sprawie
wsparcia ochotniczych straży pożarnych w zakresie możliwości objęcia zwolnieniem
podatkowym ekwiwalentów wypłacanych strażakom ratownikom Ochotniczych
Straży Pożarnych na podstawie art. 15a ustawy o ochotniczych strażach
pożarnych1, proszę przyjąć następujące wyjaśnienia.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 44 ustawy PIT2 wolne od podatku dochodowego od osób
fizycznych (podatek PIT) są przychody członków Ochotniczych Straży Pożarnych
(OSP), uzyskane z tytułu uczestnictwa w szkoleniach, ćwiczeniach, działaniach
ratowniczych, akcjach ratowniczych i akcjach związanych z likwidowaniem klęsk
żywiołowych.
Wskazany katalog przychodów objętych zwolnieniem jest katalogiem zamkniętym
i pokrywa się ze zdarzeniami wskazanymi w art. 15 ust. 1 ustawy o OSP.
Natomiast na podstawie art. 15a ustawy o OSP:
Rada gminy może, w drodze uchwały, przyznać ekwiwalent pieniężny strażakom ratownikom
OSP za wykonywanie zadań innych niż wymienione w art. 15. W uchwale wskazuje się te
zadania oraz wysokość i sposób ustalenia ekwiwalentu pieniężnego.
1 Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 244, z późn.
zm.), dalej „ustawa o OSP”.
2 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163,
z późn. zm.), dalej „ustawa PIT”.
-- 1 of 2 --
2/2
Potencjalny ekwiwalent pieniężny przyznany i wypłacany na podstawie tego
przepisu może dotyczyć zatem wszelkich zdarzeń i zadań.
Pomimo że ustawa o OSP dopuszcza możliwość przyznania ekwiwalentu
pieniężnego za wykonywanie takich zadań, to okoliczność ta nie stanowi
uzasadnionej podstawy do objęcia uzyskanych na tej podstawie środków
zwolnieniem podatkowym. Należy bowiem zauważyć, że podstawową zasadą
podatku dochodowego jest zasada powszechności opodatkowania. Z art. 9 ustawy
PIT wynika bowiem, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają
wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów zwolnionych z opodatkowania
na podstawie ustawy PIT oraz dochodów, od których na podstawie przepisów
Ordynacji podatkowej3 zaniechano poboru podatku. Podkreślić przy tym należy, że
przepis ten ma swoje źródło w postanowieniach Konstytucji RP4. Z art. 84 ustawy
zasadniczej wynika bowiem, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i
świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Natomiast z
orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego RP, dotyczącego przepisów
podatkowych, poświęconego zasadzie powszechności opodatkowania wynika, iż
„wszystkie normy wprowadzające zwolnienia przedmiotowe mają charakter
odstępstwa od zasady powszechności opodatkowania według jednakowych, tych
samych dla każdego podatnika zasad” (por. wyrok z dnia 29 maja 1996 sygn. akt
K. 22/95). Konsekwencją powyższego jest wyjątkowy charakter ulg, odliczeń,
zwolnień, itp., pojmowanych ściśle i nierozszerzająco.
W związku z powyższym postulat wprowadzenia zwolnienia obejmującego
niezdefiniowane i nielimitowane świadczenia nie może zostać uwzględniony.
Niezależnie od powyższego pragniemy zwrócić uwagę na inne świadczenie
finansowane z budżetu państwa, które przysługuje członkom OSP. Jest to
świadczenie ratownicze przyznawane strażakowi OSP na podstawie art. 16 ustawy
o OSP. Świadczenie ratownicze przysługuje strażakowi, który czynnie (co najmniej
raz w roku) uczestniczył w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych,
szkoleniach lub ćwiczeniach przez okres co najmniej 25 lat (w przypadku mężczyzn)
lub 20 lat (w przypadku kobiet).
Warunkiem nabycia prawa do świadczenia jest również osiągnięcie powszechnego
wieku emerytalnego, tj. 65 lat dla mężczyzn i 60 lat dla kobiet.
Zatem państwo polskie, w ten wyjątkowy sposób, honoruje wieloletnią pracę
strażaków ochotników.
Z wyrazami szacunku,
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
3 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.).
4 Ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. poz. 483, z późn. zm.).
-- 2 of 2 --