Interpelacja nr 12279
Interpelacja w sprawie dostępności i finansowania ortodontycznej opieki dziecięcej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (83%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Edukacja i Szkolnictwo (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie dostępności i finansowania ortodontycznej opieki dziecięcej
Interpelacja nr 12279
do ministra zdrowia
w sprawie dostępności i finansowania ortodontycznej opieki dziecięcej
Zgłaszający: Joanna Wicha
Data wpływu: 15-09-2025
Szanowna Pani Minister!
W Polsce bezpłatna opieka ortodontyczna finansowana przez Narodowy Fundusz Zdrowia przysługuje dzieciom jedynie do ukończenia 12. roku życia. W praktyce oznacza to, że ogromna grupa młodych pacjentów – u których wady zgryzu stają się widoczne lub nasilają się w wieku nastoletnim – pozostaje pozbawiona refundowanego leczenia. To szczególnie niepokojące, ponieważ właśnie w okresie dorastania leczenie ortodontyczne bywa najbardziej skuteczne i daje najlepsze efekty terapeutyczne.
Rodzice, którzy chcą zapewnić swoim dzieciom dalszą opiekę ortodontyczną po 12. roku życia, zmuszeni są do korzystania z prywatnych gabinetów, gdzie koszt leczenia wynosi często od kilku do kilkunastu tysięcy złotych. Dla wielu rodzin jest to wydatek nieosiągalny, co prowadzi do nierówności w dostępie do leczenia i pogłębia różnice społeczne.
Wielu ekspertów i organizacji pacjenckich zwraca uwagę, że obowiązujący w Polsce limit wiekowy jest zbyt niski i nie odpowiada potrzebom zdrowotnym młodych pacjentów. W świetle powyższego uzasadnione jest podjęcie dyskusji na temat rozszerzenia zakresu świadczeń ortodontycznych finansowanych ze środków publicznych. Jest to inwestycja w zdrowie przyszłych pokoleń, która w długim okresie może zmniejszyć koszty związane z leczeniem powikłań zdrowotnych wynikających z nieleczonych wad zgryzu.
W związku z otrzymywanymi sygnałami od rodziców dzieci wymagających leczenia ortodontycznego, proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Jaka jest wysokość aktualnie przeznaczonych środków z budżetu NFZ na zapewnienie bezpłatnej opieki ortodontycznej dzieciom w wieku do 12 lat w roku 2025?
Czy Ministerstwo Zdrowia i NFZ przewidują zwiększenie nakładów finansowych na opiekę ortodontyczną dzieci w najbliższych latach? Jeżeli tak proszę o podanie przewidywanych kwot.
Dlaczego granicę wieku uprawniającego do bezpłatnej opieki ortodontycznej ustalono na 12. rok życia?
Jaki jest obecnie szacunkowy czas oczekiwania na rozpoczęcie leczenia ortodontycznego finansowanego ze środków NFZ?
Czy ministerstwo monitoruje zjawiska związane z nierównościami w dostępie do leczenia ortodontycznego między mieszkańcami różnych regionów? Jeśli tak, jakie działania są podejmowane, aby wyrównać te różnice?
Ponadto w związku z licznymi głosami środowisk lekarskich, rodziców oraz organizacji pacjenckich, wnoszę o rozważenie wprowadzenia bezpłatnej opieki ortodontycznej dla dzieci i młodzieży do ukończenia 18. roku życia. Leczenie ortodontyczne jest inwestycją w zdrowie i dobrostan dzieci. Ograniczanie refundacji wyłącznie do 12. roku życia wyklucza znaczną grupę pacjentów, którzy dopiero w wieku nastoletnim otrzymują diagnozę i wskazanie do leczenia.
Interpelacja nr 12279
do ministra zdrowia
w sprawie dostępności i finansowania ortodontycznej opieki dziecięcej
Zgłaszający: Joanna Wicha
Data wpływu: 15-09-2025
Szanowna Pani Minister!
W Polsce bezpłatna opieka ortodontyczna finansowana przez Narodowy Fundusz Zdrowia przysługuje dzieciom jedynie do ukończenia 12. roku życia. W praktyce oznacza to, że ogromna grupa młodych pacjentów – u których wady zgryzu stają się widoczne lub nasilają się w wieku nastoletnim – pozostaje pozbawiona refundowanego leczenia. To szczególnie niepokojące, ponieważ właśnie w okresie dorastania leczenie ortodontyczne bywa najbardziej skuteczne i daje najlepsze efekty terapeutyczne.
Rodzice, którzy chcą zapewnić swoim dzieciom dalszą opiekę ortodontyczną po 12. roku życia, zmuszeni są do korzystania z prywatnych gabinetów, gdzie koszt leczenia wynosi często od kilku do kilkunastu tysięcy złotych. Dla wielu rodzin jest to wydatek nieosiągalny, co prowadzi do nierówności w dostępie do leczenia i pogłębia różnice społeczne.
Wielu ekspertów i organizacji pacjenckich zwraca uwagę, że obowiązujący w Polsce limit wiekowy jest zbyt niski i nie odpowiada potrzebom zdrowotnym młodych pacjentów. W świetle powyższego uzasadnione jest podjęcie dyskusji na temat rozszerzenia zakresu świadczeń ortodontycznych finansowanych ze środków publicznych. Jest to inwestycja w zdrowie przyszłych pokoleń, która w długim okresie może zmniejszyć koszty związane z leczeniem powikłań zdrowotnych wynikających z nieleczonych wad zgryzu.
W związku z otrzymywanymi sygnałami od rodziców dzieci wymagających leczenia ortodontycznego, proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Jaka jest wysokość aktualnie przeznaczonych środków z budżetu NFZ na zapewnienie bezpłatnej opieki ortodontycznej dzieciom w wieku do 12 lat w roku 2025?
Czy Ministerstwo Zdrowia i NFZ przewidują zwiększenie nakładów finansowych na opiekę ortodontyczną dzieci w najbliższych latach? Jeżeli tak proszę o podanie przewidywanych kwot.
Dlaczego granicę wieku uprawniającego do bezpłatnej opieki ortodontycznej ustalono na 12. rok życia?
Jaki jest obecnie szacunkowy czas oczekiwania na rozpoczęcie leczenia ortodontycznego finansowanego ze środków NFZ?
Czy ministerstwo monitoruje zjawiska związane z nierównościami w dostępie do leczenia ortodontycznego między mieszkańcami różnych regionów? Jeśli tak, jakie działania są podejmowane, aby wyrównać te różnice?
Ponadto w związku z licznymi głosami środowisk lekarskich, rodziców oraz organizacji pacjenckich, wnoszę o rozważenie wprowadzenia bezpłatnej opieki ortodontycznej dla dzieci i młodzieży do ukończenia 18. roku życia. Leczenie ortodontyczne jest inwestycją w zdrowie i dobrostan dzieci. Ograniczanie refundacji wyłącznie do 12. roku życia wyklucza znaczną grupę pacjentów, którzy dopiero w wieku nastoletnim otrzymują diagnozę i wskazanie do leczenia.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6056 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.162.2025.TK
Warszawa, 10 października 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją (nr 12 279) Pani Joanny Wichy, Poseł na Sejm RP, w sprawie
dostępności i finansowania ortodontycznej opieki dziecięcej, uprzejmie proszę o przyjęcie
następujących informacji.
Ad. 1
Tabela 1 Wartość umów na świadczenia ortodontyczne w 2025
rok stan na dzień 1.10.2025
2025 319 699 662
Należy zauważyć, że dane za rok 2025 ukazują nominalną wartość zawartych umów na
świadczenia z zakresu leczenia ortodontycznego i ich wartość ulegnie zwiększeniu, po
sfinansowaniu wszystkich świadczeń udzielonych ponad limitowo w 2025 r., zgodnie z
zasadą, że świadczenia dla dzieci i młodzieży finansowane są bez limitu.
Poniższa tabela ukazuje wzrost nakładów na finansowanie świadczeń z zakresu leczenia
ortodontycznego za okres 2020-2024.
Tabela 2 Wartość umów na świadczenia ortodontyczne w latach 2020-2024
rok wartość rozliczonych jednostek
rozliczeniowych
2020 135 577 651
2021 159 583 230
2022 206 580 586
2023 288 716 041
2024 371 536 606
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Ad.2
Z informacji przekazywanych przez oddziały wojewódzkie NFZ wynika, że umowy
podpisywane są ze wszystkimi oferentami spełniającymi warunki wymagane do realizacji
świadczeń ortodoncji, którzy wykazują zainteresowanie realizacją umów z zakresu
świadczeń ortodoncji i przystępują do konkursu ofert na ten zakres świadczeń.
W sytuacji, gdy umowy zawierane są z kolejnymi świadczeniodawcami – odpowiednio
wzrastają środki finansowe na przeznaczone na finansowanie świadczeń przedmiotowego
zakresu.
Ad. 3
Ustanowienie granicy 12 roku życia uprawniającej do bezpłatnej opieki ortodontycznej
związane jest ze zmianami wzrostowymi twarzy i rozwojem uzębienia, z którymi związany
jest rozwój zgryzu. Wyróżnia się 5 okresów rozwojowych narządu żucia po urodzeniu:
1. Okres niemowlęcy (do 1 roku życia) - to czas, kiedy wyrzynają się pierwsze zęby
mleczne.
2. Okres poniemowlęcy (od 1 do 3 roku życia), w którym następuje dalsze wyrzynanie
wszystkich zębów mlecznych.
3. Okres wczesnego dzieciństwa (od 3 do około 6 roku życia), w tym okresie
kształtuje się zgryz pełnego uzębienia mlecznego i następują zmiany wzrostowe
jako faza przygotowawcza do wymiany zębów.
4. Okres starszego dzieciństwa (od 6 do około 12 r życia), w tym czasie zachodzą
intensywne zmiany rozwojowe związane z wymianą uzębienia mlecznego na
uzębienie stałe.
W tych czterech okresach życia dziecka zachodzą intensywne procesy
wzrostowe i rozwojowe narządu żucia determinowane nie tylko przez czynniki
genetyczne, ale także poprzez takie czynniki jak: rozwijająca się mowa, żucie,
oddychanie, połykanie, dysfunkcje postawy ciała czy występujące nawyki-
ssanie smoczka lub palca, rozwój próchnicy czy urazy. Dlatego monitorowanie
przebiegu rozwoju zgryzu w tych okresach, jego korygowanie oraz
eliminowanie czynników szkodliwych przekłada się na efektywność leczenia
ortodontycznego. Zakończenie okresu czwartego przyjęto za granicę wieku
uprawniającego do bezpłatnej opieki ortodontycznej.
5. Okres młodzieńczy (od 12- około 22 roku życia) -to ostatni okres rozwoju narządu
żucia - okres dorastania.
Ad. 4
Średni czas oczekiwania na świadczenia z zakresu leczenia ortodontycznego wynosił w
2023 r. 76 dni, w 2024 r. 108 dni, w 2025 r. 86 dni. Najkrótszy czas oczekiwania na
przedmiotowe świadczenia w 2025 r. wynosił 0 dni.
Ad. 5
Uprzejmie informuję, że wszystkie konkursy ofert o udzielanie specjalistycznych świadczeń
stomatologicznych, ogłaszane są przez oddziały wojewódzkie na obszarze terytorialnym
województwa lub grupy powiatów. Dostępność do świadczeń ortodoncji również
zabezpieczana jest na poziomie województwa lub grupy powiatów, nie można więc
rozpatrywać jej pod kątem istnienia „białych plam”. Na poziomie województwa lub grupy
powiatów świadczenia są zabezpieczone.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Ad. Wniosku o rozważenie wprowadzenia bezpłatnej opieki ortodontycznej dla dzieci i
młodzieży do ukończenia 18. roku życia.
Należy zauważyć, że aktualnie, świadczenia ortodontyczne obejmujące leczenie aparatami
wyjmowanymi, czyli wykonanie aparatu ortodontycznego jest udzielane do 12 roku życia,
natomiast kontynuowanie leczenia ortodontycznego z możliwością rekonstrukcji aparatu
ortodontycznego czy jego modyfikacji jest udzielane do 13 roku życia.
Dzieci z brakami zębowymi leczone przy pomocy ortodontycznych protez dziecięcych
mają zagwarantowane wykonanie protez ortodontycznych do 18 roku życia
Równocześnie, należy podkreślić, że dla pacjentów z nasilonymi wadami zgryzu oraz
wadami zgryzu towarzyszącymi zespołom wad wrodzonych w obrębie struktur części
twarzowej czaszki są dedykowane świadczenia ortodontyczne do 18 roku życia w
ramach Programu ortodontycznej opieki nad dziećmi z wrodzonymi wadami części
twarzowej czaszki. Dla kwalifikacji pacjentów do refundowanego leczenia
ortodontycznego w ramach Programu stosuje się wskaźnik potrzeb leczenia
ortodontycznego IOTN (z ang. Index of Orthodontic Treatment Need) opracowany w
Wielkiej Brytanii jako narzędzie obiektywnej oceny potrzeby leczenia
ortodontycznego w systemie opieki zdrowotnej. W zależności od potrzeb leczniczych,
zakwalifikowani pacjenci objęci są opieką ortodontyczną już od urodzenia do 18 roku
życia z zastosowaniem różnorodnych metod leczniczych, w tym: profilaktyki,
reedukacji, mioterapii, aparatów wyjmowanych i stałych.
Aktualnie w Ministerstwie Zdrowia prowadzone są prace analityczne dotyczące
poszerzenia zakresu świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia ortodontycznego o
nowe świadczenie profilaktyczno-lecznicze.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.162.2025.TK
Warszawa, 10 października 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją (nr 12 279) Pani Joanny Wichy, Poseł na Sejm RP, w sprawie
dostępności i finansowania ortodontycznej opieki dziecięcej, uprzejmie proszę o przyjęcie
następujących informacji.
Ad. 1
Tabela 1 Wartość umów na świadczenia ortodontyczne w 2025
rok stan na dzień 1.10.2025
2025 319 699 662
Należy zauważyć, że dane za rok 2025 ukazują nominalną wartość zawartych umów na
świadczenia z zakresu leczenia ortodontycznego i ich wartość ulegnie zwiększeniu, po
sfinansowaniu wszystkich świadczeń udzielonych ponad limitowo w 2025 r., zgodnie z
zasadą, że świadczenia dla dzieci i młodzieży finansowane są bez limitu.
Poniższa tabela ukazuje wzrost nakładów na finansowanie świadczeń z zakresu leczenia
ortodontycznego za okres 2020-2024.
Tabela 2 Wartość umów na świadczenia ortodontyczne w latach 2020-2024
rok wartość rozliczonych jednostek
rozliczeniowych
2020 135 577 651
2021 159 583 230
2022 206 580 586
2023 288 716 041
2024 371 536 606
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Ad.2
Z informacji przekazywanych przez oddziały wojewódzkie NFZ wynika, że umowy
podpisywane są ze wszystkimi oferentami spełniającymi warunki wymagane do realizacji
świadczeń ortodoncji, którzy wykazują zainteresowanie realizacją umów z zakresu
świadczeń ortodoncji i przystępują do konkursu ofert na ten zakres świadczeń.
W sytuacji, gdy umowy zawierane są z kolejnymi świadczeniodawcami – odpowiednio
wzrastają środki finansowe na przeznaczone na finansowanie świadczeń przedmiotowego
zakresu.
Ad. 3
Ustanowienie granicy 12 roku życia uprawniającej do bezpłatnej opieki ortodontycznej
związane jest ze zmianami wzrostowymi twarzy i rozwojem uzębienia, z którymi związany
jest rozwój zgryzu. Wyróżnia się 5 okresów rozwojowych narządu żucia po urodzeniu:
1. Okres niemowlęcy (do 1 roku życia) - to czas, kiedy wyrzynają się pierwsze zęby
mleczne.
2. Okres poniemowlęcy (od 1 do 3 roku życia), w którym następuje dalsze wyrzynanie
wszystkich zębów mlecznych.
3. Okres wczesnego dzieciństwa (od 3 do około 6 roku życia), w tym okresie
kształtuje się zgryz pełnego uzębienia mlecznego i następują zmiany wzrostowe
jako faza przygotowawcza do wymiany zębów.
4. Okres starszego dzieciństwa (od 6 do około 12 r życia), w tym czasie zachodzą
intensywne zmiany rozwojowe związane z wymianą uzębienia mlecznego na
uzębienie stałe.
W tych czterech okresach życia dziecka zachodzą intensywne procesy
wzrostowe i rozwojowe narządu żucia determinowane nie tylko przez czynniki
genetyczne, ale także poprzez takie czynniki jak: rozwijająca się mowa, żucie,
oddychanie, połykanie, dysfunkcje postawy ciała czy występujące nawyki-
ssanie smoczka lub palca, rozwój próchnicy czy urazy. Dlatego monitorowanie
przebiegu rozwoju zgryzu w tych okresach, jego korygowanie oraz
eliminowanie czynników szkodliwych przekłada się na efektywność leczenia
ortodontycznego. Zakończenie okresu czwartego przyjęto za granicę wieku
uprawniającego do bezpłatnej opieki ortodontycznej.
5. Okres młodzieńczy (od 12- około 22 roku życia) -to ostatni okres rozwoju narządu
żucia - okres dorastania.
Ad. 4
Średni czas oczekiwania na świadczenia z zakresu leczenia ortodontycznego wynosił w
2023 r. 76 dni, w 2024 r. 108 dni, w 2025 r. 86 dni. Najkrótszy czas oczekiwania na
przedmiotowe świadczenia w 2025 r. wynosił 0 dni.
Ad. 5
Uprzejmie informuję, że wszystkie konkursy ofert o udzielanie specjalistycznych świadczeń
stomatologicznych, ogłaszane są przez oddziały wojewódzkie na obszarze terytorialnym
województwa lub grupy powiatów. Dostępność do świadczeń ortodoncji również
zabezpieczana jest na poziomie województwa lub grupy powiatów, nie można więc
rozpatrywać jej pod kątem istnienia „białych plam”. Na poziomie województwa lub grupy
powiatów świadczenia są zabezpieczone.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Ad. Wniosku o rozważenie wprowadzenia bezpłatnej opieki ortodontycznej dla dzieci i
młodzieży do ukończenia 18. roku życia.
Należy zauważyć, że aktualnie, świadczenia ortodontyczne obejmujące leczenie aparatami
wyjmowanymi, czyli wykonanie aparatu ortodontycznego jest udzielane do 12 roku życia,
natomiast kontynuowanie leczenia ortodontycznego z możliwością rekonstrukcji aparatu
ortodontycznego czy jego modyfikacji jest udzielane do 13 roku życia.
Dzieci z brakami zębowymi leczone przy pomocy ortodontycznych protez dziecięcych
mają zagwarantowane wykonanie protez ortodontycznych do 18 roku życia
Równocześnie, należy podkreślić, że dla pacjentów z nasilonymi wadami zgryzu oraz
wadami zgryzu towarzyszącymi zespołom wad wrodzonych w obrębie struktur części
twarzowej czaszki są dedykowane świadczenia ortodontyczne do 18 roku życia w
ramach Programu ortodontycznej opieki nad dziećmi z wrodzonymi wadami części
twarzowej czaszki. Dla kwalifikacji pacjentów do refundowanego leczenia
ortodontycznego w ramach Programu stosuje się wskaźnik potrzeb leczenia
ortodontycznego IOTN (z ang. Index of Orthodontic Treatment Need) opracowany w
Wielkiej Brytanii jako narzędzie obiektywnej oceny potrzeby leczenia
ortodontycznego w systemie opieki zdrowotnej. W zależności od potrzeb leczniczych,
zakwalifikowani pacjenci objęci są opieką ortodontyczną już od urodzenia do 18 roku
życia z zastosowaniem różnorodnych metod leczniczych, w tym: profilaktyki,
reedukacji, mioterapii, aparatów wyjmowanych i stałych.
Aktualnie w Ministerstwie Zdrowia prowadzone są prace analityczne dotyczące
poszerzenia zakresu świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia ortodontycznego o
nowe świadczenie profilaktyczno-lecznicze.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --