Interpelacja nr 12259
Interpelacja w sprawie dostępności miejsc w domach pomocy społecznej i wsparcia dla gmin w zakresie opieki długoterminowej nad seniorami
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (60%)
Podatki i Finanse (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie dostępności miejsc w domach pomocy społecznej i wsparcia dla gmin w zakresie opieki długoterminowej nad seniorami
Interpelacja nr 12259
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie dostępności miejsc w domach pomocy społecznej i wsparcia dla gmin w zakresie opieki długoterminowej nad seniorami
Zgłaszający: Marek Matuszewski
Data wpływu: 12-09-2025
Proces starzenia się społeczeństwa przyspiesza – liczba osób w wieku 70+ rośnie z roku na rok, a lokalne systemy opieki społecznej nie nadążają za tym trendem. Jednym z najbardziej dotkliwych skutków tej sytuacji jest niewystarczająca liczba miejsc w domach pomocy społecznej (DPS) oraz brak dostatecznego wsparcia dla osób starszych przebywających w domach, ale wymagających opieki całodobowej lub półstacjonarnej.
Z informacji przekazywanych przez samorządy oraz organizacje pozarządowe wynika, że wiele gmin – szczególnie wiejskich – nie posiada ani własnych DPS-ów, ani środków na kierowanie seniorów do placówek w sąsiednich powiatach. Powoduje to długie oczekiwanie na miejsce lub konieczność umieszczania starszych osób w odległych województwach, z dala od rodziny.
W związku z tym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Ile osób oczekuje obecnie na przyjęcie do domu pomocy społecznej w skali kraju oraz w podziale na województwa?
Czy ministerstwo planuje zwiększenie dofinansowania dla gmin w zakresie tworzenia nowych miejsc opieki długoterminowej dla seniorów?
Czy istnieje plan rozwoju sieci małych DPS-ów środowiskowych, prowadzonych we współpracy z lokalnymi organizacjami i parafiami?
Czy rozważane jest wprowadzenie mechanizmu wsparcia rodzin, które chcą opiekować się osobą starszą w domu (np. ulgi, świadczenia opiekuńcze, szkolenia)?
Jakie działania podejmowane są w celu podniesienia standardów opieki i dostępności personelu (opiekunów medycznych, pielęgniarek) w już funkcjonujących DPS-ach?
Wyzwania demograficzne to nie tylko liczby – to konkretne osoby starsze, które potrzebują godnej opieki i wsparcia. Oczekuję kompleksowej odpowiedzi i propozycji konkretnych rozwiązań.
Interpelacja nr 12259
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie dostępności miejsc w domach pomocy społecznej i wsparcia dla gmin w zakresie opieki długoterminowej nad seniorami
Zgłaszający: Marek Matuszewski
Data wpływu: 12-09-2025
Proces starzenia się społeczeństwa przyspiesza – liczba osób w wieku 70+ rośnie z roku na rok, a lokalne systemy opieki społecznej nie nadążają za tym trendem. Jednym z najbardziej dotkliwych skutków tej sytuacji jest niewystarczająca liczba miejsc w domach pomocy społecznej (DPS) oraz brak dostatecznego wsparcia dla osób starszych przebywających w domach, ale wymagających opieki całodobowej lub półstacjonarnej.
Z informacji przekazywanych przez samorządy oraz organizacje pozarządowe wynika, że wiele gmin – szczególnie wiejskich – nie posiada ani własnych DPS-ów, ani środków na kierowanie seniorów do placówek w sąsiednich powiatach. Powoduje to długie oczekiwanie na miejsce lub konieczność umieszczania starszych osób w odległych województwach, z dala od rodziny.
W związku z tym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Ile osób oczekuje obecnie na przyjęcie do domu pomocy społecznej w skali kraju oraz w podziale na województwa?
Czy ministerstwo planuje zwiększenie dofinansowania dla gmin w zakresie tworzenia nowych miejsc opieki długoterminowej dla seniorów?
Czy istnieje plan rozwoju sieci małych DPS-ów środowiskowych, prowadzonych we współpracy z lokalnymi organizacjami i parafiami?
Czy rozważane jest wprowadzenie mechanizmu wsparcia rodzin, które chcą opiekować się osobą starszą w domu (np. ulgi, świadczenia opiekuńcze, szkolenia)?
Jakie działania podejmowane są w celu podniesienia standardów opieki i dostępności personelu (opiekunów medycznych, pielęgniarek) w już funkcjonujących DPS-ach?
Wyzwania demograficzne to nie tylko liczby – to konkretne osoby starsze, które potrzebują godnej opieki i wsparcia. Oczekuję kompleksowej odpowiedzi i propozycji konkretnych rozwiązań.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Nowakowska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
4 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
10
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.4 / 1k zn.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11094 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.468.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12259 Pana Posła Marka Matuszewskiego, w sprawie
dostępności miejsc w domach pomocy społecznej i wsparcia dla gmin w zakresie opieki
długoterminowej nad seniorami, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Z danych ze sprawozdania MRPiPS-05 za 2024 rok wynika, że w Polsce na koniec roku 2024
funkcjonowały 824 domy pomocy społecznej dysponujące 80 322 miejscami. Liczba
korzystających z pobytu w domach pomocy społecznej w całym 2024 roku wyniosła 90 468
osób.
Według stanu na 31 grudnia 2024 r. na umieszczenie w domu pomocy społecznej
oczekiwało łącznie 4 898 osób.
Warto przy tym zaznaczyć, że równocześnie placówki dysponują wolnymi miejscami. Liczba
wolnych miejsc w domach pomocy społecznej na 31 grudnia 2024 r. wynosiła 1 999.
Współwystępowanie list oczekujących na pobyt w domach pomocy społecznej i wolnych
miejsc w tych placówkach może wynikać m.in. z „niedopasowania” terytorialnego placówki
lub jej typu do potrzeb osób oczekujących na umieszczenie w dps, a także z faktu że niektóre
z osób, wobec których wydano decyzję kierującą do domu pomocy społecznej, na własny
wniosek opóźnia zamieszkanie w placówce.
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 marca 2024 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2025
r., poz. 1214, z późn. zm.) prowadzenie domów pomocy społecznej jest zadaniem własnym
samorządu gminnego, powiatowego oraz wojewódzkiego. Decyzje dotyczące tworzenia
domów pomocy społecznej należą zatem do jednostek samorządu terytorialnego
odpowiedniego szczebla. Liczba jednostek tego typu i liczba udostępnianych przez nie
w poszczególnych województwach miejsc odzwierciedla lokalne zapotrzebowanie na usługi
oferowane przez domy pomocy społecznej z jednej strony, z drugiej wynika z możliwości
finansowych danego samorządu.
Informuję, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej powołano Zespół do
i spraw reformy systemu pomocy społecznej, w skład którego weszli eksperci, praktycy
naukowcy. Do zadań zespołu należy przeprowadzenie analizy i ocena skuteczności
funkcjonujących w ramach polskiego systemu pomocy społecznej rozwiązań, a także
dokonanie przeglądu dostępności świadczeń, usług i innych form wsparcia oraz ocena
sytuacji pracowników systemu pomocy społecznej.
W opinii Kierownictwa Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej kluczowy dla
zwiększenia efektywności wsparcia osób niesamodzielnych jest rozwój usług świadczonych
beneficjentom w miejscu ich zamieszkania, zwłaszcza rozwój mieszkalnictwa
wspomaganego. Opracowane w resorcie przy wsparciu zespołu zmiany przepisów ustawy
o pomocy społecznej służyć mają procesowi deinstytucjonalizacji oraz rozwojowi usług
środowiskowych, w tym m.in. ułatwieniu świadczenia wsparcia w formie mieszkań
-- 1 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
wspomaganych i treningowych. Projekt ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz
niektórych innych wpisano do Wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów pod numerem
UD315.
Wskazać również należy, że zarządzeniem nr 30 z dnia 22 marca 2024 r. Prezes Rady
Ministrów powołał Międzyresortowy Zespół do spraw systemowych rozwiązań związanych
z opieką nad osobami starszymi. Do jego zadań należy analiza systemowych rozwiązań
związanych z opieką nad osobami starszymi, proponowanie kierunków działań w obszarach
dotyczących opieki nad członkami tej grupy, opracowanie rekomendacji założeń rozwiązań
legislacyjnych dotyczących opieki nad takimi osobami oraz rozpatrywanie innych spraw
zleconych przez Radę Ministrów lub Prezesa Rady Ministrów w zakresie systemowych
rozwiązań związanych z opieką senioralną. W ramach zespołu, którego członkinią jest
Ministra Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, powołano Grupę roboczą ds. opieki
długoterminowej, w skład której weszli przedstawiciele Ministerstwa Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej.
Wyjaśniam ponadto, że na zlecenie Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej dokonano
przeglądu opieki długoterminowej w Polsce. Przeglądem objęto szeroki zakres zadań
realizowanych przez sektor ochrony zdrowia i zabezpieczenia społecznego (w tym pomocy
społecznej). Na gruncie realizowanej reformy nr A 4.6 KPO, oprócz realizacji kamienia
milowego A69G, tj. wspomnianego Strategicznego przeglądu opieki długoterminowej,
założono również realizację kamienia milowego A70G - Wejście w życie nowelizacji
odpowiednich aktów prawnych w celu wdrożenia priorytetów reform określonych
w strategicznym przeglądzie opieki długoterminowej w Polsce (zgodnie z kamieniem
milowym A69G).
W ramach prac grupy roboczej ds. opieki długoterminowej, którą powołano w KPRM jako
część Międzyresortowego Zespołu do spraw systemowych rozwiązań związanych z opieką
nad osobami starszymi, wypracowano projekt definicji „opieki długoterminowej”, „opieki
nieformalnej” i „opiekuna nieformalnego”, które wykorzystywane są w prowadzonych
pracach legislacyjnych wdrażających reformę opieki długoterminowej.
Informuję, że na podstawie opracowanego przez Bank Światowy raportu pn. „Strategiczny
przegląd opieki długoterminowej w Polsce w celu określenia priorytetów w zakresie reform”
realizowane są następujące działania (w ramach kamienia milowego A70G):
– analiza obowiązujących standardów jakości opieki długoterminowej w obszarze
pomocy społecznej oraz przygotowanie projektu przepisów prawnych dotyczących
standardów wybranych elementów jakości opieki w obszarze pomocy społecznej;
– wskazanie organów odpowiedzialnych za koordynację systemu opieki
długoterminowej, ogół działań w zakresie monitorowania i ewaluacji jakości oraz
działalność informacyjną;
– przegląd wydatków publicznych w celu oceny efektywności finansowania opieki
długoterminowej ze środków publicznych;
– przyjęcie dokumentu, w którym zaproponowany zostanie zintegrowany system
monitorowania i ewaluacji jakości, gromadzenia danych i wykorzystywania tych danych.
Przy tej okazji pragnę zaznaczyć, że w resorcie rodziny realizowane są również programy
zapewniające samorządom gminnym wsparcie w realizacji ich zadań własnych, mające na
celu zapewnienie rozwoju usług środowiskowych.
Program „Opieka 75+” kierowany jest do gmin liczących do 60 tys. mieszkańców. Ma on
poprawić dostępność usług opiekuńczych, w tym specjalistycznych usług opiekuńczych dla
-- 2 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
osób w wieku 75 lat i starszych. W bieżącym roku na realizację programu zaplanowano 80
mln zł.
Ważna inicjatywą realizowaną w Ministerstwie jest też program „Korpus wsparcia
seniorów”, składający się z dwóch Modułów. Celem Modułu I jest wsparcie finansowe gmin
w organizowaniu usług opiekuńczych świadczonych w formie usług sąsiedzkich dla osób
w grupie wiekowej 60+. Modułu II ma zapewniać gminom wsparcie finansowe w zakresie
dofinansowania zakupu i kosztów użytkowania tzw. opasek lub innych urządzeń
bezpieczeństwa. W bieżącym roku na realizację programu zaplanowano 30 mln zł.
W roku 2026 Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dysponuje ponadto możliwością
wsparcia finansowego działań samorządów w obszarze rozwoju sieci mieszkań
treningowych i wspomaganych dla osób z niepełnosprawnościami. Kwota środków
przewidzianych na realizację umożliwiającego to działania 4.4. Kompleksowego programu
wsparcia dla rodzin „Za życiem” wynosi 24 mln zł.
Odpowiedzią polityki publicznej na wyzwania związane z potrzebą godzenia obowiązków
pracowniczych z zapewnieniem wsparcia odpowiadającego potrzebom seniorów są
projektowane rozwiązania dotyczące bonu senioralnego. Wyjaśnić jednak należy, iż ich
opracowanie leży w gestii Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
Zgodnie z ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej prowadzenie domów
pomocy społecznej jest zadaniem własnym gmin, powiatów oraz samorządu województwa.
Należy wyjaśnić, że pracownicy domów pomocy społecznej są pracownikami
samorządowymi, a kwestie związane z ich zatrudnieniem oraz warunkami
wynagradzania regulowane są przepisami ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o
pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1135) i rozporządzeniem Rady
Ministrów z dnia 25 października 2021 r. w sprawie wynagradzania pracowników
samorządowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1638, z późn. zm.), które określa warunki i sposób
wynagradzania pracowników samorządowych zatrudnionych na podstawie umowy o pracę
(w tym minimalny poziom wynagrodzenia zasadniczego na poszczególnych stanowiskach).
Kształtowanie całkowitej wysokości ich wynagrodzenia pozostaje zatem w gestii
pracodawcy samorządowego.
Kierownictwo MRPiPS ma świadomość faktu, iż zakres obowiązków pracowników domów
pomocy społecznej jest szeroki, a wymagany od nich poziom kompetencji własnych
i umiejętności interpersonalnych bardzo wysoki. Mając to na względzie podjęto prace nad
rozwiązaniami systemowymi, pozwalającymi wesprzeć finansowo wynagrodzenia
pracowników jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, w tym również domów
pomocy społecznej, ze środków budżetu państwa.
Do ustawy o pomocy społecznej wprowadzono zmianę, która umożliwiła przyjęcie przez
Radę Ministrów Uchwały nr 62 Rady Ministrów z dnia 19 czerwca 2024 r. w sprawie
ustanowienia rządowego programu „Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników jednostek
organizacyjnych pomocy społecznej w postaci dodatku motywacyjnego na lata 2024–
2027”. W jego ramach zatrudnieni na podstawie umowy o pracę pracownicy domów
pomocy społecznej nabyli prawo do dodatku motywacyjnego w wysokości 1000 zł brutto
miesięcznie w okresie od 1 lipca 2024 r. do 31 grudnia 2027 r. Na wypłaty tzw. dodatków
motywacyjnych dla pracowników domów pomocy społecznej w roku 2025 przeznaczono
ponad 790 mln zł.
-- 3 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
Pragnę nadmienić, że kwestie wsparcia i rozwoju kadr systemu pomocy społecznej są
również przedmiotem prac powołanego w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej Zespołu do spraw reformy systemu pomocy społecznej. Do jego zadań należy
m.in. dokonanie analizy i ocena skuteczności funkcjonujących w ramach systemu pomocy
społecznej rozwiązań – również w zakresie sytuacji jego pracowników - oraz opracowanie
propozycji rozwiązań prawnych system ten reformujących.
Wspomniany wcześniej projekt ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz
niektórych innych ustaw zakłada m.in. uporządkowanie rozwiązań dotyczących ścieżki
awansu zawodowego, a także wzmocnienie dostępu do superwizji jako narzędzia wsparcia
zawodowego i rozwoju kompetencji pracowników socjalnych, jak również dostępu do
szkoleń, w tym szkoleń podnoszących poziom bezpieczeństwa osobistego podczas
wykonywania czynności zawodowych.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.468.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12259 Pana Posła Marka Matuszewskiego, w sprawie
dostępności miejsc w domach pomocy społecznej i wsparcia dla gmin w zakresie opieki
długoterminowej nad seniorami, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Z danych ze sprawozdania MRPiPS-05 za 2024 rok wynika, że w Polsce na koniec roku 2024
funkcjonowały 824 domy pomocy społecznej dysponujące 80 322 miejscami. Liczba
korzystających z pobytu w domach pomocy społecznej w całym 2024 roku wyniosła 90 468
osób.
Według stanu na 31 grudnia 2024 r. na umieszczenie w domu pomocy społecznej
oczekiwało łącznie 4 898 osób.
Warto przy tym zaznaczyć, że równocześnie placówki dysponują wolnymi miejscami. Liczba
wolnych miejsc w domach pomocy społecznej na 31 grudnia 2024 r. wynosiła 1 999.
Współwystępowanie list oczekujących na pobyt w domach pomocy społecznej i wolnych
miejsc w tych placówkach może wynikać m.in. z „niedopasowania” terytorialnego placówki
lub jej typu do potrzeb osób oczekujących na umieszczenie w dps, a także z faktu że niektóre
z osób, wobec których wydano decyzję kierującą do domu pomocy społecznej, na własny
wniosek opóźnia zamieszkanie w placówce.
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 marca 2024 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2025
r., poz. 1214, z późn. zm.) prowadzenie domów pomocy społecznej jest zadaniem własnym
samorządu gminnego, powiatowego oraz wojewódzkiego. Decyzje dotyczące tworzenia
domów pomocy społecznej należą zatem do jednostek samorządu terytorialnego
odpowiedniego szczebla. Liczba jednostek tego typu i liczba udostępnianych przez nie
w poszczególnych województwach miejsc odzwierciedla lokalne zapotrzebowanie na usługi
oferowane przez domy pomocy społecznej z jednej strony, z drugiej wynika z możliwości
finansowych danego samorządu.
Informuję, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej powołano Zespół do
i spraw reformy systemu pomocy społecznej, w skład którego weszli eksperci, praktycy
naukowcy. Do zadań zespołu należy przeprowadzenie analizy i ocena skuteczności
funkcjonujących w ramach polskiego systemu pomocy społecznej rozwiązań, a także
dokonanie przeglądu dostępności świadczeń, usług i innych form wsparcia oraz ocena
sytuacji pracowników systemu pomocy społecznej.
W opinii Kierownictwa Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej kluczowy dla
zwiększenia efektywności wsparcia osób niesamodzielnych jest rozwój usług świadczonych
beneficjentom w miejscu ich zamieszkania, zwłaszcza rozwój mieszkalnictwa
wspomaganego. Opracowane w resorcie przy wsparciu zespołu zmiany przepisów ustawy
o pomocy społecznej służyć mają procesowi deinstytucjonalizacji oraz rozwojowi usług
środowiskowych, w tym m.in. ułatwieniu świadczenia wsparcia w formie mieszkań
-- 1 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
wspomaganych i treningowych. Projekt ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz
niektórych innych wpisano do Wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów pod numerem
UD315.
Wskazać również należy, że zarządzeniem nr 30 z dnia 22 marca 2024 r. Prezes Rady
Ministrów powołał Międzyresortowy Zespół do spraw systemowych rozwiązań związanych
z opieką nad osobami starszymi. Do jego zadań należy analiza systemowych rozwiązań
związanych z opieką nad osobami starszymi, proponowanie kierunków działań w obszarach
dotyczących opieki nad członkami tej grupy, opracowanie rekomendacji założeń rozwiązań
legislacyjnych dotyczących opieki nad takimi osobami oraz rozpatrywanie innych spraw
zleconych przez Radę Ministrów lub Prezesa Rady Ministrów w zakresie systemowych
rozwiązań związanych z opieką senioralną. W ramach zespołu, którego członkinią jest
Ministra Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, powołano Grupę roboczą ds. opieki
długoterminowej, w skład której weszli przedstawiciele Ministerstwa Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej.
Wyjaśniam ponadto, że na zlecenie Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej dokonano
przeglądu opieki długoterminowej w Polsce. Przeglądem objęto szeroki zakres zadań
realizowanych przez sektor ochrony zdrowia i zabezpieczenia społecznego (w tym pomocy
społecznej). Na gruncie realizowanej reformy nr A 4.6 KPO, oprócz realizacji kamienia
milowego A69G, tj. wspomnianego Strategicznego przeglądu opieki długoterminowej,
założono również realizację kamienia milowego A70G - Wejście w życie nowelizacji
odpowiednich aktów prawnych w celu wdrożenia priorytetów reform określonych
w strategicznym przeglądzie opieki długoterminowej w Polsce (zgodnie z kamieniem
milowym A69G).
W ramach prac grupy roboczej ds. opieki długoterminowej, którą powołano w KPRM jako
część Międzyresortowego Zespołu do spraw systemowych rozwiązań związanych z opieką
nad osobami starszymi, wypracowano projekt definicji „opieki długoterminowej”, „opieki
nieformalnej” i „opiekuna nieformalnego”, które wykorzystywane są w prowadzonych
pracach legislacyjnych wdrażających reformę opieki długoterminowej.
Informuję, że na podstawie opracowanego przez Bank Światowy raportu pn. „Strategiczny
przegląd opieki długoterminowej w Polsce w celu określenia priorytetów w zakresie reform”
realizowane są następujące działania (w ramach kamienia milowego A70G):
– analiza obowiązujących standardów jakości opieki długoterminowej w obszarze
pomocy społecznej oraz przygotowanie projektu przepisów prawnych dotyczących
standardów wybranych elementów jakości opieki w obszarze pomocy społecznej;
– wskazanie organów odpowiedzialnych za koordynację systemu opieki
długoterminowej, ogół działań w zakresie monitorowania i ewaluacji jakości oraz
działalność informacyjną;
– przegląd wydatków publicznych w celu oceny efektywności finansowania opieki
długoterminowej ze środków publicznych;
– przyjęcie dokumentu, w którym zaproponowany zostanie zintegrowany system
monitorowania i ewaluacji jakości, gromadzenia danych i wykorzystywania tych danych.
Przy tej okazji pragnę zaznaczyć, że w resorcie rodziny realizowane są również programy
zapewniające samorządom gminnym wsparcie w realizacji ich zadań własnych, mające na
celu zapewnienie rozwoju usług środowiskowych.
Program „Opieka 75+” kierowany jest do gmin liczących do 60 tys. mieszkańców. Ma on
poprawić dostępność usług opiekuńczych, w tym specjalistycznych usług opiekuńczych dla
-- 2 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
osób w wieku 75 lat i starszych. W bieżącym roku na realizację programu zaplanowano 80
mln zł.
Ważna inicjatywą realizowaną w Ministerstwie jest też program „Korpus wsparcia
seniorów”, składający się z dwóch Modułów. Celem Modułu I jest wsparcie finansowe gmin
w organizowaniu usług opiekuńczych świadczonych w formie usług sąsiedzkich dla osób
w grupie wiekowej 60+. Modułu II ma zapewniać gminom wsparcie finansowe w zakresie
dofinansowania zakupu i kosztów użytkowania tzw. opasek lub innych urządzeń
bezpieczeństwa. W bieżącym roku na realizację programu zaplanowano 30 mln zł.
W roku 2026 Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dysponuje ponadto możliwością
wsparcia finansowego działań samorządów w obszarze rozwoju sieci mieszkań
treningowych i wspomaganych dla osób z niepełnosprawnościami. Kwota środków
przewidzianych na realizację umożliwiającego to działania 4.4. Kompleksowego programu
wsparcia dla rodzin „Za życiem” wynosi 24 mln zł.
Odpowiedzią polityki publicznej na wyzwania związane z potrzebą godzenia obowiązków
pracowniczych z zapewnieniem wsparcia odpowiadającego potrzebom seniorów są
projektowane rozwiązania dotyczące bonu senioralnego. Wyjaśnić jednak należy, iż ich
opracowanie leży w gestii Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
Zgodnie z ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej prowadzenie domów
pomocy społecznej jest zadaniem własnym gmin, powiatów oraz samorządu województwa.
Należy wyjaśnić, że pracownicy domów pomocy społecznej są pracownikami
samorządowymi, a kwestie związane z ich zatrudnieniem oraz warunkami
wynagradzania regulowane są przepisami ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o
pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1135) i rozporządzeniem Rady
Ministrów z dnia 25 października 2021 r. w sprawie wynagradzania pracowników
samorządowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1638, z późn. zm.), które określa warunki i sposób
wynagradzania pracowników samorządowych zatrudnionych na podstawie umowy o pracę
(w tym minimalny poziom wynagrodzenia zasadniczego na poszczególnych stanowiskach).
Kształtowanie całkowitej wysokości ich wynagrodzenia pozostaje zatem w gestii
pracodawcy samorządowego.
Kierownictwo MRPiPS ma świadomość faktu, iż zakres obowiązków pracowników domów
pomocy społecznej jest szeroki, a wymagany od nich poziom kompetencji własnych
i umiejętności interpersonalnych bardzo wysoki. Mając to na względzie podjęto prace nad
rozwiązaniami systemowymi, pozwalającymi wesprzeć finansowo wynagrodzenia
pracowników jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, w tym również domów
pomocy społecznej, ze środków budżetu państwa.
Do ustawy o pomocy społecznej wprowadzono zmianę, która umożliwiła przyjęcie przez
Radę Ministrów Uchwały nr 62 Rady Ministrów z dnia 19 czerwca 2024 r. w sprawie
ustanowienia rządowego programu „Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników jednostek
organizacyjnych pomocy społecznej w postaci dodatku motywacyjnego na lata 2024–
2027”. W jego ramach zatrudnieni na podstawie umowy o pracę pracownicy domów
pomocy społecznej nabyli prawo do dodatku motywacyjnego w wysokości 1000 zł brutto
miesięcznie w okresie od 1 lipca 2024 r. do 31 grudnia 2027 r. Na wypłaty tzw. dodatków
motywacyjnych dla pracowników domów pomocy społecznej w roku 2025 przeznaczono
ponad 790 mln zł.
-- 3 of 4 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzin
Pragnę nadmienić, że kwestie wsparcia i rozwoju kadr systemu pomocy społecznej są
również przedmiotem prac powołanego w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej Zespołu do spraw reformy systemu pomocy społecznej. Do jego zadań należy
m.in. dokonanie analizy i ocena skuteczności funkcjonujących w ramach systemu pomocy
społecznej rozwiązań – również w zakresie sytuacji jego pracowników - oraz opracowanie
propozycji rozwiązań prawnych system ten reformujących.
Wspomniany wcześniej projekt ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz
niektórych innych ustaw zakłada m.in. uporządkowanie rozwiązań dotyczących ścieżki
awansu zawodowego, a także wzmocnienie dostępu do superwizji jako narzędzia wsparcia
zawodowego i rozwoju kompetencji pracowników socjalnych, jak również dostępu do
szkoleń, w tym szkoleń podnoszących poziom bezpieczeństwa osobistego podczas
wykonywania czynności zawodowych.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 4 of 4 --