Interpelacja w sprawie jakości wody pitnej w małych gminach oraz poprawy infrastruktury wodociągowej w Polsce
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12257
do ministra zdrowia
w sprawie jakości wody pitnej w małych gminach oraz poprawy infrastruktury wodociągowej w Polsce
Zgłaszający: Marek Matuszewski
Data wpływu: 12-09-2025
Dostęp do czystej, zdrowej wody pitnej jest jednym z podstawowych praw człowieka i niezbędnym elementem zapewnienia odpowiednich warunków zdrowotnych w społecznościach lokalnych. Niestety, w wielu małych gminach, szczególnie w obszarach wiejskich, jakość wody pitnej pozostawia wiele do życzenia, a infrastruktura wodociągowa jest przestarzała i niewystarczająca, by sprostać rosnącym wymaganiom i zapewnić mieszkańcom bezpieczną wodę do picia.
Z informacji przekazywanych przez samorządy wynika, że część mieszkańców mniejszych miejscowości zmuszona jest korzystać z wody o niezadowalającej jakości, która nie spełnia norm sanitarno-epidemiologicznych. W wyniku braku dostępu do odpowiednich źródeł wody, niektóre gminy są zmuszone do korzystania z kosztownych rozwiązań zastępczych, takich jak dostawy wody pitnej lub jej filtrowanie, co generuje dodatkowe koszty.
W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Jaki procent gmin w Polsce zmaga się z problemem zanieczyszczonej wody pitnej lub niewystarczającej jakości wody do picia?
Jakie środki Ministerstwo Zdrowia planuje przeznaczyć w latach 2024-2026 na poprawę jakości wody pitnej w małych gminach oraz na modernizację infrastruktury wodociągowej w Polsce?
Czy ministerstwo prowadzi programy wsparcia dla gmin w zakresie poprawy jakości wody pitnej, np. dofinansowanie budowy nowych stacji uzdatniania wody lub modernizacji istniejących systemów wodociągowych?
Czy przewidywane są zmiany w regulacjach dotyczących jakości wody pitnej, które zmuszą gminy do szybszej wymiany przestarzałych systemów wodociągowych?
Jakie działania są podejmowane w celu monitorowania jakości wody pitnej w gminach wiejskich i miastach poniżej 20 tys. mieszkańców?
Woda to podstawa zdrowia – jej jakość nie może być przypadkowa. Wszyscy obywatele powinni mieć zapewniony dostęp do wody pitnej o wysokich standardach jakości, niezależnie od tego, gdzie mieszkają.
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8833 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPŚ.050.57.2025.1
Warszawa, 09 października 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Marka Matuszewskiego z dnia 22 września 2025
r. nr K10INT12257 w sprawie jakości wody pitnej w małych gminach oraz poprawy
infrastruktury wodociągowej w Polsce, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym
odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2024 r. poz. 757) zaopatrzenie w wodę przeznaczoną do
spożycia przez ludzi jest zadaniem własnym gminy. Przepisy ustawy regulują zaopatrzenie
w wodę dostarczaną przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne i podmioty
prowadzące tego typu działalność. W roku 2024 w Polsce funkcjonowało 8243
wodociągów zaopatrujących w wodę około 35,5 mln konsumentów. Małe wodociągi, czyli
produkujące poniżej 1000 m3/d wody, stanowią prawie 91% wszystkich wodociągów i
zaopatrują ponad 11 mln ludności, co stanowi 32% ludności zaopatrywanej w wodę.
Z punktu widzenia skontrolowanych przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (dalej:
PIS) w 2024 r. wodociągów pod względem spełniania wymagań jakości wody przeznaczonej
do spożycia wynika, że małe wodociągi o produkcji poniżej 1000 m3/dobę dostarczały wodę
zgodną z wymaganiami w około 98% (na podstawie danych zawartych w druku
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
statystycznym Ministerstwa Zdrowia MZ-46 – sprawozdanie z działalności higieny
komunalnej za rok 2024 r.).
W sytuacji, gdy woda nie odpowiada wymaganiom rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia
7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. poz.
2294) organy PIS monitorują wywiązywanie się dostawców wody z realizacji
harmonogramów działań naprawczych. Każdorazowo po stwierdzeniu, że jakość wody
uległa zmianie i odbiega od norm krajowych, właściwy państwowy inspektor sanitarny
opracowuje komunikat o jakości wody i zasadach jej użytkowania. Komunikaty
rozpowszechniane są natomiast przez właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w
sposób umożliwiający zapoznanie się z nimi konsumentów z obszaru, dla którego wydano
komunikat. Komunikaty umieszczane są również na stronach internetowych właściwych
stacji sanitarno-epidemiologicznych. Po przeprowadzeniu działań naprawczych przez
dostawcę wody, które potwierdza się ponownym badanie jakości wody, właściwy inspektor
sanitarny stwierdza przydatność wody do spożycia.
Uprzejmie informuję, że pytania nr 2 i 3 znajdują się poza właściwością resortu zdrowia.
Należy mieć na uwadze, że Ministerstwo Infrastruktury, w myśl § 1 ust. 2 rozporządzenia
Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu
działania Ministra Infrastruktury (Dz.U. z 2023 r. poz. 2725), kieruje działem administracji
rządowej – gospodarka wodna. Jest to resort wiodący w zakresie infrastruktury
zbiorowego zaopatrzenia w wodę z uwagi na to, że zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 4
września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz.U. z 2025 r. poz. 1275) – dział
gospodarka wodna obejmuje sprawy m.in. dot.: określenia zasad i warunków zbiorowego
zaopatrzenia w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy
z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu
ścieków, podległe Ministrowi Zdrowia organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (powołane
do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego) sprawują nadzór nad jakością wody
przeznaczonej do spożycia przez ludzi na zasadach określonych w przepisach o PIS. Należy
podkreślić, że jest to nadzór nad jakością wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi w
punkcie zgodności, tj. nad jakością finalnego produktu otrzymywanego/spożywanego przez
konsumentów. Podstawą nadzoru realizowanego przez organy PIS nad jakością wody do
spożycia jest ocena zgodności z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu Ministra
Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez
ludzi w celu określenia czy spożywana woda jest bezpieczna dla zdrowia ludzkiego.
Niemniej jednak w celu wsparcia gmin w realizacji działań naprawczych (w tym dotyczących
modernizacji urządzeń wodociągowych), prowadzonych przez dostawców wody, w związku
z wydawanymi przez organy PIS zgodami na odstępstwo od wartości parametrycznych dla
parametrów jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, Główny Inspektor
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Sanitarny zwrócił się do Ministerstwa Infrastruktury oraz Ministerstwa Rolnictwa i
Rozwoju Wsi z prośbą o wsparcie gmin w realizacji działań naprawczych, w tym
dotyczących modernizacji urządzeń wodociągowych, mających na celu doprowadzenie
jakości wody do wymagań krajowych. Na podstawie uzyskanych odpowiedzi, w sierpniu br.,
Główny Inspektorat Sanitarny przekazał do Państwowych Wojewódzkich Inspektorów
Sanitarnych pismo z informacją o możliwych do pozyskania środkach finansowych na
zaopatrzenie w wodę, z prośbą o jej przekazanie do właściwych gmin. Informacja ta
zawierała m.in. wskazanie konkretnych programów czy funduszy takich jak:
Fundusz Europejski na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko na lata 2021-2027
(FEniKS),
Regionalne programy operacyjne w polityce spójności w perspektywie finansowej
2021-2027,
Krajowy Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności,
Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027,
Program krajowy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej oraz Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
Uprzejmie informuję, że pytanie nr 4 wykracza poza właściwość Ministerstwa Zdrowia,
należy wskazać, że do udzielenia odpowiedzi kompetencje posiada Ministerstwo
Infrastruktury.
W odpowiedzi na pytanie 5., uprzejmie wyjaśniam, że jakość wody przeznaczonej do
spożycia przez ludzi jest systematycznie kontrolowana przez wszystkich dostawców
wody/przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne w ramach kontroli wewnętrznej.
W zależności od objętości dostarczanej lub produkowanej wody w strefie zaopatrzenia,
każdy dostawca musi każdego roku pobierać próbki wody do badań na potrzeby
monitoringu zgodności. W załączniku nr 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7
grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi określono
minimalny zakres i częstotliwość badania wody do spożycia. Przed przystąpieniem do
monitoringu zgodności, każdy dostawca wody, prowadzący zbiorowe zaopatrzenie w wodę,
musi uzgodnić z właściwym inspektorem sanitarnym harmonogram pobierania próbek
wody do badań jakości wody oraz zakres badań na dany rok.
Ponadto, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej również uczestniczą w monitoringu
jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi dostarczanej przez
producentów/dostawców wody oraz wykonują badania jej jakości zgodnie z ustalonym
planem działania na dany rok. Podstawą nadzoru nad jakością wody przeznaczoną do
spożycia przez ludzi jest ocena zgodności z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu
Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w aspekcie zagrożeń zdrowotnych, jakie mogą
powodować zanieczyszczenia pojawiające się w wodzie.
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej na bieżąco analizują wyniki badań wody
przeznaczonej do spożycia, zarówno wykonanych w ramach nadzoru sprawowanego przez
Inspekcję Sanitarną jak i przekazywanych przez podmioty prowadzące zbiorowe
zaopatrzenie w wodę. W zależności od wyników podejmowane są działania zgodnie z
wymaganiami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r., przy czym
odpowiedzialność za zapewnienie jakości wody zgodnej z przepisami spoczywa przede
wszystkim na przedsiębiorstwach wodociągowo-kanalizacyjnych. Rolą Państwowej
Inspekcji Sanitarnej jest sprawowanie nadzoru i egzekwowanie przestrzegania tych
wymagań, aby zagwarantować bezpieczeństwo zdrowotne konsumentów.
Obowiązujące przepisy zapewniają, że odbiorcy mają dostęp do wody o jakości zgodnej z
wymaganiami prawnymi, stale monitorowanej zarówno przez dostawców wody w ramach
kontroli wewnętrznej jak i przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Dodatkowo,
zgodnie z nowym podejściem wprowadzonym dyrektywą 2020/2184, szczególne znaczenie
zyskuje ocena ryzyka w wewnętrznych systemach wodociągowych, co ma na celu dalsze
zwiększenie ochrony zdrowia konsumentów.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --